Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη O … καρδιοχειρούργος Λεονάρντο Ντα Βίντσι, του Τάσου Σαραντή

O … καρδιοχειρούργος Λεονάρντο Ντα Βίντσι, του Τάσου Σαραντή

90

 

Μπορεί να έχουν περάσει 500 χρόνια από τότε που ο Ντα Βίντσι σχεδίασε με το μολύβι του πολύπλοκα διαγράμματα της καρδιάς, αλλά φαίνεται ότι οι ανατομικές του γνώσεις εξακολουθούν να καθίστανται εποικοδομητικές για τους σύγχρονους χειρούργους.

Ενας βρετανός καρδιοχειρούργος εισήγαγε μια νέα μέθοδο για τις επεμβάσεις καρδιάς, εμπνευσμένος από τα ιατρικά σχέδια του μεγάλου καλλιτέχνη, Λεονάρντο Ντα Βίντσι.


Ο Φράνσις Γουέλς, από το νοσοκομείο Πάπγουορθ στο Κέιμπριτζ, υποστηρίζει ότι οι παρατηρήσεις του Ντα Βίντσι πάνω στον τρόπο που λειτουργούν οι βαλβίδες της καρδιάς μας, καθώς ανοίγουν και κλείνουν, ήταν άκρως αποκαλυπτικές. Ο Γουέλς αξιοποίησε το πως ο καλλιτέχνης αντιλαμβανόταν το όργανο της καρδιάς, προκειμένου να τροποποιήσει τις παρούσες μεθόδους καρδιακών επεμβάσεων και μέχρι σήμερα έχει καταφέρει να θεραπεύσει με επιτυχία 80 ασθενείς του.


Τα σχέδια του Ντα Βίντσι τον βοήθησαν να ανακαλύψει τον τρόπο για την αποκατάσταση της φυσικής λειτουργίας του ανοίγματος και κλεισίματος της μιτροειδούς βαλβίδας, μιας εκ των τεσσάρων βαλβίδων της καρδιάς. Μέχρι σήμερα, οι χειρούργοι έχουν καταφέρει να επιδιορθώνουν τη χαλαρή μιτροειδή βαλβίδα στενεύοντας τη διάμετρό της.


Εντούτοις, μια τέτοια παρέμβαση μπορεί να οδηγήσει σε περιορισμό της ροής αίματος στις περιπτώσεις που το άτομο ασκείται, οπότε και η καρδιά του λειτουργεί στο μέγιστο. “Είναι μια πλήρης αναθεώρηση του τρόπου που ρυθμίζουμε τη λειτουργία των μιτροειδών βαλβίδων. Αυτό που έδειξε ο Ντα Βίντσι σχετικά με το σχήμα της βαλβίδας είναι πολύ σημαντικό. Μας υποδεικνύει ότι έχουμε τη δυνατότητα να επιδιορθώσουμε την προβληματική βαλβίδα με πολύ καλύτερο τρόπο” λεει ο Γουέλς.


Η μιτροειδής βαλβίδα βρίσκεται μεταξύ του αριστερού κόλπου και αριστεράς κοιλίας και επιτρέπει την ροή του αίματος από τον αριστερό κόλπο προς την αριστερά κοιλία. Η λειτουργία που επιτελεί είναι να εξασφαλίζει ότι το αίμα ρέει προς τη σωστή κατεύθυνση στην καρδιά. Ο τρόπος που λειτουργεί μπορεί να παρομοιαστεί σαν ένα ζευγάρι πόρτες, οι οποίες κλείνουν για να εμποδίσουν το αίμα να γυρίσει πίσω από όπου ήρθε.


Σε μερικούς ανθρώπους η μιτροειδής βαλβίδα σταματά να λειτουργεί ορθά και μετατρέπεται σε ένα είδος ταλαντευόμενης πόρτας, επιτρέποντας στο αίμα να έχει αντίθετη ροή, κάτι που σημαίνει ότι η καρδιά πρέπει να κουραστεί περισσότερο για να πραγματοποιήσει τη λειτουργία της, δηλαδή να διοχετεύσει το αίμα στις αρτηρίες και από εκεί σε ολόκληρο το σώμα.


Η χειρουργική επέμβαση για τη στένωση της διαμέτρου της βαλβίδας βοηθάει, όμως ο Γουέλς, με τη συμβολή του Ντα Βίντσι, πιστεύει πως έχει βρει έναν καλύτερο τρόπο. Ο καλλιτέχνης στα σχέδια του, το 1500, καταδείκνυε ότι η φάση του ανοίγματος της μιτροειδούς βαλβίδας ήταν εξαιρετικά σημαντική. Στηριζόμενος σε αυτό, ο Γουέλς προχώρησε στην ανάπτυξη μιας τεχνικής με την οποία μπορεί να επιδιορθώσει τη χαλαρή μιτροειδή βαλβίδα με τέτοιο τρόπο ώστε να μην αλλάζει τη φυσιολογική διάμετρο της βαλβίδας όταν αυτή είναι ανοιχτή, κάτι που σημαίνει ότι ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει σε πιο έντονες δραστηριότητες δίχως να αντιμετωπίσει οποιοδήποτε πρόβλημα.


Ο ίδιος επισημαίνει ότι ο Ντα Βίντσι είχε βαθιά κατανόηση πάνω στη δομή και στη λειτουργία και γενικότερα στην ανατομία και τη φυσιολογία του ανθρώπινου σώματος, κάτι που πολλοί επιστήμονες έχουν παραβλέψει.


Ο Ιταλός καλλιτέχνης δεν είχε καμία επίσημη ιατρική κατάρτιση, όμως είχε την ικανότητα να συνδυάζει διάφορες αρχές, όπως αυτές της μηχανικής και μηχανολογίας, όταν εξέταζε ένα πρόβλημα. Ο Γουέλς μελετά σήμερα και πολλά άλλα από τα έργα του Ντα Βίντσι που αποτυπώνουν το ανθρώπινο σώμα προκειμένου να διαπιστώσει εάν από αυτά προκύπτουν και άλλα στοιχεία που θα μπορούσαν να βοηθήσουν την σύγχρονη ιατρική.


Ας σημειωθεί ότι οι ανατομικές γνώσεις του ιταλού καλλιτέχνη, επιστήμονα και μηχανικού, Λεονάρντο Ντα Βίντσι (1452 -1519) προήλθαν από μεταθανάτιες  ανατομικές παρατηρήσεις, τις οποίες η Εκκλησία απαγόρευσε. Ηταν αυτός που ανέτρεψε την πεποίθηση ότι η καρδιά ήταν ένας μυς και απέδειξε ότι αποτελείται από τέσσερις κοιλότητες και όχι από δύο.


Το μουσείο Albert στο Λονδίνο θα φιλοξενεήσει μια έκθεση για το έργο του Ντα Βίντσι στην τέχνη στην επιστήμη και στην τεχνολογία που θα εγκαινιαστεί στις 14 Σεπτεμβρίου 2006 και διαρκέσει μέχρις τις 7 Ιανουαρίου 2007. Πρόκειται για μια έκθεση που θα καταδεικνύει ότι ο τίτλος της ιδιοφυΐας δεν είχε αποδοθεί στον μεγάλο καλλιτέχνη τυχαία.



Θεωρείται και ο “πατέρας” του… Fiat


Μπορεί να προσφέρει μέχρι σήμερα τις γνώσεις του στην χειρουργική, όμως ο Λεονάρντο Ντα Βίντσι συνδέεται και με μία ακόμη σπουδαία επινόηση. Σύμφωνα με Ιταλούς ερευνητές, που μελέτησαν τα σκίτσα του, είναι και ο “πατέρας” του σύγχρονου αυτοκινήτου. Βασισμένοι στα σκίτσα του μεγάλου ζωγράφου, οι ερευνητές ανακατασκεύασαν πέρσι μία πολύπλοκη συσκευή, πρωτόγνωρου σχεδιασμού, η οποία, παρά το γεγονός ότι θυμίζει περισσότερο βαγόνι, θεωρείται το πρώτο μηχανοκίνητο όχημα. Η ανακατασκευή δεν ήταν εύκολη υπόθεση, καθώς θα έπρεπε να αποδοθούν σωστά όλες οι λεπτομέρειες της κατασκευής που υπήρχαν στα σκίτσα του μεγάλου ζωγράφου. Το 1905, ο πρώτος ερευνητής που εντόπισε τα κοινά στοιχεία ανάμεσα στα σκίτσα του Ντα Βίντσι και τα αυτοκίνητα που άρχιζαν να κυκλοφορούν στους δρόμους ήταν ο ερευνητής Τζιρολάμο Κάλβι. Μάλιστα, είχε ονομάσει τα σκίτσα του Ντα Βίντσι, “Tο Fiat του Λεονάρντο”. Τα σκίτσα, του Ντα Βίντσι, απέκτησαν μεγάλη δημοσιότητα μετά και από την έκδοση του μπεστ σέλερ “Ο κώδικας του Ντα Βίντσι” από τον Νταν Μπράουν.

 

του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 8 Οκτωβρίου