Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Τεχνητό κρέας από Αμερικανούς ερευνητές, του Τάσου Σαραντή

Τεχνητό κρέας από Αμερικανούς ερευνητές, του Τάσου Σαραντή

27


Τα εργαστήρια εφαρμοσμένης μηχανικής έχουν τη δυνατότητα να παράγουν τεχνητό κρέας καλλιεργώντας μυϊκούς ιστούς, ανακοίνωσαν αμερικανοί ερευνητές. Όπως ισχυρίζονται, η παραγωγή συνθετικού κρέατος θα ωφελούσε τους καταναλωτές, αφού θα πρόκειται για προϊόν με υψηλή διατροφική αξία και επιπλέον, θα απάλλασσε την ανθρωπότητα από τα εκτροφεία ζώων που είναι δαπανηρά και βλάπτουν το περιβάλλον


Ο Τζέισον Μάθενι, υποψήφιος διδάκτορας του πανεπιστημίου του Μέριλαντ, περιγράφει στην επιστημονική επιθεώρηση Tissue Engineering δύο υποψήφιες μεθόδους για την καλλιέργεια συνθετικού ζωικού μυϊκού ιστού. Όπως αναφέρει, με την πρώτη μέθοδο, μυϊκοί ιστοί οι οποίοι απομονώνονται από βοοειδή, χοίρους, πουλερικά ή ψάρια αφήνονται να πολλαπλασιαστούν σε λεπτές μεμβράνες.


Όταν τα κύτταρα επεκταθούν σε όλη την επιφάνεια μιας μεμβράνης, το φύλλο του μυϊκού ιστού απομακρύνεται και στη συνέχεια τοποθετείται πάνω σε άλλα ίδια φύλλα, έτσι ώστε να δημιουργηθεί ένα παχύτερο στρώμα που θυμίζει το φυσικό κρέας.


Κατά την δεύτερη μέθοδο, οι επιστήμονες πραγματοποιούν καλλιέργεια των μυϊκών κυττάρων σε τρισδιάστατες πορώδεις χάντρες οι οποίες διαστέλλονται με μικρές μεταβολές της θερμοκρασίας. Οι ιστοί που προκύπτουν θυμίζουν κιμά που θα μπορούσε να χρησιμοποιηθεί στην παρασκευή μπιφτεκιών και άλλων προϊόντων επεξεργασμένου κρέατος.


Για ποιο λόγο, όμως, κάποιοι ερευνητές προσανατολίζονται προς την παρασκευή τεχνητού κρέατος; “Θα υπήρχαν πολλά οφέλη από το καλλιεργημένο κρέας” υποστηρίζει ο Μάθενι. “Καταρχήν, θα μπορούσαμε να ελέγξουμε τα επίπεδα των θρεπτικών συστατικών που περιέχει. Το κρέας είναι έχει υψηλή περιεκτικότητα  στο λιπαρό οξύ ω-3, που είναι επιθυμητό αλλά όχι σε μεγάλες ποσότητες. Ο ιστοί του τεχνητού κρέατος θα μπορούσαν να παρασκευαστούν, έτσι ώστε να περιέχουν τα υγιεινά λιπαρά οξέα ω-3 τα οποία θα μπορούσαν να ληφθούν από τα έλαια των ψαριών και από το δέντρο της καρυδιάς”.


“Εξάλλου, η καλλιέργεια του κρέατος θα περιόριζε δραστικά τις περιβαλλοντικές επιπτώσεις της μαζικής κτηνοτροφίας. Τα κτηνοτροφεία καταλαμβάνουν μεγάλες εκτάσεις γης και καταναλώνουν τεράστιες ποσότητες νερού. Όλα τα στοιχεία δείχνουν ότι η κατανάλωση κρέατος θα συνεχίζει να αυξάνεται σε παγκόσμιο επίπεδο. Η ζήτηση κρέατος στην Κίνα διπλασιάζεται κάθε δέκα χρόνια και  η  κατανάλωση πουλερικών στην Ινδία διπλασιάστηκε τα τελευταία πέντε χρόνια” επισημαίνει ο Μάθενι.


Προς τα επιχειρήματα του Μάθενι συνηγορεί και ανεξάρτητη μελέτη που δημοσιεύεται στο Physics World. Σε αυτή ο βρετανός φυσικός Αλαν Κάλβερτ υπολόγισε ότι τα ζώα που εκτρέφονται για ανθρώπινη κατανάλωση ευθύνονται για το 21% του διοξειδίου του άνθρακα που εκλύεται συνολικά από τις ανθρώπινες δραστηριότητες. Συγκριτικά, το Πρωτόκολλο του Κιότο, η διεθνής συμφωνία για την καταπολέμηση της κλιματικής αλλαγής, απαιτεί μείωση της εκπομπής διοξειδίου του άνθρακα κατά 5,2%, σε σχέση με τα επίπεδα του 1990, έως το 2012. Βέβαια, ο Κάλβερτ δεν συστήνει ως λύση την παραγωγή τεχνητού κρέατος αλλά προτρέπει τη στροφή προς την χορτοφαγία.


Αν και οι ερευνητές του πανεπιστημίου του Μέριλαντ ισχυρίζονται ότι κανείς μέχρι σήμερα δεν έχει προτείνει την παραγωγή συνθετικού κρέατος σε εμπορική κλίμακα, η NASA ήδη πειραματίζεται με την καλλιέργεια ιστού ψαριών, προκειμένου να εμπλουτίσει τη διατροφή των μελλοντικών αστροναυτών.


Και πριν από λίγα χρόνια ένας δερματολόγος από το πανεπιστήμιο του Άμστερνταμ, ισχυρίστηκε  ότι μπορεί να κατασκευάσει τεχνητό κρέας στο εργαστήριο χωρίς να σκοτώνει ζώα, με την ίδια μέθοδο που έχει χρησιμοποιηθεί για την κατασκευή τεχνητού δέρματος. Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι θα παρήγαγε κομμάτια  κρέατος που θα ζύγιζαν έως και 50 κιλά τα οποία θα μεγάλωναν μέσα σε μεγάλα δοχεία χωρητικότητας 5.000 λίτρων που θα περιείχαν θρεπτικό διάλυμα.


Σύμφωνα με την τεχνική του, το κρέας θα παραγόταν με μόρια κολλαγόνου και κύτταρα που θα λαμβάνονταν από τους μυς των ζώων. Το διάλυμα μέσα στο οποίο θα αναπτύσσονταν θα περιείχε 62 συστατικά, συμπεριλαμβανομένων 20 αμινοξέων, 12 βιταμινών και διαφόρων ενζύμων. Το προϊόν θα είχε τη δομή και τη γεύση του άπαχου κρέατος Ο ίδιος ισχυριζόταν ότι με τεχνητό τρόπο θα μπορούσαν να παραχθούν το χοιρινό, το μοσχάρι και το κοτόπουλο αλλά και κρέας καγκουρό και φάλαινας.


Αν και ο δερματολόγος μαζί με δύο επιχειρηματίες κατοχύρωσαν την ιδέα και αναζήτησαν επενδυτές, το τεχνητό τους κρέας δεν εμφανίστηκε στην αγορά. Εντούτοις, όλα δείχνουν πως η επιστημονική έρευνα αναζητεί τους τρόπους και αν τελικά καταφέρει να ρίξει το κόστος παραγωγής ίσως τελικά δούμε κάποια μέρα το εργαστηριακό κρέας στα ράφια των σούπερ μάρκετ.


Χοίροι με γονίδια σπανακιού


Η παρασκευή κρέατος με χαμηλότερα λιπαρά και υψηλότερη διατροφική αξία έχει γίνει πολλές φορές στο παρελθόν στόχος της επιστημονικής έρευνας. Η γενετική μηχανική, αν και δεν αποσκοπεί στην παραγωγή τεχνητού κρέατος, ευελπιστεί στην δημιουργία βελτιωμένου εργαστηριακού κρέατος με τη δημιουργία γενετικά τροποποιημένων ζώων που θα έχουν τις προαναφερόμενες προδιαγραφές.


Ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα δημιουργίας ενός διατροφικού μοντέλου που θα στηρίζεται σε “υγιεινό” κρέας αποτέλεσε η ανακοίνωση, πριν από δύο περίπου χρόνια, ιαπώνων ερευνητών η οποία παρασκεύασαν χοιρινό κρέας με λιγότερα λιπαρά και συνεπώς, λιγότερο επιβλαβές για την υγεία.


Οι ερευνητές ανέφεραν ότι κατάφεραν να εισαγάγουν με επιτυχία γονίδια σπανακιού σε χοίρο, με στόχο τη βελτίωση της ποιότητας του κρέατος και τη μείωση των λιπαρών. Όπως είχε δηλώσει ο επικεφαλής της ερευνητικής ομάδας, καθηγητής Γενετικής Μηχανικής στο Πανεπιστήμιο Κίνκι της δυτικής Ιαπωνίας, Ακίρα Ιριτάνι,  κατάφεραν να εμφυτεύσουν γονίδια σπανακιού σε γονιμοποιημένο ωάριο χοίρου. Το γενετικά τροποποιημένο ωάριο εμφυτεύτηκε σε θηλυκό χοίρο που γέννησε φυσιολογικά.


Ο Ιριτάνι υποστήριξε ότι δεν έχουν παρουσιαστεί προβλήματα υγείας στους γενετικά τροποποιημένους χοίρους, ο πρώτος από τους οποίους γεννήθηκε πριν από πέντε χρόνια. Ο ίδιος ισχυρίστηκε ότι το κρέας των χοίρων αυτών είναι “πιο υγιεινό από τα συνήθη χοιρινά κρέατα”, αλλά τόνισε ότι “είναι πολύ νωρίς για να πούμε ότι είναι εξίσου υγιεινό με το σπανάκι”.