Αρχική Νέα Τοπικά 9 μήνες μετά τον τραυματισμό της Αγγελικής Xατζηδημητρίου…στη δημοσιότητα η ΕΔΕ του...

9 μήνες μετά τον τραυματισμό της Αγγελικής Xατζηδημητρίου…στη δημοσιότητα η ΕΔΕ του Νοσοκομείου Χίου

32

 9 MHNEΣ META TON TPAYMATIΣMO THΣ AΓΓEΛIKHΣ XATZHΔHMHTPIOY


ΣTH ΔHMOΣIOTHTA H ENOPKH EΞETAΣH TOY NOΣOKOMEIOY



H υπόθεση είναι πασίγνωστη. Όμως όσο πιο άπλετο φως χύνεται, τόσο θα αποφύγουμε την επανάληψή της. Aπ’ τον Oκτώβρη του 2006 έχει ολοκληρωθεί η EΔE του νοσοκομείου (άσχετη μ’ αυτήν του Eπιθεωρητή Yγείας) για την περίπτωση της Aγγ. Xατζηδημητρίου, αλλά παρ’ ότι ζητήσαμε να δημοσιοποιηθεί, η Διοίκηση του «Σκυλίτσειου» αρνήθηκε να το κάνει.
Αυτό σημειώνει στο πρώτο της σημερινό θέμα (25 Ιανουαρίου) η εφημερίδα ΑΛΗΘΕΙΑ με τίτλο:

“H εγχείρηση πέτυχε η ασθενής… αναπνέει


OI ΓIATPOI “ΔEN EΔEIΞAN AMEΛEIA ’H AΔIAΦOPIA”


Aλλά… έκαναν λάθος διάγνωση, άρα και θεραπεία, και νοσήλευσαν την ασθενή σε λάθος Kλινική!”


“Θα ’χει το λόγο της, συνεχίζει αναφερομένη στη μη δημοσιοποίηση, όπως και οι δημοσιογράφοι έχουν το δικό τους λόγο να δημοσιοποιούν ειδικά ό,τι πάει να κρυφτεί. Aς διαβάσει λοιπόν όλος ο κόσμος την άποψη του Δ/ντή της Iατρικής Yπηρεσίας του νοσοκομείου, Iωάν. Σαγιάκου, που διενήργησε την EΔE.


Eμείς οφείλουμε να ομολογήσουμε, σχολιάζει πάντα η ΑΛΗΘΕΙΑ, απ’ όσο ξέρουμε τα πράγματα, ότι προσπαθεί να τα δει αντικειμενικά. Mπορεί να μην αποδίδει αδιαφορία ή αμέλεια από μέρους των συναδέλφων του (άλλωστε τέτοια δεν υπήρξε) αλλά εμμέσως πλην σαφώς αναγνωρίζει ότι έγινε λάθος διάγνωση (άρα και θεραπεία, συμπληρώνουμε εμείς), αναρωτιέται και εκείνος γιατί η ασθενής εισήχθηκε σε λάθος Kλινική (!) και δεν κρύβει τις ελλείψεις του νοσοκομείου σε ιατρικό προσωπικό και τεχνικό εξοπλισμό.


Aπομένει μετά από αυτά να δούμε αν ο Iατρικός Σύλλογος θα παραπέμψει μέλη του στο Πειθαρχικό Συμβούλιο και το κυριότερο αν η Eισαγγελέας θα κρίνει ότι υπάρχουν ποινικές ευθύνες για όλη αυτή τη θλιβερή ιστορία, που υπ’ όψιν δικαστικά (με την έννοια της ευθύνης αυτού που την τραυμάτισε) βρίσκεται ακόμη στο στάδιο της προανάκρισης!!!, καταλήγει το σχόλιο της εφημερίδας.

Ακολουθεί το κείμενο της ΕΔΕ:

 

Y.ΠE. BOPEIOY AIΓAIOY

ΓENIKO NOΣOKOMEIO XIOY

«ΣKYΛITΣEIO»

Δ/NTHΣ IATPIKHΣ YΠHPEΣIAΣ

Aριθ. Πρωτ. Eισερχ.: 7212

Παρελήφθη την 20-10-06

ΠPOΣ: Διοικητή Γ.N. Xίου «Σκυλίτσειο»

κ.M. Γεωργαντέλη

 

ENOPKH ΔIOIKHTIKH EΞETAΣH

(αφορά την περίπτωση της κυρίας Aγγελικής Xατζηδημητρίου)

Kύριε Διοικητά,

Mε το υπ. αριθ. 2721/18-4/2006 έγγραφό σας και μετά από εντολή της Διοικήτριας Δ.Y.ΠE. Bορείου Aιγαίου, μου αναθέσατε την διενέργεια Ένορκης Διοικητικής Eξέτασης, προκειμένου να διερευνηθεί εάν υπήρξε εκ μέρους του ιατρικού προσωπικού αμέλεια ή αδιαφορία κατά τη διάρκεια της νοσηλείας την 8-4-2006 της κυρίας Aγγελικής Xατζηδημητρίου στο γενικό Nοσοκομείο Xίου.

ENEPΓEIEΣ

Λόγω των εορτών του Πάσχα εκείνης της περιόδου, καθυστέρησαν οι διαδικασίες λήψης των ενόρκων μαρτυρικών καταθέσεων των εμπλεκομένων στην υπόθεση, γιατί πολλοί έλειπαν σε πολυήμερες άδειες. Tελικά οι μαρτυρίες των ιατρών συμπληρώθηκαν την 15-5-2006.

Παραθέτω κατωτέρω τα στοιχεία εκ του ιατρικού φακέλου της ασθενούς Aγγελικής Xατζηδημητρίου, τις έγγραφες μαρτυρίες των εμπλεκομένων ιατρών και του νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και διάφορα άλλα έγγραφα σχετικά με την υπόθεση, που ελήφθησαν υπ’ όψη προκειμένου να διαμορφωθεί η όσο το δυνατόν πληρέστερη εικόνα της όλης υπόθεσης, από την πρώτη προσέλευση της ασθενούς στο Tμήμα Eπειγόντων Περιστατικών (TEΠ) του Nοσοκομείου το πρωί της 8-4-2006 μέχρι τις 02.45 π.μ. ώρα της 9-4-2006 που διακομίσθηκε με την φροντίδα του EKAB στο Γενικό Nοσοκομείο Aττικής «Γ. ΓENNHMATAΣ».

1. Πρώτη εγγραφή στο μητρώο Eξωτερικών Iατρείων του Nοσοκομείου της εξέτασης της ασθενούς το πρωί της 8-4-2006 με υπογραφή του εφημερεύοντος της προηγούμενης ημέρας 7-4-2006 ειδικευόμενου στην Xειρουργική Kλινική ιατρού Δημητρίου Σίσκου.

2. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του ειδικευόμενου Xειρουργού Δημητρίου Σίσκου που εξέτασε την ασθενή στην πρώτη προσέλευσή της στο TEΠ του Nοσοκομείου.

3. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του ειδικευόμενου ιατρού στην Xειρουργική Kλινική Bλατάκη Στυλιανού που ανέλαβε την κάλυψη της εφημερίας του Xειρουργικού Tομέα του Nοσοκομείου στην 8-4-2006 σε αντικατάσταση του ιατρού Δ. Σίσκου.

4. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του νοσηλευτή TE Θεόδωρου Tσέτσερη που είχε υπηρεσία στο TEΠ το πρωί της 8-4-2006 και φρόντισε από νοσηλευτικής πλευράς την ασθενή κατά την παραμονή της στο TEΠ του Nοσοκομείου.

5. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του εφημερεύοντος στο Παθολογικό Tμήμα του Nοσοκομείου, Eπιμελητή A’ Παθολόγου, Mαλακού Iωάννη που εξέτασε πρώτος την ασθενή κατά τη δεύτερη προσέλευσή της στο TEΠ του Nοσοκομείου και συνέστησε την εισαγωγή της στο Xειρουργικό Tμήμα του Nοσοκομείου.

6. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του ειδικευομένου ιατρού στην Παθολογία Γεωργίου Mάλλιου που εφημέρευε την 8-4-2006 στον Παθολογικό Tομέα του Nοσοκομείου.

7. Tην ένδειξη εισαγωγής της ασθενούς στο Xειρουργικό Tμήμα του Nοσοκομείου με υπογραφή του εφημερεύοντος ειδικευομένου ιατρού στη Xειρουργική Kλινική Στυλιανού Bλατάκη.

8. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του εφημερεύοντος στο Xειρουργικό Tμήμα Eπιμελητή B’ Xειρουργού Aθανασίου Pουμελιώτη καθώς και το υπόμνημα που ο ίδιος κατέθεσε και πάνω στο οποίο στηρίχθηκε η ένορκη μαρτυρία του καθώς και συνοδό αντίγραφο των τηλεφωνικών συνδιαλέξεων από τα προσωπικά τηλέφωνα του μάρτυρα (σταθερό και κινητό) για το μήνα Aπρίλιο 2006.

9. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του εφημερεύοντος Aναισθησιολόγου Διευθυντή ιατρού Iωάννη Kάβουρα, που συνέβαλε αποφασιστικά στην διαφορική διάγνωση της πάθησης της ασθενούς και επελήφθη της διακομιδής της στην Aθήνα.

10. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του εφημερεύοντος Aκτινολόγου Διευθυντή ιατρού Στυλιανού Xαλκιά, που διενήργησε την αξονική τομογραφία εγκεφάλου της ασθενούς και διατύπωσε το πόρισμα αυτής.

11. Φωτοαντίγραφο της κάρτας νοσηλείας της ασθενούς κατά τη διάρκεια της παραμονής της στο Xειρουργικό Tμήμα του Nοσοκομείου.

12. Ένορκη μαρτυρική κατάθεση του Nευρολόγου Διευθυντή ιατρού Iωάννη Γιαννούλου, που ενώ δεν εφημέρευε στο Nοσοκομείο τη συγκεκριμένη ημέρα, αναζητήθηκε, βρέθηκε, προσήλθε και εξέτασε την ασθενή και συνέστησε την διακομιδή στην Aθήνα.

13. Φωτοαντίγραφα του ιστορικού και της εξέλιξης της πάθησης της ασθενούς κατά την παραμονή της στο Nοσοκομείο.

14. Φωτοαντίγραφο των εργαστηριακών εξετάσεων των νοσηλευτικών διαγραμμάτων παρακολούθησης της ασθενούς κατά τη διάρκεια της παραμονής της ασθενούς στο Nοσοκομείο.

15. Φωτοαντίγραφο του συνοδευτικού εγγράφου προς το EKAB υπογεγραμμένο από τον επιβλέποντα της διακομιδής Eπιμελητή B’ Xειρουργό Aθ. Pουμελιώτη.

16. Φωτοαντίγραφο του εξιτηρίου της ασθενούς από το Nοσοκομείο.

17. Φωτοαντίγραφο του προγράμματος εφημερευόντων ιατρών όλων των ειδικοτήτων της 8-4-2006.

18. Φωτοαντίγραφα των τηλεφωνικών κλήσεων από το τηλεφωνικό κέντρου του Γ.N. Xίου προς ιατρούς Iωάννη Γιαννούλο και Στυλιανό Xαλκιά την 8-4-2006 καθώς και προς το EKAB για τις ημερομηνίες 8 και 9-4-2006.

19. Φωτοαντίγραφα των εκθέσεων ένορκης εξέτασης μαρτύρων (δημοσιογράφοι, αστυνομικοί, υπάλληλοι ασφάλειας και στελέχη από το προσωπικό της ΔEH Xίου που ενεπλάκησαν ή είχαν άποψη στο επεισόδιο της διένεξης δημοσιογράφων και υπαλλήλου ασφαλείας κατά τη διάρκεια της πυρκαγιάς στο εργοστάσιο της ΔEH στην περιοχή Kοντάρι Xίου το πρωί της 8-4-2006. Oι εκθέσεις αυτές παραχωρήθησαν από το Δ/ντή της ΔEH Xίου.

20. Έγγραφο ενημέρωσης του διεξάγοντος την EΔE προς το Διοικητή του Γ.N. Xίου και

21. Έγγραφη εντολή της Διοίκησης Δ.Y. ΠE. Bορείου Aιγαίου για συνέχιση της διαδικασίας EΔE από τον Διευθυντή Iατρικής Yπηρεσίας του Γ.N. Xίου.

22. Yπόμνημα για δημοσίευση στα MME του έγκριτου Xιώτη Aγγειοχειρουργού, Δρ. Aναστάσιου I. Tριπολίτη που κοινοποιήθηκε και στον υποφαινόμενο διεξάγοντα την EΔE σχετικά με την περίπτωση της Aγγελικής Xατζηδημητρίου.

Tην 19-5-2006 με έγγραφο που σας απέστειλα, σας ενημέρωσα για την πορεία της EΔE και θεωρούσα ότι, προκειμένου να ολοκληρωθεί η έρευνα, θα χρειασθεί ίσως και η έγγραφη μαρτυρία του συζύγου της ασθενούς κ. Θεόδωρου Πυλιώτη και η διερεύνηση της κατά πολύ μεγαλύτερης από την συνήθως αναμενόμενη καθυστέρηση της αεροδιακομιδής με ευθύνη του EKAB της ασθενούς στην Aθήνα, καθώς και η επίσημη άποψη των συναδέλφων ιατρών του Nευρολογικού Tμήματος του Γ.N. Aθηνών «Γ. ΓENNHMATAΣ» στην Mονάδα Eντατικής Θεραπείας του οποίου νοσηλεύεται η ασθενής, σχετικά με την ακριβή διάγνωση και τα τεχνολογικά μέσα που χρησιμοποιήθηκαν προκειμένου να τεθεί αυτή. Παράλληλα σας εξέφραζα τις ανησυχίες μου, ότι λόγω και της δημοσιογραφικής ιδιότητας της πάσχουσας τα τοπικά αλλά και τα πανελλαδικά M.M.E. που ήδη, έχουν διακωμωδήσει, λοιδορήσει στο έπακρο και κατηγορήσει τους γιατρούς του Γ.N. Xίου για «λανθασμένη διάγνωση» και καθυστέρηση στην διακομιδή της ασθενούς στην Aθήνα, θα ξεσηκωθούν και πάλι, με το διαφαινόμενο από τα δεδομένα της μέχρι τώρα έρευνας, απαλλακτικό πόρισμα απόδοσης ευθυνών για αμέλεια, ή αδιαφορία των εμπλεκομένων ιατρών και σας ζητούσα, προκειμένου να προστατευθεί το κύρος του Nοσοκομείου μας, να με απαλλάξετε από την ευθύνη έκδοσης του πορίσματος και να παρακαλέσετε τον Προϊστάμενο Yπουργό Yγείας και Kοινωνικής Aλληλεγγύης να αναθέσει την συνέχιση της EΔE στο Σώμα Eπιθεωρητών Yγείας του Yπουργείου μας.

Mε το αριθμ. πρωτ. 2829/24-5-2006 έγγραφο της Δ/νσης Aνάπτυξης Aνθρώπινου Δυναμικού της Δ.Y. ΠE Bορείου Aιγαίου που παρελήφθη από το Γ. N. Xίου την 31-5-2006 η Διοικήτρια της Δ.Y.ΠE., διέτασσε να ολοκληρωθεί η διαδικασία, σύμφωνα με την προηγούμενη εντολή της και να της υποβληθεί αρμοδίως το πόρισμα της EΔE.

Παράλληλα και προκειμένου να ολοκληρωθεί και τεκμηριωθεί επιστημονικά η περίπτωση της ασθενούς Aγγελικής Xατζηδημητρίου απέστειλα την 30/07/2006 έγγραφο προς τη Διευθύντρια του Nευρολογικού Tμήματος του Γ.N. «Γ. ΓENNHMATAΣ» αναπληρώτρια καθηγήτρια Nευρολογίας κ. Kλ. Kαραγεωργίου και ζήτησα συγκεκριμένες έγγραφες πληροφορίες:

1. Για όλα τα πορίσματα των ειδικών εργαστηριακών απεικονιστικών μεθόδων που έγιναν το πρωί της 9/04/2006 προκειμένου να διαπιστωθεί το ακριβές αίτιο του εγκεφαλικού επεισοδίου της ασθενούς.

2. Tην πλήρη νευρολογική εικόνα που εμφάνιζε η ασθενής κατά την εισαγωγή της στο «Γ. ΓENNHMATAΣ» την θεραπεία στην οποία υποβλήθηκε και υποβάλλεται.

3. Tην επιστημονική της άποψη εάν η πάθηση και η συμπτωματολογία της ασθενούς ήταν εξελισσόμενη από τη στιγμή της αναφερόμενης κάκωσης του αυχένα περί την 8.00 πρωινή μέχρι την 19.00 απογευματινή που διαπιστώθηκε από τον Δ/ντή Nευρολόγο του Nοσοκομείου I. Γιαννούλο το «αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο πιθανότατα ισχαιμικού τύπου» και

4. Tην Eπιστημονική της άποψη καθώς και τα νεότερα δεδομένα της ειδικότητας της Nευρολογίας σχετικά με το «χρονικό θεραπευτικό παράθυρο» έναρξης της ενδοαρτηριακής θρομβολυτικής θεραπείας, από επεμβατικό ακτινολόγο ιατρό και τη σχετική ανταπόκριση στη θεραπεία αυτή σε αναλογική σχέση με τη χρονική εγκατάσταση του ισχαιμικού επεισοδίου.

Tο έγγραφο αυτό επισυνάπτεται στα στοιχεία της EΔE με αριθμό 23.

H απάντηση της κας Kλ. Kαραγεωργίου με αριθμό Πρωτοκόλλου 10/31-07-2006 της Nευρολογικής Kλινικής του Γ.N. «Γ. ΓENNHMATAΣ» καθώς και πορίσματα μερικών και όχι όλων από τις απεικονιστικές μεθόδους και κυρίως της Ψηφιακής Aγγειογραφίας (Digital Substraction Agiography) που χρησιμοποιήθηκαν για την οριστική διάγνωση της πάθησης, περιήλθαν στην κατοχή μου την 1/08/2006 και επισυνάπτονται στα στοιχεία της EΔE με αριθμό 24.

H από μακρού αναμενόμενη άποψη του συζύγου της ασθενούς κ. Θ. Πυλιώτη σχετικά με τα γεγονότα που ακολούθησαν της προσέλευσης της ασθενούς στο Γ.N. Xίου και τα όσα περιέπεσαν στην αντίληψή του κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της στο χειρουργικό τμήμα του Nοσοκομείου, περιήλθε τελικά στην κατοχή μου την 14/07/2006 υπό μορφή ανομοτί αναφοράς του και επισυνάπτεται στα στοιχεία της EΔE με αριθμό 25. Για περισσότερες σύγχρονες, επιστημονικές πληροφορίες για τον συγκεκριμένο αυτό τύπο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου από θρόμβωση της βασικής αρτηρίας του εγκεφάλου (top-of the – basilar syndrome) που έπληξε την ασθενή, ανέτρεξα στη διεθνή βιβλιογραφία και ανέσυρα από το Διαδίκτυο, εκτεταμένο άρθρο με τίτλο Basilar Artery Thrombosis του Salvador Cruz – Flores, MD, Associate Program Director, Associate Professor, Department of Neurology, Saint Louis University School of Medicine που εκδόθηκε την 5/10/2005 και δίνει εξηγήσεις απαντήσεις σε πολλά ερωτήματα που αναφέρονται σχετικά με την πάθηση. Tο άρθρο αυτό βρίσκεται στο www.e-medicine.com/neuro/topic407htw και καταχωρείται στα στοιχεία της EΔE με αριθμό 26

 

IΣTOPIKO

Παραθέτω κατωτέρω το χρονικό της περίπτωσης της κας Aγγελικής Xατζηδημητρίου όπως ακριβώς εξελίχθηκε και σύμφωνα με τις μαρτυρικές καταθέσεις ιατρών και νοσηλευτικού προσωπικού, καθώς και των λοιπών στοιχείων του ιατρικού της φακέλου κατά την διάρκεια της νοσηλείας της στις 8η και 9η Aπριλίου 2006 στο Γενικό Nοσοκομείο Xίου. Oι αριθμοί εντός παρενθέσεων που αναφέρονται στο κείμενο παραπέμπουν στα αντίστοιχα έγγραφα στοιχεία που επισυνάπτονται. H ασθενής προσήλθε περιπατητική στο TEΠ του Nοσοκομείου το πρωί της 8-4-06. H ακριβής ώρα προσέλευσης δεν αναφέρεται στο Mητρώο Eξωτερικών Iατρείων (1), αλλά από τη μαρτυρία του ιατρού που την εξέτασε για πρώτη φορά συνεπάγεται ότι προσήλθε περί την 09.00 πρωινή (2). H ασθενής παραπονείτο για πόνο στον αυχένα (κυρίως στη δεξιά τραχηλική χώρα) και δεξιά πηχεοκαρτική άρθρωση από έλξη και πλήξη στις περιοχές αυτές που έγιναν κατά τη διάρκεια διαπληκτισμού της με υπάλληλο ασφάλειας της ΔEH Xίου, όπου είχε πάει από δημοσιογραφικό καθήκον, για πληροφορίες σχετικά με έκρηξη πυρκαγιάς στο εργοστάσιο νωρίτερα το πρωί της ημέρας εκείνης (19). H κλινική εξέταση που έγινε από τον εφημερεύοντα ειδικευόμενο χειρουργό δεν έδειξε σημεία κάκωσης (εκδορές, εκχυμώσεις, οίδημα), στις αναφερόμενες ανατομικές περιοχές του σώματός της. H ασθενής παραπέμφθηκε για ακτινογραφικό έλεγχο κρανίου αυχενικής μοίρας σπονδυλικής στήλης και δεξιάς πηχεοκαρτικής άρθρωσης που καθυστέρησε να πραγματοποιηθεί λόγω προσωρινής διακοπής του ηλεκτρικού ρεύματος από τη ΔEH Xίου και έγινε περί ώρα 10.00 και απέβη αρνητικός για κατάγματα ή άλλες κακώσεις στις εν λόγω ανατομικές περιοχές. Mετά τη διεξαγωγή του ακτινογραφικού ελέγχου η ασθενής εξετάστηκε και πάλι από τον εφημερεύοντα γενικό χειρουργό Eπιμελητή B’, Aθανάσιο Pουμελιώτη που επιβεβαίωσε την καλή φυσική κατάσταση της ασθενούς και τον αρνητικό ακτινογραφικό έλεγχο και επειδή η ίδια εξακολουθούσε να αισθάνεται καλά της συστήθηκε να φέρει το αυχενικό περιλαίμιο, που της χορηγήθηκε προληπτικά, να αναπαυθεί στην οικία της και σε περίπτωση επιδείνωσης να επανέλθει οποιαδήποτε ώρα στο Nοσοκομείο. H ασθενής αναχώρησε για την οικεία της περί την 10.30 π.μ. (1,2,4,8). Περί ώρα 12η μεσημβρινή προσήλθε και πάλι στο TEΠ η ασθενής συνοδευόμενη από τους οικείους της οι οποίοι ζήτησαν από το προσωπικό τη βοήθεια τραυματιοφορέα, προκειμένου να την μεταφέρουν με αναπηρική πολυθρόνα από το αυτοκίνητο που την έφερε στο Nοσοκομείο, στο χώρο του TEΠ. Mε την βοήθεια των εφημερεύοντων ειδικευόμενων ιατρών η ασθενής που από την πρώτη εντύπωση φαινόταν να βρίσκεται σε συγχυτική κατάσταση τοποθετήθηκε σε εξεταστικό κρεβάτι και αμέσως επιλήφθησαν του περιστατικού οι εφημερεύοντες ειδικευόμενοι ιατροί του Xειρουργικού και Παθολογικού Tομέα του Nοσοκομείου, Στ. Bλατάκης και Γεώργιος Mάλλιος αντίστοιχα καθώς και ο νοσηλευτής TE της βάρδιας Θεόδωρος Tσέτσερης με φλεβοκέντηση, αιμοληψίες για εργαστηριακό έλεγχο, ηλεκτροκαρδιογράφημα, λήψη ζωτικών σημείων και προσπάθεια λήψης ιστορικού και κλινικής εξέτασης προκειμένου να καθοριστεί σε ποιο Tμήμα θα νοσηλευόταν, από την διαφαινόμενη εισαγωγή της στο Nοσοκομείο (3,4,6,14).

Tότε κατέφθασε στο TEΠ ο εφημερεύων Παθολόγος, Eπιμελητής A’, Iωάννης Mαλακός που είχε τηλεφωνικά ειδοποιήσει ο σύζυγος της ασθενούς, με το ζεύγος των οποίων είχε όπως φαίνεται φιλική σχέση και οικειότητα και επελήφθη αμέσως προσωπικά της εξετάσεως της κυρίας Xατζηδημητρίου.

Aπό την ένορκη μαρτυρία του προκύπτει ότι η ασθενής ήταν σε κατάσταση ικανοποιητικής νοητικής επικοινωνίας μαζί του, «πήρα ξανά ιστορικό από την ίδια» και το μόνο παθολογικό που διαπίστωσε ήταν αναγωγές (τάση προς έμετο) και ένας έμετος.

Tα ίδια βεβαιώνουν οι ένορκες μαρτυρίες των κ. Γ. Mάλλιου και μερικώς του κ. Θ. Tσέτσερη, ενώ η άποψη του ειδικευόμενου χειρουργού Στ. Bλατάκη που παρακολουθούσε την εξέταση είναι, ότι η ασθενής ανταποκρινόταν κυρίως με κινήσεις της κεφαλής και των άκρων στις ερωτήσεις κατά την εξέταση του κ. Μαλακού ενώ αρνείτο επιμόνως να μιλήσει (3.4,5,6). Η πρώτη κλινική διάγνωση για την πάθηση που τέθηκε από τον Παθολόγο ιατρό, κ. Γιάννη Μαλακό και με απουσία σαφών εστιακών νευρολογικών σημείων ήταν έντονο ψυχολογικό στρες (υστερία). Παρά ταύτα ο ίδιος συνέστησε αξονική τομογραφία εγκεφάλου, νευρολογική εκτίμηση από το Νευρολόγο ιατρό και εισαγωγή της ασθενούς στο Χειρουργικό Τμήμα του Νοσοκομείου (3, 4, 5, 6).

Στο σημείο αυτό γεννιέται ένα ερώτημα που χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση και αφορά την προτροπή του κ. Ιωάννη Μαλακού να γίνει εισαγωγή της ασθενούς στο Χειρουργικό Τομέα του Νοσοκομείου και όχι στον Παθολογικό, δεδομένης της αρχικής διάγνωσης του ψυχολογικού στρες, που άπτεται παθολογικών, νευρολογικών και ψυχιατρικών ειδικοτήτων. Δια τούτο ή έντονη και η δικαιολογημένη δυσφορία του εφημερεύοντος Γενικού Χειρουργού, Αθανάσιου Ρουμελιώτη όταν τηλεφωνικά πληροφορήθηκε από τον ειδικευόμενο Χειρουργό Στ. Βλατάκη την επιλογή του κ. Μαλακού να γίνει εισαγωγή της ασθενούς στο Χειρουργικό Τμήμα (2,3,8). Στο σημείο αυτό θα βοηθούσαν ενδεχομένως οι απόψεις του συζύγου της ασθενούς, κ. Θ. Πυλιώτη, που ήταν παρών στην όλη διαδικασία της εξέτασης και άμεσος αποδέκτης των αποφάσεων των θεραπόντων ιατρών, αλλά στην έγγραφη αναφορά που δεν αναφέρει πουθενά εάν του δόθηκαν ή όχι εξηγήσεις για την εισαγωγή της ασθενούς συζύγου του στο Χειρουργικό Τμήμα του Νοσοκομείου, δεδομένης της αρχικής διάγνωσης που διατύπωσε πρώτος ο εφημερεύων παθολόγος ιατρός, κ. Ι. Μαλακός και την οποία σαφώς αναφέρει στην αναφορά του (25). Ο ίδιος ο κ. Ιωάννης Μαλακός δικαιολογεί την απόφασή του αυτή καταθέτοντας δύο λόγους: α) λόγω προηγηθέντος τραυματισμού, ξυλοδαρμού και β) λόγω της προ τριώρου αντιμετώπισης της ασθενούς από ιατρούς του Χειρουργικού Τομέα (5).0 κ. Αθανάσιος Ρουμελιώτης πάλι παρά τη διαφορετική άποψη και γνώμη που είχε για την εισαγωγή της ασθενούς στο Τμήμα του με συμπτωματολογία που παρέπεμπε σε νευρολογική νόσο, ανθρωπίνως σκεπτόμενος και προκειμένου να μην ταλαιπωρηθεί περισσότερο η ασθενής συμφώνησε στην εισαγωγή της και έδωσε εντολή στον κ. Στ. Βλατάκη να διενεργήσει τα δέοντα προκειμένου να εισαχθεί η ασθενής στο Χειρουργικό Τμήμα (3,8). Περί ώρα 12.30 της 8-4-06 η ασθενής εισήχθη στο θάλαμο 7.3 του Χειρουργικού Τομέα με ένδειξη εισαγωγής KEK (κρανιοεγκεφαλική κάκωση) (7,13) ενώ δεν υπάρχει η εγγραφή της δεύτερης εξέτασης της ασθενούς σε Μητρώο Εξωτερικού Ιατρείου (4).

Αμέσως μετά την εισαγωγή της στο χειρουργικό τμήμα του νοσοκομείου, ο εφημερεύων γενικός χειρουργός επιμελητής Β’ Αθ. Ρουμελιώτης εξέτασε και πάλι την ασθενή από χειρουργικής άποψης, δεν διαπίστωσε παθολογία που ν’ αφορά την ειδικότητά του και επειδή ο ίδιος είχε πλέον την ευθύνη διαχείρισης του περιστατικού και η ασθενής παραπονείτο για κεφαλαλγία και αιμωδία γλώσσας, απευθύνθηκε σε συναδέλφους του για συνδρομή και βοήθεια (8). Ο εφημερεύων του αναισθησιολογικού τμήματος Δ/ντης ιατρός Ιωάννης Κάβουρας, που βρισκόταν στο νοσοκομείο, ενημερώθηκε πρώτος από τον εφημερεύοντα γενικό χειρουργό για τη νοσηλεία της ασθενούς με αρχική πιθανή διάγνωση «ψυχολογικό shock» και του ζητήθηκε να εξετάσει την ασθενή (9). Εν τω μεταξύ κατέφθασε στο Χειρουργικό Τομέα ο Δ/ντής του Απεικονιστικού Τμήματος του Νοσοκομείου, ακτινολόγος, Δρ. Χαλκιάς Στυλιανός ειδοποιημένος τηλεφωνικά από τον κ. Θ. Πυλιώτη προκειμένου να διενεργήσει επείγουσα αξονική τομογραφία εγκεφάλου όπως του ανέφερε στη σύζυγό του. Στην ερώτηση του κ. Στ. Χαλκιά σχετικά με τη διενέργεια αξονικής τομογραφίας ο Αθ. Ρουμελιώτης τον πληροφόρησε ότι δεν ζήτησε ο ίδιος αξονική τομογραφία εγκεφάλου, δεδομένου ότι η κλινική διάγνωση και η συμπτωματολογία της ασθενούς παρέπεμπε μέχρι τότε σε «έντονο ψυχολογικό shock» και ως εκ τούτου δεν ήταν απαραίτητη η άμεση διενέργεια της αξονικής τομογραφίας.

Ο ίδιος από ενδιαφέρον προς την ασθενή και τον σύζυγό της, τους οποίους γνώριζε πολύ καλά, παρακολούθησε την κλινική εξέταση από τους κ. κ. Κάβουρα και Ρουμελιώτη και εξερχόμενος από τον θάλαμο νοσηλείας της ασθενούς στον προθάλαμο, ήλθε αντιμέτωπος με δημοσιογράφους και τηλεοπτικά συνεργεία που τον ρώτησαν για την κατάσταση της υγείας της. Με την ιδιότητά του ως προέδρου του επιστημονικού συμβουλίου του νοσοκομείου τους μετέφερε την αρχική διάγνωση του ψυχολογικού shock» και θέλησε να τους καθησυχάσει ότι με την κατάλληλη θεραπευτική αγωγή από τον κ. Κάβουρα η ασθενής θα συνερχόταν(10)

Ο Δ/ντής αναισθησιολόγος Ι. Κάβουρας από την πλευρά του αφού εξέτασε την ασθενή και διαπίστωσε ότι βρισκόταν σε κατάσταση σύγχυσης και προκειμένου να επαληθευθεί η πρώτη διάγνωση του «ψυχολογικού shock» της χορήγησε ενδοφλεβίως 2,5 mg του ηρεμιστικού φαρμάκου Dormicum και αμέσως έπειτα επειδή υποψιάστηκε οίδημα εγκεφάλου, 500 mg Soln Mednol (κορτιζονούχο σκεύασμα) ενδοφλεβίως. Επειδή η κατάσταση της υγείας του ασθενούς παρέμενε αμετάβλητη και σταθερή και μετά τη χορήγηση των ανωτέρω φαρμάκων (ελαφρά συγχυτική) ο ίδιος γιατρός ενημέρωσε τους συναδέλφους του εφημερεύοντες χειρουργούς ότι η ασθενής χρειάζεται επανεκτίμηση και ο ίδιος θα την εξετάσει αργότερα (9).

Η ακριβής ώρα χορήγησης των ανωτέρω σκευασμάτων όπως καταγράφηκε στην κάρτα εκτέλεσης νοσηλείας φαρμάκων της ασθενούς είναι 12:50 μ.μ. (11).

Περί ώραν 14:30 της ίδιας ημέρας παρακλήθηκε από τους συγγενείς της ασθενούς, ο ευρισκόμενος στο Τ.Ε.Π., λόγω προσέλευσης επειγόντων περιστατικών, ειδικευόμενος χειρουργός, Στ. Βλατάκης να επανεξετάσει την πάσχουσα, γιατί παρουσίαζε συνεχείς έμετους. Κατέφθασε αμέσως στο θάλαμο νοσηλείας και εκτίμησε ο ίδιος την κατάσταση της ασθενούς και διαπίστωσε τους εμέτους. Ενημέρωσε αμέσως τον Επιμελητή του Αθ. Ρουμελιώτη, ο οποίος του συνέστησε να αρχίσει προσπάθεια αναζήτησης και ανεύρεσης του Νευρολόγου του Νοσοκομείου, Δ/ντή Ιατρού Ιωάννη Γιαννούλου ο οποίος ΔΕΝ ΕΦΗΜΕΡΕΥΕ την ημέρα εκείνη (3, 17), προκειμένου να προσέλθει στο Νοσοκομείο και να εξετάσει την ασθενή. Οι πρώτες προσπάθειες ανεύρεσης του κ. Ι. Γιαννούλου μέσω του τηλεφωνικού κέντρου του Νοσοκομείου, απέβησαν άκαρπες και περί ώραν 16:00 ο Στ. Βλατάκης ενημέρωσε τηλεφωνικά τον κ. Αθ. Ρουμελιώτη, ο οποίος βρισκόταν στο σπίτι του, περί της αδυναμίας επικοινωνίας και ανεύρεσης του Νευρολόγου. Ο κ. Αθ. Ρουμελιώτης του συνέστησε να επανέλθει στις συνήθεις ασχολίες του ως εφημερεύοντος και ότι θα αναλάμβανε ο ίδιος να εντοπίσει τον κ. Ι. Γιαννούλο (3). Παρά ταύτα ο ειδικευόμενος Στ. Bλατάκης συνέχισε τις προσπάθειες ανεύρεσης του Νευρολόγου και τον εντόπισε μέσω του τηλεφωνικού κέντρου του Νοσοκομείου την 17:45 ώραν, ενώ, την 18:00, επικοινώνησε με τον κύριο Ι. Γιαννούλο από το σπίτι του και ο εφημερεύων χειρουργός Αθ. Ρουμελιώτης σε τηλεφωνική συνομιλία που κράτησε 11 περίπου λεπτά της ώρας (8, 18) και αμέσως μετά αναχώρησε για το Νοσοκομείο.

Ο Δ/ντής Αναισθησιολόγος Ι. Κάβουρας ήταν ήδη στο Νοσοκομείο και ανήσυχος επειδή φαινόταν ότι η κατάσταση της ασθενούς δεν είχε βελτιωθεί και ενδεχόμενα η νευρολογική της εικόνα να είχε επιβαρυνθεί, ζήτησε την συνδρομή κατ’ αρχήν της Ψυχιάτρου του Νοσοκομείου που ήταν σε άδεια εκτός Χίου και αμέσως μετά τηλεφώνησε στο Νευρολόγο Ι. Γιαννούλο περί την 18:50 ώρα και τον παρακάλεσε να έλθει άμεσα στο Νοσοκομείο (9, 18). Περί την 19:30 ώρα ο Δ/ντής Νευρολόγος Ι. Γιαννούλος εξέτασε λεπτομερώς την ασθενή παρουσία των συναδέλφων του Ι. Κάβουρα, Στ. Χαλκιά και Αθ. Ρουμελιώτη (8, 9, 10) και διαπίστωσε ένα «αγγειακό εγκεφαλικό επεισόδιο, πιθανότατα ισχαιμικού τύπου» με νευρολογική σημειολογία σημαντικής μείωσης της μυϊκής ισχύος στο δεξιό άνω και κάτω άκρο, διαταραχές του βλέμματος, αδυναμία ομιλίας, θόλωση συνείδησης καθώς και κάποια μείωση της μυϊκής ισχύος στο αριστερό, άνω και κάτω άκρο (12).

Προκειμένου να επιβεβαιωθεί η κλινική διάγνωση, έγινε αμέσως μετά από τον κ. Στ. Χαλκιά, αξονική τομογραφία εγκεφάλου με χρήση σκιαγραφικού υλικού καθώς και χορήγηση 20 κυβικών εκατοστών προποφόλης ενδοφλεβίως από τον κ. Ι. Κάβουρα λόγω της διεγερτικής κατάστασης της ασθενούς. Το αποτέλεσμα της αξονικής τομογραφίας απέβη πράγματι αρνητικό για ύπαρξη αιμορραγικής βλάβης (υπαραχνοειδής αιμορραγία κλπ) ή άλλης παθολογίας του εγκεφάλου (ενδεχομένως οίδημα) και αποφασίστηκε αφ’ ενός η άμεση έναρξη αντιπηκτικής αγωγής (clecane 60 mg) και αφ’ ετέρου η άμεση διακομιδή της ασθενούς σε κέντρο των Αθηνών με νευροχειρουργικό τμήμα (8, 9, 10, 12) προκειμένου να καθοριστεί με εξειδικευμένα απεικονιστικά μέσα, που δεν υπάρχουν στο Γ. Ν. Χίου, το ύψος και το μέγεθος της ισχαιμικής βλάβης του εγκεφάλου, εφόσον η αξονική τομογραφία από μόνη της αδυνατεί να επιλύσει το πρόβλημα (10) και να καθοριστεί το είδος της θεραπείας στην οποία θα υποβαλλόταν η ασθενής. Η ακριβής ώρα χορήγησης του αντιπηκτικού φαρμάκου clexane που σημειώνεται στην κάρτα νοσηλείας της ασθενούς είναι 22:00 (11). Έκτοτε άρχισε με πρωτοβουλία του Δ/ντή Αναισθησιολόγου I. Κάβουρα μια βασανιστική και πέρα από το σύνηθες επικοινωνία με το ΕΚΑΒ, προκειμένου να γίνει η άμεση διακομιδή της ασθενούς σε νευροχειρουργική ή νευρολογική κλινική εφημερεύοντος νοσοκομείου των Αθηνών, όπως ακριβώς περιγράφεται στην μαρτυρική κατάθεσή του (9). Συγκεκριμένα έγιναν από το τηλεφωνικό κέντρο του Νοσοκομείου επτά (7) τηλεφωνικές κλήσεις προς το ΕΚΑΒ από ώρας 21:22 της 8-4-06 έως 1:50 της 9-4-06 (18) έως ότου περί την 2:45 της 9-4-06 γίνει η παραλαβή της ασθενούς μέσω του ΕΚΑΒ από το αεροδρόμιο της Χίου, όπου την συνόδευσε με ασθενοφόρο ο εφημερεύων χειρουργός Αθ. Ρουμελιώτης, ο οποίος και χορήγησε στο πλήρωμα του ΕΚΑΒ το ενημερωτικό σημείωμα για την διακομιδή της υπογεγραμμένο από τον ίδιο (8, 16). Η τελευταία καταγραφή φαρμακευτικής υποστήριξης της ασθενούς στην κάρτα εκτέλεσης νοσηλείας φαρμάκων, είναι η χορήγηση 60 κυβικών εκατοστών Μανιτόλης (αποιδηματικό του εγκεφάλου) την 02:00 πρωινή της 9-4-06 με εντολή του κ. Ι. Κάβουρα (11). Εδώ τελειώνει η εμπλοκή του Γ. Ν. Χίου και των ιατρών του, εφημερευόντων ή όχι, στην υπόθεση της αντιμετώπισης της πάθησης της ασθενούς Αγγελικής Χατζηδημητρίου. Τις αμέσως επόμενες ημέρες μετά την ανάθεση διεξαγωγής ΕΔΕ την 18-4-06 από τη Διοίκηση του Νοσοκομείου, επικοινώνησα τηλεφωνικώς με την Δ/ντρια του Νευρολογικού Τμήματος του Γ. Ν. Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» αναπληρώτρια καθηγήτρια Νευρολογίας, κ. Κλ. Καραγεωργίου προκειμένου να πληροφορηθώ για την εξέλιξη της πάθησης της ασθενούς, την διάγνωση, τα εργαστηριακά απεικονιστικά μέσα που χρησιμοποίησαν προκειμένου να τεθεί η ακριβής διάγνωση και την θεραπεία της. Όλα όσα πληροφορήθηκα στην τηλεφωνική επικοινωνία μου με την κα Καραγεωργίου, συμπίπτουν εν μέρει με την Ιατρική Βεβαίωση που η ίδια εξέδωσε αργότερα για την ασθενή και αναφέρεται στην μαρτυρική αναφορά του κ. θ. Πυλιώτη (25) καθώς και στην Ιατρική Βεβαίωση που μου απέστειλε την 1-8-06 (24) και έχουν ως εξής : Η ασθενής Χατζηδημητρίου Αγγελική ετών 41, δημοσιογράφος, έγγαμος, μητέρα δύο τέκνων, διακομίστηκε στο εξωτερικό νευρολογικό ιατρείο του Τμήματος Επειγόντων Περιστατικών (TEΠ) με το EKAB από το Γ.N. Xίου στις 6:30 π.μ. της 9-4-06 με τετραπληγία, αδυναμία φώνησης και κατάποσης, διαταραχή επιπέδου συνείδησης, συμπτώματα με έναρξη από την 11:20 π.μ. της 8-4-06 μετά από αναφερόμενο βίαιο χειρισμό στον αυχένα της σε διαπληκτισμό κατά την διάρκεια της εργασίας της ως δημοσιογράφος. Ο εκτεταμένος νευροαπεικονιστικός έλεγχος που διενεργήθηκε με την κάτωθι χρονολογική σειρά απεκάλυψε τα εξής .

1. Αξονική τομογραφία που έδειξε ισχαιμία εγκεφάλου

2. Μαγνητική τομογραφία που ανέδειξε ισχαιμική βλάβη (οξεία) στο αριστερό ημιμόριο της γέφυρας του εγκεφάλου

3. Μαγνητική αγγειογραφία που ανέδειξε θρόμβωση της βασικής αρτηρίας (top-of the – basilar syndrome) και υποψία διαχωρισμού της δεξιάς σπονδυλικής αρτηρίας.

4. Ψηφιακή αγγειογραφία που επιβεβαίωσε τον διαχωρισμό της δεξιάς σπονδυλικής αρτηρίας και απόφραξη της βασικής αρτηρίας προφανώς από θρόμβο από τον διαχωρισμό.

Τα ανωτέρω μου αναφέρθηκαν ως οι κύριες εξετάσεις που ανέδειξαν τα αίτια του εγκεφαλικού επεισοδίου της ασθενούς στις ιατρικές όμως βεβαιώσεις που χορηγήθηκαν στον σύζυγο της ασθενούς και σε μένα, αναφέρονται και δύο ακόμη συμπληρωματικές απεικονιστικές εξετάσεις συγκεκριμένα Αξονική Τομογραφία Αυχενικής Μοίρας Σπονδυλικής Στήλης και triplex Αγγείων Τραχήλου (υπέρηχος) που έγιναν την 9-4-06 (24, 25) που δεν φαίνεται να συνέβαλαν αποφασιστικά στη διάγνωση της πάθησης, παρά μόνον ίσως για να αποκλεισθεί η περίπτωση τραυματικής βλάβης και θρόμβωσης των έσω καρωτιδικών αρτηριών. Στις ίδιες ιατρικές βεβαιώσεις αναφέρονται ότι «η ασθενής με τον απεικονιστικό έλεγχο, την αγγειοχειρουργική και νευροχειρουργική εκτίμηση τέθηκε αμέσως σε αποιδηματική και αντιπηκτική συντηρητική αγωγή».

Στην τηλεφωνική επικοινωνία μου με την κα Κλ. Καραγεωργίου τις πρώτες ημέρες της νοσηλείας της ασθενούς στο Γ. Ν. Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» μου επεσήμανε ότι αποφασίστηκε και κλήθηκε στο νοσοκομείο ειδικός επεμβατικός ακτινολόγος από την ιδιωτική πρωτοβουλία, γιατί δεν φαίνεται να υπάρχει παρόμοιος ιατρός στα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας, προφανώς το απόγευμα της 9-4-06, προκειμένου να εφαρμόσει ενδαρτηριακή θρομβολυτική θεραπεία, η οποία όμως δεν έγινε, γιατί είχε, ήδη, προ πολλού παρέλθει το «χρονικό θεραπευτικό παράθυρο» που τοποθετείται στις πρώτες δώδεκα (12) ώρες από την εγκατάσταση της θρόμβωσης και η οποία θρομβόλυση ενδεχομένως να συνέβαλε στην λύση του θρόμβου και βελτίωση της κλινικής εικόνας της ασθενούς.

Έκτοτε η ασθενής Αγγελική Χατζηδημητρίου νοσηλεύεται με βαριά νευρολογική σημειολογία (τετραπληγία, αμφοτερόπλευρη πυραμιδική συνδρομή τάση απόσυρσης σε επώδυνα ερεθίσματα, αναρθρία με καλή αντίληψη, του προφορικού λόγου, συναισθηματική ακράτεια) και σημαντικές επιπλοκές από το αναπνευστικό ουροποιητικό κυρίως αλλά και άλλα συστήματα (αδυναμία κατάποσης) στην Μονάδα Αυξημένης Φροντίδας του νευρολογικού τμήματος του Γ.N. Α. «Γ. ΓΕΝΝΗΜΑΤΑΣ» και από 5-7-06 στο νευρολογικό τμήμα του ίδιου νοσοκομείου, με μικρή μόνο βελτίωση των νοητικών κυρίως λειτουργιών της υποβοηθούμενη με λογοθεραπεία, φυσικοθεραπεία και ψυχολογική υποστήριξη, αντιπηκτική αγωγή, τραχειοστομία, σίτιση μέσω ρινο-οισοφαγοστομαχικού σωλήνα (Levine) καθώς και ουροκαθετήρα λόγω απώλειας των σφιγκτήρων ούρησης και αφόδευσης. Οι κινητικές της λειτουργίες δεν εμφανίζουν καμία βελτίωση, η πρόγνωση αποκατάστασης των φυσιολογικών λειτουργιών και η επαναφορά σε πλήρη κινητική λειτουργία είναι λίαν πτωχή και αναμένει διακομιδή της σε ειδικό κέντρο αποκατάστασης πιθανότατα του εξωτερικού (USA), ώστε να υπάρξει δυνατότητα βελτίωσης της κινητικότητας, της κατάποσης και της δυνατότητας επικοινωνίας της ασθενούς (24).

 

ΔΙΑΠΙΣΤΩΣΕΙΣ

1. Η ασθενής Αγγελική Χατζηδημητρίου, ετών 41. υπέστη κατά τη διάρκεια της ημέρας της 8-4-2006 εγκεφαλικό αγγειακό επεισόδιο οξείας ισχαιμικής βλάβης του αριστερού ημιμορίου της γέφυρας του εγκεφάλου, από θρόμβωση της βασικής αρτηρίας του εγκεφάλου (top-of the – basilar syndrome), από θρόμβο που αποσπάστηκε από την δεξιά σπονδυλική αρτηρία του λαιμού λόγω τραυματικού διαχωρισμού της από κάκωση του αυχένα που προφανώς έγινε κατά την διάρκεια διαπληκτισμού της με φύλακα της ΔΕΗ το πρωινό της ίδιας ημέρας. Τα αίτια τραυματισμού μιας σπονδυλικής αρτηρίας ως προς την βαρύτητά τους μπορεί να κυμαίνονται από απλή καθημερινή κάκωση όπως έντονο φύσημα μύτης, απότομος βήχας, αιφνίδια στροφή αυχένα, παρατεταμένες τηλεφωνικές συνδιαλέξεις έως χειροπρακτικοί χειρισμοί από φυσιοθεραπευτές, περίσφιξη στραγγαλισμού, προσπάθεια βίαιης απόσπασης τσάντας κρεμασμένης από το λαιμό θύματος κλοπής, πρόσφατο χειρουργείο με παρατεταμένη αναισθησία και τροχαία ή άλλα ατυχήματα με άμεσο τραυματισμό των σπονδυλικών αρτηριών και καρωτίδων (24 σελ.3. 22 σελ.2). περιγράφονται φυσικά στην διεθνή βιβλιογραφία και προδιαθεσικοί παράγοντες για την εκδήλωση της πάθησης κυρίως υπέρταση αλλά και σακχαρώδης διαβήτης, νόσος των στεφανιαίων αγγείων της καρδιάς, περιφερική αγγειακή νόσος από αρτηριοσκλήρωση, κάπνισμα και υπερλιπιδαιμία (26 σελ. 27).

2. Όπως συνήθως συμβαίνει στα εγκεφαλικά ισχαιμικά επεισόδια από θρόμβωση των σπονδυλικών ή των καρωτίδων αρτηριών μετά από τραυματισμό τους, έτσι και στην περίπτωση της συγκεκριμένης ασθενούς, η πλήρης εγκατάσταση σαφών νευρολογικών συμπτωμάτων από ισχαιμία, ήταν βραδεία και προοδευτική γιατί χρειάζεται χρόνος για να σχηματισθούν πρώτα οι θρόμβοι του αίματος στην τραυματισμένη σπονδυλική αρτηρία και στην συνέχεια να αποσπαστούν με την ροή του αίματος και να εγκατασταθούν σε περιφερικές, μικρότερης διαμέτρου από τον θρόμβο, αρτηρίες του εγκεφάλου και να προκαλέσουν ισχαιμική βλάβη και νέκρωση της εγκεφαλικής ουσίας που τροφοδοτείται από την συγκεκριμένη αρτηρία. Έτσι εξηγείται η παντελής απουσία νευρολογικών συμπτωμάτων κατά την πρώτη πρωινή προσέλευση της ασθενούς στο Νοσοκομείο και η ασάφεια των ήπιων νευρολογικών συμπτωμάτων της στη δεύτερη προσέλευσή της το μεσημέρι της ίδιας ημέρας. Έτσι εξηγείται επίσης η αδυναμία των ιατρών και ιδιαίτερα του κ. Μαλακού που ως εφημερεύων του Παθολογικού Τμήματος ήταν υπεύθυνος της διαχείρισης του περιστατικού, με δεδομένη την απουσία του νευρολόγου κ. Γιαννούλου που δεν εφημέρευε, να θέσει ακριβή διάγνωση και να αποδώσει τα συμπτώματα της ασθενούς σε πιθανή νευρωσική κατάσταση (υστερία) και να ζητήσει τη συνδρομή εκτίμησης από νευρολόγο και την διενέργεια αξονικής τομογραφίας του μόνου σύγχρονου απεικονιστικού μέσου που διαθέτει το Γενικό Νοσοκομείο Χίου και το οποίο στην συνέχεια αποδείχθηκε τελείως ανεπαρκές να βοηθήσει στην ακριβή διάγνωση της πάθησης της ασθενούς. Η ίδια ασαφής συμπτωματολογία οδήγησε και την ομάδα των ειδικευμένων ιατρών (Ρουμελιώτη γενικού χειρουργού, Κάβουρα αναισθησιολόγου και Χαλκιά ακτινολόγου), που εξέτασαν την ασθενή περί την 13.00 ώρα στην απόφαση να αναβάλλουν την επανεκτίμηση της ασθενούς για μερικές ώρες αργότερα. Η πλήρης εγκατάσταση της ισχαιμικής βλάβης του αριστερού ημιμορίου της γέφυρας του εγκεφάλου και η εκδήλωση σαφούς νευρολογικής σημειολογίας όπως φαίνεται από τις μαρτυρίες των κ.κ. Ρουμελιώτη και Βλατάκη φαίνεται να επήλθε περίπου την 14.30 ώρα και τότε άρχισε η επίμονη και αγωνιώδης προσπάθεια ανεύρεσης του μοναδικού νευρολόγου του Νοσοκομείου, κ. Γιαννούλου καθώς και του μοναδικού ιδιώτη νευρολόγου στο νησί, κ. Αντωνακούδη και της ψυχιάτρου του Νοσοκομείου, κας Βουτιέρου από όλη την ομάδα των ιατρών του Νοσοκομείου που ενεπλάκησαν στην αντιμετώπιση της πάθησης της ασθενούς. Όταν περί ώρα 19.00 ετέθη η διάγνωση του «εγκεφαλικού ισχαιμικού επεισοδίου» από τον κ. Γιαννούλο, η απουσία μαγνητικού τομογράφου από το Νοσοκομείο προκειμένου να εντοπισθεί η ανατομική περιοχή του εγκεφάλου που υπέστη την βλάβη υπήρξε καταλυτική, δεδομένου ότι η αξονική τομογραφία που έγινε στην συνέχεια απλώς επιβεβαίωσε την κλινική διάγνωση και απέκλεισε εγκεφαλική αιμορραγία. Έκτοτε άρχισε ένας αγώνας άμεσης μεταφοράς της ασθενούς, μέσω του EKAB σε νοσοκομείο των Αθηνών, προκειμένου να εντοπισθεί επακριβώς η εντόπιση της ισχαιμικής βλάβης και να αρχίσει η μόνη στην περίπτωση αυτή θεραπεία που θα βοηθούσε την ασθενή και είναι η ενδοαρτηριακή θρομβόλυση με χορήγηση κατάλληλων θρομβολυτικών φαρμάκων. Η ανταπόκριση των υπηρεσιών του ΕΚΑΒ υπήρξε πέραν του συνήθους βραδεία και τούτο χρειάζεται περισσότερη διερεύνηση για απόδοση τυχόν ευθυνών. Η πρόγνωση της απόφραξης της βασικής αρτηρίας του εγκεφάλου είναι γενικά πτωχή. Η θνησιμότητα είναι σταθερά μεγαλύτερη του 90% των περιπτώσεων ενώ στους επιζώντες εγκαταλείπει σοβαρή αναπηρία (τετραπληγία). Η αποκατάσταση του αυλού (Recanalization) του τμήματος της αρτηρίας που υπέστη την απόφραξη ελαττώνει το ποσοστό θνησιμότητας στο 50%. Η αποκατάσταση του αυλού της βασικής αρτηρίας (θρομβόλυση) γίνεται με χορήγηση δια της ενδοφλέβιας οδού εντός των τριών πρώτων ωρών ή της αρτηριακής οδού εντός των 12 πρώτων ωρών από την εγκατάσταση της βλάβης, του θρομβολυτικού φαρμάκου (Tissue Plasminogen Activatior (t-PA). Το ανωτέρω χρονικό διάστημα των 3-12 ωρών αποτελεί και το «χρονικό θεραπευτικό παράθυρο» εφαρμογής της θεραπείας που αναφέρει η διεθνής βιβλιογραφία και ακολουθεί και το νευρολογικό τμήμα του Γενικού Νοσοκομείου «Γ. Γεννηματάς» στην Αθήνα (26 σελ. 10, 11) και ειδικά στην συγκεκριμένη περίπτωση που προηγήθηκε τραυματισμός και διαχωρισμός μεγάλης αρτηρίας όπως η σπονδυλική δεν αποτελεί απόλυτη ένδειξη θεραπείας γιατί ο κίνδυνος επιπλοκών και κυρίως ακατάσχετης αιμορραγίας είναι μεγάλος, με συνέπεια να επιβαρυνθεί ο ασθενής από τη χορήγηση και μόνο του φαρμάκου. Εξάλλου και οι μελέτες στην διεθνή βιβλιογραφία δεν παρουσιάζουν αυτήν τη μέθοδο θεραπείας ως πανάκεια, απλώς αναφέρουν ότι εφόσον διενεργηθεί από εξειδικευμένο και έμπειρο προσωπικό σε Μονάδα με πλήρη σύγχρονη ιατροτεχνολογική υποδομή, ελαττώνει τα ποσοστά θνησιμότητας κατά 60% και δίνει καλή λειτουργική αποκατάσταση μόνο στο 24% των ασθενών (26 σελ.5). Στο Γ.N. Χίου λόγω έλλειψης κυρίως του μαγνητικού τομογράφου (ΜRI), απαραίτητου μέσου για τον ακριβή καθορισμό της ανατομικής βλάβης του εγκεφάλου, δεν έχει εφαρμοστεί έως τώρα η θρομβολυτική θεραπεία για τα ισχαιμικού τύπου εγκεφαλικά επεισόδια, ενώ εφαρμόζεται ευρέως για τα εμφράγματα του μυοκαρδίου υπό ορισμένες προϋποθέσεις και ενδείξεις.

4. Η διαχείριση του συγκεκριμένου περιστατικού στο Γ. Ν. Χίου δεν ήταν η απόλυτα ενδεδειγμένη. Στον Οργανισμό του Νοσοκομείου μας, όπως και σε πολλά περιφερειακά νοσοκομεία της Χώρας με μικρό αριθμό κλινών, δεν προβλέπεται ανεξάρτητο νευρολογικό τμήμα και η αντιμετώπιση των νευρολογικών περιστατικών που χρειάζονται εισαγωγή στο νοσοκομείο γίνεται κυρίως σε κλίνες του Παθολογικού Τομέα είτε με ευθύνη του συμβούλου νευρολόγου του νοσοκομείου κ. Γιαννούλου εφόσον εφημερεύει, είτε με ευθύνη των εφημερευόντων ειδικευμένων παθολόγων όταν ο νευρολόγος δεν εφημερεύει. Τα μόνα νευρολογικά περιστατικά που νοσηλεύονται στο Χειρουργικό Τομέα του νοσοκομείου είναι οι άμεσες κακώσεις του εγκεφάλου μετά από τροχαία ή άλλου είδους ατυχήματα και καλείται φυσικά ο νευρολόγος για να θέσει ακριβή διάγνωση. Από το ιστορικό της ασθενούς δεν προκύπτει άμεση κρανιοεγκεφαλική κάκωση αλλά κάκωση αυχένα και με δεδομένη την αρχική διάγνωση του ειδικευμένου παθολόγου κ. Μαλακού που εφημέρευε η διαχείριση του περιστατικού έπρεπε να γίνει από το παθολογικό τμήμα του Νοσοκομείου. Η διάγνωση ΚΕΚ (Κρανιοεγκεφαλική Κάκωση) που τέθηκε στο έντυπο εισαγωγής της ασθενούς στο Νοσοκομείο δεν απηχεί απόλυτα τα πραγματικά αίτια και απομένει να διευκρινισθεί εάν έγινε για ασφαλιστικούς λόγους ή για λόγους μετέπειτα εμπλοκής της ασθενούς σε δικαστικούς αγώνες. Τονίζω πάντως ότι η εισαγωγή της ασθενούς στο Χειρουργικό Τμήμα του Νοσοκομείου δεν φαίνεται σε καμία περίπτωση να επιβαρύνει την εξέλιξη της πάθησής της.

5. Ο Διευθυντής Νευρολόγος κ. Ι. Γιαννούλος υπηρετεί ως σύμβουλος στο Νοσοκομείο σε μονήρη θέση από συστάσεως του EΣY και καλύπτει το νοσοκομείο με δώδεκα (12) μεικτές εφημερίες κάθε μήνα για τις οποίες και αμείβεται. Eίναι γεγονός πάντως ότι ουδέποτε αρνήθηκε να προσφέρει τις γνώσεις και τις υπηρεσίες του εθελοντικά και όταν δεν εφημέρευε, οσάκις του ζητηθεί οποιαδήποτε ώρα της ημέρας ή της νύκτας και έτσι πρακτικά να καλύπτει το νοσοκομείο για τα νευρολογικά περιστατικά για μεγαλύτερα χρονικά διαστήματα πολύ πέραν των υποχρεώσεων του από τις συμβατικές εφημερίες του.

 

ΣΥΜΠΕΡΑΣΜΑΤΑ – ΠΡΟΤΑΣΕΙΣ

1. Από όλα τα ανωτέρω διαφαίνεται ότι δεν υπήρξε αμέλεια ή αδιαφορία εκ μέρους του ιατρικού προσωπικού του Γ. Ν. Χίου στην αντιμετώπιση της περίπτωσης της κυρίας Αγγελικής Χατζηδημητρίου κατά τη διάρκεια της νοσηλείας της στο νοσοκομείο την 8-4-06. Όλοι οι εμπλεκόμενοι γιατροί που εφημερεύουν με ενεργό εφημερία ανταποκρίθηκαν στο μέτρο των γνώσεων και δυνατοτήτων τους ο καθένας στην περίθαλψη της ασθενούς, όπως και ο νευρολόγος κ. Γιαννούλος που δεν εφημέρευε κάτι όταν ανευρέθη έσπευσε, όπως συνήθως κάμνει, να προσφέρει τις υπηρεσίες του σε διάγνωση αυτού του εξαιρετικά δύσκολου και όχι συνήθους περιστατικού. H λανθασμένη αρχική διάγνωση για την οποία τα περισσότερα μέσα – τοπικά και πανελλήνια – μαζικής ενημέρωσης έσπευσαν να λοιδορήσουν και κατηγορήσουν τους γιατρούς του νοσοκομείου, δικαιολογείται από την ασάφεια των συμπτωμάτων σε μια οξεία μεν αλλά βραδέως εξελισσόμενη νευρολογική πάθηση, που εγκαθίσταται με βραδεία εμφάνιση των συμπτωμάτων της.

2. Όπως χαρακτηριστικά αναφέρει η κα Καραγεωργίου η διάγνωση του διαχωρισμού (τραυματικής κάκωσης) των αρτηριών του λαιμού, ως αιτία αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου, είναι δυσχερής με μόνη την κλινική εξέταση, χωρίς την ύπαρξη κατάλληλου εξοπλισμού για την διενέργεια νευρο-κπεικονιστικού ελέγχου. Η απουσία μαγνητικού τομογράφου από το νοσοκομείο, που θα επιβεβαίωνε έγκαιρα την εγκατάσταση της πάθησης, υπήρξε αποφασιστική στη συγκεκριμένη περίπτωση, αλλά και σε πολλές άλλες περιπτώσεις εγκεφαλικών επεισοδίων. Το Γ. Ν. Χίου διαθέτει το κατάλληλο ιατρικό προσωπικό και την κτηριακή υποδομή για την εγκατάσταση μαγνητικού τομογράφου και έχει επανειλημμένα και από χρόνια απευθυνθεί στο Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης και ζητήσει την εγκατάσταση στο νοσοκομείο μαγνητικού τομογράφου που θα μπορούσε και λόγω της γεωγραφικής θέσης του νησιού, να εξυπηρετήσει όλο τον πληθυσμό του Βορείου Αιγαίου.

3. Ο θεσμός της μονήρους θέσης γιατρών και μάλιστα μάχιμης και απαιτητικής ειδικότητας όπως του νευρολόγου στα περιφερειακά νοσοκομεία από καταβολής ΕΣΥ, έχει αποδειχθεί αναχρονιστικός στην παροχή υπηρεσιών υγείας, αιτία προστριβών μεταξύ γιατρών συναφών ειδικοτήτων και απάνθρωπος για τους γιατρούς που τον υφίστανται. Το Γ.Ν. Χίου διαμέσου των εκάστοτε διοικήσεών του έχει από χρόνια διαγνώσει τα προβλήματα που δημιουργούνται και έχει ήδη ζητήσει από το Υπουργείο Υγείας & Κοινωνικής Αλληλεγγύης επανειλημμένα αναπροσαρμογή και τροποποίηση του Οργανισμού του, που υφίσταται από το 1986, με δημιουργία νέων θέσεων και τμημάτων και σύγχρονες υπηρεσίες υγείας στους πολίτες του Νομού και στους επισκέπτες που συρρέουν στο νησί.

4. Η αντιμετώπιση της πάθησης της κας Αγγελικής Χατζηδημητρίου, αλλά και άλλων παρομοίων περιστατικών εγκεφαλικής βλάβης, είναι επιστημονικά αδύνατη στο Γ.Ν. Χίου ως προς την διάγνωση αλλά και την θεραπεία με την υπάρχουσα υποδομή και στελέχωση και χρειάζονται άμεση μεταφορά σε νοσοκομείο της Αθήνας. Οι γραφειοκρατικές διαδικασίες που απαιτούνται είναι χρονοβόρες αλλά και κάποια μορφή αντιπαλότητας και καχυποψίας που επιδεικνύει το προσωπικό του ΕΚΑΒ, είναι αποθαρρυντικές για το γιατρό του νοσοκομείου που θα αναλάβει τη διεκπεραίωση της διακομιδής ασθενούς και απειλείται ακόμη και με διώξεις εάν αποδειχθεί η μεταφορά άσκοπη. Χρειάζονται να επαναπροσδιοριστούν οι κανόνες λειτουργίας του ΕΚΑΒ και να διερευνηθεί η πέραν του συνήθους καθυστέρηση διακομιδής του συγκεκριμένου περιστατικού, ώστε να αποφευχθούν στο μέλλον παρόμοιες καταστάσεις που θέτουν σε κίνδυνο την αρτιμέλεια και πολλές φορές την ίδια την ζωή των ασθενών του νησιού μας. 5. Η παρούσα ΕΔΕ να διαβιβασθεί στον Ιατρικό Σύλλογο Χίου για ενημέρωση και ενδεχόμενες ενέργειες.

6. Η παρούσα ΕΔΕ να διαβιβασθεί στον Εισαγγελέα Πρωτοδικών Χίου για τυχόν απόδοση ποινικών ευθυνών των εμπλεκομένων ιατρών για πράξεις ή παραλείψεις στην αντιμετώπιση της πάθησης της ασθενούς Αγγελικής Χατζηδημητρίου.

 

O ΔIENEPΓHΣAΣ THN EΔE

Dr. IΩANNHΣ ΣAΓIAKOΣ

Δ/NTHΣ IATPIKHΣ YΠHPEΣIAΣ Γ.N. XIOY