Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Τεχνολογία: Ανακαλύφθηκε ηφαίστειο πάγου στην επιφάνεια του Τιτάνα

Τεχνολογία: Ανακαλύφθηκε ηφαίστειο πάγου στην επιφάνεια του Τιτάνα

4


του ΤΑΣΟΥ ΣΑΡΑΝΤΗ


Στη φωτογραφία του Τιτάνα, που δόθηκε στη δημοσιότητα από τη NASA, διακρίνεται το σημείο όπου εντοπίστηκε το ηφαίστειο


Το διαστημικό σκάφος Cassini εντόπισε στην επιφάνεια του Τιτάνα, του μεγαλύτερου φεγγαριού του Κρόνου, ένα ιδιότυπο ηφαίστειο που αναβλύζει πάγο. Ωστόσο, οι ωκεανοί από υγρό μεθάνιο που ανέμεναν να βρουν οι επιστήμονες φαίνεται ότι απουσιάζουν από τον Τιτάνα.


Πρόσφατες φωτογραφίες του Τιτάνα υπεδείκνυαν ότι στην επιφάνειά του υπήρχαν ποταμοί, δέλτα, λίμνες και ωκεανοί. Οι επιστήμονες γνώριζαν ότι στην ατμόσφαιρα του φεγγαριού υπήρχε μεθάνιο και είχαν συμπεράνει ότι αυτό προερχόταν από γιγαντιαίες λίμνες υδρογονανθράκων.


Μάλιστα, προέβλεψαν την ύπαρξη καταιγίδων υγρού μεθανίου, καθώς και έντονων καιρικών φαινομένων στην επιφάνεια του πλανήτη. Εχοντας καταλήξει σ’ αυτά τα συμπεράσματα περίμεναν με ανυπομονησία τις φωτογραφίες που έλαβε το Cassini με το οπτικό και υπέρυθρο φασματόμετρο χαρτογράφησης που διαθέτει.


Όμως, προς μεγάλη τους έκπληξη διαπίστωσαν ότι τα εδαφολογικά χαρακτηριστικά που πρόδιδαν την ύπαρξη υδρογονανθράκων προέρχονται από παροδικές πλημμύρες παγωμένων υλικών που αναβλύζουν από το υπέδαφος.


Οι φωτογραφίες στην περιοχή του υπέρυθρου, που ελήφθησαν από το διαστημικό σκάφος κατά τη διάρκεια μιας κοντινής προσέγγισης στον Τιτάνα στις 26 Οκτωβρίου 2004, απεικονίζουν μια κυκλική περιοχή με διάμετρο περίπου 30 χιλιομέτρων, η οποία σύμφωνα με όλες τις ενδείξεις αντιστοιχεί σε ένα “κρυοηφαίστειο”, έναν θόλο που σχηματίζεται από πάγους που αναβλύζουν στην επιφάνεια και απελευθερώνουν μεθάνιο. Οι φασματικές αναλύσεις υποδεικνύουν ότι το κύριο συστατικό του ηφαιστειακού υλικού δεν είναι νερό.


“Πριν από την αποστολή του Cassini, η επικρατούσα εξήγηση για την ύπαρξη μεθανίου στην ατμόσφαιρα του Τιτάνα ήταν η παρουσία μιας θάλασσας υδρογονανθράκων πλούσιας σε μεθάνιο” ανέφερε ο Κριστόφ Σοτίν, γάλλος ερευνητής, που συνεργάζεται με το Εργαστήριο Αεροπροώθησης (JPL) της NASA στην Καλιφόρνια, το οποίο ελέγχει την αποστολή. “Η παρουσία του κρυοηφαιστείου παρέχει μια εναλλακτική εξήγηση για την ύπαρξη μεθανίου. Μια τέτοια ερμηνεία υποστηρίζεται από τα μοντέλα της εξέλιξης του Τιτάνα” εξηγεί ο Σοτίν.
 
Οι ερευνητές θεωρούν πιθανό ο Τιτάνας να καλύπτεται από ένα στρώμα πάγων, πάχους δεκάδων χιλιομέτρων, το οποίο ρέει και περιοδικά ανακυκλώνεται. Τα κανάλια που σήμερα διακρίνονται στην επιφάνεια ίσως δημιουργούνται από περιοδικές πλημμύρες μεθανίου.


“Είμαστε βέβαιοι ότι τα κανάλια που υπάρχουν και μοιάζουν με κοίτες ποταμών έγιναν από υγρό μεθάνιο” λένε οι επιστήμονες. Το μεγάλο ερώτημα που προκύπτει τώρα είναι αν αυτά τα κανάλια δημιουργήθηκαν από μια σχετικά πρόσφατη πλημμύρα ή αν η δημιουργία τους είναι αποτέλεσμα έντονων γεγονότων που συνέβησαν εκατομμύρια χρόνια πριν.


Αρθρο του Τάσου Σαραντή όπως δημοσιεύθηκε στην ΗΜΕΡΗΣΙΑ στις 10/6/2005