Αρχική Απόψεις Συνεντεύξεις Έθνος: Στη Χίο οι βρύσες στάζουν υδράργυρο

Έθνος: Στη Χίο οι βρύσες στάζουν υδράργυρο

33

Σε οριακό σημείο φθάνει ημέρα με την ημέρα η λειψυδρία στη Χίο. Νέα, επικίνδυνη, τροπή στο πρόβλημα έδωσε η κοινή υπουργική απόφαση του περασμένου Αυγούστου που αύξησε την επιτρεπτή περιεκτικότητα υδραργύρου των τοπικών νερών. «Σκανδαλώδη και προκλητική» την αποκάλεσαν πολίτες που μάχονται εδώ και χρόνια για την οριστική επίλυση του κυριότερου προβλήματος του νησιού.



Δεν είναι λίγοι εκείνοι που επισημαίνουν ότι ενδεχομένως να δημιουργείται και θέμα προστασίας για τη δημόσια υγεία.

Σε κάθε περίπτωση, πάντως, εγείρονται ερωτηματικά και απαιτούνται απαντήσεις.


Στο μεταξύ, οι κάτοικοι γεμίζουν μπιτόνια από πηγές. Το παλιό δίκτυο ύδρευσης (με απώλειες έως και 60%) παρέχει υφάλμυρο νερό, ενώ τα ύδατα σημαντικών πηγών παραμένουν ανεκμετάλλευτα.


Αρκετά φράγματα είτε ολοκληρώθηκαν ή βρίσκονται στο στάδιο της κατασκευής (με την απουσία βροχοπτώσεων να εντείνει το πρόβλημα). Οι μονάδες αφαλατώσεων αδυνατούν να καλύψουν τις ανάγκες.



Οι 53.000 μόνιμοι κάτοικοι (30.000 στον Δήμο Χίου) υποφέρουν από την παντελή έλλειψη ορθολογικής διαχείρισης, όπως καγγέλλουν στο «Εθνος» πολίτες του νησιού. Από παντού (δημόσιοι χώροι, ξενοδοχεία, χώροι εστίασης κ.λπ.) απουσιάζουν οι προειδοποιήσεις για το νερό της βρύσης.

Ο τουρίστας που καταφθάνει στο αεροδρόμιο της Χίου είναι στην πραγματικότητα απροστάτευτος. «Μερικές φορές ντρέπομαι που είμαι Χιώτης», είπε προβληματισμένο ένα από τα υπηρεσιακά στελέχη που συναντήσαμε. «Είναι αδιανόητη η κατάσταση και ντροπή που δεν έχει δοθεί οριστική λύση». «Οι ημερήσιες ανάγκες του Δήμου Χίου σε νερό είναι περίπου 7.000 κυβικά μέτρα τον χειμώνα και 10.000 κ.μ. το καλοκαίρι. Οι υπάρχουσες μονάδες αφαλάτωσης έχουν δυναμικότητα 3.500 κ.μ. την ημέρα», είπε η χημικός και υπεύθυνη των μονάδων Στέλλα Μοίρα. Σύμφωνα με πληροφορίες, διάφορα τεχνικά προβλήματα έχουν σαν αποτέλεσμα πολύ μικρότερη της ονομαστικής δυναμικότητας ημερήσια παραγωγή πόσιμου ύδατος.


«Ολα έχουν γίνει στο πόδι, στη βάση της αρχηγικής λογικής που χαρακτηρίζει τους εκάστοτε δημοτικούς άρχοντες.


Σε αντίθεση με τις Κυκλάδες που έχουν διαφορετική γεωμορφολογία, στο νησί μας υπάρχει νερό.


Παράδειγμα οι ανεκμετάλλευτες πηγές Ρίνας και Ναγού, όπου εκατοντάδες χιλιάδες κυβικών μέτρων υδάτων καταλήγουν στη θάλασσα. Πρέπει να αξιοποιηθούν τα υπάρχοντα αποθέματα και οι αφαλατώσεις να λειτουργούν επικουρικά», δήλωσε ο πολιτικός μηχανικός Δήμης Μυλωνάδης.


Φράγμα
«Το φράγμα στη θέση Κόρης Γεφύρι που θα καλύψει τις ανάγκες υδροδότησης του Δήμου Χίου υπάρχει ως σκέψη τουλάχιστον εδώ και 70 χρόνια. Επρεπε να έχουμε προβλέψει αποθηκευτικούς χώρους, αφού με μισό χρόνο ανομβρία μείναμε χωρίς νερό», είπε η δημοσιογράφος Ευγενία Ασλανίδη.


Η τελική δυσάρεστη έκπληξη ήρθε με τη μορφή του τοξικού υδραργύρου. Το θαλάσσιο νερό εισχώρησε στον υδροφόρο ορίζοντα, ήρθε σε επαφή με τα γεωλογικά στρώματα κινναβαρίτη και δημιούργησε τον υδράργυρο. Οι γεωτρήσεις Γουλιά και Χέλιου σφραγίστηκαν άμεσα.


Για διαρκές σκάνδαλο μίλησε ο εκδότης τοπικής εφημερίδας κ. Γιάννης Τζούμας.


«Οι κρατικοί πόροι πάνε σταθερά στον γάμο του Καραγκιόζη χάρις στους αποσπασματικούς χειρισμούς του εκάστοτε δημάρχου. Αρχίσαμε με τον αγωγό του Ναγού, όπου τοποθετήθηκαν λανθασμένης διατομής σωλήνες με εσωτερική επένδυση από ασφαλτική μαστίχη, υλικό καρκινογόνο και απολύτως ακατάλληλο για ύδρευση.


Συνεχίσαμε με τη φάρμπρικα των αφαλατώσεων και τις εκτεταμένες γεωτρήσεις. Ξαφνικά μας προέκυψε ο υδράργυρος. Εάν γινόταν κάτι τέτοιο στην Αθήνα θα έπεφτε η κυβέρνηση».


Το ίδιο το κόστος του νερού του δικτύου είναι από τα υψηλότερα στη χώρα. «Η χρέωση είναι κατά μέσο όρο 1,20 Ε/κ.μ. Προσθέστε τα διάφορα τέλη και η τιμή του υφάλμυρου κυβικού μέτρου εκτοξεύεται στα 3,6 Ε», δήλωσε ο διευθυντής της Δημοτικής Επιχείρησης Υδρευσης κ. Δημήτρης Κούβακας.


Τις απόψεις της κατέθεσε και η βουλευτής ΠΑΣΟΚ Χίου Ελπίδα Τσουρή. «Είναι προφανές ότι δεν μπορούμε να ανεβοκατεβάζουμε τις τιμές του υδραργύρου ανάλογα με το τι μας βολεύει.


Με την ιδιότητα της τέως υφυπουργού Υγείας θέλω να τονίσω με τον πλέον κατηγορηματικό τρόπο ότι η Δημόσια Υγεία είναι αδιαπραγμάτευτη. Πρέπει να καθίσουμε όλοι οι συμπατριώτες στο ίδιο τραπέζι και να καταλήξουμε σε οριστικές, μακρόπνοες λύσεις».


ΚΕΡΜΑΤΟΔΕΚΤΕΣ ΣΤΙΣ ΠΗΓΕΣ ΝΕΡΟΥ
Οι κερματοδέκτες ύδρευσης λειτουργούν στο νησί εδώ και τουλάχιστον δέκα χρόνια. Αυτή τη στιγμή οι δήμοι που εξακολουθούν να κάνουν χρήση του μέτρου είναι αυτοί της Ομηρούπολης και του Αγίου Μηνά. Στον Δήμο Χίου το νερό των πηγών διανέμεται δωρεάν εδώ και πέντε χρόνια αφού ο μεγαλύτερος δήμος του νησιού διαθέτει την αναγκαία οικονομική επιφάνεια. Οι απόπειρες κλοπής ήταν και παραμένουν κάτι σαν αναγκαίο κακό, οπότε κάπως έτσι προέκυψαν οι προειδοποιήσεις για τις κάμερες που υποδέχονται σήμερα όλους όσοι χρησιμοποιούν τους κερματοδέκτες.


Δύο μπιτόνια των είκοσι λίτρων αντιστοιχούν σε μισό ευρώ. Πληροφορίες για τα έσοδα του Δήμου Αγίου Μηνά από την εφαρμογή του παραπάνω μέτρου κάνουν λόγο για ποσό της τάξης των 7000 ευρώ τον χρόνο. Οι μόνιμοι κάτοικοι του συγκεκριμένου δήμου είναι περίπου 2000 άτομα. Χρήση της συγκεκριμένης δυνατότητας κάνουν κυρίως οι μόνιμοι κάτοικοι. Επισκέπτες και τουρίστες «βολεύονται» με εμφιαλωμένα προϊόντα.


ΔΗΜΑΡΧΟΣ ΧΙΟΥ
Προτεραιότητες, αφαλάτωση και νέο δίκτυο ύδρευσης


Ο ιατρός και δήμαρχος Χίου Παντελής Βρούλης έδωσε τη δική του διάσταση: «Εδώ και δεκαπέντε χρόνια δόθηκαν υπερβολικά πολλές άδειες γεωτρήσεων στην ευρύτερη περιοχή Κορακάρη. Η κατάχρηση της συγκεκριμένης επιλογής οδήγησε στα σημερινά αποτελέσματα. Δύο είναι οι άμεσες προτεραιότητές μας. Η κατασκευή νέας μονάδας αφαλάτωσης που θα επεξεργάζεται θαλασσινό νερό (σημειώστε ότι οι μονάδες που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία χρησιμοποιούν τα υφάλμυρα ύδατα συγκεκριμένων πηγών όπως αυτή στη θέση Δελφίνι) και η αντικατάσταση του δικτύου ύδρευσης της πόλης, μεγάλο μέρος του οποίου είναι κατασκευασμένο από αμίαντο, υλικό που έχει κριθεί προ πολλού ακατάλληλο».


Πληροφορίες του «Εθνους» μιλάνε για συγκεκριμένα κονδύλια που αναμένεται να εκταμιευθούν σύντομα. Συγκεκριμένα 800.000 Ε πρόκειται να διατεθούν για τη νέα μονάδα αφαλάτωσης και άλλο 1,1 εκατ. Ε για το καινούργιο δίκτυο ύδρευσης. Στη διάθεση των σχετικών υπηρεσιών υπάρχει επίσης μελέτη του ΕΜΠ για την κατασκευή μικρού ανασχετικού φράγματος, προκειμένου να αποφευχθεί η ανάμειξη των υδάτων του υπό κατασκευή φράγματος στη θέση Κόρης Γεφύρι με τα νερά των… σκουπιδιών που βρίσκονται κοντά. Ο ελλιπής σχεδιασμός είναι ο συνήθης ύποπτος και σε αυτή την περίπτωση.


ΝΟΜΑΡΧΗΣ ΧΙΟΥ
Η θάλασσα εισχώρησε στις γεωτρήσεις


«Η υπεράντληση νερού από τα ολοένα αυξανόμενα βάθη των γεωτρήσεων, σε συνδυασμό με τη φετινή ανομβρία, οδήγησε στη σταδιακή εισχώρηση θαλασσίου ύδατος στον υδροφόρο ορίζοντα και στην αναπόφευκτη υφαλμύρωση. Η Τοπική Αυτοδιοίκηση προσπαθεί να ξεφύγει από τη λογική των υπογείων υδάτων. Ολοκληρώσαμε τα φράγματα Φυρόλακας και Κακού Ποταμού, ενώ υπό κατασκευή βρίσκονται τα φράγματα Κατράρη, Κόρης Γεφύρι και Σαραπιού. Το συνολικό κόστος ανέρχεται σε περίπου 55 εκατ.


Δεν είχαμε ωστόσο καθόλου βροχές. Ζητάμε από την πολιτεία να είναι γενναιόδωρη στην επιχορήγηση των σχετικών προγραμμάτων, να αντιμετωπίσει το πρόβλημα του νερού συνολικά και με ευαισθησία», δήλωσε ο νομάρχης Χίου κ. Πολύδωρος Λαμπρινούδης. Η Νομαρχία Χίου ζήτησε την άμεση επέμβαση της περιφέρειας για συγκεκριμένες περικοπές (βάσει του ν. 31/99) στις μεικτές χρήσεις υδάτινων πόρων (άρδευσης και ύδρευσης), που φθάνουν κατά περίπτωση έως και 50%. Σε περίπτωση που υιοθετηθεί η παραπάνω λογική, μελετάται το ενδεχόμενο αποζημιώσεων σε αυτούς που θα πληγούν από την εφαρμογή του μέτρου.


ΤΟΞΙΚΟΤΗΤΑ
Κίνδυνοι για την υγεία


Οι ειδικοί λένε ότι η συχνότητα πρόσληψης υδραργύρου είναι ευθέως ανάλογη των πιθανών επιπτώσεων. «Η επιβάρυνση είναι ιδιαίτερα απειλητική για την υγεία σύμφωνα με τη βιβλιογραφία. Ιδιαίτερα ευάλωτα είναι τα νεφρά και ο εγκέφαλος. Σημαντικές επιπτώσεις προκύπτουν συνήθως και για τα έμβρυα. Εάν συνυπολογίσουμε τον υδράργυρο που εισέρχεται στον οργανισμό από άλλες οδούς (ψάρια και άλλα είδη διατροφής), η κατάσταση δεν θέλει και πολύ για να γίνει εκρηκτική», δήλωσε στο «Εθνος» ο ιατρός και πρόεδρος του ΕΛ.ΙΝ.Υ.Α.Ε. κ. Βασίλης Μακρόπουλος.


ΚΑΤΑΓΓΕΛΙΕΣ
Αύξησαν την περιεκτικότητα υδραργύρου, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις


Στην Εφημερίδα της Κυβερνήσεως (ΦΕΚ 1132) δημοσιεύτηκε Κοινή Υπουργική Απόφαση των υπουργείων Υγείας και Εσωτερικών (με υπογραφές των κ. Γιαννόπουλου και Νάκου), που ανεβάζει για τα επόμενα τρία χρόνια την επιτρεπτή περιεκτικότητα σε υδράργυρο από 0,001 σε 0,00165 mg/λίτρο (αύξηση 65%)! Οι πολίτες την ερμηνεύουν ως «χαριστική» ρύθμιση της κυβέρνησης στα σχετικά πιεστικά αιτήματα τοπικών θεσμικών οργάνων.


«Φαίνεται ότι κάποιοι θέλουν να αναστείλουν με κάθε τρόπο το σφράγισμα συγκεκριμένων γεωτρήσεων, αδιαφορώντας για τις επιπτώσεις» σχολίασαν άνθρωποι που γνωρίζουν το τοπικό παρασκήνιο. Σημειώστε ότι η ανώτατη επιτρεπτή περιεκτικότητα του ποσίμου ύδατος σε υδράργυρο, σύμφωνα με τις προδιαγραφές του Γενικού Χημείου του Κράτους και όσα μας είπε ο χημικός κ. Δημήτρης Τσιχλής, είναι 0,001 mg/λίτρο. Για την ιστορία, το ακριβές νούμερο που αναγράφεται στο παραπάνω ΦΕΚ είναι 1,65 mg/λίτρο, τιμή που προφανώς είναι αποτέλεσμα χονδροειδούς αβλεψίας.


Υποτίθεται ότι οι μόνιμοι κάτοικοι είναι ενημερωμένοι και έτσι δεν καταναλώνουν μεγάλες ποσότητες υδάτων. Τα πράγματα περιπλέκονται εάν τα συγκεκριμένα νερά χρησιμοποιηθούν για άρδευση, αφού οι τελικές επιπτώσεις εξαρτώνται από σειρά παραγόντων, όπως η σύσταση του εδάφους, το ύψος της βροχόπτωσης κ.λπ.