Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Νόμπελ Φυσικής στην κατανόηση της Μεγάλης Εκρηξης, του Τάσου Σαραντή

Νόμπελ Φυσικής στην κατανόηση της Μεγάλης Εκρηξης, του Τάσου Σαραντή

4

Με το βραβείο Νόμπελ Φυσικής 2006 τιμήθηκαν οι αμερικανοί ερευνητές Τζον Μάδερ και Τζορτζ Σμουτ για τις εργασίες τους πάνω στη θεωρία της προέλευσης του Σύμπαντος και του Μπιγκ Μπανγκ.
 
Οι δύο ερευνητές ανταμείφθηκαν «για τις εργασίες τους που αφορούν την προέλευση του Σύμπαντος και την καλύτερη κατανόηση της προέλευσης των γαλαξιών και των άστρων», ανακοίνωσε η Βασιλική Ακαδημία Επιστημών της Σουηδίας, η οποία απονέμει το βραβείο. 


Ο Μάδερ, 60 χρόνων, είναι αστροφυσικός στο διαστημικό κέντρο Γκόνταρ της NASA στο Μέριλαντ και ο Σμουτ, 61 χρόνων, είναι καθηγητής Φυσικής στο Πανεπιστήμιο του Μπέρκλεϊ (Καλιφόρνια). 


Οι έρευνές τους βασίζονται σε δεδομένα που συγκεντρώθηκαν από το δορυφόρο COBE που εκτοξεύθηκε από την Αμερικανική Διαστημική Υπηρεσία το 1989. «Τα αποτελέσματα του COBE ενίσχυσαν το σενάριο του Μπιγκ Μπανγκ ως εξήγηση για την προέλευση του Σύμπαντος», αναφέρει η Ακαδημία στην ανακοίνωσή της. Σύμφωνα με τη θεωρία του Μπιγκ Μπανγκ, το Σύμπαν σχηματίσθηκε πριν από περίπου 13,7 δισεκατομμύρια χρόνια έπειτα από μια γιγάντια έκρηξη. 
Οι δύο φυσικοί τιμήθηκαν για τις ανακαλύψεις τους πάνω στην κοσμική ακτινοβολία μικροκυμάτων υποβάθρου, δηλαδή τον αμυδρό «απόηχο» του Μπιγκ Μπανγκ που διαπερνά ακόμα και σήμερα το Σύμπαν.
Σύμφωνα με τη θεωρία της Μεγάλης Έκρηξης, η ακτινοβολία υποβάθρου είναι το κατάλοιπο της πρώιμης φάσης του Σύμπαντος. Το Σύμπαν ήταν τότε ένα λαμπερό σώμα που εξέπεμπε ακτινοβολία, στην οποία η κατανομή στο πλάτος διαφορετικών μηκών κύματος εξαρτάται αποκλειστικά στη θερμοκρασία του. Το σχήμα του φάσματος αυτού του είδους έχει μια ειδική μορφή γνωστή ως ακτινοβολία μελανού σώματος.
Η ακτινοβολία αυτή εξέπεμπε  όταν το Σύμπαν είχε θερμοκρασία 3.000 βαθμών Κελσίου, αλλά σταδιακά ψύχθηκε, καθώς το Σύμπαν άρχισε να διαστέλλεται. Οι νικητές του φετινού Νόμπελ υπολόγισαν ότι η ακτινοβολία υποβάθρου σήμερα αντιστοιχεί σε θερμοκρασία μόλις 2,7 βαθμών πάνω από το απόλυτο μηδέν.
Η θερμοκρασία που αντιστοιχεί στην ακτινοβολία υποβάθρου δεν είναι ομοιόμορφη στο Σύμπαν, αλλά παρουσιάζει μικρές διακυμάνσεις σε διάφορες κατευθύνσεις παρατήρησης. Η ανομοιομορφία αυτή, η οποία ονομάζεται ανισοτροπία, συνδέεται με το γεγονός ότι η ύλη δεν είναι ομοιογενής στο Σύμπαν, αλλά βρίσκεται συγκεντρωμένη σε γαλαξίες, άστρα και πλανήτες.


Ο Μάδερ δήλωσε πως είναι «κατενθουσιασμένος και σαστισμένος, αλλά όχι εντελώς έκπληκτος» από τη βράβευση του ιδίου και του Σμουτ.  «Δεν εξεπλάγην εντελώς επειδή τα ονόματά μας είχαν αναφερθεί», δήλωσε. «Είναι συγκλονιστικό, όταν βλέπεις τα ονόματα των προηγούμενων βραβευμένων με το Νόμπελ. Θα το γιορτάσουμε, αλλά δεν ξέρουμε ακόμη πώς», πρόσθεσε. 

 

του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 4/10/06