Αρχική Πολιτισμός Βιβλία Τέος Ρόμβος, Πλωτίνος Ροδοκανάκης – Ένας έλληνας αναρχικός, εκδ. Ηλέκτρα

Τέος Ρόμβος, Πλωτίνος Ροδοκανάκης – Ένας έλληνας αναρχικός, εκδ. Ηλέκτρα

109

 Τέος Ρόμβος, Πλωτίνος Ροδοκανάκης – Ένας έλληνας αναρχικός, εκδ. Ηλέκτρα, 2005, (επιμ. Αρετή Κολλάτου)


Μας είναι γνωστές μέχρι σήμερα πολλές βιογραφικές προσπάθειες χιακών προσωπικοτήτων. Κάποιες μάλιστα από αυτές επιχειρούν με επιτυχία να καταγράψουν τη διαδρομή γνωστών οικογενειών της διασποράς, που συνδέονται με χαλαρό, ή στενό δεσμό με το Νησί μας. Πρόσφατα, τέτοιες προσπάθειες αφορούσαν τις οικογένειες Φραγκιάδη, Χωρέμη, Μπενάκη, Σαλβάγου κ.α.
Την προσέγγιση όμως, με τρόπο εξαιρετικά ενδιαφέροντα, μιας χαρισματικής και άγνωστης προσωπικότητας, χιακής καταγωγής, κατάφερε ο συγγραφέας Τέος Ρόμβος με το βιβλίο του “Πλωτίνος Ροδοκανάκης – Ένας έλληνας αναρχικός” που κυκλοφόρησε πρόσφατα από τις εκδόσεις “Ηλέκτρα“.
Ο συγγραφέας του βιβλίου, μια επίσης ενδιαφέρουσα προσωπικότητα όπως και του βιογραφούμενου, γεννήθηκε στην Αθήνα τα χρόνια του εμφύλιου, έγινε πολίτης του κόσμου και αφού έζησε σε πολλές χώρες, κατέληξε στη Σύρο, όπου ζει και εργάζεται σήμερα. Εντυπωσιασμένος από την προσωπικότητα του Πλωτίνου Ροδοκανάκη, αναζήτησε υλικό με τρόπο επίπονο και χρονοβόρο, κάνοντας την έρευνα αυτή, όχι μια απλή αναζήτηση στοιχείων, αλλά σκοπό ζωής για χρόνια.
Όμως τι ενδιαφέρον παρουσιάζει η ζωή αυτού του άγνωστου σε μας χιώτη της διασποράς, του Πλωτίνου Ροδοκανάκη;
Γεννήθηκε στην Αθήνα το 1828, σπούδασε Ιατρική στη Βιέννη και αργότερα στο Βερολίνο (1847-49). Το 1857 μετακομίζει στο Παρίσι, όπου και διαμένει για τέσσερα χρόνια. Το 1861 μεταναστεύει στο Μεξικό. Εκεί αναπτύσσει πλούσια κοινωνική και πολιτική δράση και γίνεται γνωστός σαν ο πρωτοπόρος οραματιστής του αναρχισμού στη χώρα.
Στο βιβλίο παρουσιάζεται με άψογο τρόπο, παράλληλα με την πορεία του μεγάλου ιδεολόγου,  το κοινωνικό και πνευματικό κλίμα της κάθε ιστορικής περιόδου, αλλά και του κάθε χώρου που έζησε κατά την περιήγησή του στις μεγάλες πόλης της Εσπερίας. Παρατάσσονται όλα τα πρωτοπόρα ιδεολογικά ρεύματα της εποχής και η έλξη που άσκησαν αυτά στον Πλωτίνο Ροδοκανάκη. Κυρίαρχη θέση αναμφισβήτητα κρατούσαν οι ιδέες του Φουριέ και του Προυντόν.
Ενθαρρυμένος λοιπόν από τα ελπιδοφόρα μηνύματα της νέας διακυβέρνησης του Μεξικού από τον μεταρρυθμιστή πρόεδρο Μπενίτο Χουάρες, φθάνει στη Βέρακρουζ το 1861. Αρχικά ταξίδεψε για να γνωρίσει τη χώρα. Βλέποντας λοιπόν από κοντά την εξαθλίωση των χωρικών και τις ελεεινές συνθήκες δουλοπαροικίας των ιθαγενών, αποφασίζει να δράσει με κάθε τρόπο για να ανατρέψει την κατάσταση. Εγκαθίσταται κοντά στην πόλη του Μεξικού, στην αγροτική περιοχή του Τσάλκο και εκεί ασκεί αρχικά την ιατρική, εφαρμόζοντας αφιλοκερδώς την ομοιοπαθητική. Ήταν η πρώτη πρωτοπόρα δράση του Πλωτίνου στο Μεξικό. Τότε γράφει και δημοσιεύει και την πρώτη μελέτη του δημοσιοποιώντας τις σοσιαλιστικές ιδέες του, προτείνοντας την αυτοοργάνωση των εργατών. Γίνεται έτσι θανάσιμος εχθρός του θρησκευτικού φανατισμού και της φεουδαρχικής αριστοκρατίας.
Στη συνέχεια ιδρύει Σχολή για τους αναλφάβητους και οργανώνει την “Ομάδα Κοινωνιστών Φοιτητών”, η οποία εξέθρεψε πολλές ηγετικές φυσιογνωμίες του εργατικού κινήματος του Μεξικού. Ιδρύει επίσης τον “Μυστικό Πολιτικό Όμιλο” και αλληλοβοηθητικούς συνδέσμους εργατών. Το 1865 οργανώνει την πρώτη εργατική απεργία στην μεξικανική ιστορία.
Οι ιδέες του εμπνέουν τον Χούλιο Λόπεζ Τσάβες, ηγέτη της αγροτικής επανάστασης του 1868 – 1869, ο οποίος ήταν “πνευματικό του τέκνο”.
Το 1870 ιδρύει τον “Μεγάλο Κύκλο των Εργατών του Μεξικού” (πρώτη μεξικανική συνδικαλιστική οργάνωση) και τον επόμενο χρόνο κυκλοφορεί την εφημερίδα  “El Socialista”. Στην εφημερίδα αυτή θίγονται για πρώτη φορά ζητήματα συνθηκών εργασίας των γυναικών και των ανηλίκων Το 1874 εκδίδει την εβδομαδιαία φιλοσοφική επιθεώρηση “Ο Κρανιοσκόπος”, ως “φρενολογικό και επιστημονικό περιοδικό”.
Από το 1876 γράφει συνεχώς δοκιμιακού χαρακτήρα κείμενα, πολλά από τα οποία έχουν ενδιαφέρον μέχρι σήμερα. Υπεστήριξε για παράδειγμα πως ο κοινωνισμός ταιριάζει απόλυτα με τη διδασκαλία του ευαγγελίου και πως αυτός και οι ομοϊδεάτες του ήταν στην ουσία οι συνεχιστές των πρώτων χριστιανών. (Χριστιανικός κοινωνισμός: ρεύμα ζωντανό στη Λατινική Αμερική μέχρι σήμερα)
Το 1881 μάχεται για την εισαγωγή της Ψυχολογίας ως ξεχωριστό μάθημα στην Εθνική Προπαρασκευαστική Σχολή του Μεξικού και την αντιμετώπισή της έτσι ως ανεξάρτητου επιστημονικού αντικειμένου.
Η τελευταία αναφορά στο όνομα του Πλωτίνου Ροδοκανάκη ήταν σε ημερολόγιο του 1886. Δεν γνωρίζουμε ούτε το χρόνο, ούτε τον τόπο θανάτου του. Έφυγε φτωχός και αφανής, φροντίζοντας να μην αφήσει ούτε φωτογραφία του.
Με το βιβλίο του αυτό ο Τέος Ρόμβος μας κάνει γνωστό ένα χιακής καταγωγής πρωτοπόρο επιστήμονα, διανοητή και κοινωνικό εργάτη του 19ου αιώνα. Με την επίπονη εργασία του κατάφερε να αναδείξει μέσα στο ιστορικό πλαίσιο την εποχής, την πορεία ενός πολίτη του κόσμου, στην σκέψη του οποίου χρωστάμε πολλά.       

     Ανδρέας Φρ. Μιχαηλίδης
       Ιατρός Ρευματολόγος

Διαφήμιση
Προηγούμενο άρθροΘεοφάνεια στον κόλπο της Σμύρνης, 84 χρόνια μετά
Επόμενο άρθροΗΜΕΡΟλόγιο- καιρός, 10/1/06