Αρχική Απόψεις Aρθρα Δημήτρης Μουτσάτσος για ιδιωτικοποίηση cine-ΚΗΠΟΣ: Άγνοια ή πολιτικές πιέσεις;

Δημήτρης Μουτσάτσος για ιδιωτικοποίηση cine-ΚΗΠΟΣ: Άγνοια ή πολιτικές πιέσεις;

8



Μετά και την τελευταία επιπόλαιη απόφαση της Δημοτικής Αρχής, να παραδώσει το Δημοτικό Θερινό Κινηματογράφο σε ιδιώτη (ελληνοαμερικάνο;) για εκμετάλλευση φανερώνει δύο τινά, σημειώνει σε σχετικό του άρθρο ο Δημήτρης Μουτσάτσος, πρώην Πρόεδρος του ΔΗΠΕΘΕ Β. ΑΙΓΑΙΟΥ επί Δημαρχίας Γ. Βαρκάρη.
Πρώτον: ότι κανείς από την πλειοψηφία του Δημοτικού Συμβουλίου δεν γνωρίζει τι συμβαίνει με τον πολιτισμό σήμερα, και ειδικότερα με τον κινηματογράφο σε παγκόσμια κλίμακα ή
Δεύτερο: πιέζονται από πολιτικούς παράγοντες για εξυπηρέτηση συγγενικών προσώπων, δηλαδή πολύ χειρότερων από εξυπηρέτηση πελατειακών σχέσεων.
Βεβαίως δεν αποκλείεται να συμβαίνουν και τα δύο.
Δεν θα σταθώ καθόλου στα οικονομικά επιχειρήματα, είναι για γέλια και για μαθητή γυμνασίου. Θα τονίσω λίγα πράγματα (ο χώρος ενός άρθρου είναι ελάχιστος για τέτοια ζητήματα) σχετικά με την κατάσταση που αντιμετωπίζει ο κινηματογράφος και ο πολιτισμός γενικότερα, με την επέλαση της παγκοσμιοποίησης.
Η ανεξαρτησία της πολιτισμικής και καλλιτεχνικής παραγωγής που κατακτήθηκε σε μεγάλο μέρος του πλανήτη μετά από σκληρούς αγώνες -κινδυνεύει σήμερα από την εισβολή της εμπορικής λογικής σε όλα τα στάδια της παραγωγής και διανομής των πολιτιστικών αγαθών.
Η λογική της αγοράς απορρίπτει την ιδιαιτερότητα των πολιτισμικών αγαθών, και αρνείται κάθε είδους προστασία. Με τη σημερινή τεχνολογία και την κάλυψη της επικοινωνιακής προσέγγισης όλα γίνονται πληροφορία, όλα υπακούουν στο νόμο του κέρδους και κατοχυρώνονται μόνο τα προϊόντα που επιδοκιμάζονται από την πλειονότητα και μάλιστα με τη δημοκρατικότατη κάλυψη λειτουργίας του ανταγωνισμού.
Το κακό όμως είναι ότι σε Εθνική και Διεθνή κλίμακα ο ανταγωνισμός, δεν φέρνει διαφοροποίηση αλλά ομοιογενοποίηση, διότι η επιδίωξη του μεγάλου κοινού, κάνει τους παραγωγούς να αναζητούν προϊόντα για κάθε είδους κοινό, από κάθε περιβάλλον και από κάθε χώρα.
Αποτέλεσμα:
Χολιγουντιανές ταινίες, τηλεοπτικά στρας, σαπουνόπερες, μπεστ-σέλερ κπλ., που στόχο έχουν την παγκόσμια αγορά.
Και όλα αυτά αφού υποδείξει η έρευνα ποιο προϊόν θα φέρει το μεγαλύτερο κέρδος με το μικρότερο κόστος.


Λογοκρισία της αγοράς
Η εξαιρετική συγκέντρωση όμως των ομίλων επικοινωνίας, με ομίλους παραγωγής και ομίλους διανομής, φθάνει η διανομή να κατευθύνει τελικά την παραγωγή, με αποτέλεσμα να υπάρχει πραγματική λογοκρισία βάσει του κέρδους. Αυτή η επισώρευση δραστηριοτήτων παραγωγής, εκμετάλλευσης και διανομής, συνεπάγεται καταχρήσεις κυρίαρχης θέσης, που ευνοούν κυρίως τις μεγάλες κινηματογραφικές επιχειρήσεις.
Αυτό έχει σαν συνέπεια οι αίθουσες που εντάσσονται στον όμιλο, να έχουν κοινό προγραμματισμό, με αποκλειστικό δικαίωμα προβολής (τις περισσότερες φορές) γι’ αυτό και πολλαπλασιάζονται οι πολύ- κινηματογράφοι (multi-plex) πλήρως υποταγμένοι στις επιταγές των διανομέων, ασκούν αθέμιτο ανταγωνισμό στις μικρές ανεξάρτητες αίθουσες που συχνά καταδικάζονται να κλείσουν οριστικά.
Η ουσία είναι ότι η αγωνία για την εμπορικότητα και την επιδίωξη του μέγιστου βραχυπρόθεσμου κέρδους καθώς και η συνακόλουθη “αισθητική” επιβάλλονται και ολοένα περισσότερο σε όλες τις πολιτισμικές παραγωγές.
Άρα εδώ χρειάζεται αγώνας για τη διάσωση μιας πολιτισμικής παραγωγής, που δεν έχει αποκλειστικό γνώμονα της το κέρδος και δεν υποτάσσεται στην κυρίαρχη λογική. Μια από τις βασικές δυσκολίες που αντιμετωπίζει αυτός ο αγώνας είναι ότι φαίνεται ενδεχομένως αντιδημοκρατικός, αφού οι μαζικές παραγωγές της βιομηχανικής κουλτούρας επιδοκιμάζονται κατά κάποιο τρόπο από το μεγάλο κοινό και κυρίως από τους νέους όλων των χωρών του κόσμου.
Αυτά βέβαια συμβαίνουν από πολλές αιτίες, κυρίως όμως από την επικυριαρχία της διαφήμισης, της μόδας, που επηρεάζουν τους νέους πριν αποκτήσουν συστήματα άμυνας σ’ αυτόν τον “πολιτιστικό” βομβαρδισμό, με συνέπεια να καταστρέφονται οι “οικολογικές συνθήκες της τέχνης” που είπε και ένας μεγάλος τεχνοκριτικός.
Για’ αυτά όλα, κάποια κράτη και κυρίως η προοδευτική (με την ευρύτερη έννοια) Τοπική Αυτοδιοίκηση, μαζί με την εκπαιδευτική κοινότητα, προσπαθούν να διασφαλίσουν τους σχετικά αυτόνομους μικρόκοσμους εντός των οποίων παράγεται η κουλτούρα.
Ανάλογες προσπάθειες γίνονται, ώστε να επικρατήσουν εκείνοι οι απαραίτητοι όροι, που θα προκύψουν πρωτοποριακά κινηματογραφικά έργα, αλλά και το αντίστοιχο κοινό για να τα εκτιμήσει. Σ’ αυτά όλα βοηθούν σοβαρές κριτικές στήλες, ταινιοθήκες, κινηματογραφικές λέσχες, καλλιεργημένοι παραγωγοί ώστε να χρηματοδοτήσουν τέτοιου είδους ταινίες.
Παράλληλα με την όποια κριτική βοήθεια του Κέντρου Κινηματογράφου, και τη βοήθεια στα δίκτυα Δημοτικών κινηματογράφων, τα οποία ενίσχυαν και την Ελληνική και Ευρωπαϊκή παραγωγή γενικότερα, ώστε να αντιμετωπίζουν την κυριαρχία των μεγάλων διανομέων. Αυτά βέβαια σήμερα κινδυνεύουν να συρρικνωθούν και όλα βρίσκονται σε μια μάχιμη κατάσταση.


Ακολουθεί το REX;
Συμβαίνουν επίσης διάφορα περίεργα πράγματα στις επιλογές του ΥΠΠΟ, κυρίως στον κινηματογράφο. Πιθανόν να αφεθούν όλα στα “κιτς” προϊόντα της εμπορικής παγκοσμιοποίησης.
Αυτό όμως δεν αποτελεί κανένα άλλοθι για τη Δημοτική Αρχή Δήμου Χίου, να παραδώσει “εν μια νυκτί” το θερινό σινεμά, χωρίς να απαιτήσει τίποτα από την κεντρική εξουσία, χωρίς να συνδιαλαγεί με σχετικούς φορείς: κινηματογραφική λέσχη, πολιτιστικά σωματεία σκηνοθέτες συμπατριώτες μας κλπ..
Με μεγάλη ευκολία απαξίωσε εδώ και καιρό κάθε άλλη φωνή έστω μειοψηφίας, αλλά με την τελευταία απόφαση δείχνει να αγνοεί οτιδήποτε “έστησε” η Μελίνα και ο Μικρούτσικος.
Επειδή όμως τα πράγματα γίνονται επικίνδυνα και για άλλους Δημοτικούς χώρους και θεσμούς (μήπως και το REX ακολουθεί;) και επειδή υπάρχουν στο Δημοτικό Συμβούλιο ένθερμοι θιασώτες του επικυρίαρχου μοντέλου, είναι απαραίτητο τώρα κάθε ευαίσθητος πολίτης να αντιδράσει. Θέλω να πιστεύω ότι την ύστατη ώρα το Δημοτικό Συμβούλιο θα σταματήσει την ολισθηρή πορεία και κάποιοι σύμβουλοι θα δείξουν ότι δεν αποτελούν “διμοιρία” εκποίησης.


Δημήτρης Μουτσάτσος


Για περισσότερες πληροφορίες:
Πολιτισμός και αγορά- εκδόσεις ΠΑΤΑΚΗ
Η τυραννία των ΜΜΕ- εκδόσεις ΠΟΛΙΣ