Αρχική Πολιτισμός Βιβλία Γιώργος Μουτσάτσος: Σήματα Εσπεριδοειδών Χίου (εκδόσεις ΠΕΛΙΝΝΑΙΟ)

Γιώργος Μουτσάτσος: Σήματα Εσπεριδοειδών Χίου (εκδόσεις ΠΕΛΙΝΝΑΙΟ)

152


Μόνο ένας καλλιτέχνης θα μπορούσε να κάνει μια τόσο σπουδαία δουλειά και ο Γιώργος Μουτσάτσος είναι καλλιτέχνης. Ο γνωστός Χιώτης ζωγράφος, συγκέντρωσε σε ένα βιβλίο τα σήματα των εσπεριδοειδών της Χίου.
Ολόκληρη η ιστορία μιας εποχής που τα χιώτικα εσπεριδοειδή ήταν περιζήτητα στις ξένες αγορές, η ιστορία των περιβολάρηδων του Κάμπου μέσα από εικονογραφημένα ψιλόχαρτα, που ο Μουτσάτσος συγκέντρωσε σε μια έκδοση του “Πελινναίου“, με τον τίτλο: ΣΗΜΑΤΑ ΕΣΠΕΡΙΔΟΕΙΔΩΝ ΧΙΟΥ.
Ένας ογκωδέστατος τόμος με πληροφορίες για την Χίο, την εποχή της δόξας των περιβολιών και επεξηγήσεις για κάθε ένα από τα σήματα ξεχωριστά.
“Εδώ και 20 χρόνια περίπου, έπεσαν τυχαία στα χέρια μου μερικά εικονογραφημένα ψιλόχαρτα. Γνώριζα ότι με αυτά κάποτε τα εσπεριδοειδή μας πριν ταξιδέψουν σε δύση και ανατολή.
Άρχισα λοιπόν να συλλέγω τέτοια χαρτιά, στην αρχή από εικαστικό ενδιαφέρον, αφού το αντικείμενο μου είναι η ζωγραφική. Στη συνέχεια όμως μέσα απ’ αυτά τα χαρτιά αναδύθηκε ένας ξεχασμένος κόσμος, ο κόσμος των καλλιεργητών και προπαντός ο κόσμος της εμπορικής διακίνησης των εσπεριδοειδών της Χίου σ’ όλες τις τότε γνωστές αγορές, γράφει ο Γιώργος Μουτσάτσος στον πρόλογο του βιβλίου και συνεχίζει.
“Αργότερα προσπάθησα να συστηματοποιήσω αυτή τη συλλογή και να τη κάνω όσο το δυνατό πληρέστερη, συγκεντρώνοντας πια κάθε τι που θα μπορούσε να έχει σχέση με την καλλιέργεια και κυρίως με την διακίνηση των εσπεριδοειδών. Δουλειά δύσκολη,  που χρειάζεται ατελείωτη υπομονή και επιμονή, για να ανακαλύψεις ελάχιστα από τα πολύ λίγα που έχουν σωθεί μέχρι τις μέρες μας. Διότι εφ’ όσον εξαγωγές δεν γίνονται τώρα πια, οι παλαιοί εξαγωγείς έχουν κλείσει εδώ και χρόνια τα γραφεία τους και οι αποθήκες τους άλλαξαν χρήση, με αποτέλεσμα οι περισσότεροι να τα έχουν πετάξει, μια και είναι σύνηθες φαινόμενο πλέον, ότι δεν μας χρειάζεται να πετιέται στα σκουπίδια. Και όμως μερικοί με προθυμία σκαλίζοντας ξεχασμένα κιβώτια και μπαούλα σε αποθήκες και πατάρια βρήκαν μερικά ελάχιστοι, που θυμόνταν, τα είχαν πρόχειρα, κάποια βρήκα εντελώς συμπτωματικά μέσα σε παλιά βιβλία   και κάθε είδους χαρτικά. Ένα – δυο με έκπληξη ανακάλυψα στο Μοναστηράκι, αλλά από τα σκουπίδια, ένα στην Αμερική! Πολλά λόγω της μαλακής αφής τους, – άλλωστε και χαρτί αφής ονομάζεται- κατέληξαν στις τουαλέτες σύγχρονων περιβολάρηδων… πάρα πολλά έχουν εξαφανισθεί για πάντα.
Όμως υπήρξε εποχή κάποτε που τούτα τα φθηνά, κιτρινισμένα σήμερα και στραπατσαρισμένα πολλές φορές ψιλόχαρτα διαφήμιζαν στο εξωτερικό τα περίφημα πορτοκάλια., λεμόνια, και αργότερα τα μανταρίνια της Χίου, που  έφερναν στο νησί πλούτο και ευημερία. Πολύ λίγα λοιπόν έχουν περισωθεί για να μας θυμίζουν μια πάρα πολύ σημαντική παραγωγική και εμπορική πλευρά της ζωής του νησιού μας. Τότε που το λιμάνι μας ήταν γεμάτο πλοία, ιστιοφόρα παλιά, ατμόπλοια αργότερα και φόρτωναν τους χρυσούς καρπούς για τα ξένα…
Αποφάσισα λοιπόν να δημοσιεύσω τούτα τα περιφρονημένα ενθυμήματα αλλοτινών καιρών, τότε που οι εμπορικοί οίκοι των Χιωτών ήταν διεσπαρμένοι σε Δύση και Ανατολή, Βορρά και Νότο και έφερναν πλούτη και φήμη στη Χίο. Τότε που οι Χιώτες έμποροι εσπεριδοειδών με τα κέρδη του εμπορίου τους έγιναν στη συνέχεια τραπεζίτες, όπως π.χ. οι Κοκκινάκηδες της Οδησσού.
Τότε ακόμα που οι Χιώτες της Χίου σέβονταν τον τόπο που τους γέννησε…”.