Αρχική Νέα Τοπικά Ελληνοτουρκική άσκηση ύφεσης

Ελληνοτουρκική άσκηση ύφεσης

141

Οταν στις 10 Νοεμβρίου επιβιβαζόντουσαν στο C-130 της Ελληνικής Πολεμικής Αεροπορίας, που είχε προσγειωθεί στο αεροδρόμιο της Αγκυρας για να τους παραλάβει και να τους φέρει πίσω στην Αθήνα, οι 15 άνδρες και γυναίκες της Κινητής Ομάδας Αντιμετώπισης Καταστροφών (ΚΟΜΑΚ) είχαν πλήρως συνειδητοποιήσει τις, μάλλον ασυνήθιστες, πολιτικές παραμέτρους της αποστολής τους:


 

Ο επισμηνίας Νίκος Μπουζινέκης και ο Ρόκι: Από μόνοι τους, ένας ισχυρός μηχανισμός διάσωσης.


Την είχαν διεκπεραιώσει με απόλυτη επιτυχία. Ούτε λίγο ούτε πολύ, είχαν διαταχθεί να πάρουν μέρος σε ένα πείραμα. Εστω για λόγους εντυπώσεων και μόνο, είχαν συναποφασίσει να το εκτελέσουν οι αρχηγοί των ενόπλων δυνάμεων Ελλάδας και Τουρκίας. Οι διασώστες της Πολεμικής Αεροπορίας και το αντίστοιχο διακλαδικό στρατιωτικό σώμα της γείτονος, έφεραν ντε φάκτο εκείνοι πρώτοι το βάρος της απόδειξης στην πράξη του -πρώτου επίσης- από μια σειρά σχεδίων διμερούς στρατιωτικής συνεργασίας που είχαν σκεφτεί οι δύο αρχηγοί στο όνομα της ύφεσης των μεταξύ των δύο χωρών εντάσεων.

Η αποστολή


Ετσι, δύο μέρες αφότου ο αρχηγός ΓΕΕΘΑ ναύαρχος Παναγιώτης Χηνοφώτης ολοκλήρωσε τον ρόλο του οικοδεσπότη κατά την εδώ επίσημη επίσκεψη του Τούρκου ομολόγου του στρατηγού Γιασάρ Μπουγιούκανιτ, το C-130 φόρτωσε τη 15μελή ομάδα της ΚΟΜΑΚ για την Αγκυρα. Εκεί, σε ένα ειδικό εξομοιωμένο πεδίο ασκήσεων, σκηνικό ερειπωμένων από ισχυρό σεισμό οικοδομημάτων, «έσωσαν» επιζώντες σεισμόπληκτους, «περιέθαλψαν» τραυματίες, μετέφεραν «νεκρούς». Συνεργάτες τους σε αυτή την πρώτη κοινή ελληνοτουρκική στρατιωτική άσκηση έρευνας-διάσωσης, ήταν άνδρες του Τάγματος Ερευνας Διάσωσης Φυσικών Καταστροφών (DAK) της διοίκησης των τουρκικών ειδικών δυνάμεων.


Μετά τις απαραίτητες άδειες του επιτελείου, πήγαμε να τους βρούμε στο στρατόπεδό τους, στη Μονάδα Αεροπορικών Κατασκευών στη Ζοφριά στα Ανω Λιόσια, να τους γνωρίσουμε, να ακούσουμε για τις εμπειρίες αυτής της επιχειρησιακής ώσμωσης με τους Τούρκους συναδέλφους τους. Στο τραπέζι των συσκέψεων στο γραφείο του διοικητή, του σμηνάρχου Νίκου Γουναρόπουλου, καθόμαστε μαζί με τον αντισμήναρχο Γιώργο Μπελδέκο, διευθυντή ΜΑΚ και επικεφαλής της αποστολής και επτά από τους αξιωματικούς και υπαξιωματικούς της αποστολής στην Τουρκία. Είναι οι: Υποσμηναγός (Υγειονομικού) Αφροδίτη Δριβάκου, ανθυποσμηναγός Στάθης Κουτσούμπας, ανθυπασπιστές Θεόφιλος Γυφτάκης και Γιώργος Σπηλιόπουλος και επισμηνίες Νίκος Μπουζινέκης, Λευτέρης Ρουζίνος και Βανέσα Μαραγκού. Σαράντα -κάτι ο σμήναρχος, ο αντισμήναρχος και ο ανθυποσμηναγός, γενιά των τριαντάρηδων όλοι οι άλλοι. Ολοι τους παντρεμένοι, οι περισσότεροι με παιδιά.


Παρά τα εμβλήματα του αλεξιπτωτιστή ή του δύτη, μέρος των διασήμων της στολής τους, αλλά και την εμφανέστατα καλή φυσική τους κατάσταση λόγω της συνεχούς εκπαίδευσης, μη σκεφτεί κανείς ότι πρόκειται για τίποτε «χτισμένους» τσαμπουκάδες, ένα είδος καταδρομέων της φιλανθρωπίας. Είναι όλοι και όλες αυτό που θα λέγαμε …κουλάτοι κι ευαίσθητοι τύποι. Ομολογώ ότι τα έχασα λίγο, ακούγοντάς τους να μιλούν, ο καθένας με τη σειρά, με τόσο πάθος για τη δουλειά τους. Επιχειρώντας να εξηγήσει τι ωθεί έναν άνθρωπο να κινδυνέψει θανάσιμα για να σώσει τον συνάνθρωπό του ανεξαρτήτως φύλου και φυλής, ο Ρουζίνος τα είπε όλα: «Το συναίσθημα ότι θα σώσεις μία ανθρώπινη ζωή δεν παίζεται!…».


Ο διοικητής είχε από πριν εξηγήσει ότι είναι απολύτως εθελοντική η συμμετοχή στην ΚΟΜΑΚ, την αρκετά νέα για τα δεδομένα των ελληνικών ενόπλων δυνάμεων ομάδα, της οποίας αφορμή για δημιουργία υπήρξε ο μεγάλος σεισμός της Αθήνας του 1999. Και τα κτίρια της Σχολής Ικάρων είχαν πάθει σοβαρές ζημιές και πού να πρωτοπρολάβουν να τρέξουν τότε οι διασώστες της ΕΜΑΚ του υπουργείου Δημόσιας Τάξης; Το προσωπικό της ΚΟΜΑΚ έχει εκπαιδευθεί και σε ειδικά στρατιωτικά σχολεία «Urban Search and Rescue» (USAR) στην Ελβετία, τη Γαλλία και το Ισραήλ. Ωστόσο, η ειδικότητα του διασώστη ούτε τους απαλάσσει από τα παράλληλα καθήκοντα της ειδικότητας του καθενός στη μονάδα ούτε επιπλέον αποδοχές αποδίδει στον μισθό τους. Η δυσκολότερη εμπειρία τους; Κατά κοινή παραδοχή, το αεροπορικό ατύχημα της «Ηλιος» πέρσι. Από τους πρώτους είχαν αντικρύσει εκείνη την πλαγιά της φρίκης στο Γραμματικό…


Θεώρησαν όλοι πανεύκολη την άσκηση στην Τουρκία: «Ηταν ένα συνηθισμένο σενάριο διάσωσης σεισμοπλήκτων συμπιεσμένου χρόνου», λέει ο Μπελδέκος. Που σημαίνει πως, ό,τι έπρεπε να κάνουν, έπρεπε να το κάνουν γρήγορα. Κινδυνεύουν ζωές που πρέπει να σωθούν. Διευκρίνισαν εδώ ότι έβγαλαν την άσκηση οργανωμένοι σε ζευγάρια, ένας Ελληνας, ένας Τούρκος. Καλά, έστω με κοινή γλώσσα τα αγγλικά, ήταν όσο γρήγορη έπρεπε η συνεννόηση με τους Τούρκους συναδέλφους τους; «Οι διασώστες και οι νοσηλευτές συννενοούμεαστε συχνά μεταξύ μας και χωρίς λόγια», λέει η Δριβάκου: «Για μας οι αρχές δράσης είναι κοινές. Εκείνη την ώρα το θύμα αντιμετωπίζεται ως άνθρωπος όχι ως άτομο της μιάς ή της άλλης εθνικότητας κι αυτό όλοι το ξέρουμε καλά».


Στερεότυπο ή όχι, η συμμετοχή γυναικών που βγάζουν δουλειά «σαν άνδρες» μπορεί να είναι κάτι ξεπερασμένο για την ΚΟΜΑΚ, όμως δεν ήταν για την DAK ούτε για τα τουρκικά ΜΜΕ. Τα πρωτοσέλιδα των τουρκικών εφημερίδων λάτρεψαν κυριολεκτικά τις δύο Ελληνίδες αεροπορίνες διασώστριες, που δούλεψαν σκληρά δίπλα στους Τούρκους στρατιωτικούς διασώστες. «Οντως, τους έκανε ιδιαίτερη εντύπωση κι εγώ χαίρομαι γιατί είδαν τι μπορώ να κάνω», λέει πολύ σοβαρά η Μαραγκού, προσθέτοντας πως θεώρησε μεγάλη τιμή που δούλεψε ζευγάρι με τον Σουλεϊμάν, τον θεωρούμενο ως καλύτερο διασώστη της DAK. Οι συνάδελφοί της σπεύδουν να αναφέρουν με καμάρι πως προσφέρει εθελοντικό έργο και ως Σαμαρείτισσα στον Ελληνικό Ερυθρό Σταυρό. Μα, πότε προλαβαίνει; «Να, προσπαθούσα πάντα να προσφέρω κάτι παραπάνω. Γράψε, σε παρακαλώ, ότι ήθελα να κάνω υπερήφανο τον πατέρα μου, στον οποίο έχω πολύ μεγάλη αδυναμία…». Κι άλλη αποκάλυψη: Πριν πάει στην Αεροπορία, αποφοίτησε από τη σχολή δημοσιογραφίας του ΑΝΤ1.


Οι προκαταλήψεις


Κακά τα ψέματα, δεν ήταν σκέτο …φολκλόρ ελληνοτουρκικής φιλίας η συνεργασία. Στο πρώτο τους ταξίδι στη χώρα (αφού σε ελάχιστες ειδικότητες εν ενεργεία στρατιωτικών επιτρέπεται το ταξίδι εκατέρωθεν), παραδέχονται πως είχαν να τα βάλουν και με κάποιες αναπόφευκτες προκαταλήψεις. Ή, ακόμα, με το μικρό πολιτισμικό σοκ για τους άμαθους, εκείνο της φωνής του μουεζίνη από τους μιναρέδες. «Μας απασχολούσε περισσότερο το ότι έπρεπε να δούμε τους Τούρκους σαν ανθρώπους και να δούμε και τη δική τους αντιμετώπιση», λέει ο Κουτσούμπας: «Κι εκείνους το ίδιο. Ηταν φανερό, παρά το ότι όλο καρντάσια και καρντάσια μας φώναζαν».


Αψογη η τουρκική φιλοξενία, κατά κοινή ομολογία. Και νόστιμα κεμπάπ και βόλτα στην αγορά στον λίγο ελεύθερο χρόνο. Και εκατέρωθεν ανταλλαγή απόψεων για ποδοσφαιρικές ομάδες. Αλλά και κάποιες αναπόφευκτες… μπηχτές: «Να όπως ο Ραχίμ. Καλός ο Παναθηναϊκός, έλεγε με νόημα, αλλά εμένα μου αρέσει η ομάδα της Ξάνθης». Το πιάσαμε το υπονοούμενο.


Οφείλουμε να κλείσουμε την αναφορά στην επίσκεψή μας στη μονάδα με τη δήλωση του Ρόκι: «Γαβ!!!». Γιατί έδειξε κι εκείνος τι μπορεί να κάνει στην οκτάχρονη ζωή του ως στρατιωτόσκυλο εκπαιδευμένο στον εντοπισμό ανθρώπων κάτω από ερείπια. Οχι μόνον έδειξε πόσο άψογα στενή σχέση διατηρεί με τον εκπαιδευτή του τον Μπουζινέκη, αλλά και πόσο γρήγορα εκτελεί τη δική του αποστολή. Στο πεδίο ασκήσεων της μονάδας ο Γουναρόπουλος διέταξε ένα σμηνίτη να συρθεί κάτω από τις σπασμένες πλάκες. Τον έκρυψαν καλά και τον κάλυψαν με μπάζα. Ηρθε ο Ρόκι, μύρισε τα ερείπια και τον εντόπισε μέσα σε δευτερόλεπτα!


Πηγή: Ελευθεροτυπία, 18/11/2006