Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Μια μητρόπολη απειλείται με ερήμωση από τη λειψυδρία, του Τάσου Σαραντή

Μια μητρόπολη απειλείται με ερήμωση από τη λειψυδρία, του Τάσου Σαραντή

10


Θα μπορούσε να καταστεί η πρώτη μητρόπολη φάντασμα σε ολόκληρο τον κόσμο, αφού ο πληθυσμός της θα αναγκαστεί να την εγκαταλείψει εξαιτίας της έλλειψης νερού. Η τρομακτική αυτή πρόβλεψη, που αφορά το Περθ, μια πόλη περίπου 2 εκατομμυρίων κατοίκων στη δυτική Αυστραλία, διατυπώθηκε από τον πρωτοπόρο στοχαστή της περιβαλλοντολογίας Τιμ Φλάνερι, του οποίου το βιβλίο Οι Μάγοι του Καιρού κυκλοφορεί και στη χώρα μας.


Ανεξαρτήτως από το εάν ο Φλάνερι δικαιωθεί, σήμερα το Περθ βρίσκεται σε κατάσταση έκτακτης ανάγκης, αντιμέτωπο με το φάσμα της λειψυδρίας, αφού πλέον δεν μπορεί να στηριχθεί στον φυσικό ανεφοδιασμό του σε νερό.


Ο συνδυασμός τριών παραγόντων θεωρείται υπεύθυνος για τη δραματική κατάσταση στην οποία έχει περιέλθει η αυστραλιανή μεγαλούπολη: Πρώτον, πρόκειται για μία πόλη που έχει το ξηρότερο κλίμα στον κόσμο, αφού βρίσκεται χτισμένη στην άκρη μιας απέραντης ερήμου, δεύτερον, οι επιστήμονες θεωρούν ότι είναι η πόλη η οποία έχει επηρεαστεί πιο πολύ από όλες τις πόλεις στον κόσμο από την κλιματική αλλαγή, και, τέλος, οι κάτοικοί της χρησιμοποιούν περισσότερο νερό από οποιαδήποτε άλλη πόλη στην Αυστραλία.


Το Περθ κάθεται πάνω σε έναν αρχαίο υδροφόρο ορίζοντα, ηλικίας 40.000 χρόνων, που αποτελούσε παραδοσιακά την κύρια πηγή πόσιμου νερού της πόλης. Ομως, στα μέσα της δεκαετίας του 70 υπήρξε μια εντυπωσιακή πτώση των χειμερινών βροχοπτώσεων, που κυμάνθηκε μεταξύ 15% και 20%.


Ο συνδυασμός των αυξανόμενων θερμοκρασιών και της απουσίας βροχερών χειμώνων που ακολούθησαν άρχισαν να επιφέρουν τη σταδιακή πτώση στη στάθμη των υδάτων, ενώ ο υδροφόρος ορίζοντας δεν μπορούσε πλέον να ανατροφοδοτηθεί.



Στα μέσα της δεκαετίας του 90, οι επιστήμονες αντιλήφθηκαν ότι η περιοχή αντιμετώπιζε κάτι περισσότερο από μια παρατεταμένη ξηρασία και ότι αυτό το φαινόμενο στην πραγματικότητα ήταν αποτέλεσμα της αλλαγής του κλίματος.


«Οι κλιματολόγοι μας λένε ότι πρόκειται για την πόλη που έχει επηρεασθεί πιο πολύ σε όλο τον κόσμο», λέει ο Ντον Μακ Φάρλαν από τον Κοινοπολιτειακό Επιστημονικό Βιομηχανικό Οργανισμό (CSIRO).


Σε άλλες περιοχές του κόσμου οι άνθρωποι σκέφτονται ότι η αλλαγή του κλίματος είναι κάτι που πρόκειται να συμβεί στα επόμενα 10 ή 30 χρόνια και ότι θα έχουν τον χρόνο να την αντιμετωπίσουν. Εμείς έχουμε ανακαλύψει ότι ζούσαμε με αυτή εδώ και 30 χρόνια και ότι πρέπει να την αντιμετωπίσουμε πολύ γρήγορα, επισημαίνει.


Εντούτοις, αν και οι επιστήμονες πιέζονται να αναζητήσουν νέες πηγές νερού για την πόλη, οι κάτοικοί της φαίνεται ότι δεν ανταποκρίνονται ιδιαίτερα στα μηνύματα των καιρών. Το Περθ αποτελείται από προάστια που απλώνονται σε έκταση μεγαλύτερη των 70 χιλιομέτρων κατά μήκος της ακτής του Ινδικού Ωκεανού.


Οι ιδιοκτήτες τους περηφανεύονται για τους κήπους και τα πάρκα τους, εκτάσεις με γκαζόν και λουλούδια που απαιτούν μεγάλες ποσότητες νερού. Και πολλοί κάτοικοι αντλούν νερό απευθείας από τον υδροφόρο ορίζοντα της πόλης. Υπολογίζεται ότι υπάρχουν περισσότερες από 150.000 παράνομες γεωτρήσεις, οι οποίες επιτρέπουν απεριόριστη άντληση από τα υπόγεια ύδατα για τις ανάγκες του ποτίσματος. Εάν συγκρίνετε την κατανάλωση κατά άτομο στο Περθ, θα διαπιστώσετε ότι είναι τρεις φορές υψηλότερη από την αντίστοιχη του Σίδνεϊ, της Μελβούρνης και του Μπρίσμπεϊν, επισημαίνει ο Πιέρ Οργουιτζ, καθηγητής οικοσυστημάτων στο Πανεπιστήμιο Εντιθ Κόουαν στο Περθ.


Μπροστά σε αυτή την κατάσταση, οι αρμόδιες αρχές αναζητούν νέους τρόπους για να τροφοδοτήσουν με νερό τη διψασμένη πόλη. Ενας από αυτούς έχει ως στόχο την επανατροφοδότηση του υδροφόρου ορίζοντα με επεξεργασμένα υγρά απόβλητα που προέρχονται από πλυντήρια ρούχων και πλυντήρια πιάτων. Πρόκειται για 111 δισ. λίτρα υγρών αποβλήτων που καταλήγουν στον ωκεανό.


Προς το παρόν, δεν πρόκειται να χρησιμοποιηθούν για πόσιμο νερό, αλλά για την άρδευση. Αν και αυτή η μέθοδος φαίνεται ως αποτελεσματική λύση για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας, πολλοί είναι εκείνοι που φοβούνται για τα ενδεχομένως επιβλαβή αποτελέσματα που μπορεί να έχει στο περιβάλλον.


Πάντως, η τοπική κυβέρνηση δείχνει αποφασισμένη να αντιμετωπίσει το πρόβλημα επενδύοντας ακόμη και σε δαπανηρές τεχνολογίες. Τον περασμένο Νοέμβριο ξεκίνησε τη λειτουργία της μία μονάδα αφαλάτωσης που θα προμηθεύει το 17% του πόσιμου νερού της πόλης.


Ομως, οι επιστήμονες εξακολουθούν να υπογραμμίζουν ότι το Περθ πρέπει να μάθει να ζει με λιγότερο νερό και ίσως να ξεχάσει τους όμορφους κήπους του. Διαφορετικά, η πρόβλεψη ότι μπορεί να γίνει μια πόλη φάντασμα μπορεί να βγει αληθινή.



Πόσιμο νερό από αστικά λύματα!



Η Αυστραλία αντιμετωπίζει τη χειρότερη ξηρασία στην ιστορία της. Ο μέσος όρος των βροχοπτώσεων τα τελευταία χρόνια έχει μειωθεί κατά 30% στη δυτική ακτή της ηπείρου και κατά 15% στην ανατολική.


Σύμφωνα με την έκθεση της Διακυβερνητικής Επιτροπής για τις Κλιματικές Αλλαγές, καύσωνες, συχνότερες πυρκαγιές, μεγάλες περίοδοι ξηρασίας, πλημμύρες και καταστροφικές καταιγίδες θα γίνουν στο μέλλον μόνιμο χαρακτηριστικό του κλίματος της Αυστραλίας, εξαιτίας του φαινομένου της υπερθέρμανσης του πλανήτη.


Ηδη, ο βασικός ταμιευτήρας του Μπρίσμπεϊν είναι γεμάτος μόλις κατά 20%, ενώ το αντίστοιχο ποσοστό ανέρχεται στο 40% για τους ταμιευτήρες του Σίδνεϊ και της Μελβούρνης. Από την επόμενο χρόνο οι κάτοικοι του Κουίνσλαντ θα αναγκαστούν να πίνουν νερό από ανακυκλωμένα αστικά λύματα των υπονόμων.


Το νερό θα ανακυκλώνεται από ένα συνδυασμό αντίστροφης διαπίδυσης και απολύμανσης με υπεριώδη ακτινοβολία.


Στην αντίστροφη διαπίδυση το νερό πιέζεται μέσα από πολύ καλά επεξεργασμένες μεμβράνες που φιλτράρουν τα άλατα και τα υπόλοιπα υλικά στοιχεία, αλλά αφήνουν τα υδατικά μόρια να περνούν.


Παρά το γεγονός ότι η πόση νερού από τα λύματα των υπονόμων δημιουργεί πολλά ψυχολογικά θέματα, έρευνα πανεπιστημίου της Νότιας Φλόριντα κατέληξε ότι η μικροβιολογική ποιότητα του ανακυκλωμένου νερού ήταν καλύτερη από αυτήν του νερού που υπήρχε στους τοπικούς ταμιευτήρες, ενώ σε άτυπη έρευνα που έγινε οι περισσότεροι άνθρωποι δεν μπόρεσαν να ξεχωρίσουν το ανακυκλωμένο από το κανονικό νερό.

του Τάσου Σαραντή, ΗΜΕΡΗΣΙΑ 12/5/2007