Αρχική Μαστίχα Δια χειρός Βασίλη Βασιλικού: Ξεχάστε την ελιά, χιώτικη μαστίχα…

Δια χειρός Βασίλη Βασιλικού: Ξεχάστε την ελιά, χιώτικη μαστίχα…

72

Διά χειρός


Ξεχάστε την ελιά, χιώτικη μαστίχα…


ΒΑΣΙΛΗ ΒΑΣΙΛΙΚΟΥ



Στην «πράσινη υστερία» (το εκχύλισμα φύλλων του «εθνικού» μας δέντρου, της ελιάς) που τόση αναστάτωση προκάλεσε τις τελευταίες μέρες, έχω να αντιπροτείνω ένα πράγματι θεραπευτικό προϊόν, δοκιμασμένο μες στους αιώνες, τη μαστίχα Χίου.

Τις πληροφορίες που ακολουθούν αντλώ από το υπέροχο βιβλίο «Το νησί της μαστίχας» (εκδόσεις Ελληνικά Γράμματα») του καθηγητή του Δημοκρίτειου Πανεπιστήμιου Χρίστου Μπελλέ, που τυχαίνει να είναι και συνεργάτης της εφημερίδας μας.


Αναφορές στις θεραπευτικές ιδιότητες της μαστίχας υπάρχουν και σε αρχαίες πηγές.


Κ ατά τον Διοσκουρίδη: «Γεννάται δε ρητίνη εξ αυτής σχινίνη, κατ’ άλλους δε μαστίχη χρησιμεύουσα προς αίματος αναγωγάς και προς παλαιόν βήχα πινομένη».


Και συνεχίζει (σε μετάφραση): «Ολο το δέντρο έχει στυπτικές ιδιότητες. Δηλαδή και ο καρπός του και τα φύλλα και ο φλοιός των κλαδιών και της ρίζας. Μπορεί να γίνει χυλός από τον φλοιό και τη ρίζα και τα φύλλα, όταν αυτά βραστούν επί αρκετό χρόνο.


Επειτα, αφού κρυώσει το νερό και αποβληθούν τα φύλλα, βράζεται εκ νέου, ώσπου να γίνει παχύρρευστο υγρό, όπως το μέλι. Οταν πίνεται, σταματάει τις αιμορραγίες, την ευκοιλία, τη δυσεντερία, τις αιμορραγίες της μήτρας και του δακτυλίου.


… Το αφέψημα των φύλλων επουλώνει τις πληγές, ανακουφίζει τις πάσχουσες αρθρώσεις, προλαμβάνει τα διαβρωτικά έλκη “και διουρητικόν εστί”».


«Ο σο για το μαστιχέλαιο, θεραπεύει στο στομάχι “σκιρρώματα” στομάχου (=καρκινώματα) κοιλιακά και δυσεντερικά». «Συντίθεται δ’ εν Χίω τη νήσω καλλίστη».


Αλλά και ο Γαληνός στην αναφορά του «Περί Αντιδότων» (αλεξιφάρμακα, όπως λέμε αλεξίσφαιρο ή αλεξικέραυνο) μας πληροφορεί ότι η μαστίχα υπήρξε συστατικό της παλαιάς και περιβόητης «Θηριακής του Ανδρομάχου»: «Λοιπή δ’ εκ κραναής Χίου δραχμής βάρος είη μαστίχην».


(Το μείγμα χρειαζόταν να συμπληρωθεί με μαστίχη από την πετρώδη Χίο, βάρους 1/8 της ουγγιάς, δηλ. 3,54 γραμμάρια.)


Το αντίδοτο αυτό (αλεξιφάρμακο) -για τον φόβο των δηλητηριάσεων- λέγεται ότι χρησιμοποιούσαν πολλοί ηγέτες της αρχαιότητας, από τον Μιθριδάτη ώς τον Μέγα Αλέξανδρο.


Ενώ ο Ιπποκράτης συστήνει τη μαστίχα ως φάρμακο για κάποια «υστερικά πάθη».


***


Α πό το νησί της Κω, λοιπόν, που ξεκίνησε πριν 30 χρόνια ο Καματερός με τη «θαυματουργή σκόνη» του, καλύτερα να μεταναστεύσουμε στο νησί της Χίου, το μόνο μέρος στον κόσμο που παράγει αυτής της ποιότητας τη μαστίχα.


(Γιατί η αιγυπτιακή και η κινεζική είναι σαφώς κατώτερης ποιότητας.)


«Απόδειξη ότι από τους κατακτητές της Χίου (όπως μας πληροφορεί στο βιβλίο του ο Χρίστος Μπελλές) ο Μαρτίνος Zaccaria από το 1319 μ.Χ. μέχρι το 1328 εφοδίαζε με χιώτικη μαστίχα, με τη διαμεσολάβηση του τότε Πάπα, την απέραντη αιγυπτιακή αγορά (που τη χρησιμοποιούσε και για ταριχεύσεις). Το ίδιο έπραξαν και οι κατακτητές της Χίου Μαονέζοι Giustiniani, αποστέλλοντας ετήσια 114 περίπου στατήρες, πάλι στην Αίγυπτο, καθώς και οι Τούρκοι στη συνέχεια. Στις μέρες μας η Ενωση Μαστιχοπαραγωγών Χίου εξακολουθεί να εξάγει μαστίχα στην Αίγυπτο».


Τ ο βιβλίο είναι αφιερωμένο στον Γεώργιο Κ. Σταγκούλη, «τον Ανθρωπος, τον Γιατρό, τον Αγρότη, τον Συνδικαλιστή, τον Λαγέτη, τον Πρόεδρο – Ιδρυτή της Ενωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου και τον ακρογωνιαίο λίθο στη δόμηση του πρώτου ουσιαστικού αγροτικού συνεταιριστικού κινήματος στο νησί, με απαύγασμα πανελλήνιο… και όχι μόνο…».


Είναι συγκινητικά και εξόχως ενδιαφέροντα τα όσα γράφει ο συγγραφέας για τον άνθρωπο αυτόν (που γλίτωσε από δύο τουλάχιστον απόπειρες δολοφονίας από τους ντόπιους μεγαλοτσιφλικάδες).


Οπως είναι συναρπαστικό ολόκληρο το βιβλίο, που αποτελεί σύμπτυξη της Ιστορίας του μαρτυρικού αυτού νησιού με το μοναδικό, παγκόσμια, προϊόν που παράγει.


Α πό το Βυζάντιο (οι εραστές της μαστίχας) μέχρι τους Φράγκους, τον δυνάστη Zaccaria, τους Γενουάτες μέχρι τους Giustiniani (η εταιρεία Μαόνα της Χίου και το μονοπώλιο της μαστίχας) μέχρι την επίσκεψη του Χριστόφορου Κολόμβου στο νησί (1475 μ.Χ.) όπου ανακαλύπτει το δέντρο, το χαράζει και συλλέγει τη μαστίχα του για να την προσφέρει στις Αυτών υψηλότητες, τους βασιλείς της Ισπανίας που τον πατρονάρουν. Κατά την περίοδο Τουρκοκρατίας το νησί απολαύει μοναδικών προνομίων από τους Σουλτάνους και η φορολογία του νησιού αποδίδεται σε είδος, δηλ. με την ίδια τη μαστίχα. Ωσπου ήρθε η σφαγή, ο σεισμός του 1881, μέχρι την αποτίναξη του τουρκικού ζυγού το 1912.


Σ το βιβλίο περιλαμβάνονται πίνακες για την παραγωγή της μαστίχας και τις τιμές της από το 1912 έως το 1998. Για τη χρήση της στην παραγωγή διαφόρων προϊόντων (μαστιχέλαιο, κολοφώνιο, μοσχολίβανο, Αγιο Μύρο, τσίκλα), για τη χρήση της στη μαγειρική-ζαχαροπλαστική, στη βιομηχανία, στην ιατρική, στη φαρμακευτική κ.τ.λ.


Εχω μπροστά μου μια σακούλα από το Mastiha Shop (το επίσημο κατάστημα της Ενωσης Μαστιχοπαραγωγών Χίου) – που διαθέτει πολλά υποκαταστήματα στην Ελλάδα και στο εξωτερικό. Και προτείνει προϊόντα της μαστίχας: Από αιθέρια έλαια και φαρμακευτικά, μέχρι ποτά και αρτοσκευάσματα.


Η τιμή της μαστίχας έφτασε τα 120 ευρώ, από 70 ευρώ που ήταν πρόπερσι. Ο κόσμος την ανακάλυψε ξανά. Γιατί θεραπεύει. Αντί λοιπόν να βράζουμε φύλλα ελιάς (που, όπως επισήμαναν κορυφαίοι γιατροί και διαιτολόγοι στην «Ελευθεροτυπία» της 30-1-07, «το πιο πιθανό είναι να φέρει ανεπιθύμητα αποτελέσματα, γιατί διασπά τα ωφέλιμα συστατικά τους – την ελευροπαΐνη»), καλύτερα να βράζουμε μαστίχα Χίου, που είναι επιστημονικά επιβεβαιωμένη για τις θεραπευτικές της ιδιότητες, εδώ και 3.000 χρόνια.


ΕΛΕΥΘΕΡΟΤΥΠΙΑ – 03/02/2007

 

ΦΩΤΟΓΡΑΦΙΑ από το ΑΡΧΕΙΟ Μ. Ρεϊζάκη

Διαφήμιση
Προηγούμενο άρθροΑναβίωση εθίμων στο Πυργί
Επόμενο άρθροΕκδήλωση Πανεπιστημίου για το μέλλον του…