Αρχική Πολιτισμός Εκδήλωση “Πελινναίου” για την οδό Ατσικής

Εκδήλωση “Πελινναίου” για την οδό Ατσικής

48

 
Χίος, 1η Μαρτίου 1922
“Κύριε Δήμαρχε,

    Έλαβον το από 15ης Φεβρουαρίου ε.ε. γράμμα σας, καθώς και το συνέγκλειστον ψήφισμα του 1915 περί ονομασίας των οδών του Δήμου Χίου και απαντώ ευχαρίστως, ευθύς ως σήμερον ηυκαίρησα.
   Ομολογώ ότι η γενομένη ονοματοθεσία του 1915 δεν μου αρέσκει διότι δεν εστηρίχθη επί ασφαλών αρχών.
   1) Εν πρώτοις νομίζω ότι ονόματα συγχρόνων και ζώντων Χίων ή άλλων Ελλήνων, οσονδήποτε έξοχοι και αν είναι ούτοι, δεν πρέπει να δίδωνται εις οδούς επαρχιακών μάλιστα πόλεων. Μόνον αν επικρατήσει η υγιής αυτή αρχή, θα απαλλαγώμεν από το οικτρόν θέαμα, το οποίον παρετηρήθη εις πολλάς επαρχιακάς πόλεις της Ελλάδος κατά τα τελευταία έτη, ότε ήλλαξαν δις και τρις ονόματα οδών αναλόγως των ισχυρών της ημέρας! Δεικνύει και το παράδειγμα τούτο τον κακόν μας χαρακτήρα!
   Αλλ’ είναι επί τέλους τόσον αναγκαίον να καταντήσει και το ζήτημα της ονομασίας των οδών κομματικόν; Υπάρχει άλλως τε καιρός να ονομασθή μία οδός με το όνομα διακεκριμένου Έλληνος μετά τον θάνατον αυτού! Ο χρόνος είναι ως γνωστόν ο καλλίτερος κριτής.
   2) Η Χίος πρέπει κατά πρώτον λόγον να τιμήσει τους ευργέτας της ή και τους διακριθέντας μεγάλους έξω της Χίου. Δεν ευρίσκω επομένως ορθόν να δοθώσιν ονόματα οδών εξ οικογενειών αριστοκρατικών, αι οποίαι τίποτε το ιδιαίτερον δεν έπραξαν εις αυτήν. Πως δικαιολογείται το όνομα Τσιτσίνιας (υπήρχε και προδότης Τσιτσίνια!) και τόσα άλλα; Ούτε και το όνομα του Πατριάρχου Σωφρονίου δικαιολογείται, όσον τουλάχιστον εγώ γνωρίζω.
   3) Παλαιά ονόματα όπως Απλωταριά, Κάτω Αιγιαλός, Ατσική, Παλαιόκαστρον, Ράμνη, Γναφαρειά, Χανιώτικα κλπ. δεν πρέπει ν’ αντικατασταθούν!
   Το όνομα μάλιστα Ατσική είναι αρχαίον Ελληνικόν, διότι προήλθε από το Αττική αποδεδειγμένως, δεν είναι τουρκικόν και η αντικατάστασις του επομένως θα ήτο ιεροσυλία! Και ονόματα παλαιοτέρων συνοικιών λησμονηθέντα μετά το 1822 όπως Βλατταριά, Νεοχώριον κλπ. θα έπρεπε ίσως να επανέλθουν.
   Συμφώνως προς τα ανωτέρω ευρίσκω τελείως δικαιολογημένα τα εξής ονόματα των οδών: Οδός Μαρτύρων, Λεωφόρος Ομήρου, οδός Βούρου (Γεωργίου!), Αγ. Αποστόλων, 11ης Νοεμβρίου, Ψυχάρη (Ιωάννη), Ρίτσου, Παστρικάκη, Γλαύκου, Μητροπ. Πλάτωνος, Κοραή, Καλοπλύτου, Ίωνος, Χαρ. Τρικούπη, Συγγρού, Αλ. Μαυρογορδάτου, Πιπίνου, Βαρβάκη, Κανάρη, Φαβιέρου, Οινοπίωνος, Αρίστωνος, Σταμ. Πρωίου, Δρομοκαΐτου (Ζωρζή), Κωνσταντίνου Μονομάχου, Μητροπολ. Ιγνατίου, Λεωβάρη, Νικηφόρου, Κορεσίου (Γεωργίου ή Κορεσσίων;) κλπ.
   Ως προς τα λοιπά απέχω, διότι αγνοώ την αιτιολογίαν της ονοματοθεσίας ή και αμφισβητώ τελείως την ορθότητα αυτής! Παρατηρώ προσέτι ότι εκ της αρχαίας ιστορίας έγινεν πενιχρά και ελαττωματική εκλογή.
   Και εκ της νέας δεν έπρεπε να λείπουν τα ονόματα του Ευστρατίου Αργέντη, του καλύτερου συνεργάτου και συναθλητού του Ρήγα, του Αλεξάνδρου Βλαστού, του Δωροθέου Πρωίου κλπ.
   Συμφώνως προς τα ανωτέρω πιστεύω ότι προχείρως και κακώς έγινεν η ονοματοθεσία του 1915 και δια να διορθωθούν τα λάθη και να προληφθή η επανάληψις άλλων θα έπρεπε να γίνει μακροτέρα προπαρασκευαστική εργασία προ πάσης νέας αποφάσεως του Δημοτικού Συμβουλίου.
   Επί τούτοις δεχθήτε, Κύριε Δήμαρχε, την έκφρασιν της βαθειάς μου εκτιμήσεως.


Προθυμότατος
Κ. Άμαντος
 
   Δήμαρχος της Χίου εκείνη την εποχή ήταν ο Λεωνίδας Μυλωνάδης, ο οποίος, όντας άνθρωπος έξυπνος, απευθύνθηκε σε κάποιον κατεξοχήν αρμόδιο για την ονοματοθεσία των οδών: σε ένα λόγιο. Η ύπαρξη των οδών Ευστρατίου Αργέντη, Δωροθέου Πρωίου και Αλεξάνδρου Βλαστού αποδεικνύουν πως, έως ένα σημείο, ακολούθησε τις συμβουλές του Κωνσταντίνου Άμαντου. Οι Δήμαρχοι που τον διαδέχθηκαν έκτοτε προτίμησαν λιγότερο ορθολογιστικές οδούς. Πως εξηγείται αλλιώς εκείνο το ανεπίτρεπτο “Δημαρχία Χίου” στο Δημαρχιακό Μέγαρο και τόσα άλλα παράδοξα σε οδούς και επιγραφές;
   Δύο από τις ιστορικές οδούς που ο Κ. Άμαντος πρότεινε τη διατήρηση τους αλλά μετονομάστηκαν τα τελευταία χρόνια είναι η Κάτω Αιγιαλού και η Ατσική. Το Κέντρο Χιακών Μελετών πρότεινε πρόσφατα την επαναφορά της ονομασίας “Κάτω Γιαλός” μετά την ολοκλήρωση των έργων πεζοδρόμησης στην Ελευθερίου Βενιζέλου.
   Όσον αφορά την Ατσική, την Πέμπτη 24 Νοεμβρίου 2004, στις 7.30 το απόγευμα, ο Βασίλης Αγιαννίδης θα παρουσιάσει, στα γραφεία του Κ.Χ.Μ. “Πελινναίο”, μία συλλογή στοιχείων για την ιστορική περιοχή από το 16ο αιώνα έως σήμερα και σύγχρονες φωτογραφίες των παραδοσιακών κατοικιών της οδού.


Η επιστολή του Κωνσταντίνου Άμαντου δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα “Πρόοδος” την 26η Σεπτεμβρίου 1940 και αναδημοσιεύτηκε στο τεύχος 34 της “Χιακής Επιθεωρήσεως” το 1974. Η ευγενική παραχώρηση του υλικού έγινε από τις Κυρίες Μ. Λ.-Χ. και Α. Φ.-Σ.

Διαφήμιση
Προηγούμενο άρθροΣυνεδριάζει στη 1.00 μ.μ. η Νομαρχιακή Επιτροπή
Επόμενο άρθροΠανελλαδική απεργία δημοσιογράφων σήμερα