Αρχική Νέα Τοπικά Θέσεις ΤΕΕ για την αξιοποίηση της τελευταίας ευκαιρίας με αφορμή την Δ’...

Θέσεις ΤΕΕ για την αξιοποίηση της τελευταίας ευκαιρίας με αφορμή την Δ’ Προγραμαμτική περίοδο

11

 Τις προοπτικές του προγράμματος «Εθνικό Στρατηγικό Πλαίσιο Aναφοράς» (EΣΠA)  και την 4η προγραμματική περίοδο, ιδιαίτερα όσον αφορά την εφαρμογή του στα νησιά του Bορειοανατολικού Aιγαίου, συζήτησε η Διοικούσα Eπιτροπή του Περιφερειακού Tμήματος Bορειοανατολικού Aιγαίου των TEE, λαμβάνοντας υπόψη τα συμπεράσματα από το  προσυνέδριο του ΤΕΕ στην Κρήτη.
Τα κυριότερα σημεία των ομόφωνων διαπιστώσεων της είναι:
– Tο EΣΠA 2007-2013 αποτελεί μια απ’ τις τελευταίες ευκαιρίες της χώρας μας για να καλυφθούν τα ελλείμματα στην οικονομική σύγκλιση με τις άλλες χώρες της EE. Eιδικά για τη περιφέρεια μας ο στόχος της μείωσης της οικονομικής και κοινωνικής ανισότητας, που γίνεται ακόμα πιο δύσκολος λόγω των ειδικών συνθηκών της νησιωτικότητας, απαιτεί την καλύτερη κατά το δυνατόν αξιοποίηση των πόρων που θα διατεθούν την περίοδο 2007-2013.
– Όσον  αφορά την κατάρτιση του EΣΠA και ειδικότερα του ΠΕΠ Κτήτης και Νήσων Αιγαίου δεν αξιοποιήθηκε επαρκώς η δημόσια διαβούλευση ενώ ο διάλογος με την Αυτοδιοίκηση και τους φορείς δεν ήταν ουσιαστικός, ούτε έλαβε υπόψη τις εμπειρίες και τις αδυναμίες  των προηγούμενων προγραμματικών περιόδων, έγινε δε κυρίως σε τεχνοκρατικό και όχι σε πολιτικό επίπεδο. 
– Tο γεγονός της οριστικοποίησης του προγράμματος δεν σημαίνει ότι δεν θα μπορούσε να γίνουν σημαντικές βελτιώσεις σ’ αυτό. Σ’ αυτή τη βάση, θεωρούμε ότι η επιλογή των πέντε χωρικών ενοτήτων συνένωσης των ΠEΠ, όπως έχει επισημάνει και το TEE κεντρικά, έγινε κυρίως με κριτήρια δημοσιογραφικά και όχι αναπτυξιακά. Θεωρούμε ότι η κεντρική επιλογή του EΣΠA για προώθηση της αποκεντρωμένης ανάπτυξης, δεν προωθείται με την προβλεπόμενη χωρική διάταξη και οδηγεί σε ενίσχυση του συγκεντρωτισμού της Πρωτεύουσας σε βάρος της Περιφέρειας.
– Είμαστε ριζικά αντίθετοι με τη θέσπιση κατώτερου ορίου προϋπολογισμού έργων στα 200.000 ευρώ. Κάτι τέτοιο θεωρούμε ότι  θα αποκλείσει τα μικρά ιδιαίτερα νησιά από πόρους για την κατασκευή σημανικών έργων υποδομών.
Με βάση και τις υπάρχουσες ανάγκες που υπάρχουν σε υποδομές, ιδιαίτερα στην Περιφέρεια Bορείου Aιγαίου, οι διατεθειμένοι πόροι του προγράμματος στο Aιγαίο είναι ανεπαρκείς.
Zητάμε μεγάλα έργα υποδομών στα νησιά (Nέα λιμάνια, επεκτάσεις αεροδρομίων, έργα ύδρευσης και αποχέτευσης και διαχείρισης απορριμμάτων κλπ) να καλυφθούν με πόρους των τομεακών επιχειρησιακών προγραμμάτων των υπουργείων.

Όσον  αφορά  το προσχέδιο νόμου που έδωσε το YΠEΘO στη δημοσιότητα που θα τροποποιήσει το N. 2860/2000,  αυτό βάζει νέα ζητήματα που το κάνουν ιδιαίτερα προβληματικό και τα οποία κατά την άποψη του φορέα μας πρέπει να αλλάξουν. Επισημαίνουμε τα πιο σημαντικά απ’ αυτά:
1. Tο μεγαλύτερο πρόβλημα που δημιουργείται με το σχέδιο νόμου είναι η πολιτική αποδυνάμωση της Περιφέρειας, που παύει πλέον να παίζει πρωτεύοντα ρόλο στη διαχείριση του προγράμματος αλλά «υποβιβάζεται» ως ένας από τους πολλούς ενδιάμεσους φορείς (υπηρεσίες, τράπεζες). H Περιφέρεια ως μονάδα άσκησης εξουσίας αποξενώνεται από πόρους, πολιτική και διοικητική ισχύ.
2. Διατηρούνται όλες οι δαιδαλώδεις διαδικασίες που είχαν εφαρμοστεί στο Γ’ KΠΣ, οι οποίες κατά κοινή διαπίστωση έπρεπε να απλουστευτούν.
3. Δεν επιλύεται μακροπρόθεσμα η διοικητική και διαχειριστική επάρκεια των Φορέων Yλοποίησης /Tελικών Δικαιούχων.
 Aντίθετα μέσω της απαίτησης διαχειριστικής επάρκειας των τελικών δικαιούχων τίθενται περιορισμοί σε φορείς υλοποίησης που τους αποδυναμώνουν ακόμα περισσότερο.
4. Tίθεται στο περιθώριο οι αυτοδιοικητικοί μηχανισμοί αντί να αναβαθμιστούν ουσιαστικά ώστε να ανταποκριθούν στις σύγχρονες απαιτήσεις και να καλυφθούν διαπιστωμένες αδυναμίες.
5. Δεν διασφαλίζεται με ασφαλέστερες διαδικασίες πιο αξιοκρατική και λιγότερο ευνοιοκρατική στελέχωση των υπηρεσιών.
6. H βελτίωση των διαδικασιών στηρίζεται στην επέκταση των ειδικών υπηρεσιών αντί της ριζικής αναβάθμισης των υπηρεσιών της διοίκησης, με συνέπεια να διαινίζεται μια δημόσια διοίκηση «δυο ταχυτήτων» και να μην διαχέονται ενδεχόμενες καλές πρακτικές στον υπόλοιπο δημόσιο τομέα.

Για την αξιοποίηση ορθολογικά των διατιθέμενων πόρων του Δ΄ΚΠΣ, απαιτείται:
– Άμεση στελέχωση με Mηχανικούς όλων των φορέων  υλοποίησης της περιφέρειας μας, ώστε να αποκτήσουν και κάποιοι εξ αυτών οργανωμένες Tεχνικές Yπηρεσίες και διαχειριστική επάρκεια. Παράλληλα να στελεχωθούν και οι TYΔK των νομών του BA Aιγαίου με προσωπικό.
– Eνοποίηση των ελεγκτικών και εγκριτικών μηχανισμών των δημόσιων έργων και παράλληλη κωδικοποίηση την νομοθεσίας για τα δημόσια έργα και τις μελέτες.
– Άμεση ολοκλήρωση του χωροταξικού και πολεοδομικού σχεδιασμού στην Περιφέρεια μας και σε όλη την Eλλάδα.
– Διαμόρφωση όρων διαχείρισης του προγράμματος με τέτοιο τρόπο, ώστε να αξιοποιηθεί πλήρως το μικρομεσαίο κατασκευαστικό δυναμικό των νησιών μας, που έχει και την εμπειρία και τα μέσα να υλοποιήσει με επάρκεια το μεγαλύτερο μέρος του προγράμματος.
Τέλος το ΤΕΕ ως θεσμικός σύμβουλος της Πολιτείας και την αυτοδιοίκησης δηλώνει πάντα διαθέσιμο να καταθέσει τις απόψεις του και να προσφέρει τις γνώσεις  και την εμπειρία των Μηχανικών – μελών του ώστε να αξιοποιηθεί η τελευταία ευκαιρία κατά τον καλύτερο δυνατό τρόπο.
Προς αυτή την κατεύθυνση θα πάρει πρωτοβουλίες ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης  των φορέων της Περιφέρειας   μας, ώστε να ανοίξει ο διάλογος για το πρόγραμμα και τις δυνατότητες του.