Αρχική Πολιτισμός Γ.Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ: “Η οδύσσεια του «Μυστρά του Αιγαίου», Ποια είναι η αλήθεια...

Γ.Μ. ΣΑΡΗΓΙΑΝΝΗ: “Η οδύσσεια του «Μυστρά του Αιγαίου», Ποια είναι η αλήθεια για τον Ανάβατο;”

18

Σε άρθρο του στην Ελευθεροτυπία προ ολίγων ημερών ο καθηγητής κ. Σαρηγιάννης καταθέτει την δική του αλήθεια για τα όσα έγιναν και δεν έγινανα με την αναστήλωση του Ανάβατου.

Ο κ. Γ.Μ. Σαρηγιάννης είναι καθηγητής Πολεοδομίας του ΕΜΠ και ήταν πρόεδρος της Επιστημονικής Επιτροπής για το Έργο.

Στο άρθρο του αναφέρει:

“Τα έργα στον Ανάβατο της Χίου, τον αποκαλούμενο «Μυστρά του Αιγαίου», ξεκίνησαν το 1997 από την τότε υπουργό Αιγαίου κ. Παπαζώη, με ανάθεση των κατασκευών στη ΔΕΠΟΣ και η πρώτη τους φάση (προϋπολογισμού περίπου 700 εκ. δρχ.) όφειλε να ολοκληρωθεί τον Μάιο του 2000. Μέχρι το καλοκαίρι του 2001 με άριστη συνεργασία της 3ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων (3η ΕΒΑ), του Δήμου Ομηρούπολης (τότε δήμαρχος ο κ. Μ. Μενής) και του Ε.Μ. Πολυτεχνείου με εκπρόσωπο (και λίγο αργότερα και πρόεδρο της Επιστημονικής Επιτροπής για το Εργο) τον υπογράφοντα, είχαν γίνει σημαντικές εργασίες αποκατάστασης, είχε αποκαλυφθεί το πραγματικό επίπεδο του οικισμού κάτω από 1-1,5 μέτρο επιχώσεων ερειπίων, είχαν αποκατασταθεί κτίρια, οδικό δίκτυο και εκκλησίες, κυρίως ο Ταξιάρχης στην κορυφή του κάστρου.

Το έργο εκτελείτο βασικά με τη διαδικασία της «αυτεπιστασίας» με την καθοδήγηση της 3ης ΕΒΑ και της Επιστημονικής Επιτροπής, η οποία συνεπικουρείτο από την «Κοινή Επιτροπή», στη δικαιοδοσία της οποίας ήταν τα διοικητικά και τα οικονομικά του εγχειρήματος. Πριν το τέλος της πρώτης φάσης είχαμε ήδη εξασφαλίσει πρόσθετο κονδύλιο από την Ευρωπαϊκή Ενωση ύψους 1 δισ. 250 εκατ. δρχ. (1.250.000.000). Ολα έβαιναν καλώς μέχρι τη στιγμή που σε έναν εργολάβο της ΔΕΠΟΣ δεν εγκρίθηκαν εργασίες ύψους περί τα 30-50 εκ. δρχ., τα οποία ο τότε διευθυντής Κατασκευών της ΔΕΠΟΣ κ. Κ. Γκόνης θεώρησε (και δικαίως) υπερβολικά και μη γενόμενα.

Από κει και πέρα αρχίζει η οδύσσεια του Ανάβατου σε δύο επίπεδα: από τη μια το έργο με ευθύνη της ΔΕΠΟΣ διακόπτεται για 22 μήνες, στο επίπεδο του υπουργείου Πολιτισμού (υπουργός Ε. Βενιζέλος, γ.γ. Λ. Μενδώνη), το οποίο ολιγωρούσε για την προώθηση των διαδικαστικών ενεργειών για τη διοικητική περαίωση της πρώτης φάσης και τη διασφάλιση των κονδυλίων για τη δεύτερη φάση, και στο επίπεδο του υπουργείου Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Εργων, στο οποίο υπάγεται η ΔΕΠΟΣ, το οποίο λυσσωδώς κάλυπτε τον εργολάβο (ο οποίος εκτελούσε και πλήθος άλλων έργων της ΔΕΠΟΣ). Αποφάσεις από το 2001 της Επιστημονικής και Κοινής Επιτροπής του Εργου, καθώς και της Διεύθυνσης Κατασκευών της ΔΕΠΟΣ, για να κηρυχθεί έκπτωτος ο εργολάβος, είχαν ως αποτέλεσμα αφενός την αντικατάσταση του διευθυντού Κατασκευών από τη ΔΕΠΟΣ και αφετέρου τη μη προώθηση του θέματος από το ΥΠΠΟ, δεδομένου ότι οποιαδήποτε προώθηση σήμαινε πρώτα εκκαθάριση των οικονομικών (κυρίως απέναντι στην Ε.Ε.) και μετά τα περίφημα «Τεχνικά Δελτία» κ.ά. Είχε φτάσει στο σημείο μάλιστα το ΥΠΠΟ για να καλύψει και αυτό τον εργολάβο, να καλύψει «προσωρινά» (;) τα 30 εκ. ώστε να απεμπλακεί το θέμα ως προς την Ε.Ε. και να μπορέσουν να συνταχθούν τα Τεχνικά Δελτία κ.λπ.

Μια αλλαγή της διοίκησης της ΔΕΠΟΣ μετά την αλλαγή του υπουργού (από Κ. Λαλιώτη σε Ρ. Ζήση (υφ.) και Β. Παπανδρέου) δεν άλλαξε καθόλου την κατάσταση, μια και η νέα διοίκηση της ΔΕΠΟΣ συνέχισε την πολιτική της προηγούμενης. Αλλεπάλληλα έγγραφά μας μετά το 2001, που προειδοποιούσαν για το μέλλον του Ανάβατου και μάλιστα τα τελευταία σε έντονο και ήκιστα υπηρεσιακό τόνο (είχαμε φθάσει στο χείλος του γκρεμού και εκφράσαμε τη θέση μας ιδιαίτερα έντονα), δεν εισακούστηκαν.

Ο νέος δήμαρχος Ομηρούπολης κ. Παπαληός, όχι μόνο επέδειξε ατολμία αλλά και άφησε τον υφιστάμενό του να διαλύσει την ομάδα που είχε εργαστεί με πολλή αυτοθυσία και επιτυχία στην πρώτη φάση (επιβλέποντες μηχανικούς, αρχαιολόγους, διευθυντές εργοταξίων κ.λπ.), απεμπόλησε το πρόγραμμα για τη δεύτερη φάση, μετατρέποντάς το σε φολκλορικό συνονθύλευμα χρήσεων, με το οποίο διαφωνήσαμε και η 3η ΕΒΑ και η λοιπή Επιστημονική Επιτροπή. Τελικά σε μια σύσκεψη στο ΥΠΠΟ, η οποία ήταν στον αέρα εφόσον δεν είχε λυθεί το διαδικαστικό και οικονομικό πρόβλημα, και προφανώς με την πίεση της πολιτικής ηγεσίας του ΥΠΠΟ στους μετέχοντες, στελέχη του ΥΠΠΟ, εγκρίθηκε κατά πλειοψηφία το «νέο πρόγραμμα» και φυσικά δεν έγινε τίποτε ως προς την εκκαθάριση, με αποτέλεσμα να μην μπορεί η περιφέρεια να εγκρίνει ούτε το έωλο αυτό πρόγραμμα σε κανένα Τεχνικό Δελτίο. Οσο υπάρχει αυτή η εκκρεμότητα δεν μπορεί να υποβληθεί Τεχνικό Δελτίο, με απλά λόγια, εφόσον το έργο δεν έχει παραληφθεί, και δεν μπορεί να παραληφθεί όσο ο εργολάβος χρωστά τουλάχιστον 30 εκατομμύρια, δεν μπορεί να συνταχθεί κανένα Τεχνικό Δελτίο.

Τελικά, με καθυστέρηση ετών η ΔΕΠΟΣ κήρυξε έκπτωτο τον εργολάβο, και κατά ανεπίσημες πληροφορίες μου (ας μας πει το ΥΠΕΧΩΔΕ αν αληθεύουν ή όχι) επιτροπή ελεγκτών του υπουργείου καταλόγισε στον εργολάβο τελικά 50 και όχι 30 εκ. χρέος, το οποίο σημαίνει ότι το αδίκημα είναι κακούργημα και όχι πλημμέλημα, με ό,τι συνεπάγεται αυτό. Το πόρισμα λέγεται ότι είναι στο συρτάρι και του τωρινού υπουργού ΠΕΧΩΔΕ κ. Σουφλιά εδώ και μήνες, το γιατί δεν προχωράει όμως… Φαίνεται ότι κυβερνήσεις και υπουργοί έρχονται και παρέρχονται, οι εργολάβοι όμως παραμένουν…

Από κει και πέρα, οι διαξιφισμοί ανάμεσα σε βουλευτές διαφόρων κομμάτων, υπουργούς και δημάρχους όπως τους διαβάζουμε τώρα τελευταία, γίνονται μάλλον για το θεαθήναι, μια και κανείς δεν μιλά για τις πραγματικές αιτίες της διάλυσης ενός εγχειρήματος ιδιαίτερα αξιόλογου, και πραγματικά είναι κρίμα να αρχίσει ξανά να ερειπώνεται μέσα στη γενικότερη διαφθορά ή ανικανότητα του ελληνικού δημοσίου. Για την ιστορία θυμίζω το τελευταίο έγγραφό μου της 17.9.2003 προς τους εμπλεκόμενους φορείς, στους οποίους υπενθύμιζα παλαιότερα έγγραφά μου και προειδοποιούσα για τη σίγουρη απώλεια του 1,25 δισ. δρχ. από το Γ’ ΚΠΣ, και είναι στη διάθεση παντός αρμοδίου ό,τι κατέχω από το φάκελο Αναβάτου -υποθέτω ότι στις αρμόδιες υπηρεσίες της ΔΕΠΟΣ, του ΥΠΕΧΩΔΕ και του ΥΠΠΟ θα έχουν περισσότερα (το ξέρουν άλλωστε!).”

Πηγή: ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ