Αρχική Απόψεις Συνεντεύξεις Αγγελοι, αρχάγγελοι, μιας άνοιξης προάγγελοι, του Διονύση Λεϊμονή (για το Γιώργο Σεφέρη)

Αγγελοι, αρχάγγελοι, μιας άνοιξης προάγγελοι, του Διονύση Λεϊμονή (για το Γιώργο Σεφέρη)

13

΄Αγγελοι, αρχάγγελοι, μιας άνοιξης προάγγελοι

“…Οι άγγελοι είναι λευκοί πυρωμένοι λευκοί και το μάτι
μαραίνεται που θα τoυς αντικρίσει
και δεν υπάρχει άλλος τρόπος πρέπει να γίνεις σαν την
πέτρα, όταν γυρευεις τη συναναστροφή τους,
κι όταν γυρευεις το θαύμα πρέπει νά σπείρεις το αίμα σου
στις οχτώ γενιές τών ανέμων,
γιατί το θαύμα δεν είναι πουθενά παρά κυκλοφορεί μέσα
στίς φλέβες του άνθρώπου”
(Ημερολόγιο Καταστρώματος Α-Β-Γ)

Ειπώθηκε πως ο Γιώργος Σεφέρης, ο πρώτος έλληνας νομπελίστας ποιητής συγκαταλέγεται στους απαισιόδοξους εκφραστές της ανθρώπινης μοίρας. Πως μέσα από τα ποιήματά του, βαθιά ποτισμένα από την πίκρα και την απογοήτευση των περιπετειών της ελληνικής φυλής εξωτερικεύεται η άρνηση ενός ανθρώπου να συμβαδίσει με τα πράγματα και η απέχθειά του προς έναν κόσμο μη αγγελικά πλασμένο.
Με την ευκαιρία λοιπόν της συμπλήρωσης 35 χρόνων από το θάνατό του επέλεξα ένα απόσπασμα ποιήματός του που κάθε άλλο παρά συνηγορεί στην παραπάνω απαξιωτική κατ’  εμέ και επομένως ικανή να αδικήσει το λόγο του εκτίμηση της αυστηρής και «σταράτης» ποιητικής του έκφρασης. Λευκούς αγγέλους πυρωμένους οραματίζεται ο Σεφέρης αναμφίβολα μέσα στην κοινωνία που βάλλεται από εθνικές ατιμώσεις, περιπέτειες και πολέμους.
Λευκοί ματωμένοι άγγελοι που η παρουσία τους είναι ανάγκη να ατσαλώσει την ανθρώπινη ψυχή, αν θέλει κανείς να θρώσκει άνω, να ατενίζει ψηλά τον αιθέρα κι όχι να ρίχνει τη ματιά του στο έδαφος. Αν επομένως ακολουθήσουμε τη δύσβατη πορεία που οδηγεί προς τα πάνω, προς τα ωραία και τα υψηλά, είναι ανάγκη να επιστρατεύσουμε όλες μας τις δυνάμεις διαθέτοντας ακόμα και το αίμα μας για την επίτευξη του ανώτερου ιδανικού.
Στην καταβολή αυτής της προσπάθειας δεν ταιριάζει η ηττοπάθεια, δεν αρμόζουν οι ενδοιασμοί και οι φόβοι. Ορθώνουμε ψηλά το κεφάλι και διαθέτουμε σωματικές και ψυχικές δυνάμεις αξιώνοντας μια καλύτερη ζωή απ’  αυτή που μας κληροδότησαν οι προηγούμενοι. Τις δυνάμεις θα τις ανιχνεύσουμε μέσα μας, βαθιά στο είναι μας, μέσα στις ίδιες μας τις φλέβες.
Κυκλοφορούν μέσα στα κύτταρά μας πολλές φορές αδιόρατα και απαιτείται συνειδητή προσπάθεια για να αντιληφθούμε την ύπαρξη και τη δυναμική τους. Τότε και μόνο τότε θα συντελεστεί το θαύμα της ψυχικής μας ανάτασης και της ατομικής αλλά και συλλογικής μας ανάστασης. Η καταβολή των ενδιάθετων ψυχικών δυνάμεων θα αποφέρει μείζον κέρδος σε μας τους ίδιους και στο κοινωνικό οικοδόμημα του οποίου τυγχάνουμε συντελεστές.
Πόσο πιο αισιόδοξο μήνυμα να δώσει ένα ποιητής για το μέλλον της ανθρωπότητας από τούτο το δυναμικό εμβατήριο της εγρήγορσης και του αγώνα για το αύριο; Η επισήμανση της δυσκολίας του επιχειρήματος της ανθρώπινης αφύπνισης δεν αποτελεί και απαραίτητα αιτία παρανόησης του νοήματος των λεγομένων ενός ποιητή που ζητάει έργα κι όχι λόγια, πράξεις απέναντι στη διαφθορά, τη σήψη και την αγκύλωση του πολιτικού και κοινωνικού μας βίου.
Ο Γιώργος Σεφέρης δεν είναι καθόλου σκοτεινός στην έκφραση. Ξεκάθαρος είναι όταν τον προσεγγίσει κανείς με ξεκάθαρη ματιά, έτοιμος να λάβει τα μηνύματα που εκπέμπει προς όλες τις κατευθύνσεις όπου υπάρχει άνθρωπος, όπου απαντήσει αποδέκτες. Η μελαγχολία της ποίησής του έχει τρόπο να αποσοβηθεί. Αν οι αναγνώστες του μεγάλου μας νομπελίστα προσπαθήσουν να λάβουν σοβαρά και υπεύθυνα υπόψη τους τα λεγόμενά του και δεχθούν να διαβάσουν με την ψυχή τους την ποίησή του, θα σκορπίσουν τα νέφη της απαισιοδοξίας και θα προβάλλει η ανατολή μια ζωής καλύτερης που θα εγγυάται την ανύψωση της ανθρώπινης οντότητας


Διονύσης Λεϊμονής
Φιλόλογος