“Ερανίσματα” του Νίκου Μίτση

    6


     “ΕΡΑΝΙΣΜΑΤΑ
    ΠΕΡΙ Χίου και Χίων”
    ΣΥΝΕΝΤΕΥΞΗ ΣΤΟ ΘΟΔΩΡΗ ΠΥΛΙΩΤΗ ΣΤΗΝ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ


    Η αγάπη του Νίκου Μίτση για τις συλλογές είναι γνωστή. Πριν μερικά χρόνια είχε παρουσιάσει τη συλλογή με τις χιώτικες αφίσες ενώ αξιόλογη είναι η συλλογή του με τις κάρτες. “Είναι ένα από τα ενδιαφέροντά μου, μας λέει χαμογελώντας”, ο κ. Μίτσης που μας μιλά για τα “Ερανίσματα”, το βιβλίο που με τη χορηγία της Ενωσης Ξενοδόχων Χίου και της Περιφέρειας Βορείου Αιγαίου εκδόθηκε πρόσφατα.
    “Πρόκειται για μια δουλειά που μαζεύτηκε στο πέραμα των χρόνων. Με το διάβασμα που κάνω κατά καιρούς και την έρευνα στα χιώτικα θέματα συγκεντρώθηκε αυτό το υλικό” σημειώνει ο κ. Νίκος Μίτσης.
    “Ότι μου προκαλεί το ενδιαφέρον, ότι μου αρέσει πιο πολύ σαν κείμενο, τα κρατώ είτε φωτοτυπώντας το ίδιο το κείμενο είτε βάζοντας κάποια σημάδια στα βιβλία, και σημειώνοντας δύο λέξεις στο σημείωμα”, μας εξηγεί τον τρόπο δουλειάς του.
    Στο αρχείο του έχουν μαζευτεί πάρα πολλά τέτοια κείμενα, γραμμένα από Χιώτες και μη, οι οποίοι αγάπησαν κατά καιρούς ή επισκέφθηκαν το νησί και “συγκράτησαν κάποιες όμορφες αναμνήσεις τις οποίες αποτύπωσαν στο χαρτί”.
    Η πρώτη σκέψη για την έκδοση ενός βιβλίου με τη συλλογή χωρίων, αποφθεγμάτων, γνωμών κλπ. (ότι σημαίνει η λέξη εράνισμα δηλαδή) έγινε στο τέλος του 2001 σε μια από τις συναντήσεις που είχε με τον Αντώνη Παληό.
    “Αυτή ήταν η πρώτη κουβέντα. Έγιναν κάποιες σκέψεις μήπως κάποια κείμενα έχουν ιστορικό ή τουριστικό ενδιαφέρον που μπορούν να συγκεντρωθούν σε κάποιο βιβλίο. Στη συνέχεια βρέθηκε ο χορηγός. Ήταν η κα Βόγια από την Ένωση Ξενοδόχων που όταν της ανακοινώσαμε τη σκέψη και την ιδέα δέχτηκε ευχαρίστως να αναλάβει την έκδοση”, μας είπε ο Νίκος Μίτσης.
    Πέρα από το πόσα αξιόλογα είναι τα κείμενα που έχουν επιλεχθεί για αυτόν τον Α’ τόμο (αφού υπάρχει η πρόθεση και σίγουρα το υλικό για το Β’), ξεχωριστή είναι η δουλειά με την ταξινόμηση του υλικού.
    “Το στάδιο της επεξεργασίας ήταν το δυσκολότερο. Στην αρχή είχαμε σκεφτεί να του δώσουμε ένα σαφώς τουριστικό χαρακτήρα. Στη συνέχεια είδαμε ότι ήταν πάρα πολύ ενδιαφέροντα και πολύ όμορφα τα κείμενα έτσι του δώσαμε μια ιστορική κατάταξη αλλά και με μια εννοιολογική σειρά. Δηλαδή τελειώνοντας το πρώτο κείμενο και μιλώντας π.χ. για τις Χιώτισσες, να συνεχίζουμε με μια ειδική αναφορά”, μας αναφέρει. (Ειδικά για το θέμα αυτό να σημειώσουμε ότι στη σελίδα 26 υπάρχει η αναφορά του περιηγητή Julien Galland στα 1747 για τον τρόπο που μασάνε οι Χιώτισσες το μαστίχι και στην επόμενη σελίδα δένει όμορφα το ποίημα του Φώτη Αγγουλέ γραμμένο στα 1938 με τον τίτλο “χιωτοπούλες”).
    Σημαντική είναι όμως και η συγκέντρωση 75 σύντομων βιογραφικών στο τέλος του βιβλίου, σημειώνουμε στον κ. Μίτση ο οποίος συμφωνεί: “Θεώρησα ότι παραθέτοντας μόνο τα κείμενα θα ήμασταν ελλιπείς. Ακόμα υπάρχει ένα σύντομο ιστορικό στις αρχές του βιβλίου, πλήρες όμως ώστε να γνωρίσει ο αναγνώστης την ιστορία του νησιού”, σημειώνει ο κ. Μίτσης.
    Άψογο είναι και το αισθητικό αποτέλεσμα, χάρη σε όλο το επιτελείο του τυπογραφείου “απ” των αδελφών Αντώνη και Γιάννη Παληού”. Ενώ πρέπει να ξεχωρίσουμε και την Γεωργία Λουκά- Μίτση που είχε την επιμέλεια της έκδοσης.
    “Αγαπώ πάρα πολύ τον τόπο μου, την πατρίδα, εδώ που γεννήθηκα, που ζω, που ζει η οικογένειά μου έστω και αν μερικές φορές με φίλους μεμψιμοιρούμε για κάποια πράγματα. Παρ’ όλα αυτά η αγάπη, η λατρεία για τον τόπο είναι δεδομένη και από εκεί ξεκινά αυτή η διάθεση που έχω και ότι έχω παρουσιάσει μέχρι αυτή τη στιγμή δείχνει πάρα πολύ την αγάπη μου για το νησί για τη Χίο”, μας λέει ο Νίκος Μίτσης. Αυτή την αγάπη, τη λατρεία για τον τόπο δεν έχετε παρά να τη διαπιστώσετε διαβάζοντας τα “Ερανίσματα”.



    Κοσμοπολίτισσα η Χιώτισσα
    Για τον πολιτισμό και την κουλτούρα που είχαν οι Χιώτισσες από πολύ παλιά αναφέρονται οι περιηγητές.
    “Είχαν ένα κοσμοπολίτικο αέρα, αυτές οι γυναίκες. Είχαν ένα άλλου είδους πολιτισμό με σκέψη ανοικτή σε άλλους ορίζοντες”, σημειώνει για τη γυναίκα της Χίου ο κ. Μίτσης.
    “Αυτό φαίνεται από τις περιγραφές των περιηγητών και μάλιστα αυτή την κοσμοπολίτικη αύρα τη συναντούσες και στην καθημερινή Χιώτισσα, όχι μόνο στις αρχόντισσες του καιρού. Δεν κρυβόταν η Χιώτισσα από τον επισκέπτη, το φίλο. Ήθελε να του δείξει τη φιλοξενία, τη φιλία, την περιποίηση. Ακόμα και βόλτα έκανε με τους ξένους και μιλούσαν και ξένες γλώσσες κυρίως γαλλικά.
    “Πιθανόν η συγκατοίκηση με τους γενουάτες, η εμπορική ανάπτυξη του νησιού έδιναν τη δυνατότητα να έχουν ακούσματα, ερεθίσματα εντελώς διαφορετικά από το κλειστό περιβάλλον του νησιού, το μυαλό άνοιγε ορίζοντες και η διάθεση ακολουθούσε”, σημειώνει ο κ. Μίτσης. Τον ρωτάμε αν παρεξηγιόταν αυτή η συμπεριφορά. “Οι περισσότεροι αναφέρονται με κολακευτικά λόγια, ελάχιστοι μίλησαν με ειρωνεία ή παρεξηγώντάς το αλλά αυτό ήταν μια υποκειμενική άποψη. Οι περισσότεροι μιλούν με κολακευτικά λόγια αφού πηγαίνοντας στο νησί αντιμετωπίζουν μια άλλη κουλτούρα, πιο κοντά στην Ευρώπη”, κατέληξε ο Νίκος Μίτσης.