Αρχική Νέα Τοπικά Ομιλία ΓΓ Περιφέρειας Β. Αιγαίου σε διήμερο συνέδριο της ΠΑΣΕΓΕΣ

Ομιλία ΓΓ Περιφέρειας Β. Αιγαίου σε διήμερο συνέδριο της ΠΑΣΕΓΕΣ

6


Kυρίες και Κύριοι,
Φίλες και Φίλοι


Κατά τις τελευταίες δεκαετίες, η ελληνική ύπαιθρος έχει εισέλθει σε μία περίοδο μεγάλων αλλαγών και ανακατατάξεων, που απαιτούν ριζικές διαρθρωτικές προσαρμογές. Ολόκληρη τη μεταπολεμική περίοδο η ελληνική ύπαιθρος αποτέλεσε πεδίο οικονομικών και κοινωνικών αλλαγών όμως ιδιαίτερα από τις αρχές της δεκαετίας του ’80, το μοντέλο ανάπτυξης της υπαίθρου έχει δεχθεί μία σειρά σοβαρών πιέσεων, οι οποίες επιτάχυναν τον ρυθμό των αλλαγών στην οικονομία και στην κοινωνία της υπαίθρου. Οι δυνάμεις που προκαλούν αυτές τις ραγδαίες αλλαγές έχουν όχι μόνο τοπικό ή ευρωπαικό αλλά παγκόσμιο χαρακτήρα και κατά συνέπεια δεν μπορούν να ελεγχθούν μόνο από τις ντόπιες πολιτικές και οικονομικές δυνάμεις.


Οι σπουδαιότεροι παράγοντες που επηρεάζουν την ανάπτυξη της υπαίθρου είναι οι εξής:


* Παγκοσμιοποίηση: που έχει ως συνέπεια την όλο και μεγαλύτερη αλληλεξάρτηση των διαφόρων περιοχών του πλανήτη.


* Απελευθέρωση του Εμπορίου: Οι διαπραγματεύσεις στα πλαίσια του Παγκόσμιου Οργανισμού Εμπορίου είναι βέβαιο ότι θα οδηγήσουν σε ακόμα μεγαλύτερη απελευθέρωση του εμπορίου γεγονός που θα εντείνει ακόμα περισσότερο τις ανταγωνιστικές πιέσεις προς τους Έλληνες αγρότες και τους παρασκευαστές και εμπόρους τροφίμων και ποτών.


* Αναθεωρήσεις της Πολιτικής της ΕΕ για την Γεωργία και την Ύπαιθρο: Οι αναθεωρήσεις αυτές δημιούργησαν τον νέο ?ιαρθρωτικό Κανονισμό ο οποίος ενσωμάτωσε από κοινού μέτρα για την διαχείριση και την προστασία του περιβάλλοντος και μέτρα ανάπτυξης της υπαίθρου, σε Εθνικά Προγράμματα Ανάπτυξης της Υπαίθρου.


* Η Ραγδαία Ανάπτυξη του Τριτογενή Τομέα της Οικονομίας: Η μετάβαση από το μοντέλο της παραγωγικής οικονομίας στο μοντέλο της καταναλωτικής κοινωνίας έχει οδηγήσει στη συνεχή αύξηση της απασχόλησης και στην ανάπτυξη των επιχειρήσεων παροχής υπηρεσιών (τριτογενής τομέας), με παράλληλη μείωση της απασχόλησης και της ανάπτυξης των επιχειρήσεων του δευτερογενή και του πρωτογενή τομέα της οικονομίας.


* Περιβαλλοντικές Υπηρεσίες: Η επιχειρηματική επιτυχία στην οικονομία της υπαίθρου εξαρτάται σε πολύ μεγάλο βαθμό από την ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος. Εκτιμάται, για παράδειγμα, ότι το 50% περίπου της απασχόλησης στον τουρισμό είναι στενά συνδεδεμένο με την ποιότητα του φυσικού περιβάλλοντος και ότι αυτή η εξάρτηση φτάνει στο 70% στις περιοχές της υπαίθρου. Στο μέλλον, σύμφωνα με τις διαγραφόμενες τάσεις στην πολιτική της ΕΕ, πολλοί αγρότες θα αποζημιώνονται για υπηρεσίες που θα προσφέρουν στην προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, στην αναδάσωση των περιοχών, και στην “ολοκληρωμένη διαχείριση των φυσικών πόρων”.


* Κοινωνία της Πληροφορίας και των Επικοινωνιών: Η επανάσταση της πληροφορικής και των επικοινωνιών θα μεταβάλει ριζικά την παροχή δημόσιων υπηρεσιών σε πάρα πολλούς τομείς.


* Βιοτεχνολογία: Πολλοί τομείς παραδοσιακής οικονομικής δραστηριότητας σε περιοχές της υπαίθρου (όπως η γεωργία και η παραγωγή τροφίμων) βρίσκονται αντιμέτωποι με μεγάλες τεχνολογικές αλλαγές, ιδιαίτερα στον τομέα των βιολογικών επιστημών.


ΟΡΑΜΑ ΓΙΑ ΤΟΝ ΑΓΡΟΤΙΚΟ ΤΟΜΕΑ
Δύο θα πρέπει να είναι οι κύριοι στόχοι μας για την επιβίωση και την ανάπτυξη του αγροτικού τομέα.


Α) Η δημιουργία και διατήρηση ενός δυναμικού και ανταγωνιστικού πρωτογενούς τομέα.
Β) Η Διατήρηση του κατά το δυνατόν μεγαλύτερου αριθμού αγροτικών νοικοκυριών στην ύπαιθρο.


Το όραμά μας, συνεπώς, επικεντρώνεται σε έναν αγροτικό τομέα που θα είναι ανταγωνιστικός σε όλες τις πτυχές του, ικανός να παράγει προϊόντα ποιότητας, σε πρότυπα και στάνταρ που απαιτούν και προσδοκούν οι Ευρωπαίοι κυρίως καταναλωτές, σε τιμές συγκριτικά ανταγωνιστικές στην παγκόσμια αγορά. Πιστεύουμε πως η ανάγκη της ανταγωνιστικότητας θα προκαλέσει σημαντικές αλλαγές στη διάρθρωση των γεωργικών μας εκμεταλλεύσεων. Δεν πιστεύουμε, ωστόσο, πως αυτές οι αλλαγές θα πρέπει να οδηγήσουν αναγκαστικά σε εγκατάλειψη της υπαίθρου, όπως προφητεύουν ορισμένες “Κασσάνδρες”.


Η φυσιογνωμία και το αναπτυξιακό προφίλ της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου προσδιορίζουν και την πολιτική ανάπτυξης και την στρατηγική που θα ακολουθηθεί την νέα προγραμματική περίοδο σε ό,τι αφορά την ανάπτυξη της υπαίθρου. Προς την κατεύθυνση αυτή κινείται άλλωστε, και η δημόσια διαβούλευση που έχει ήδη ξεκινήσει με στόχο την οριοθέτηση και οριστικοποίηση των αξόνων προτεραιότητας της Περιφέρειας ενόψει της Δ΄Προγραμματικής Περιόδου 2007-2013. Προς την κατεύθυνση αυτή  έχουν πραγματοποιηθεί 3 ημερίδες στη Σάμο, τη Χίο και τη Λέσβο ενώ έχουν αποσταλεί ερωτηματολόγια σε όλους τους αναπτυξιακούς φορείς που μετέχουν στη δημόσια διαβούλευση προκειμένου να τοποθετηθούν για τις ανάγκες και τα μέτρα που θα πρέπει να ληφθούν, μεταξύ άλλων, και για την αναπτυξιακή προοπτική του αγροτικού τομέα στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου. Οι βασικές κατευθυντήριες γραμμές θα έχουν αποκρυσταλλωθεί στις αρχές Μαίου όταν και θα πραγματοποιηθεί το μεγάλο Αναπτυξιακό Συνέδριο της Περιφέρειας με το οποίο θα ολοκληρωθεί η δημόσια διαβούλευση για την Δ΄Προγραμματική Περίοδο.


Είναι σκόπιμο ωστόσο να αναφερθεί ότι η Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου συνολικά θα στοχεύσει την ενίσχυση τόσο των συγκριτικών πλεονεκτημάτων της, όσο και την ενδυνάμωση της τοπικής οικονομίας της με σκοπό τόσο την διαφοροποίηση της τοπικής οικονομίας, όσο και την χάραξη της νέας αρχιτεκτονικής για την πρόοδο της.
* Στα πλαίσια της 4ης προγραμματικής περιόδου μία από τις βασικές προτεραιότητες είναι ο εκσυγχρονισμός και η ανάπτυξη υποδομών για την εξυπηρέτηση όλων των τομέων της τοπικής οικονομίας που περιλαμβάνουν και όλες τις δραστηριότητες του πρωτογενούς τομέα.


Η γεωργία θα ενισχυθεί τόσο από το Περιφερειακό Σκέλος του ΕΣΣΑ, όσο κυρίως  από το Τομεακό. Η κατεύθυνση που θα επιδιωχθεί (στην διαδικασία συνεργασίας των Υπηρεσιών της Περιφέρειας με τις Υπηρεσίες του Υπουργείου) θα πρέπει να είναι:
* Ενίσχυση των αγροτικών εκμεταλλεύσεων στην διαδικασία ποιοτικού εκσυγχρονισμού και ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας τους. Έμφαση θα πρέπει να δοθεί στην επίτευξη υψηλής ποιότητας των παραγόμενων αγροτικών προϊόντων με σαφή εξαγωγικό προσανατολισμό και προσαρμογή των καλλιεργούμενων ειδών όπου αυτό απαιτείται με βάση τις συνθήκες της ζήτησης και τις δυνατότητες και τους περιορισμούς των τοπικών συνθηκών.  Θα πρέπει να σημειωθεί εδώ ότι στην Περιφέρεια Βορείου Αιγαίου υπάρχει μια σειρά προιόντων που είναι ή μπορούν να καταστούν ανταγωνιστικά τόσο στην εγχώρια όσο και στην ευρωπαική – παγκόσμια αγορά (λάδι, κρασί, τυρί κτλ)


* Ενίσχυση της διαφοροποίησης των αγροτικών εκμεταλλεύσεων με έμφαση στην εξασφάλιση συνθηκών τέτοιων ώστε τα νησιά της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου να καταστούν τόποι αναψυχής και ξεκούρασης με παροχή υψηλού επιπέδου υπηρεσιών αγροτουριστικού χαρακτήρα, ιδιαίτερα σε περιοχές ορεινές και μειονεκτικές στις οποίες η δυνατότητα για άσκηση οικονομικής δραστηριότητας είναι περιορισμένη. Οι φυσικές καλλονές των νησιών μας και η πολυμορφία του τοπίου αποτελούν εγγύηση για τέτοιου είδους πρωτοβουλίες που μπορούν να συμβάλλουν στην τόνωση τόσο του αγροτικού εισοδήματος όσο και του τουριστικού τομέα των νησιών της Περιφέρειας.



* Προώθηση της ολοκληρωμένης ανάπτυξης του αγροτικού χώρου με παρεμβάσεις στις υποδομές. Κάθε προσπάθεια προς την κατεύθυνση αυτή θα πρέπει να λαμβάνει υπόψη της τους διεθνείς όρους και το ανταγωνιστικό περιβάλλον που διαμορφώνεται σήμερα και να προωθεί δράσεις που μπορούν να προστατέψουν τον πρωτογενή τομέα.


* Περιβαλλοντικές παρεμβάσεις και δράσεις στην κατεύθυνση της επιχειρηματικής διαχείρισης των τοπικών περιβαλλοντικών πόρων με χρησιμοποίηση μεθόδων παραγωγής φιλικών προς το περιβάλλον, αειφορική διαχείριση των πόρων και παράλληλη διατήρηση και αξιοποίηση του δομημένου και μη περιβάλλοντος, καθώς και της πλούσιας πολιτιστικής κληρονομιάς των νησιών μας. Είναι σαφές ότι κανένα αναπτυξιακό μοντέλο δεν θα μπορέσει να ανταποκριθεί στις προκλήσεις της εποχής μας αν δεν συνυπολογίζει την αναγκαιότητα του απόλυτου σεβασμού στο φυσικό και ανθρωπογενές περιβάλλον και εάν δεν υπακούει στις επιταγές της αειφόρου και βιώσιμης ανάπτυξης.


Οι παραπάνω άξονες προτεραιότητας στοχεύουν στην προστασία και ενίσχυση του πρωτογενούς τομέα. Είναι σαφές ότι για να είναι αποτελεσματικοί θα πρέπει να συνεπικουρούνται και από την ανάλογη εθνική και ευρωπαϊκή πολιτική. Με δεδομένη την πολιτική βούληση της κυβέρνησης για προστασία του αγροτικού εισοδήματος αλλά και τον ευρωπαϊκό προσανατολισμό προς έναν ανταγωνιστικότερο αγροτικό τομέα θεωρώ ότι θα μπορέσουμε με τον σωστό στρατηγικό σχεδιασμό να επιτύχουμε την ενίσχυση του αγροτικού κόσμου της περιοχής μας.