Αρχική Green Life Υγεία- Διατροφή Κέντρο Πρόληψης Χίου: Στοιχεία για τη χρήση κάνναβης από τους νέους

Κέντρο Πρόληψης Χίου: Στοιχεία για τη χρήση κάνναβης από τους νέους

8


Στοιχεία για τη χρήση κάνναβης από τους νέους


Σύμφωνα με την ετήσια (2004) έκθεση του Ευρωπαϊκού Κέντρου Παρακολούθησης Ναρκωτικών και Τοξικομανίας, η κάνναβη παραμένει η συχνότερο χρησιμοποιούμενη ουσία στην Ε.Ε., με υψηλό επίπεδο διακυμάνσεων από χώρα σε χώρα.
Πρόσφατες μελέτες σε μαθητές ηλικίας 15 ετών έδειξαν ότι το ποσοστό επικράτησης της χρήσης τουλάχιστον μία φορά σε όλη τη ζωή κυμαίνεται από κάτω του 10% έως άνω του 30%, με τα υψηλότερα ποσοστά να αφορούν τα αγόρια στο Ηνωμένο Βασίλειο (42,5%). Ένα μικρό αλλά σταθερό ποσοστό (περίπου 15%) των μαθητών ηλικίας 15 ετών που έκαναν χρήση κάνναβης το περασμένο έτος αναφέρουν ότι έκαναν χρήση περισσότερες από 40 φορές. Αυτή η εντατική χρήση κάνναβης προκαλεί ανησυχία, ιδιαίτερα η πιθανότητα ότι η εν λόγω ομάδα ενδέχεται να βρεθεί σε κίνδυνο λόγω των αρνητικών συνεπειών.
Είναι σημαντικό να γίνεται διάκριση μεταξύ των βραχύχρονων επιδράσεων της κάνναβης και των μακροχρόνιων ή χρόνιων επιδράσεων. Στις αρνητικές επιδράσεις αναφέρονται η ελλειμματική προσοχή και συγκέντρωση, επιπτώσεις στην κινητική λειτουργία (αντανακλαστικά, συντονισμός κινήσεων) προβλήματα στη βραχυπρόθεσμη μνήμη, νευρικότητα, κρίσεις πανικού και κατάθλιψη. Στις θετικές επιδράσεις περιλαμβάνονται τα αισθήματα αφορούν τα αισθήματα ευφορίας και χαλάρωσης και αυξημένη κοινωνικότητα. Οι αιφνίδιες επιδράσεις του ναρκωτικού που προκαλούν τη μεγαλύτερη ανησυχία είναι οι παροδικές ψυχώσεις ή οι κρίσεις πανικού που προκαλούνται από τη χρήση, ο αυξημένος κίνδυνος πρόκλησης ατυχημάτων, ιδίως κατά την οδήγηση ή την εργασία σε επικίνδυνα περιβάλλοντα εργασίας και στους νέους, οι επιπτώσεις στη σχολική  επίδοση (Hall κ.α. 2001).
Η κατανόηση των χρόνιων επιδράσεων της χρήσης κάνναβης είναι αρκετά δύσκολη υπόθεση, γιατί μεταξύ άλλων και γιατί είναι δύσκολο να γίνει διάκριση μεταξύ των επιδράσεων της κάνναβης και των επιδράσεων της χρόνιας χρήσης άλλων παράνομων ναρκωτικών, καπνού και αλκοόλ. Ωστόσο στις βασικές ανησυχίες στον τομέα αυτόν περιλαμβάνονται ο αυξημένος κίνδυνος εμφάνισης καρκίνου των πνευμόνων και άλλων ασθενειών του αναπνευστικού συστήματος καθώς και η σύνδεση με την ανάπτυξη μακροχρόνιων προβλημάτων ψυχικής υγείας, συμπεριλαμβανομένων της κατάθλιψης, της ψύχωσης και της σχιζοφρένειας. Ένα πρόσθετο πρόβλημα που προκαλεί η χρόνια χρήση είναι η πιθανή εκδήλωση εξαρτημένης συμπεριφοράς.
Η κάνναβη είναι το συνηθέστερα χρησιμοποιούμενο παράνομο ναρκωτικό στην Ευρώπη, αλλά μικρό μόνο ποσοστό των ατόμων που έχουν κάνει χρήση κάνναβης ζητούν θεραπεία. Παρόλα αυτά σε πολλές ευρωπαϊκές χώρες η κάνναβη αποτελεί πλέον τη δεύτερη συχνότερα αναφερόμενη ουσία κατάχρησης, για την οποία οι χρήστες προσφεύγουν σε εξειδικευμένη θεραπεία.
Οι περισσότεροι χρήστες κάνναβης υπό θεραπεία οδηγήθηκαν στη θεραπεία από το φιλικό και οικογενειακό τους περιβάλλον, από κοινωνικές υπηρεσίες ή από το σύστημα ποινικής δικαιοσύνης. Κατά κύριο λόγο είναι νέοι, άνδρες ( 83%) ηλικίας 22-23 ετών, κατά μέσο όρο. Ένα μεγάλο ποσοστό (45%) βρίσκεται ακόμη σε κάποιο στάδιο εκπαίδευσης, ενώ ένα πρόσθετο 24% έχει σταθερή απασχόληση.
Επίσης, ένα μεγάλο ποσοστό από τα άτομα για θεραπεία από τη χρήση κάνναβης αναφέρει ότι διαθέτει σταθερή στέγη, γεγονός που δείχνει ότι πρόκειται για σπουδαστές και για άτομα που ζουν με τους γονείς τους.
Όσο νεαρότερη είναι η ηλικία πρώτης χρήσης τόσο υψηλότερος είναι ο κίνδυνος προβληματικής χρήσης ναρκωτικών στο μέλλον (Kraus κ.α. 2003). Στην Ευρώπη το 28% του συνόλου των ατόμων υπό θεραπεία, το 2002, ξεκίνησε τη χρήση πριν από την ηλικία των 15 ετών και η πλειονότητα (89%) πριν από την ηλικία των 20 ετών.
Από την ανάλυση στοιχείων διαφόρων δεικτών προκύπτει ότι οι χρήστες κάνναβης αποτελούν μία ανομοιογενή πληθυσμιακή ομάδα, με ανάγκες που ποικίλουν. Κατά συνέπεια απαιτείται σύνολο παρεμβάσεων, από δραστηριότητες πρόληψης και μείωσης του κινδύνου έως δραστηριότητες παροχής θεραπείας μέσω επίσημων δομών.
Λίγες είναι οι πρωτοβουλίες πρόληψης που σχεδιάστηκαν ειδικά ενόψει της αύξησης της χρήσης κάνναβης από τους νέους, καθώς σπάνια οι προληπτικές παρεμβάσεις αφορούν συγκεκριμένες ουσίες. Ορισμένα κράτη μέλη, ωστόσο, αναφέρουν πρόσφατες εξελίξεις στον τομέα αυτόν, απόρροια της υιοθέτησης δύο βασικών στρατηγικών:
1. επισήμανση του κινδύνου να βρεθούν ενώπιον του συστήματος ποινικής δικαιοσύνης οι νέοι που κάνουν χρήση κάνναβης
2. προσπάθεια μεταστροφής της αντίληψης ότι η χρήση κάνναβης αποτελεί αποδεκτή πρακτική μέσω εκστρατειών στα μέσα ενημέρωσης που απευθύνονται στο ευρύ κοινό ή σε συγκεκριμένες ομάδες.
Μολονότι οι συνέπειες της εξάρτησης από την κάνναβη ή της κατάχρησης είναι λιγότερο σοβαρές από εκείνες που συνδέονται με άλλα ναρκωτικά, η κατάσταση αυτή μπορεί παρόλα αυτά να έχει σημαντικό αντίκτυπο στη δημόσια υγεία λόγω της κλίμακας της χρήσης και του γεγονότος ότι οι περισσότεροι χρήστες είναι νεαρής ηλικίας κι ενδέχεται να κάνουν εντατική χρήση της κάνναβης κατά τη διάρκεια σημαντικών σταδίων της ανάπτυξης τους ή σε περιόδους που μπορεί να είναι ιδιαίτερα ευάλωτοι.
Είναι ανάγκη, επομένως, να μην εθελοτυφλούμε μπαίνοντας στη λογική του ότι η κάνναβη είναι το “μαλακό” ναρκωτικό, γιατί ο δρόμος της εξάρτησης είναι μόνο ένας. Είναι αυτός που κρατάει τους νέους εγκλωβισμένους και απομονωμένους από τον εαυτό τους, την κοινωνία και την ίδια τη ζωή.



Κέντρο Πρόληψης Xίου
Επιμέλεια: Ελένη Κοτσάτου