Αρχική Νέα Τοπικά Γιάννης Μισετζής: Εισήγηση για την ανάπτυξη του Εναλλακτικού Τουρισμού στη Χίο

Γιάννης Μισετζής: Εισήγηση για την ανάπτυξη του Εναλλακτικού Τουρισμού στη Χίο

13

με αφορμή την ημερίδα για τα Πρότυπα Καινοτόμα Σχέδια Ανάπτυξης

Ένα από τα μεγάλα ζητούμενα για την οικονομική ανάπτυξη της Χίου και την επίτευξη των στόχων της Νομαρχιακής Αυτοδιοίκησης που σχεδιάζει και διαχειρίζεται τις υποδομές, είναι η προστασία της αειφορίας [1] των φυσικών μας πόρων.


Γι αυτό είναι ανάγκη να συνειδητοποιήσουμε ότι η θαυμάσια φύση του νησιού αποτελεί σημαντικό πόρο τον οποίο οφείλουμε να διαχειριστούμε με μεγάλη προσοχή και σεβασμό ώστε να παραδοθεί ανέπαφη στις επόμενες γενεές.


Ένας από τους άξονες της οικονομικής ανάπτυξης κατά τα τελευταία χρόνια αποδείχθηκε ότι είναι ο τουρισμός και κατά τα φαινόμενα, θα συνεχίσει να είναι για τις επόμενες δεκαετίες ,τουλάχιστον μέχρι να αντικατασταθεί από άλλον περισσότερο αποδοτικό.


Αν εξαιρέσουμε τα εισοδήματα των λίγων πλέον ναυτικών, το συρρικνωμένο λόγω της υποτίμησης αμερικανικό συνάλλαγμα, τον πρωτογενή τομέα και τον κλάδο μεταποίησης που κινούνται σε χαμηλά επίπεδα, επιτρέψτε μου να πω, ΟΤΙ Η ΧΙΟΣ ΑΛΛΑ ΚΑΙ ΤΟ ΒΟΡΕΙΟ ΑΙΓΑΙΟ ΓΕΝΙΚΟΤΕΡΑ ΠΡΕΠΕΙ ΝΑ ΑΝΑΖΗΤΉΣΕΙ ΦΡΕΣΚΟ ΧΡΗΜΑ ΓΙΑ ΝΑ ΑΥΞΗΘΕΊ Ο ΠΛΟΎΤΟΣ ΤΗΣ.


Εκεί στοχεύει και η αυτή εισήγηση. Το γνωστό δίπτυχο μοντέλο τουρισμού (ήλιος – θάλασσα),κατά την περίοδο της άνοιξης και του φθινοπώρου προσφέρει επισκέπτες κυρίως χαμηλής εισοδηματικής στάθμης που φιλοξενούνται σε ξενοδοχεία και καταλύματα με τις γνωστές σε όλους μικρές τιμές. Για να συμπληρωθούν λοιπόν οι ανοιξιάτικοι, φθινοπωρινοί και χειμερινοί μήνες, αναζητείται από πολλούς που δραστηριοποιούνται στον τουριστικό τομέα μέθοδοι βελτίωσης και ανάπτυξης του εναλλακτικού τουρισμού χωρίς βέβαια να παραλείψουμε και την ανάπτυξη του δίπτυχου που μας τροφοδοτεί όλα αυτά τα χρόνια.


Είναι γνωστό ότι οι πελάτες του ειδικού τουρισμού είναι παγκοσμίως, άνθρωποι της μέσης και ανώτερης οικονομικά τάξης, που γενικά διαθέτουν υψηλότερο βαλάντιο από εκείνους του μαζικού τουρισμού. Είναι λοιπόν προφανές ότι όσοι περισσότεροι επισκέπτες από αυτούς έρχονται στη Χίο τόσο το διαθέσιμο εισόδημα προς το νησί θα αυξάνεται.


Χώρες τουριστικά ανταγωνιστικές της Ελλάδας όπως η Ισπανία η Ιταλία και η Πορτογαλία αλλά και άλλες Ελληνικές περιοχές έχουν κάνει πολύ σοβαρά βήματα στη διαχείριση του εναλλακτικού τουρισμού, έχοντας διαθέσιμα και προσβάσιμα όλα τα μνημεία και τις φυσικές ομορφιές τους ακόμα και στον μαζικό τουρισμό που αντιπροσωπεύει το 80% της τουριστικής τους κίνησης.


Σημειώστε ότι η Κύπρος και η Κως νησιά που «βουλιάζουν» από μαζικό αλλά και ποιοτικό τουρισμό, έχουν αναπτύξει παράλληλα και τον ποδηλατικό ενώ η Κάλυμνος νησί σε μέγεθος 8 φορές μικρότερο από την Χίο, είναι από τους πρώτους πλέον πανευρωπαϊκά προορισμούς αναρριχητικού τουρισμού, έχοντας εκδώσει και ειδικό οδηγό διακοσίων σελίδων μεταφρασμένο σε τέσσερεις γλώσσες, με πεντακόσιες καταγραμμένες αναρριχητικές διαδρομές.



Οι Καλύμνιοι λένε χαρακτηριστικά: « Όταν ο Θεός έφτιαχνε τη γή στην Κάλυμνο έριξε μόνο βράχους » . «Είναι δύσκολο να πιστέψει κανείς πως αυτό που εμείς πάντα θεωρούσαμε κατάρα θα μπορούσε να είναι ευλογία». Αυτά φυσικά, και άλλα πολλά παραδείγματα, που θα μπορούσαμε για ώρα να αναφέρουμε, δεν έγιναν τυχαία στον κάθε τόπο. Έγιναν, γιατί στην Κάλυμνο για παράδειγμα, εκεί που όλοι έβλεπαν κατσάβραχα, κάποιοι έξυπνοι άνθρωποι είδαν ανάπτυξη μέσα από τις αναρριχητικές διαδρομές. Είδαν από νωρίς μακρύτερα από τους άλλους, και ασχολήθηκαν σοβαρά με το θέμα του ειδικού τουρισμού.



Ο ειδικός ή εναλλακτικός τουρισμός έχει πολλά πεδία δράσης. Αυτή η εισήγηση θα αναφερθεί στην δημιουργία ενός δικτύου με 4 από αυτά που είναι ο πεζοπορικός , ο ποδηλατικός, ο αναρριχητικός και ο συνδυασμός όλων αυτών με τουρισμό που γίνεται με αυτοκίνητα 4Χ4 σε σύνδεση με τις υπηρεσίες που θα τους προσφέρονται.


Το ιδανικό ανάγλυφο της Χίου προσφέρεται τόσο από αισθητικής όσο και από αθλητικής απόψεως για την ανάπτυξη όλων των πιο πάνω μορφών τουρισμού και όχι μόνο. Οι μοναδικές χωμάτινες διαδρομές προσφέρονται για συνδυασμό κίνησης οχημάτων και ποδηλάτων, αλλά και ως μέσο πρόσβασης στους πεζοπορικούς και αναρριχητικούς προορισμούς.



Πρόταση μας λοιπόν είναι να χαρτογραφηθεί η Χίος σε 4 σύγχρονους ηλεκτρονικούς αλλά και έντυπους χάρτες κλίμακας 1:25.000 (απαραίτητο εργαλείο για κάθε επισκέπτη) με τη χρήση Συστήματος Δορυφορικού Εντοπισμού Θέσης, γνωστό και ως GPS, με λεπτομερή αναφορά στις χωμάτινες, τις πεζοπορικές τις ποδηλατικές και τις αναρριχητικές διαδρομές. . Τέτοιος ειδικός χάρτης για τη Χίο σήμερα δεν υπάρχει.


Ο φορέας που θα αναλάβει αυτό το έργο, μαζί με την χαρτογράφηση θα κάνει και καταγραφή των προβλημάτων στις υποδομές, και θα υποβάλλει σχετική έκθεση για να καταστεί δυνατόν στη συνέχεια να εντοπιστούν ευκολότερα τα προβλήματα, να κοστολογηθούν και να αποκατασταθούν οι ζημιές αλλά και να γίνει μια σωστή σήμανση σύμφωνα με τα ευρωπαϊκά πρότυπα που επίσης απαιτούνται για τη λειτουργία αυτού του δικτύου.


Τέτοιους χάρτες έχουν ήδη τυπωθεί τρείς για την Κρήτη, δύο για τον Όλυμπο, την Ήπειρο, τη Μακεδονία ενώ πρόσφατα πεζοπορικό χάρτη παρήγγειλε και η Κάλυμνος.



Βασικός στόχος είναι η ανάδειξη του φυσικού περιβάλλοντος με σκοπό αυτά να γίνουν προσιτά σε πεζοπόρους, αναρριχητές και ποδηλάτες. Θα πρέπει όμως το σύστημα αυτό να ΠΡΟΣΤΑΤΕΥΤΕΙ να εμπνέει και να παρέχει ασφάλεια. Για να γίνει αυτό θα πρέπει οι επισκέπτες να γνωρίζουν πολλά στοιχεία απαραίτητα για την κάθε διαδρομή όπως χρόνους, υψομετρικές διαφορές, βαθμό δυσκολίας, υποδομές και πολλά άλλα.


Κρίνεται λοιπόν αναγκαία στη συνέχεια η έκδοση ενός οδηγού τσέπης με λεπτομερείς και ιστορικές αναφορές για την κάθε διαδρομή ώστε ο επισκέπτης να μπορεί εκτός των άλλων να διαβάζει στοιχεία για την χλωρίδα και την πανίδα του νησιού μας και το ποια εποχή και που θα μπορεί να τα βλέπει στις διαδρομές του. .(π.χ παρατήρηση πουλιών, ορχιδεών και του οικοσυστήματος γενικότερα).


Ο οδηγός αυτός για να εκδοθεί απαιτεί συντονισμό και συνεργασία πολλών ανθρώπων ιδίως εκείνων που έχουν βαθιά γνώση για το κάθε αντικείμενο ξεχωριστά. Για τη Σάμο και τη Χίο έχουν εκδοθεί από το 1994 πεζοπορικά βιβλία, των 350 σελίδων για τη Χίο και των 150 σελίδων για τη Σάμο 3 Γερμανοί στη Γερμανική γλώσσα φυσικά.


Στη Χίο εκδόθηκε από το Τμήμα Τουρισμού του Δήμου Χίου το 1993 οδηγός 30 σελίδων ο οποίος έχει προ πολλού εξαντληθεί στην Ελληνική γλώσσα και σε κάθε περίπτωση για τα σημερινά δεδομένα θεωρείται πλέον ανεπαρκής.


Εκτός όμως από τις δέκα γνωστές καταγραμμένες, υπάρχουν τουλάχιστον 40 ακόμα, μοναδικές απείρου κάλλους φυσικές διαδρομές που αρκετές από αυτές οδηγούν σε παρθένα μέρη που λίγοι Χιώτες μέχρι σήμερα έχουν επισκεφθεί.



Ενδεικτικά αναφέρω την Ελληνόστρατα (τη διαδρομή δηλαδή που αρχίζει από το Μερσυνίδι κι οδηγούσε τους αγωγιάτες στην κεντρική και βόρεια Χίο),τη διαδρομή από το Πιτυός μέχρι τις πηγές της Αμυθούντας, τον Άγγελο, τις Αμάδες, τα Θεόκηπα ,τη διαδρομή από το Πιτυός στο Φαρδύ Πηγάδι και τις Κηπουριές από το Μοναστηράκι, το φαράγγι του Αναβάτου, το Σκυλοπνίχτη και του Χριστού το Βούκινο, τη διαδρομή του Στενού της Πηγανιάς που σε βγάζει από τις Καρυές στην Αρβανίτισσα, τη διαδρομή από το Φα στο Λιθί, το φαράγγι από τη Σπαρτούντα μέχρι τα Καμπιά, την ανάβαση του Πελλιναίου και τη μοναδική στην Ελλάδα ( μια από τις εβδομήντα στην Ευρώπη) αναρριχητική διαδρομή VIA FERRATA.



Οσον αφορά τις αναρριχητικές υπάρχουν ήδη 50 σπόρ διαδρομές και 15 περιπέτειας δημιουργημένες όλες από έναν άνθρωπο στη Χίο ,οι οποίες μπορούν σταδιακά να επεκταθούν ακόμα και στις πεντακόσιες. Υπάρχουν επίσης 30 ποδηλατικές διαδρομές κυρίως μικτές, αλλά και αρκετές καθαρά mountain bike.


Σε πολλά μέρη της Ελλάδας υπάρχουν ήδη οργανωμένες ποδηλατικές διαδρομές όπως στο Νέστο, στην Πάρνηθα, στον Ασπροπόταμο, στο Καιμακτσαλάν, στον Πάρνωνα, στα Χανιά και αλλού, μέρη στα οποία διοργανώνονται κάθε χρόνο και αγώνες με δεκάδες συμμετοχές κάθε φορά.


Μια επίσης καλή ιδέα είναι η δημιουργία ενός δικτύου ημερήσιας ενδιαίτησης, χρησιμοποιώντας τα εγκαταλειμμένα σήμερα ορειβατικά καταφύγια στο Όρος, στον Προβατά στο ύψωμα των κεραιών του ΟΤΕ, στο Βίκυ και στη Σπαρτούντα, και αλλού, όπως επίσης η δημιουργία ενός φορέα παρακολούθησης και υποστήριξης για όλα τα επίπεδα αυτού του εγχειρήματος .



Εννοείται ότι μετά από όλα αυτά απαιτείται η προβολή του συνόλου των υποδομών σε ειδικές εκθέσεις που διοργανώνονται στην Ευρώπη (για παράδειγμα στην Στουτγάρδη τον Ιανουάριο και στο Λονδίνο τον Αύγουστο) και αφορούν τέτοιου είδους διακοπές τις οποίες επισκέπτονται εκατομμύρια υποψήφιοι τουρίστες θεματικού τουρισμού κάθε χρόνο.


Θα πρέπει επίσης να γίνει ενημέρωση όλων των πεζοπορικών, αναρριχητικών ,ποδηλατικών και φυσιολατρικών συλλόγων στην Ελλάδα, και των πρακτορείων τουρισμού, δημιουργία ημερίδων και πλήθος άλλων ενεργειών για την προσέλκυση νέων επισκεπτών.


Το δε κόστος της χαρτογράφησης, της σήμανσης των διαδρομών της έκδοσης του εντύπου και της οργάνωσης όλου του εγχειρήματος χωρίς να υπολογίζεται η επισκευή και συντήρηση του δικτύου που ούτως ή άλλως θα γίνει σταδιακά δεν είναι υψηλό. Ο δε χρόνος που απαιτείται για όλη την διαδικασία μελέτης και εκτέλεσης είναι περίπου ένας χρόνος και μπορεί ανεξάρτητα από την κατάληξη των Πρότυπων Καινοτόμων Σχεδίων Ανάπτυξης να χρηματοδοτηθεί άμεσα από την Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση.


Ο εναλλακτικός τουρισμός διευρύνεται συνεχώς στην Ελλάδα και σε όλο τον κόσμο. Μια επιπλέον απόδειξη γι αυτό είναι ότι ο Οργανισμός Τουριστικής Εκπαίδευσης λειτουργεί στην Σταυρούπολη Ξάνθης για πρώτη φορά σε μορφή ΙΕΚ τη Σχολή Συνοδών Βουνού με διετή διάρκεια εκπαίδευσης.


Στη Χίο τα οργανωμένα γκρουπ που έρχονται γι αυτό το σκοπό είναι ακόμα λίγα. Από αφηγήσεις περιπατητών και ποδηλατών εκτιμάται ότι οι μεμονωμένοι επισκέπτες που επισκέπτονται τη Χίο ίσως για συνδυασμένες διακοπές ανέρχονται αυτή τη στιγμή κάθε χρόνο περίπου στους χίλιους.



Με δεδομένα, ότι το Λιμάνι των Μεστών θα λειτουργήσει σύντομα, και ότι οι ταχύτητες των πλοίων τα επόμενα χρόνια θα περιορίσουν την απόσταση μας από το Κέντρο στις 3 ώρες, είναι σχεδόν βέβαιο ότι η Χίος θα γίνει από τους καλύτερους προορισμούς για Σαββατοκύριακο.



Ειναι λοιπόν επιτακτική ανάγκη τώρα περισσότερο από ποτέ να αναπτυχθεί σωστά κάθε μορφή Εναλλακτικών Διακοπών στο νησί μας. Θεωρώ περιττό να αναφερθούμε με λεπτομέρεια στην αλυσίδα των ωφελειών που θα προκύψει για όλους τους τομείς της οικονομίας από την εκτέλεση αυτού του project. Ούτως ή άλλως σήμερα ήρθαμε εδώ για να αναπτύξουμε γενικές καινοτόμες ιδέες.


Ασφαλώς η ανάπτυξη του εναλλακτικού τουρισμού δεν αποτελεί από μόνη της Πρότυπο Καινοτόμο Σχέδιο Ανάπτυξης.


Η καινοτομία βρίσκεται στην ανάπτυξη του δικτύου διαδρομών και τοπικών προορισμών δηλαδή σπήλαια, αρχαιολογικοί χώροι, κάστρα, Μαστιχοχώρια και άλλα) κάτω από Εναλλακτική Διαχείριση του Φυσικού Περιβάλλοντος της Ιστορίας και του Πολιτισμού σε συνεργασία με την ιδιωτική πρωτοβουλία παροχής ξενοδοχειακών και όχι μόνο υπηρεσιών και σε συνδυασμό πάντα με την ανάπλαση και προβολή των παραδοσιακών οικισμών και των χωριών προς όφελος της Τοπικής μας Κοινωνίας και Οικονομίας.



Ο Γιάννης Ν. Μισετζής είναι έμπορος και μέλος του Νομαρχιακού Συμβουλίου Χίου.


Για ανταλλαγή απόψεων επικοινωνήστε: www.misetzis.gr ή 6932218060



Αειφορία είναι η ανάπτυξη που δεν υποθηκεύει το μέλλον των επόμενων γενεών και στηρίζεται στους τοπικούς πόρους.