Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Σχόλια της Ένωσης Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών στην πρόταση του Υφυπουργού Παιδείας για την...

Σχόλια της Ένωσης Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών στην πρόταση του Υφυπουργού Παιδείας για την Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαίδευση

5

Το Δ.Σ. της Ένωσης Τεχνολόγων Εκπαιδευτικών αφού μελέτησε την πρόταση που κατατέθηκε στην Επιτροπή Μορφωτικών Υποθέσεων της Βουλής από τον Υφυπουργό Παιδείας κ. Γ. Καλό (μέσω του επίσημου Δελτίου Τύπου), για τη σχεδιαζόμενη μεταρρύθμιση στην Τεχνική-Επαγγελματική Εκπαίδευση έχει να παρατηρήσει τα εξής:


– Πρόκειται για πρόταση “σχεδιασμένη” με πρόχειρο τρόπο, μια πρόταση που περιέχει πλήθος αντιφάσεων, η οποία εγείρει μεγάλα ερωτήματα. Μια πρόταση που επιτείνει την ανησυχία μαθητών, γονέων και εκπαιδευτικών για τις επικείμενες εξελίξεις. Για ένα τόσο σοβαρό θέμα θα περίμενε κανείς μια μεταρρύθμιση που να θεμελιώνει το μέλλον της ΤΕΕ στη χώρα μας. Αντί αυτού αντιμετωπίζεται επιφανειακά, χωρίς ορατή στοχοθεσία, σχεδόν διαδικαστικά…
             Γενικά το κείμενο του Δελτίου Τύπου είναι πρόχειρο, γενικό, ασαφές, δεν είναι ολοκληρωμένο και λείπουν στοιχεία κλειδιά.


– Είναι φανερό ότι δεν έχει γίνει επιστημονική  μελέτη  και αξιολόγηση των υπό κατάργηση  ΤΕΕ, ώστε να εξαχθούν χρήσιμα συμπεράσματα για τη δόμηση του νέου συστήματος (πράγμα το οποίο έγινε και στις προηγούμενες μεταρρυθμίσεις, με τα γνωστά σε όλους αρνητικά αποτελέσματα).


– Συνολικά φαίνεται πως οδηγούμαστε ξανά στο μοντέλο των παλαίων ΤΕΛ-ΤΕΣ, με τη διαφορά ότι τώρα περιορίζεται ή καθίσταται αδύνατη η πρόσβαση των αποφοίτων της επαγγελματικής εκπαίδευσης  στην τριτοβάθμια εκπαίδευση. Για µια ακόµη φορά ο σχεδιασµός του εκπαιδευτικού συστήµατος της Δευτεροβάθµιας Εκπαίδευσης επιχειρείται να γίνει µε βάση την αναγκαιότητα αλλαγής του εξεταστικού συστήµατος για την εισαγωγή στην Τριτοβάθµια Εκπαίδευση και όχι τις γενικότερες ανάγκες της κοινωνίας µας.


– Υπάρχει έλλειμμα στοιχειωδών παιδαγωγικών αρχών και γνώσεων και παράλληλα άγνοια των αναγκών της σημερινής εποχής, από τους συντάκτες του Δελτίου Τύπου. Παραθέτουμε το απόσπασμα και οι γνωρίζοντες καταλαβαίνουν:
” …Οι Επαγγελματικές σχολές (ΕΠΑΣ), απευθύνονται σε μαθητές οι οποίοι επιθυμούν να φοιτήσουν σε εκείνες τις ειδικότητες που δεν απαιτούν ισχυρή θεωρητική υποστήριξη, ή σε μαθητές που τους ενδιαφέρει να αποκτήσουν πρακτικές δεξιότητες και δεν επιθυμούν ή δεν αισθάνονται ικανοί  να ολοκληρώσουν τις σπουδές τους στο Επαγγελματικό Λύκειο (ΕΠΑΛ) “.
Δεν είναι δυνατόν σήμερα να μιλάνε κάποιοι για παιδιά ’ενός κατώτερου Θεού’ και να επαναφέρουν την αντίληψη του ’κατσαβιδά’ και του ’μουντζούρη’. Αυτοί οι άνθρωποι είναι πολύ μακριά από την ΤΕΕ και δεν έχουν δικαίωμα να δρομολογούν τις εξελίξεις.


– Δεν υπάρχει σοβαρότητα στην πρόταση για την ισοτίμηση ολόκληρης της Α΄ τάξης του ΕΠΑΛ, με ειδικό εντατικό πρόγραμμα το 1ο δεκαπενθήμερο του Σεπτέμβρη.


– Δεν λαμβάνεται υπόψη η οδηγία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της Ε.Ε. (10/2005), σχετικά με την αναγνώριση επαγγελματικών προσόντων, η οποία στο άρθρο 11, αναφέρεται σαφώς στα επίπεδα προσόντων. Έτσι το ΕΠΑΛ, παρότι δευτεροβάθμια τεχνική/επαγγελματική εκπαίδευση θα δίνει -με τρία έτη- πτυχίο επαγγελματικών προσόντων επιπέδου 3, ενώ η οδηγία αναφέρει ότι πτυχίο επαγγελματικών προσόντων επίπεδου Γ΄, θα δίνεται από μεταδευτεροβάθμια εκπαίδευση, με τουλάχιστον ένα επιπλέον έτος.


                      Παρατηρήσεις-Ερωτήματα που απαιτούν απαντήσεις


1. Που αποσκοπεί η πολυδιάσπαση της Τεχνικής-Επαγγελματικής Εκπαίδευσης;
2. Ποιές θα είναι οι “συγκεκριμένες ειδικότητες” που θα αποκτούν οι απόφοιτοι των ΕΠΑΛ;
3. Με ποια κριτήρια και πού θα ιδρυθούν οι ΕΠΑΣ ; Ποιες ειδικότητες θα προσφέρουν οι ΕΠΑΣ; 
4. Ποιες είναι εκείνες οι ειδικότητες (που κατά τους συντάκτες των προτάσεων) δεν απαιτούν ισχυρή θεωρητική υποστήριξη και με ποια τεκμηρίωση;
5. Για ποιους λόγους εξαιρούνται βασικά τεχνολογικά μαθήματα από τις εξετάσεις για την εισαγωγή στην τριτοβάθμια εκπαίδευση των αποφοίτων των ΕΠΑΛ;
6. Πώς είναι δυνατόν -και συμβατό με τις οδηγίες της Ε.Ε- οι μαθητές των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ με ίδια χρόνια σπουδών να λαμβάνουν διαφορετικού επιπέδου επαγγελματικά δικαιώματα; (Σημειωτέον ότι οι μαθητές των ΕΠΑΣ θα παίρνουν περισσότερα μαθήματα ειδικότητας από τους μαθητές των ΕΠΑΛ)
7. Ποιος θα είναι ακριβώς ο τίτλος που θα απονέμει το ΕΠΑΛ (Απολυτήριο ή/ και  πτυχίο επιπέδου 3);
8. Ποια προετοιμασία έχει γίνει ώστε να λειτουργήσουν από το Σεπτέμβριο τα ΕΠΑΛ ; Υπάρχει έτοιμο Σχέδιο Νόμου, Προγράμματα Σπουδών, Ωρολόγια και Αναλυτικά Προγράμματα, Προφίλ Ειδικοτήτων και Τομέων;
9. Υπάρχουν Νέα Βιβλία για τα νέα μαθήματα;
10. Υπάρχει μέριμνα στο Κρατικό Προϋπολογισμό για οικονομική ενίσχυση των νέων αυτών τύπων σχολείων; Έχουν εξασφαλιστεί κονδύλια για νέο εργαστηριακό εξοπλισμό;
11. Θα επιμορφωθούν και πότε οι εκπαιδευτικοί, ειδικοτήτων, που θα κληθούν να  σηκώσουν το βάρος και αυτής της εκπαιδευτικής μεταρρύθμισης;


Για να γίνει βέβαια σωστή κριτική παρέµβαση στο κρινόµενο εκπαιδευτικό σύστηµα, είναι απαραίτητη η πλήρης γνώση της δοµής του, καθώς και των µελετών και των δεδοµένων στα οποία στηρίχτηκε η ανάπτυξή του. Αυτά τα στοιχεία έως τώρα είναι άγνωστα.


Έτσι η εκπαιδευτική μεταρρύθµιση  θα γίνει  χωρίς να υπάρχουν:


1. Μελέτη προσδιορισµού των προβληµάτων που θα προκύψουν και του τρόπου αντιµετώπισής των σε θέµατα όπως:
-Ανάγκες των τοπικών κοινωνιών
-Ελλείψεις ή υπεραριθµίες εκπαιδευτικού προσωπικού
-Ανάγκες μετεκπαίδευσης ή επιµόρφωσης των καθηγητών
-Ανάγκες αιθουσών, βιβλίων,  εργαστηρίων, κ.λ.π. -Χρηματοδότηση
-Απαιτούµενος χρόνος μετάβασης από το παλιό στο νέο σύστηµα
-Μικρά επαρχιακά Λύκεια
-Συνέπειες δηµογραφικού προβλήµατος
-Αποτελέσµατα  πειραµατικής  εφαρµογής
2. Αξιολόγηση των τύπων Λυκείων και ΤΕΕ  που υπήρχαν, µε εντοπισµό των θετικών και αρνητικών τους σηµείων


3. Μελέτη και δυνατότητες σύγκλισης µε τα υπόλοιπα ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήµατα
Αποψή µας είναι ότι η µεταρρύθµιση πρέπει να γίνει σε όλη τη δοµή του εκπαιδευτικού συστήµατος, από την Πρωτοβάθµια μέχρι την Τριτοβάθµια Εκπαίδευση. Έτσι µόνο γίνεται δυνατή η αλληλεπίδραση της συγκεκριµένης εκπαιδευτικής βαθµίδας µε ολόκληρο το εκπαιδευτικό σύστηµα. Συνεπώς, πρέπει πρώτα να καθοριστεί η “φιλοσοφία” του εκπαιδευτικού συστήµατος και στη συνέχεια να καθοριστούν οι στόχοι κάθε επί µέρους βαθµίδας. Με τον τρόπο αυτό δίνεται λύση και στο πρόβληµα των επικαλύψεων που ταλαιπωρούν το σηµερινό εκπαιδευτικό σύστηµα.
Με βάση αυτή τη “φιλοσοφία” καθορίζονται: ο τύπος του Σχολείου, η λειτουργία και οργάνωση του Σχολείου, ο χαρακτήρας του σύγχρονου εκπαιδευτικού λειτουργού, και προσδιορίζονται οι αναγκαίες παρεµβάσεις ώστε η µεταρρύθµιση να είναι επιτυχηµένη.
Πρέπει να επιχειρείται  αύξηση της ροής του μαθητικού δυναμικού προς την ΤΕΕ, όπως γίνεται σε όλες τις χώρες της Ευρώπης, και όχι  σημαντική μείωσή του, όπως γίνεται στην Ελλάδα.


Τα παραπάνω, όπως και άλλες μικρότερες λεπτομέρειες, δείχνουν, για μια ακόμα φορά, το  πόσο επιπόλαια και επιφανειακά αντιμετωπίζεται η ΤΕΕ στη χώρα μας. Πότε άραγε θα ακουστεί και η γνώμη όλων των ενδιαφερομένων φορέων; Πότε επιτέλους θα δοθεί τέλος στους σχεδιασμούς, επί χάρτου, ανθρώπων που έρχονται και παρέρχονται, μαζί με κάθε Υπουργό, και αλλάζουν, κατά το δοκούν, την εκπαιδευτική πολιτική της χώρας;


Καλούμε το ΥΠΕΠΘ να μην προχωρήσει άμεσα σε βεβιασμένη νομοθέτηση των ΕΠΑΛ και ΕΠΑΣ, αλλά να συζητήσει σε βάθος με τους εμπλεκόμενους φορείς, στη βάση της αναγκαιότητας για μια ουσιαστική αναβάθμιση της ΤΕΕ και όλου του εκπαιδευτικού συστήματος στη χώρα μας.
 
Επίσης πρέπει άμεσα τα πολιτικά κόμματα και οι φορείς να καταθέσουν πλήρεις  προτάσεις ώστε να ξεκινήσει επιτέλους ένας εποικοδομητικός διάλογος για την Τεχνική/ Επαγγελματική Εκπαίδευση και την Μεταδευτεροβάθμια Εκπαίδευση και Κατάρτιση.



Στα πλαίσια αυτά η Ε.Τ.Ε. καταθέτει ένα αρχικό πλαίσιο


ΕΝΩΣΗ ΤΕΧΝΟΛΟΓΩΝ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΩΝ


ΠΛΑΙΣΙΟ ΘΕΣΕΩΝ  ΓΙΑ ΤΗΝ
ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΜΕΤΑΡΡΥΘΜΙΣΗ ΤΗΣ ΤΕΕ


ΓΕΝΙΚΕΣ ΚΑΤΕΥΘΥΝΣΕΙΣ ΠΡΩΤΟΒΑΘΜΙΑΣ ΚΑΙ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑΣ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗΣ


Η εκπαιδευτική μεταρρύθμιση πρέπει να πραγματοποιηθεί στο σύνολο του εκπαιδευτικού συστήματος, με πλάνο μακράς διάρκειας και μεταβατικό στάδιο με πιλοτική εφαρμογή.


* Να θεσμοθετηθεί  Εθνικό Συμβούλιο Προγραμμάτων, με αρμοδιότητες στο σύνολο της εκπαίδευσης (συμβουλευτικό όργανο).
* Να καταρτισθούν Προγράμματα που να προωθούν διδακτικές πρακτικές, προσαρμοσμένες στη σύγχρονη πραγματικότητα της ταχύτατης ανάπτυξης της γνώσης και στην ορθολογική χρήση της.
* Αλλαγή φιλοσοφίας για την ενισχυτική διδασκαλία και τα μαθήματα επιλογής.
* Αποσύνδεση του σχολείου από τις εισαγωγικές εξετάσεις για την τριτοβάθμια εκπαίδευση.


Αναγκαία κρίνονται:


* Ριζική αναθεώρηση του περιεχομένου της γενικής γνώσης, με ανάπτυξη της τεχνολογικής της διάστασης.
* Η “Τεχνολογία” να αποτελεί βασικό μάθημα σε όλο το φάσμα της υποχρεωτικής  εκπαίδευσης.
* Αναθεώρηση των οριοθετήσεων μεταξύ ειδικοτήτων, διαθεματική-διεπιστημονική διδασκαλία, θεματικές ενότητες.
* Ο καθορισμός της Γενικής γνώσης που απαιτείται για τον σύγχρονο άνθρωπο πρέπει να γίνει με επιστημονικό-παιδαγωγικό τρόπο, λαμβάνοντας υπ’ όψιν και τα ισχύοντα στην Ευρωπαiκή Ένωση. Μετά τον καθορισμό του περιεχομένου υπολογίζεται ο απαιτούμενος χρόνος για την παροχή της στους μαθητές.


Κάθε αναφορά σε χρόνο, ποσοστά μαθημάτων κλπ, χωρίς τις προαναφερθείσες μελέτες είναι προσέγγιση αντιεπιστημονική. Όσοι θεωρούν ως Γενική γνώση αυτή που παρέχεται σήμερα από το σύστημα Πρωτοβάθμιας και Δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης, με κάποιες μικρές αλλαγές, βρίσκονται δεκαετίες πίσω.



* Πρέπει να δοθεί νέο περιεχόμενο στην έννοια της Ολοκληρωμένης Γενικής Παιδείας με την επιλογή και διδασκαλία θεωρητικών και εργαστηριακών μαθημάτων Τεχνολογικού Πολιτισμού, ως υποχρεωτικών.
Δεν είναι δυνατόν να εξακολουθήσει να παραμένει και μάλιστα και στις τρεις  τάξεις του Λυκείου η διδασκαλία μαθημάτων με ύλη ταυτόσημη με αυτή του Γυμνασίου.


Γνώμη μας είναι ότι για την παροχή ολοκληρωμένης γενικής παιδείας πρέπει να θεσμοθετηθεί η διδασκαλία θεματικών ενοτήτων, δηλαδή καθηγητές διαφόρων ειδικοτήτων διδάσκουν ένα μάθημα το οποίο χωρίζεται σε ενότητες, σύμφωνα με τη ειδικότητά τους.


Για παράδειγμα :


α) Τεχνολογία Επικοινωνιών : Ο φιλόλογος διδάσκει την ιστορία της επικοινωνίας (αρχαίες φρυκτωρίες, αλφάβητα, είδη γραφής κ.λ.π.), ο τεχνολόγος τις επινοήσεις και μεθοδολογίες ανάπτυξης των συστημάτων επικοινωνίας, ο ηλεκτρονικός τις τεχνολογίες ραδιοφώνου και τηλεόρασης, ο μηχανολόγος τον τεχνικό σχεδιασμό, ο πληροφορικός τους υπολογιστές ως εργαλεία επικοινωνιών, ο καλλιτεχνικός τη φωτογραφία, κινηματογράφο, εκδόσεις κ.λ.π.


β) Φυσική : Ο φυσικός διδάσκει τα θεωρητικά ζητήματα, ο ηλεκτρολόγος τις εφαρμογές του ηλεκτρισμού, ο ηλεκτρονικός τις εφαρμογές του ηλεκτρομαγνητισμού στις επικοινωνίες, ο μηχανολόγος τις εφαρμογές στις μηχανές κ.λ.π. 


ΑΝΩΤΕΡΗ ΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ / ΤΕΧΝΙΚΗ – ΕΠΑΓΓΕΛΜΑΤΙΚΗ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ


Την Τεχνική – Επαγγελματική Εκπαίδευση επηρεάζουν οι κανόνες της αγοράς σε παγκόσμιο επίπεδο (παγκοσμιοποίηση). Άμεση σχέση με τις οικονομικές εξελίξεις έχει η μεγάλη επιτάχυνση των αλλαγών στα επαγγέλματα. Η διάρθρωση και το περιεχόμενο των θέσεων εργασίας αλλάζουν με ταχύτητα, χάρη κυρίως σε δύο παράγοντες:


1. Την εισαγωγή νέων τεχνολογιών.
2. Την ανάπτυξη νέων μοντέλων οργάνωσης της εργασίας, που δημιουργούν νέες απαιτήσεις όσον αφορά την ποικιλία, την ευελιξία και την ποιότητα της επαγγελματικής πρακτικής.
Σήμερα έχουμε περάσει από τη μαζική παραγωγή, στην παραγωγή προϊόντων προσαρμοσμένων στις ιδιαίτερες απαιτήσεις του πελάτη, συνοδευόμενη από παροχή υπηρεσιών υποστήριξης του πελάτη. Επίσης, από την κάθετη ιεραρχική οργάνωση της εργασίας, στην εργασία σε ομάδες.. Τα ευρωπαϊκά συστήματα εκπαίδευσης και κατάρτισης προσπαθούν να προσαρμόσουν αντίστοιχα το περιεχόμενο, τα προγράμματα, τη δομή και το θεσμικό πλαίσιο τους.
Πρέπει  να αναπτυχθούν βασικές ικανότητες,  ικανότητες που ευνοούν και προετοιμάζουν τη δια βίου μάθηση. Να περιλαμβάνουν τις βασικές δεξιότητες (ανάγνωση, γραφή, αριθμητική) αλλά και δεξιότητες συναφείς με τον εντοπισμό και την επίλυση προβλημάτων, με την ομαδική-συστηματική εργασία, με τη λήψη αποφάσεων, την ανάληψη πρωτοβουλιών, τη δημιουργική σκέψη, δεξιότητες χρήσης υπολογιστών , την ικανότητα να μαθαίνει κανείς μόνος του και άλλες επικοινωνιακές και διαπροσωπικές δεξιότητες. Οι ικανότητες αυτές είναι χρήσιμες για μια σειρά θέσεων εργασίας, αν όχι για όλες, και εξασφαλίζουν την είσοδο στην αγορά εργασίας.


Είναι αναγκαία η ανάπτυξη της ΤΕΕ (υπάρχουν αρκετές προτάσεις) ως αναπόσπαστο κομμάτι της δωδεκάχρονης υποχρεωτικής εκπαίδευσης:


* Η αρχική επαγγελματική εκπαίδευση να παρέχεται μόνο από το ΥΠΕΠΘ. 


* Τα πτυχία επιπέδων Β και Γ(σύμφωνα με τη νέα Ευρωπαϊκή οδηγία), πρέπει να δίδονται μόνο από το εκπαιδευτικό σύστημα του ΥΠΕΠΘ, με  κατοχυρωμένα  επαγγελματικά δικαιώματα, όσος χρόνος κι αν απαιτείται.


* Κανένα επίπεδο δεν υποκαθιστά το αμέσως προηγούμενο.


* Δεν έχει νόημα Επαγγελματικό Λύκειο χωρίς ειδικότητες και κατοχυρωμένα  επαγγελματικά δικαιώματα.


* Πρέπει να θεσπισθεί νομοθετικό πλαίσιο για επαγγελματικά προσόντα και δικαιώματα στις ειδικότητες της ΤΕΕ. Όπου υπάρχει νομοθετικό πλαίσιο δημιουργείται ζήτηση της ειδικότητας (π.χ. Υδραυλικοί), ενώ όπου δεν υπάρχει κατάργηση της (π.χ. Δομικοί).


* Η πρακτική άσκηση και η εργαστηριακή εκπαίδευση των μαθητών να θεσμοθετηθεί και να γίνεται στα Σχολικά Εργαστηριακά Κέντρα (Σ.Ε.Κ.).


Όπου στα Ευρωπαϊκά εκπαιδευτικά συστήματα έχει θεσμοθετηθεί η ισοτιμία Γενικής εκπαίδευσης και Τεχνικής εκπαίδευσης,  είτε υπάρχει Ε.Π.Λ. είτε έχει προστεθεί ένα επιπλέον έτος στο Επαγγελματικό Λύκειο. Έτσι εξασφαλίζεται η παροχή σε όλους τους μαθητές των απαραίτητων σύγχρονων γενικών γνώσεων.



ΜΕΤΑΔΕΥΤΕΡΟΒΑΘΜΙΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΣΗ ΚΑΙ ΚΑΤΑΡΤΙΣΗ


* Τα Ι.Ε.Κ. να περιορισθούν αποκλειστικά στο ρόλο της κατάρτισης, η οποία είναι  συγκεκριμένη και περιοδική.


* Ο Ο.Ε.Ε.Κ. να εξακολουθεί να λειτουργεί και να έχει την ευθύνη για τη συνεχιζόμενη κατάρτιση. Για το σκοπό αυτό συνεργάζεται με δημόσιες και ιδιωτικές Βιομηχανίες , Eπιχειρήσεις και Εταιρείες, όπως επίσης με Ενώσεις Εργαζομένων, Επαγγελματικές Ενώσεις, Επιμελητήρια και οργανώνει προγράμματα ενηλίκων, αποφοίτων οποιασδήποτε εκπαιδευτικής βαθμίδας για να αναβαθμίσουν τις γνώσεις τους , να βελτιώσουν τα επαγγελματικά τους προσόντα , να εξοικειωθούν σε νέες μεθόδους και τεχνολογίες, προκειμένου να ανταποκριθούν με μεγαλύτερη πληρότητα στις εξελισσόμενες ανάγκες των επαγγελμάτων και της παραγωγικής διαδικασίας.
                                                                                                                                      


ΠΟΙΟΤΗΤΑ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΟΥ ΠΡΟΣΩΠΙΚΟΥ


Σημαντικός παράγοντας για κάθε μεταρρύθμιση είναι η προετοιμασία και η ποιότητα εκπαίδευσης του εκπαιδευτικού προσωπικού.


Σήμερα είναι απαραίτητοι:
* ευρυμαθείς εκπαιδευτικοί
* συνεχώς επιμορφούμενοι
* παιδαγωγικώς καταρτισμένοι


Σημαντικός είναι ο ρόλος του εκπαιδευτικού στο νέο σχολείο (όχι ως διεκπεραιωτής, αλλά ως ενεργός μέτοχος στην οργάνωση του σχολικού προγράμματος).


Επομένως σημαντικός είναι και ο ρόλος των ειδικών σπουδών που θα πρέπει να παρέχεται στο Πανεπιστήμιο. Η  ΣΕΛΕΤΕ με τη πολυετή εμπειρία της μπορεί να παίξει αυτό το σημαντικό ρόλο (ένταξη της ΣΕΛΕΤΕ στον Πανεπιστημιακό τομέα της ανώτατης εκπαίδευσης).