Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Με «κόκκινη κάρτα» Πλούτωνα, οι πλανήτες περιορίζονται σε οκτώ, του Τάσου Σαραντή

Με «κόκκινη κάρτα» Πλούτωνα, οι πλανήτες περιορίζονται σε οκτώ, του Τάσου Σαραντή

22

Μετά από την ιστορική απόφαση της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης να εξοστρακίσει τον Πλούτωνα από το Ηλιακό μας σύστημα, αφαιρώντας τις πλανητικές του ιδιότητες, οι πλανήτες περιορίζονται στους οκτώ.


Επειτα από δέκα ημέρες θυελλωδών συζητήσεων και αντιπαραθέσεων, η γενική συνέλευση της Διεθνούς Αστρονομικής Ενωσης, του κορυφαίου αστρονομικού σώματος στον κόσμο, ψήφισε χθες υπέρ της αφαίρεσης από τον Πλούτωνα της ιδιότητας του πλανήτη του Ηλιακού μας συστήματος.


Το πρακτικό αποτέλεσμα της ψηφοφορίας αυτής είναι ότι  οι πλανήτες του Ηλιακού συστήματός μας μειώνονται, εφεξής σε οκτώ, γεγονός που θα επιφέρει δραματικές αλλαγές στα σχολικά βιβλία και στα επιστημονικά εγχειρίδια.
Πλέον, ως πλανήτες ορίζονται τα σώματα που βρίσκονται σε τροχιά γύρω από τον Ήλιο, διαθέτουν αρκετή μάζα και βαρύτητα ώστε να έχουν αποκτήσει σφαιρικό σχήμα και κυριαρχούν στην τροχιακή ζώνη στην οποία κινούνται. Ο Πλούτωνας βγαίνει εκτός «λίστας», αφού η τροχιά του τέμνει την τροχιά του πολύ μεγαλύτερου Ποσειδώνα.
Με τον ορισμό αυτό οι επιστήμονες ξεχωρίζουν σαφώς τους οκτώ «κλασσικούς πλανήτες» (Ερμής, Αφροδίτη, Γη, Αρης, Δίας, Κρόνος, Ουρανός, Ποσειδώνας κατά σειρά από τον Ήλιο) από τα πολυάριθμα παγωμένα σφαιρικά σώματα που κινούνται στις παρυφές του Ηλιακού Συστήματος, τη λεγόμενη Ζώνη του Κούιπερ στην οποία ανήκει και ο Πλούτωνας.
Ο Πλούτωνας, που έχει μέγεθος μικρότερο από της Σελήνης, θα χαρακτηρίζεται πλέον ως «πλανήτης νάνος», όπως εξάλλου και ο μεγαλύτερος δορυφόρος του, ο Χάροντας. Στην ίδια κατηγορία κατατάσσεται επίσης η Δήμητρα, που είχε ονομαστεί πλανήτης τον 19ο αιώνα αλλά αργότερα πέρασε στο «τάξη» των αστεροειδών, καθώς και το 2003 UB313 ή Ζίνα, ένα σώμα μεγαλύτερο από τον Πλούτωνα που ανακαλύφθηκε πριν από τρία χρόνια.
Τα τρία αυτά σώματα θα είχαν ταξινομηθεί στους πλανήτες αν είχε γίνει δεκτή η πρώτη πρόταση της Αστρονομικής Ένωσης, που όριζε ως πλανήτη κάθε σφαιρικό σώμα που περιφέρεται γύρω από τον Ήλιο.
Ας σημειωθεί ότι ο Πλούτωνας είχε χαρακτηριστεί ως πλανήτης το 1930, όταν  ανακαλύφθηκε, επειδή οι επιστήμονες θεώρησαν αρχικά ότι είχε το ίδιο μέγεθος με τη Γη. Στη συνέχεια αποδείχθηκε ότι έχει διάμετρο 2.360 χιλιόμετρα, γεγονός που τον καθιστά πολύ μικρότερο από τους άλλους πλανήτες.
Η πρώτη αμφισβήτηση για τον χαρακτηρισμό του ως πλανήτη επήλθε το 1999 όταν διαπιστώθηκε η εκκεντρική τροχιά του. Αλλά το «τελειωτικό χτύπημα», που οδήγησε στον αποχαρακτηρισμό του, επήλθε πριν από 3 χρόνια όταν ερευνητές του Ινστιτούτου Τεχνολογίας της Καλιφόρνια εντόπισαν ένα άλλο αντικείμενο το 2003 UB313. Οι μετρήσεις του διαστημικού τηλεσκόπιου Hubble έδειξαν ότι η διάμετρός του ήταν περίπου 3.000 χιλιόμετρα, γεγονός που το καθιστούσε μεγαλύτερο από τον μέχρι πρότινος ένατο πλανήτη.

 

του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 25/8/2006