Αρχική Νέα Τοπικά Ελεύθερος Τύπος: Απόδραση με γεύση μαστίχας

Ελεύθερος Τύπος: Απόδραση με γεύση μαστίχας

41

Το καλοκαίρι στη Χίο έχει άρωμα μαστίχας, γεύση από υποβρύχιο σε παγωμένο νερό, τη δροσιά της βουτιάς στο σβησμένο ηφαίστειο του Εμπορειού, ανάμεσα στα κρυσταλλένια δάκρυα των μαστιχόδεντρων…


Μυροβόλος, αυθεντική, ήρεμη, φιλόξενη, η Χίος δεν είναι μόνο το πέμπτο σε μέγεθος ελληνικό νησί, είναι ένας κόσμος ολόκληρος. Μεσαιωνικά χωριά, βυζαντινά κάστρα, εξωτικά ακρογιάλια, αρχοντόσπιτα και μοναδικές γεύσεις συνθέτουν το μωσαϊκό ενός τόπου που γίνεται δυνατός έρωτας.

Αφορμή για το ταξίδι στο νησί του Ομήρου και της μαστίχας είναι η 2η Γιορτή Αγροτουρισμού, που διοργανώνεται από το τμήμα τουρισμού της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης Χίου από 2 έως 9 Αυγούστου 2006, για να γνωρίσετε τη Χίο μέσα από ένα πανόραμα γεύσεων και πολιτισμού στο Δημοτικό Κήπο της πόλης της Χίου.

 

Μέσα σε ένα κλίμα πανηγυριού, μπορείτε να πάρετε μέρος στη γιορτή χιώτικου ούζου συντροφιά με ψαρομεζέδες, στη γιορτή της σούμας και της μαστίχας, να δείτε χιώτικους χορούς, εκθέσεις γαστρονομίας, λαϊκής τέχνης, ζωγραφικής και υπηρεσιών στο πνεύμα του αγροτουρισμού και του εναλλακτικού τουρισμού (πληροφορίες: τηλ. 22710-40534).

Στο ίδιο μήκος κύματος, Γιορτή Μαστίχας διοργανώνει και φέτος ο Φιλοπρόοδος Oμιλος Εμπορειού στο Νότο με τα μαστιχόδεντρα, αφιερωμένη στο κοντινό μαστιχοχώρι Πυργί, το χωριό-ζωγραφιά με τα ξυστά μοτίβα στις προσόψεις των σπιτιών και τις αρμαθιές από ντοματάκια στα μπαλκόνια. Ανάμεσα στις εκδηλώσεις του τετραημέρου (τέλη Ιουλίου με αρχές Αυγούστου) στο πλακόστρωτο του Μαύρου Γιαλού, θα γίνει αναπαράσταση της παραδοσιακής τεχνικής των ξυστών και της καλλιέργειας της μαστίχας, θα ξεδιπλωθεί η σχέση της μαστίχας με την Εκκλησία και τη λατρεία, ενώ μπορείτε να ακολουθήσετε μαστιχοδιαδρομή με πεζοπορία και ποδηλασία από το Εμπορειό προς την παραλία Βρουλίδια.


 

Σεργιάνι στον Κάμπο των Εσπερίδων


Αν ο παράδεισος ήταν στη Χίο, θα ήταν επτά χιλιόμετρα νότια στης Χώρας, στην εύφορη κοιλάδα με τις νεραντζιές, τις μανταρινιές, τις πορτοκαλιές και τις λεμονιές που τρέλαιναν με τις ευωδιές τους τους ναυτικούς στα μπάρκα έξω από το νησί και χάρισαν στη Χίο το επίθετο μυροβόλος.

 

Μπείτε στο λαβύρινθο από τα στενά δρομάκια με τους μαντρότοιχους, που ίσα ίσα χωράει ανάμεσά τους να περάσει το αυτοκίνητο, και περιδιαβείτε τον Κάμπο με τα υπέροχα διώροφα και τριώροφα αρχοντικά με τις εντυπωσιακές αυλόπορτες και τις τοξωτές εισόδους. Καμωμένες από κοκκινωπή θυμιανούσικη πέτρα, οι εκπληκτικές επαύλεις χτίστηκαν από τους Γενοβέζους όταν κατέλαβαν το νησί το 1346 και κατοικήθηκαν από Γενουάτες και Χιώτες αριστοκράτες κι εμπόρους που πλούτισαν με την εξαγωγή πορτοκαλιών και λεμονιών στην Οδησσό, με το εμπόριο του μεταξιού και της μαστίχας.

Παρά τους χαλασμούς που υπέστησαν κατά τη μεγάλη σφαγή της Χίου το 1922 και τον καταστροφικό σεισμό του 1881, αρκετά αναστηλώθηκαν και διατηρούν την αίγλη του παρελθόντος. Για να μη χαθείτε μόνοι στον Καμπούσικο λαβύρινθο, δηλώστε συμμετοχή στις δωρεάν ξεναγήσεις στον Κάμπο κι όχι μόνο που διοργανώνει η ΕΝΑ ΧΙΟΥ Α.Ε., σε συνεργασία με την 3η Εφορεία Βυζαντινών Αρχαιοτήτων όλο το καλοκαίρι. Οι πολιτιστικές διαδρομές στα μνημεία της Χίου περιλαμβάνουν, επίσης, ξεναγήσεις στον Ανάβατο, στους Ολύμπους, στη Νέα Μονή και το Κάστρο της Χίου (πληροφορίες: τηλ. 22710-44830).

Περιπλάνηση στα Μαστιχοχώρια

Με αφετηρία τη Χώρα της Χίου κατηφορίστε για τα Νοτιόχωρα της Χίου, τα χωριά του ευλογημένου σχίνου. Η βόλτα στα Μαστιχοχώρια ισοδυναμεί με σεργιάνι στο Μεσαίωνα καθώς τα είκοσι τέσσερα χωριά στη νότια Χίο χτίστηκαν από τους Γενοβέζους κατακτητές για την προστασία της μαστιχοπαραγωγής, υπαίθρια μουσεία επτακοσίων χρόνων και θησαυροί οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Για να προφυλάσσονται από τους πειρατές, οι οποίοι ορέγονταν διακαώς τη μαστίχα, οι μαστιχοχωρίτες έχτιζαν τα ακριανά σπίτια του χωριού σαν φρούρια και κολλούσαν τις κατοικίες τη μια δίπλα στην άλλη, σχεδόν ερμητικά, μην αφήνοντας περιθώρια διείσδυσης στον εισβολέα.

Πρώτος σταθμός, η Βέσσα, από τα πιο καλοδιατηρημένα και ατμοσφαιρικά Μαστιχοχώρια, ξεπροβάλλει σε μια στροφή σαν τεράστιο μωσαϊκό, με ψηφίδες τα πέτρινα σπιτάκια, τόσο σφιχταγκαλιασμένα ώστε, βλέποντάς τα από ψηλά, νομίζεις ότι μπορείς να πατήσεις από τη μια λίθινη ταράτσα στην άλλη. Διασχίστε τη μακριά αλέα των ευκαλύπτων για τη μικρή γραφική πλατεία στο έμπα του χωριού. Χιώτες κι εποχούμενοι ταξιδιώτες δροσίζονται καθισμένοι στα τραπεζάκια έξω, κάτω από τον παχύ ίσκιο της μουριάς. Λοξοδρομήστε στα μεσαιωνικά δρομάκια με τις καμάρες, ανταμώνοντας γερόντισσες με λευκές μαντίλες που ανταλλάσσουν μελωδικές καλημέρες.

Συνεχίστε για τα Μεστά, το καστροχώρι που μοιάζει να ξεπήδησε από γκραβούρα των Γενοβέζων. Η λίθινη ταμπέλα «Είσοδος» δείχνει το δρόμο για το εσωτερικό του διατηρητέου μεσαιωνικού οικισμού, από το στενάκι της οδού Αδαμαντίου Κοραή. Οι πέτρινες καμάρες στα σοκάκια κρατούν απίστευτη δροσιά μες στο λιοπύρι του καλοκαιριού. Σκόρπιες κουβέντες δραπετεύουν από τα σπίτια με τα μακρόστενα παραθύρια, μαχαιροπίρουνα να κροταλίζουν, παιδικά γέλια. Ακολουθώντας το λίθινο καλντερίμι με την κλίση στη μέση για τα νερά της βροχής τριγυρίστε στο λαβύρινθο των Μεστών, με πυξίδα το καμπαναριό της εκκλησίας των Παμμεγίστων Ταξιαρχών.

 

Το Πυργί, το «ζωγραφιστό» χωριό με τα ξυστά μοτίβα στους τοίχους, μοιάζει να ενσαρκώνει τη χαρά της ζωής. Σαν να έχει συνεπάρει τους κατοίκους του ένα ντελίριο διακοσμητικής έξαρσης και, από τα χρόνια της Φραγκοκρατίας έως σήμερα, δεν θέλουν να αφήσουν σπιθαμή αστόλιστη με «μηλαράκια», γιρλάντες, μαιάνδρους, ρόμβους και φεγγάρια κάτω από τα μπαλκόνια. Περίτεχνα σχέδια που δημιουργούν οι ντόπιοι τεχνίτες στις φρεσκοασβεστωμένες προσόψεις των κτιρίων χρησιμοποιώντας για εργαλεία πρόκα, χάρακα, διαβήτη και πιρούνι φαγητού!


Στην Κάτω Πόρτα, μία από τις κεντρικές εισόδους του χωριού, σας υποδέχονται ο Πυργούσης και η Πυργούσαινα, το εντυπωσιακό ξυστό με τις τοπικές στολές. Στο σπίτι με τη λουλακί πόρτα και το οικόσημο πάνω από την αυλόθυρα λέγεται ότι έζησε ο Χριστόφορος Κολόμβος.

Το 1474, ο Γενουάτης θαλασσοπόρος φτάνει στη Χίο πιθανόν αναζητώντας χάρτες για το μεγάλο του ταξίδι προς δυσμάς. Ζωηρές κόκκινες πινελιές οι μάτσες με πυργούσικα ντοματάκια, άνυδρες ντοματούλες που ευδοκιμούν στο Πυργί, περνιούνται κλωστή κλωστή και κρεμιούνται στα μπαλκόνια περιμένοντας η νοικοκυρά να τις στύψει σάλτσα. Αποθέωση των ξυστών στην πλατεία, με τη μεσαιωνική εκκλησία των Αγίων Αποστόλων του 14ου αι. λίγο παράμερα, την εκκλησία της Κοίμησης της Θεοτόκου στη μέση και τα σπίτια ολόγυρα σε μια πανδαισία από διακοσμητικά μοτίβα. Οι άντρες τα λένε στον καφενέ και οι γυναίκες στη ρούγα, σαν σκηνή από παλιά ελληνική ταινία, με πυργούσικη ντοπιολαλιά: «Θα πιείτε μια πορτοκαλάδα;», «Μπα!», που θα πει ναι στα πυργούσικα…

Πάθος για τη μαστίχα. Το πάθος για το μαστιχοφόρο σχίνο που, από όλα τα μέρη του κόσμου, ο μαστιχοφόρος σχίνος δακρύζει αποκλειστικά στη νότια Χίο – ούτε καν στο βόρειο τμήμα του νησιού. Ωρες ατέλειωτες δουλειάς κι υπομονής η συλλογή των «δακρύων» της μαστίχας.


Αν βρεθείτε στα Μαστιχοχώρια μετά το Δεκαπενταύγουστο, θα πετύχετε τους μαστιχοπαραγωγούς στο πρώτο μάζεμα με το τιμητήρι. Ακολουθεί το δεύτερο κέντημα του σχίνου με το κεντητήρι, πάντα με προσοχή, μην πληγώσουν τον κορμό. Yστερα, έρχεται το ξενέμισμα της μαστίχας για να χωριστεί από τα φροκαλίδια, το ταχτάρισμα, το πλύσιμο με κρύο νερό και σαπούνι, το άπλωμα και το στέγνωμα, το τσίμπημα της μαστίχας από το μαστιχοπαραγωγό και τη φαμίλια του, προτού η σοδειά πάρει το δρόμο για το συνεταιρισμό και το εργοστάσιο της Eνωσης Μαστιχοπαραγωγών, να γίνει μετά τσίχλα, λουκούμι, οδοντόπαστα και να ταξιδέψει πια η μαστίχα, περιζήτητη κάποτε στα χαρέμια του σουλτάνου στην Πόλη, έως Ιαπωνία κι Αμερική!

Με ορμητήριο τη Χώρα, πάρτε τον ανηφορικό δρόμο για τη Βολισσό, το κεφαλοχώρι της Βορειόχωρας, 40 χλμ. απόσταση από την πρωτεύουσα του νησιού. Λιθόχτιστα σπιτάκια σκαρφαλώνουν έως τα ριζά του κάστρου που, σύμφωνα με την παράδοση, έχτισε στην κορυφή του λόφου ο στρατηγός Βελισάριος, φτάνοντας εδώ κυνηγημένος από την Πόλη.

 

Μη χάσετε το πανηγύρι του Δεκαπενταύγουστου στη Βολισσό, με σούστες, συρτά και καρσιλαμά, κλαρίνα, λαούτα και βιολιά, ούτι και τουμπερλέκι, ανήμερα της Παναγίας στην πλατεία Πυθώνος.


Απολαύστε τη μαστίχα και τα προϊόντα της. «Με παστρεύουν, ομορφαίνω, με κεντούν, δάκρυα χύνω και γρόσια στο πουγκί τους, ο κακόμοιρος γεμίζω», λέει το παράπονό του ο μαστιχοφόρος σχίνος που, από ολόκληρο τον κόσμο, μόνο στη Χίο και αποκλειστικά στο Νότο, δίνει τη μαστίχα με τις ευεργετικές ιδιότητες σε υγεία κι ομορφιά. Το «κέντημα» των κορμών είναι μια ιεροτελεστία που διαρκεί όλο το καλοκαίρι και αξίζει να παρακολουθήσετε, όπου την πετύχετε. Oσο για τα προϊόντα, φυσική τσίχλα μαστίχα, κρέμες, σαπούνια, οδοντόκρεμες με μαστίχα κ.λπ., όλα συγκεντρωμένα στο Mastihashop της Eνωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου και στο Μastic Spa με καλλυντικά από μαστίχα, στη Χώρα.

Κατηφορίστε για βόλτα στα Μαστιχοχώρια στο Νότο. Ισοδυναμεί με σεργιάνι στο Μεσαίωνα, αφού τα 29 συνολικά χωριά του Νότου χτίστηκαν από τους Γενοβέζους για την προστασία της μαστιχοπαραγωγής και αποτελούν θησαυρό οχυρωματικής αρχιτεκτονικής. Για να προφυλάσσονται από τους πειρατές, οι οποίοι ορέγονταν διακαώς τη μαστίχα, οι μαστιχοχωρίτες έχτιζαν τα ακριανά σπίτια του χωριού σαν φρούρια και κολλούσαν τα σπιτάκια τους το ένα δίπλα στο άλλο, σχεδόν ερμητικά, για να μην αφήνουν περιθώρια διείσδυσης στον εισβολέα. Ξεχωρίζει η Βέσσα με τα στενά δρομάκια, τα καλοδιατηρημένα Μεστά με τις γενοβέζικες καμάρες και, προπαντός, το Πυργί, το χωριό-ζωγραφιά με τα ξυστά μοτίβα στις προσόψεις των σπιτιών και τις αρμαθιές από ντοματάκια στα μπαλκόνια. Αράξτε στην πλατεία κι απολαύστε παγωμένη λεμονάδα Κάμπου θαυμάζοντας τους τοίχους-εργόχειρα!


 

Μη χάσετε το ηλιοβασίλεμα στον Ανάβατο, τον ατμοσφαιρικό «Μυστρά του Αιγαίου», όπως αποκαλείται το πέτρινο χωριό χτισμένο σύρριζα στο γρανιτένιο βράχο, 23 χλμ. από τη Χώρα. Σεργιανίστε στα χαλάσματα της καστροπολιτείας μέσα στο σεκόντο των τζιτζικιών και κατεβείτε στο μεσαιωνικό χωριό Αυγώνυμα με τα κυβόσχημα πέτρινα σπιτάκια, σε ένα σκηνικό που ζωντανεύουν ιστορίες με κουρσάρους και ιππότες.

 

Επιδοθείτε σε shopping therapy στην Απλωταριά της Χώρας. Μαγαζάκια αλλοτινών καιρών με χιώτικα γλυκά του κουταλιού, μπουκαλάκια με ούζο Τέττερη και Απαλαρίνα αλλά και όλες τις trendy μπουτίκ στην «Ερμού» της Χίου.


Ελάτε για προσκύνημα στη Νέα Μονή (15 χλμ. από τη Χώρα), ένα από τα κορυφαία χριστιανικά μνημεία της χώρας, χτισμένη τον 11ο αι. από τον Κωνσταντίνο το Μονομάχο και στολισμένη με Χιώτικες γεύσεις

Αναζητήστε τα μικρά μυστικά ενός μεγάλου νησιού μέσα από τις γεύσεις του. Με σημείο εκκίνησης την κεντρική πλατεία Βουνακίου στη Χώρα, κάντε στάση στην οδό Βουπάλου στον «Ασυναγώνιστον» από το 1890 φούρνο Αργυράκη για τσουρέκι με μαστίχα και συνέχεια πιο κάτω για αφράτους λουκουμάδες Μανάρα, με τρύπα στη μέση. Μαέστρος ο κυρ Γιάννης, κάνει με τα δάχτυλα «χαρακίρι» στο λουκουμά και πλάθει την τρύπα στον αέρα προτού η ζύμη πέσει στο καυτό λάδι, με ρεκόρ και 4.000 λουκουμάδες σε μία μέρα! Στην οδό Φιλίππου Αργέντη 2, προσγειωθείτε στον παγωμένο πλανήτη «Κρόνο» για εσκιμό μαστίχα, δηλαδή ξυλάκι με τη γεύση-φετίχ του νησιού.

 

Τα χιώτικα παγωτά συνεχίζουν από το 1929 τη δροσιστική παράδοση που ενθουσίασε τον Τσόρτσιλ, τον Τσαρούχη, τον Ωνάση και όχι μόνο. Στην οδό Ψυχάρη, τα αμυγδαλωτά και τα μασουράκια του Αργυράκη τέρπουν τον ουρανίσκο με τραγανή κρούστα φύλλο και καβουρντισμένα αμύγδαλα.

Κατηφορίστε στην προκυμαία για lounging στους καναπέδες του Mastiha shop café πίνοντας καφέ φίλτρου με μαστιχέλαιο κι αγναντεύοντας απέναντι τα φώτα του Τσεσμέ να τρεμοσβήνουν στο δειλινό.

 

Πρωτύτερα φροντίστε να έχετε κάνει σαφάρι στα βαζάκια με τις εκλεπτυσμένες γεύσεις που προτείνει στους γκουρμέ ταξιδιώτες το κατάστημα της Eνωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου, όπως σάλτσα ντομάτας με μαστίχα και ψητά λαχανικά με τυρί μαστέλο.

 

Επόμενος σταθμός το Μastic Spa για αρωματικές αναβράζουσες «μπάλες» μαστίχας και lip-gloss για αξέχαστα «μαστιχο… φιλιά!». Αφήνοντας την παραλιακή λεωφόρο, φεύγετε για Βαρόσι, το μικρασιάτικο συνοικισμό της Χώρας.

Δύο Χιώτισσες, φίλες καρδιακές, η Μαριάννα Γιούλη και η Αργυρώ Διλβόη, «πάντρεψαν» μικρασιάτικες και χιώτικες συνταγές από τις μαμάδες και τις γιαγιάδες τους με λίγη φαντασία και δημιούργησαν το εργαστήρι παραδοσιακών ζυμαρικών «Τα Μικρασιάτικα».

 

Χρησιμοποιώντας αγνά υλικά που μαζεύουν μόνες τους από τη χιώτικη ύπαιθρο, σαν το κρίταμο από τα Βρουλίδια και το τραχανόχορτο από τον Κάμπο, πλάθουν χερίσια μακαρόνια σπάρτου ανοίγοντας την τρύπα του μακαρονιού ένα ένα με ξερό σπαρτόξυλο, χυλοπίτες με άρωμα μαστίχας, ανατολίτικα στριφτάρια με πικάντικη γεύση μπαχαρικών, τα ρακένια της παρέας με μεθυστική γεύση ούζου.


Παραλίες
Ανέλπιστα πολλές, εκπληκτικής ομορφιάς ακρογιαλιές σάς περιμένουν στη Χίο.

Στο Νότο, κολυμπήστε σε πρασινογάλαζα νερά στην καρδιόσχημη παραλία Διδύμα πριν από τα Μεστά, κρυφά ακρογιάλια στην Αγία Δύναμη και τα Φανά, σκαλοπάτια που κατηφορίζουν στο εξωτικό τιρκουάζ στην αμμουδιά Βρουλίδια, κατάμαυρα βότσαλα στα Μαύρα Βόλια από το ανενεργό ηφαίστειο του Ψαρώνα.

 

Στο Βορρά θα κολυμπήσετε στη Λήμνο, την παραλία της Βολισσού, στα Λευκάθια, που παίρνουν το όνομά τους από τα λευκά κρινάκια που φυτρώνουν στη σκουρόχρωμη άμμο, στο ακρογιάλι κάτω από το μοναστήρι της Αγίας Μαρκέλλας. Aμμος και ρηχά νερά στον Καρφά, στην πιο τουριστική περιοχή του νησιού (10 χλμ. από την πόλη της Χίου).

Καθ’ οδόν:

Με αεροπλάνο, σε 50’ με την Ολυμπιακή (210-9666666) ή Aegean Airlines (8011120000). Με πλοίο, σε 4-9 ώρες από Πειραιά (Λιμεναρχείο Χίου, 2271044433).

Το Πυργί βρίσκεται 25 χλμ. και ο Εμπορειός 31 χλμ. νότια της Χώρας της Χίου.
Ενδεικτικά: ξενοδοχείο «Erytha» (22710-32311) στον Καρφά, αρχοντικό «Μαυροκορδάτικο» (22710-32900) στον Κάμπο, «Διαμερίσματα Ζορμπάς» (22740-21436) στη Βολισσό, «Σπιτάκια» (22710-20513) στα Αυγώνυμα, «Σπήλια» (2272022823) στα Καρδάμυλα, «Φαίδρα» (2271041130) στη Χώρα, «Λίλα» (22710-72291) στο Πυργί, διαμερίσματα Δέσποινας Καράμπελα (22710-76065) στα Μεστά.

 
Επιστολή στον Ε.Τ.19/8