Αρχική Νέα Οικονομία Οικονομία: Τ. Αράπογλου “Συνδέστε Παιδεία και Παραγωγή”

Οικονομία: Τ. Αράπογλου “Συνδέστε Παιδεία και Παραγωγή”

6


Σύμφωνα με τη διεθνή εμπειρία η ανταγωνιστικότητα αποτελεί κύριο παράγοντα αύξησης του πραγματικού εισοδήματος μιας οικονομίας. Στην Ελλάδα, κατά τα τελευταία έτη, ο ρυθμός ανάπτυξης του ΑΕΠ διαμορφώθηκε σε επίπεδα υψηλότερα του μέσου όρου της ευρωζώνης. Ωστόσο, οι υψηλοί ρυθμοί ανάπτυξης της ελληνικής οικονομίας δεν συνοδεύθηκαν από αντίστοιχη βελτίωση της ανταγωνιστικότητας.


Συγκεκριμένα, η χώρα μας υστερεί σε θέματα εταιρικής διακυβέρνησης, πάταξης της διαφθοράς, προσέλκυσης άμεσων ξένων επενδύσεων, ευκολίας ανάληψης επιχειρηματικών πρωτοβουλιών και επάρκειας εξειδικευμένου εργατικού δυναμικού, ενώ το μερίδιο εξαγωγών των ελληνικών προϊόντων εμφανίζει σταδιακή μείωση.


Επίπτωση στην απασχόληση


H υστέρηση που παρουσιάζει η ανταγωνιστικότητα της ελληνικής οικονομίας έχει επίπτωση και στην απασχόληση. Σημειώνεται ότι το ποσοστό των μακροχρόνια ανέργων, καθώς και των νέων ανέργων, είναι από τα υψηλότερα στον ΟΟΣΑ (56,5% και 25,1% σε σύγκριση με 43,4% και 14,7% αντιστοίχως, που είναι ο μέσοι όροι του ΟΟΣΑ).


Οι αιτίες της επιδείνωσης εντοπίζονται τόσο στη διεύρυνση της διαφοράς του πληθωρισμού της Ελλάδας με την ευρωζώνη, όσο και στην ύπαρξη ουσιαστικών αδυναμιών, κυρίως διαρθρωτικής φύσεως. Συνεπώς, οι προσπάθειες για ενίσχυση της ανταγωνιστικότητας πρέπει να κατευθυνθούν προς τη βελτίωση και τον εκσυγχρονισμό του θεσμικού πλαισίου και του εκπαιδευτικού συστήματος, τη μείωση της γραφειοκρατίας και την ενθάρρυνση της επιχειρηματικότητας.


H ουσιαστική προώθηση της επιχειρηματικότητας προϋποθέτει την εύρυθμη λειτουργία των εγχώριων αγορών, με την άρση και των τελευταίων στρεβλώσεων στον ανταγωνισμό. Με αυτόν τον τρόπο θα διευκολυνθεί και ο αναπροσανατολισμός της οικονομικής δραστηριότητας προς τομείς με υψηλή προστιθέμενη αξία.


Επιπλέον, σύμφωνα με τα στοιχεία σχετικών ερευνών, οι τομείς εξειδίκευσης που παρέχονται από το εκπαιδευτικό σύστημα δεν ανταποκρίνονται ικανοποιητικά στις σύγχρονες ανάγκες της ελληνικής οικονομίας. Παράλληλα, η διασύνδεση της εκπαίδευσης με την παραγωγή και την πραγματική οικονομία επιδέχεται περιθώρια σημαντικής βελτίωσης. Συνέπεια των παραπάνω αδυναμιών είναι οι απόφοιτοι της τριτοβάθμιας εκπαίδευσης να παρουσιάζουν ένα από τα υψηλότερα ποσοστά ανεργίας.


Ουσιαστική ώθηση της παραγωγικότητας θα πρέπει να δοθεί μέσα από την επίσπευση των διαρθρωτικών αλλαγών. Ο νέος φορολογικός νόμος, η προώθηση μέτρων για τη μείωση της γραφειοκρατίας και τη δημιουργία νέων επιχειρήσεων, καθώς και η πρόσφατη νομοθετική ρύθμιση σχετικά με την απελευθέρωση του ωραρίου λειτουργίας των καταστημάτων και η προώθηση μιας περισσότερο ευέλικτης δομής στην αγορά εργασίας αποτελούν βήματα προς τη σωστή κατεύθυνση.


Επιπρόσθετα, η περαιτέρω προώθηση των διαρθρωτικών μεταβολών, όπως η βελτίωση και ο εκσυγχρονισμός του νομικού πλαισίου – συμπεριλαμβανομένης της αναμόρφωσης του νόμου περί πτωχεύσεων -, θα οδηγήσει σε ενίσχυση του ανταγωνισμού και θα συμβάλει αποφασιστικά στην ενίσχυση των αναπτυξιακών προοπτικών της ελληνικής οικονομίας.


Διαρθωτικές αλλαγές


Πιστεύω ότι η ελληνική κοινωνία αναγνωρίζει τελευταίως την αναγκαιότητα και τη σπουδαιότητα των παραπάνω διαρθρωτικών αλλαγών και αποδέχεται την προώθησή τους, γεγονός που είναι ιδιαίτερα αισιόδοξο για το μέλλον της. Και το κράτος πρέπει να επικεντρώνεται στην εκμετάλλευση των ανταγωνιστικών πλεονεκτημάτων του για να ανταγωνιστεί στη διεθνή αγορά.


Στο παρελθόν η παραδοσιακή μας εσωστρέφεια, μας έκανε να ξοδεύουμε πόρους στηρίζοντας και επιδοτώντας αδύναμους τομείς της οικονομίας. Τέτοιου είδους στηρίξεις μεγάλωναν το πρόβλημα και δεν έδιναν λύση. Κανείς δεν ήταν προετοιμασμένος να αναλάβει το βραχυχρόνιο κόστος για να βοηθήσει ολόκληρους τομείς να αλλάξουν προσανατολισμούς, να κάνουν τομές σε προϊόντα ή υπηρεσίες που έχουν ζήτηση από τη διεθνή αγορά, στηρίζοντας τις εξαγωγές – τομείς στους οποίους η Ελλάδα είχε να προσφέρει προστιθέμενη αξία. Σε αυτό βέβαια θα ήταν απαραίτητος ο συντονισμός με συνεχή εκστρατεία μάρκετινγκ στο εξωτερικό, όπως εξάλλου απαιτείται και για κάθε προϊόν.


H απαιτούμενη εξωστρέφεια είναι απαραίτητη και η εστίαση σε λίγους τομείς είναι εκ των ων ουκ άνευ για να γίνουμε ανταγωνιστικοί. Τομείς όπως ο αναβαθμισμένος τουρισμός, η παιδεία, η υγεία, τα αναβαθμισμένα πληροφορικά συστήματα, τα εξειδικευμένα αγροτικά προϊόντα είναι ίσως μερικοί από τους χώρους που πρέπει να στραφούμε.


Το ελληνικό τραπεζικό σύστημα είχε την ανάγκη και επέτυχε να προσαρμοσθεί στα νέα δεδομένα τα τελευταία χρόνια. Σήμερα οι περισσότερες ελληνικές τράπεζες είναι πολυμετοχικές και ύστερα από πολύ κόπο έχουν εξυγιάνει ριζικά τα χαρτοφυλάκιά τους, έχουν μειώσει τα έξοδά τους και λειτουργούν πλέον σαν οποιαδήποτε άλλη επιχείρηση, με στόχο το συμφέρον των μετόχων τους, στηρίζοντας παράλληλα ανταγωνιστικούς τομείς της οικονομίας.


Ενα ανταγωνιστικό τραπεζικό σύστημα είναι απαραίτητος καταλύτης για να διευκολύνει τις ανταγωνιστικές παραγωγικές διαδικασίες μιας χώρας.


H εποχή των επιδοτήσεων προς μη ανταγωνιστικές πρωτοβουλίες από τράπεζες πλήρως ή και μερικά ελεγχόμενες από το κράτος έχει παρέλθει. Εξάλλου, υπάρχουν πολλά παραδείγματα τέτοιων επιχειρηματικών πρωτοβουλιών του παρελθόντος που «στηρίχθηκαν» από το «κράτος-επιχειρηματία» και που τελικά κατέληξαν να κοστίσουν πολλά στον ελληνικό λαό.

Ο κ. Τάκης Αράπογλου είναι Πρόεδρος του Δ.Σ. της Εθνικής Τράπεζας και το άρθρο του αυτό δημοσιεύθηκε στην εφημερίδα “Το ΒΗΜΑ της Κυριακής“, στις 31/07/2005