Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Διαστημικό δαχτυλίδι, ασπίδα στην άνοδο της θερμοκρασίας!, του Τάσου Σαραντή

Διαστημικό δαχτυλίδι, ασπίδα στην άνοδο της θερμοκρασίας!, του Τάσου Σαραντή

5



Ένα διαστημικό δαχτυλίδι θα μπορούσε να σκιάσει τη γη και παράλληλα να επιστρέφει την ηλιακή ακτινοβολία πίσω στο διάστημα, προκειμένου να περιορίσει την παγκόσμια άνοδο της θερμοκρασίας που σημειώνεται εξαιτίας του φαινομένου του θερμοκηπίου, υποστηρίζουν αμερικανοί ερευνητές.


Σύμφωνα με αυτό το ακραίο σχέδιο, για να ανακοπεί η άνοδος της θερμοκρασίας θα πρέπει να αναπτυχθεί ένα τεχνητό δαχτυλίδι από μικρά μόρια ή από μικρά διαστημικά σκάφη περιμετρικά της γης το οποίο θα σκιάσει τους τροπικούς κύκλους και θα μετριάσει τις ακραίες αλλαγές του κλίματος.


Σχεδόν όλοι οι επιστήμονες  συμφωνούν ότι η γη γίνεται θερμότερη και ενίοτε πιο κρύα με το πέρασμα των αιώνων. Μια λεπτή, συνεχώς μεταβαλλόμενη ισορροπία μεταξύ της ηλιακής ακτινοβολίας, της νεφοκάλυψης  και των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου καθορίζει τη μεταβολή του κλίματος.


Όμως, ένα από τα ισχυρότερα “κλειδιά” που επηρεάζει την μεταβολή του κλίματος κρύβεται στην ποσότητα του ηλιακού φωτός που απορροφά ο πλανήτης μας και στην ποσότητα του ηλιακού φωτός που αντικατοπτρίζεται πίσω στο διάστημα. Πρόκειται για μια μεταβλητή την οποία δεν μπορούν να καθορίσουν με ακρίβεια οι επιστήμονες.


Εντούτοις, παραδείγματα της δύναμης της διασποράς του ηλιακού φωτός μας δίνει η ίδια η φύση. Οι μεγάλες ηφαιστειακές εκρήξεις, όπως αυτή του Πινατούμπο το 1991, αντλούν τα αερολύματα από την ατμόσφαιρα και δροσίζουν το παγκόσμιο κλίμα, ρίχνοντας της θερμοκρασία κατά 1 βαθμό Κελσίου. Όπως υποστηρίζει ο Τζερόμ Πίρσον, πρόεδρος της αμερικανικής εταιρείας Star Technology and Research, Inc που υποστηρίζει την ιδέα του διαστημικού δαχτυλιδιού, “αν καταφέρναμε να μειώσουμε την έκθεση στην ηλιακή ακτινοβολία κατά 1,6% θα επιτυγχάναμε μείωση της θερμοκρασίας κατά 1,75 βαθμούς Κελσίου”.


Πως θα μπορούσε να επιτευχθεί κάτι τέτοιο; Σύμφωνα με την ακραία ιδέα των αμερικανών, το διαστημικό δαχτυλίδι θα μπορούσε να δημιουργηθεί από μόρια που θα διασκορπιστούν γύρω από τον ισημερινό της γης τα οποία, για να αντανακλούν το φως του ήλιου πίσω στο διάστημα, θα πρέπει να προέρχονται από μεταλλεία της γης, είτε από το φεγγάρι, είτε από κάποιον αστεροειδή. Για να συγκρατηθούν τα μόρια στη συγκεκριμένη τροχιά θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί ένα διαστημικό σκάφος το οποίο θα ασκούσε  σ’ αυτά τις δυνάμεις ενός τεχνητού πεδίου βαρύτητας.


Πάντως, οι υπερασπιστές του εγχειρήματος παραδέχονται ότι η ανάπτυξη ενός αποτελεσματικού για τη διασκόρπιση  του ηλιακού φωτός δαχτυλιδιού, αποτελούμενου από μόρια, θα είχε και παρενέργειες, αφού θα φώτιζε τον ουρανό της νύχτας καθημερινά τόσο, όσο και μια πανσέληνος. Ας σημειωθεί ότι στο παρελθόν κάποιοι ερευνητές είχαν προτείνει ανάλογα σχέδια και συγκεκριμένα τον “εμπλουτισμό” των καπνών που εκπέμπονται από τις βιομηχανίες με μεταλλική σκόνη η οποία, κατ’ αυτό τον τρόπο θα διασκορπιζόταν στην ατμόσφαιρα και θα αντανακλούσε μέρος του ηλιακού φωτός πίσω στο διάστημα.


Ένα εναλλακτικό σενάριο, εξίσου ακραίο, προβλέπει αντί της διασκόρπισης μορίων την ανάπτυξη ενός διαστημικού δαχτυλιδιού που θα συγκροτείται από έναν στολίσκο πολύ μικρών διαστημικών σκαφών εξοπλισμένων με αντανακλαστικές ομπρέλες. “Ένα δαχτυλίδι αποτελούμενο από μίνι διαστημικά σκάφη, ειδικά διαμορφωμένα,  γύρω από τους τροπικούς κύκλους θα παρείχε την μέγιστη αποτελεσματικότητα στην μείωση της θερμοκρασίας στις θερμότερες περιοχές του πλανήτη μας” λένε οι επιστήμονες. Σημειώνεται ότι μια πρόωρη εκδοχή αυτού του σεναρίου είχε παρουσιαστεί πριν από τρία χρόνια, δίχως να έχει βρει ιδιαίτερη απήχηση.


Οσο μεγαλεπήβολη κι αν ακούγεται η ιδέα της δημιουργίας ενός τεχνητού δαχτυλιδιού γύρω από τη γη για την ανακοπή της ανόδου της θερμοκρασίας, κάποιο ερευνητές θεωρούν ότι ακόμη και αν επί του παρόντος είναι ανέφικτη, θα μπορούσε να αξιοποιηθεί το μέλλον σε περίπτωση μετανάστευσης του ανθρώπου στο διάστημα. Μέχρι τότε, θα ευελπιστούμε να καταλήξουν οι ηγέτες των ανεπτυγμένων κρατών σε μια συμφωνία για τον δραστικό περιορισμό των αερίων του θερμοκηπίου, προκειμένου να ατενίσουμε με αισιοδοξία το… εγγύς μέλλον.


 


Αστρονομικό το κόστος ενός τέτοιου εγχειρήματος
 
Μπορεί το σενάριο της δημιουργίας ενός τεχνητού διαστημικού δαχτυλιδιού γύρω από τη γη να φαντάζει ανέφικτο και εξωπραγματικό, όμως όταν οι ερευνητές σχεδιάζουν ένα πρότζεκτ οφείλουν να ασχοληθούν και με την τελευταία λεπτομέρεια, πόσο μάλλον με τον οικονομικό του προϋπολογισμό.


Σύμφωνα με τους εμπνευστές του φιλόδοξου σχεδίου, τα ποσά που θα απαιτούνταν για τη δημιουργία του προστατευτικού διαστημικού δαχτυλιδιού θα σόκαραν  ακόμη και τους επικεφαλείς της NASA, μιας υπηρεσίας που είναι συνηθισμένη να κινείται με υψηλούς προϋπολογισμούς. Ετσι, σε ότι αφορά τη δημιουργία του διαστημικού δαχτυλιδιού από μόρια που θα διασκορπιστούν γύρω από τον ισημερινό της γης, υπολογίζεται ότι απαιτείται ένα ποσό μεταξύ 6 έως 200 τρισεκατομμυρίων δολαρίων. Προφανώς, αν τα μόρια προέλθουν από τη γη οι δαπάνες για το εγχείρημα θα είναι μικρότερες, ενώ αν προέλθουν από το φεγγάρι ή από έναν αστεροειδή οι δαπάνες σκαρφαλώνουν στα ύψη.


Σε ότι αφορά το εναλλακτικό σενάριο που προβλέπει, αντί της διασκόρπισης μορίων, την ανάπτυξη ενός διαστημικού δαχτυλιδιού που θα συγκροτείται από έναν στολίσκο πολύ μικρών διαστημικών σκαφών εξοπλισμένων με αντανακλαστικές ομπρέλες, ο προϋπολογισμός του εγχειρήματος αγγίζει το αστρονομικό ποσό των 500 τρισεκατομμυρίων δολαρίων.


Μπορεί τα συγκεκριμένα ποσά να ακούγονται εξωφρενικά, αλλά για κάποιους ερευνητές δεν είναι. Όπως εξηγεί ο Μπένι Πιζέρ, κοινωνικός ανθρωπολόγος στο βρετανικό πανεπιστήμιο Τζον Μούρς, “μια παγκόσμια συμφωνία για την μείωση των εκπομπών των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου υπολογίζεται ότι θα στοίχιζε στην παγκόσμια οικονομία περίπου 150 δισεκατομμύρια δολάρια ετησίως”.



ΛΕΖΑΝΤΑ
Ένα δαχτυλίδι ανάλογο, αλλά με διαφορετική δομή, από τα δαχτυλίδια του Κρόνου θα μπορούσε να προστατέψει τη Γη από την άνοδο της θερμοκρασίας. Στην φωτογραφία, που ελήφθη από το διαστημικό τηλεσκόπιο ακτίνων Χ, Candra, μπορείτε να δείτε πως τα δαχτυλίδια λαμπυρίζουν σε αυτό το μήκος κύματος. Το φαινόμενο δημιουργείται καθώς οι ηλιακές ακτίνες Χ χτυπούν τα μόρια του πάγου στα δαχτυλίδια του Κρόνου, ενώ σύμφωνα με κάποιους επιστήμονες οφείλεται στη σύγκρουση μικρομετεωριτών με τα μόρια του πάγου.


του Τάσου Σαραντή, από την ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2/7/05