Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Βιοπειρατεία πολυεθνικών σε βάρος αναπτυσσόμενων χωρών, του Τάσου Σαραντή

Βιοπειρατεία πολυεθνικών σε βάρος αναπτυσσόμενων χωρών, του Τάσου Σαραντή

6

Ελβετικές και βρετανικές πολυεθνικές εταιρείες κατηγορούνται από περιβαλλοντικές οργανώσεις ότι υφαρπάζουν φυτά και οργανισμούς από αναπτυσσόμενες χώρες, προκειμένου να αξιοποιήσουν τις φαρμακευτικές τους ιδιότητες, αποκτώντας διπλώματα ευρεσιτεχνίας γι’ αυτά, έτσι ώστε να μην αποδίδουν μερίδιο από τα κέρδη που αποκομίζουν στη συνέχεια.


Το φαινόμενο ονομάζεται «βιοπειρατεία». Ο ορισμός αυτός χρησιμοποιείται όλο και περισσότερο από τις περιβαλλοντικές ομάδες για να περιγράψουν μια νέα μορφή της «αποικιακής λεηλασίας», κατά την οποία εταιρείες της Δύσης αποκομίζουν μεγάλα κέρδη με την απόκτηση διπλωμάτων ευρεσιτεχνίας για γηγενή είδη από αναπτυσσόμενες χώρες και τη μετατροπή τους σε προϊόντα όπως φάρμακα και καλλυντικά.


Σε ελάχιστες περιπτώσεις οι εταιρείες αποδίδουν έστω και ένα μέρος από τα κέρδη στις χώρες από τις οποίες προέρχονται αυτά τα είδη. Σύμφωνα με έρευνα του Obsever, οι βρετανικές αρχές έχουν χορηγήσει διπλώματα ευρεσιτεχνίας για τουλάχιστον επτά προϊόντα που προέρχονται από αφρικανικά φυτά ή οργανισμούς.


Σε αυτά περιλαμβάνονται:
-ένα φάρμακο για τον διαβήτη που προέρχεται από ένα φυτό που φυτρώνει στη Λιβύη.
-ένα καταπραϋντικό φάρμακο που προέρχεται από μια ένωση που εντοπίστηκε σε ένα λόφο τερμιτών στην Γκάμπια.
-μια θεραπεία για τον ιό HIV που προκαλεί το AIDS που προήλθε από μυκητοβακτήρια που ανακαλύφθηκαν σε δείγματα λάσπης στην περιοχή Λάνγκο στην κεντρική Ουγκάντα.
-φάρμακα για μολυσματικές ασθένειες που προέρχονται από τον Μαυρίκιο.
-ένα εμβόλιο κατά της διάρροιας  που αναπτύχθηκε από μικρόβια που εντοπίστηκαν στην Αίγυπτο.
-ένα φάρμακο για την πέψη που δημιουργήθηκε  από ένα είδος σμύρνας που βρέθηκε στη Σομαλία.
-ένα ανθοφόρο καλλωπιστικό φυτό, γνωστό ως Ιμπάτιενς, υβρίδιο φυτού που φυτρώνει σε οροσειρά της Τανζανίας, νότια του όρους Κιλιμάντζαρο.


Αν και οι εταιρείες αρνούνται τις κατηγορίες της βιοπειρατείας, αναπτύσσονται έντονες συζητήσεις για το εάν τα κέρδη που αποκομίζουν πρέπει να μοιράζονται μεταξύ των εταιρειών και των αναπτυσσόμενων χωρών.


«Οι καιροί έχουν αλλάξει. Δεν είναι πλέον αποδεκτό οι λευκοί εξερευνητές να ταξιδεύουν στην Αφρική και να παίρνουν ότι θέλουν για εμπορικό όφελος. Αυτό δεν είναι τίποτα άλλο από μια νέα μορφή αποικιακής λεηλασίας», επισημαίνει ο Μπερθ Μπάροους, πρόεδρος του Ινστιτούτου Εντμοντς, ενός μη κερδοσκοπικού οργανισμού που ειδικεύεται στα δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας,


Ο πρεσβευτής της Βραζιλίας στο Λονδίνο, Τζόσε Μαουρίτσιο Μπουστάνι, περιέγραψε τη βιοπειρατεία ως μια «σιωπηλή ασθένεια»: «Είναι μετά βίας ανιχνεύσιμη, συχνά δεν αφήνει ίχνη και αποτελεί μια αόριστη δραστηριότητα που συχνά διαπράττεται και υποκινείται από γνωστές πολυεθνικές εταιρείες. Αλλά αυτή η σιωπηλή λεηλασία ληστεύει τις αναπτυσσόμενες χώρες στην Αφρική, τη Λατινική Αμερική και την Ασία» υπογράμμισε.


Ας σημειωθεί ότι το 1994 περισσότερες από 100 χώρες, συμπεριλαμβανομένης της Βρετανίας, υπέγραψαν τη Διεθνή Συνθήκη για την Βιολογική Ποικιλομορφία που μεταξύ άλλων προέβλεπε τα δικαιώματα ιδιοκτησίας των αναπτυσσόμενων χωρών.


του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 2/9/2006