Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Ομιλία του Πρύτανη Πανεπιστημίου Αιγαίου Θ. Λέκκα

Ομιλία του Πρύτανη Πανεπιστημίου Αιγαίου Θ. Λέκκα

15


Δημόσιο απολογισμό για την πορεία του Πανεπιστημίου Αιγαίου έκανε ο Πρύτανης του Πανεπιστημίου Αιγαίου, Καθηγητής Θεμιστοκλής Λέκκας κατά τη διάρκεια ειδικής εκδήλωσης και ομιλίας του στη Ρόδο (στις 18 Ιουλίου). 
Ο κ. Λέκκας αναφέρθηκε ιδιαίτερα στη δωρεά της οικογένειας Λω στα Ταμπάκικα της Χίου όπου μαζί με τα άλλα οικόπεδα που έχουν περάσει στο Πανεπιστήμιο θα αποτελέσουν το χώρο όπου θα στεγαστούν, σε πρώτη φάση, ένα Τμήμα και η Κεντρική Διοικητική Υπηρεσία.
Αναλυτικά η ομιλία του Πρύτανη του Πανεπιστημίου Αιγαίου έχει ως εξής:


“Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου με την ευκαιρία της αποφοίτησης παρουσιάζει κάθε χρόνο τον εαυτό του στην κοινωνία της Ρόδου. Παρουσιάζει τους πτυχιούχους του και συγχρόνως επιχειρεί ένα δημόσιο απολογισμό.
Ο εφετινός απολογισμός έχει ιδιαίτερη σημασία, μια και η παρούσα Πρυτανική Αρχή κλείνει τον κύκλο της δεύτερης θητείας της και επομένως είναι η τελευταία φορά που πραγματοποιεί αυτή την επικοινωνία. Ο απολογισμός αυτός θα είναι γενικότερος.
Είθισται επίσης με την ευκαιρία της ανοιχτής αυτής επικοινωνίας, ο Πρύτανης να παρουσιάζει τα σχέδια του Πανεπιστημίου για το μέλλον, τα άμεσα και τα μακροχρόνια.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου ξεκίνησε οραματιζόμενο τον εαυτόν του ως “ένα άλλο Πανεπιστήμιο” όπως το λέγαμε τότε στα πρώτα βήματά του. Τα δέκα προηγούμενα χρόνια και κυρίως τα πέντε τελευταία, το Ίδρυμά μας γνώρισε μια μεγάλη ανάπτυξη. Σήμερα, συγκαταλέγεται στα μεγάλα Πανεπιστήμια της χώρας με κριτήριο τον αριθμό Τμημάτων και Σχολών. Ο συνολικός αριθμός των ενεργών φοιτητών αυξάνει συνεχώς και κατά την επόμενη ακαδημαϊκή χρονιά, οι προπτυχιακοί φοιτητές θα ανέρχονται σε 8.000 και οι μεταπτυχιακοί σε 1.200 ανεβάζοντας τον συνολικό αριθμό σε 9.200. Ένας αριθμός σημαντικά μεγαλύτερος σε σύγκριση με τους 1850 φοιτητές του 1993.
Είναι πράγματι συγκλονιστικό να βλέπει κανείς τα παιδιά αυτά, νέες και νέους, να έρχονται στα νησιά του Ανατολικού Αιγαίου, να τα γεμίζουν ζωή, να χαίρονται το ανεπανάληπτο περιβάλλον, να αγαπάνε τον τόπο και το σημαντικότερο να μορφώνονται σε ένα χώρο γεμάτο με πολιτισμό και παράδοση.
Όλα τα μεγέθη δέχθηκαν μια πρωτοφανή αύξηση. Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου στεγάζεται σε όλες τις Πανεπιστημιακές του Μονάδες σε 60 κτίρια συνολικής επιφάνειας 54.443,31 τ.μ. Περίπου το 80% αυτών είναι ιδιόκτητα και τα υπόλοιπα ενοικιαζόμενα.
Σ’αυτά πρέπει να προσθέσουμε τα 4.613 τ.μ. των φοιτητικών κατοικιών της Χίου και έναν αριθμό κτιρίων (περισσότερα από 20) για στέγαση και σίτιση των φοιτητών σε όλες τις Πανεπιστημιακές Μονάδες.
Στο ίδρυμά μας αυξήθηκαν και συνεχίζουν να αυξάνονται σημαντικά οι καθηγητές όλων των βαθμίδων.
Σήμερα το Πανεπιστήμιο Αιγαίου διαθέτει περί τους 200 εκλεγμένους καθηγητές και ένα ίσο αριθμό καθηγητών επί συμβάσει. Οι καθηγητές όλων των βαθμίδων πριν από 10 χρόνια ήταν περίπου 40.Περίπου 100 νέες θέσεις καθηγητών θα πληρωθούν με εκλογές τους επόμενους δώδεκα μήνες. Μια μεγάλη ευθύνη αλλά και ευκαιρία για τη συγκρότηση του Πανεπιστημίου του μέλλοντος.
Πέρα όμως από την ποσοτική ανάπτυξη, σταθερός στόχος του ιδρύματός μας είναι η ποιοτική ανάπτυξη του. Είναι γνωστό πλέον σ’ όλους ότι το Πανεπιστήμιο Αιγαίου εφαρμόζει πολύ αυστηρά κριτήρια επιλογής Ακαδημαϊκού προσωπικού. Πρόσφατα επανεκδώσαμε τον τόμο, όπου παρουσιάζεται το ακαδημαϊκό και επιστημονικό προφίλ των καθηγητών όλων των βαθμίδων. Παρουσιάσαμε, με καμάρι θα έλεγα, τα βιογραφικά των επιστημόνων που στελεχώνουν το ίδρυμά μας. Η έκδοση αυτή, πράξη ευθύνης και σεβασμού προς την κοινωνία, χαιρετίστηκε θερμά από τα άλλα Πανεπιστήμια.
Η εκλογή και ο διορισμός σημαντικών επιστημόνων, λεκτόρων, επικούρων, αναπληρωτών και καθηγητών Α΄ βαθμίδας έχει ως αποτέλεσμα, πέρα από την απόκτηση άξιων και άρτια καταρτισμένων επιστημονικά πανεπιστημιακών δασκάλων, να αναπτύσσεται στο Ανατολικό Αιγαίο μια επιστημονικά ερευνούσα Ακαδημαϊκή Κοινότητα. Μια κοινότητα που τα μέλη της εργάζονται σκληρά, με ταπεινότητα και που παρουσιάζουν τα πνευματικά – επιστημονικά προϊόντα της εργασίας τους αυτής σε διεθνή συνέδρια, σε διεθνή επιστημονικά περιοδικά, σε βιβλία και μονογραφίες.
Οι καθηγητές στο Αιγαίο, έχουν απαλλαγεί από τους προσωπικούς δικαιωτικούς μύθους και τις μεταβαλλόμενες κατά περίπτωση υποκειμενικές ερμηνείες για το τι είναι καλός επιστήμονας.
Για μας ο καλός επιστήμονας παράγει υπομονετικά το επιστημονικό του έργο χωρίς αυτοπαραμυθίες. Για το έργο του αυτό είναι βέβαιο ότι οι επιστημονικές κοινότητες θα αναγνωρίσουν ό,τι αξιόλογο πνευματικό προϊόν παράγει. Ιδιαίτερα σήμερα, την εποχή της πληροφόρησης, των διεθνών βάσεων δεδομένων, της δυνατότητας δημοσίευσης του παραγόμενου έργου σε παγκόσμια fora. Ο πλουραλισμός των δυνατοτήτων γνωστοποίησης του επιστημονικού έργου είναι τέτοιος που αποκλείει αποκλεισμούς. Σήμερα υπάρχουν οι διεθνείς βάσεις δεδομένων, όπου μνημονεύονται οι καλοί επιστήμονες, υπάρχει το ίδιο το διαδίκτυο, όπου η αναγνώριση κατακτάται ευκολότερα.
Για μας ο καλός επιστήμονας είναι επίσης και καλός δάσκαλος.
Το ζήτημα των καλών επιστημόνων καθηγητών έχει ως αποτέλεσμα πολλοί φοιτητές μας μετά την αποφοίτησή τους να παραμένουν στο Πανεπιστήμιο μας ως μεταπτυχιακοί φοιτητές για την απόκτηση είτε του μεταπτυχιακού, είτε του διδακτορικού τίτλου. Ένας μεγαλύτερος αριθμός φοιτητών που αποφοίτησαν από άλλα Πανεπιστήμια, ελληνικά και ξένα, έρχονται στο Αιγαίο για Μεταπτυχιακές Σπουδές. Ο αριθμός των Μεταπτυχιακών φοιτητών μας σ’ όλες τις Πανεπιστημιακές Μονάδες αυξάνει με μεγάλη ταχύτητα. Το επόμενο Ακαδημαϊκό Έτος θα ανέρχονται σε 1200. Μια επιστημονική ερευνητική κοινότητα αναπτύσσεται σταθερά στο Ανατολικό Αιγαίο.
Το ερευνητικό Πανεπιστήμιο έχει ιδιαίτερη σημασία και για τις τοπικές κοινωνίες. Για την εκτέλεση των ερευνητικών προγραμμάτων χρησιμοποιούνται πολλές φορές συνεργάτες εκτός Πανεπιστημίου που αντλούνται από τις τοπικές κοινωνίες. Το όφελος αυτό για τις τοπικές κοινωνίες είναι πνευματικό και επιστημονικό, πέραν του οικονομικού. Ένα σημαντικό ποσοστό των ερευνητικών μας προσπαθειών αφορούν και ζητήματα των τοπικών κοινωνιών.
Κυρίες και κύριοι,
Αναφέραμε σε παρόμοιες τελετές κατά τη διάρκεια της Ακαδημαϊκής χρονιάς που πέρασε ότι ο επόμενος στρατηγικός στόχος του Πανεπιστημίου Αιγαίου είναι η ανάπτυξη σε μεγάλη έκταση των μεταπτυχιακών σπουδών. Μετά το πρώτο, το βασικό πτυχίο, που το θέλουμε αναβαθμισμένο και αυτοτελές, οι μεταπτυχιακές σπουδές εστιάζονται και εμβαθύνουν σε ειδικότερα θέματα όπως απαιτεί η επιστήμη. Την ακαδημαϊκή χρονιά 2001-2002, ξεκίνησαν τη λειτουργία τους πέντε νέα μεταπτυχιακά προγράμματα σπουδών. Τρία στη Μυτιλήνη, το ΠΜΣ στο Τμήμα Γεωγραφίας, το ΠΜΣ στο τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας, το ΠΜΣ στο τμήμα Επιστήμης της Θάλασσας, ένα στη Χίο, στο τμήμα Διοίκησης Επιχειρήσεων το οποίο ονομάσαμε ΜΒΑ (ΜΕΔΙΔΕ) κατά τα διεθνή πρότυπα, και ένα στη Σάμο το ΠΜΣ στο τμήμα Μαθηματικών.
Την ακαδημαϊκή χρονιά που έληξε, εγκρίθηκαν έξι ακόμη Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών.
– Τέσσερα στη Μυτιλήνη, δύο στο Τμήμα Περιβάλλοντος, ένα στο Τμήμα Πολιτισμικής Τεχνολογίας και ένα στο Τμήμα Κοινωνικής Ανθρωπολογίας.
– Ένα στη Σάμο, στο Τμήμα Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων, και
– Ένα στη Σύρο, στο Τμήμα Μηχανικών Σχεδίασης Προϊόντων και Συστημάτων.
Στα 16 Τμήματα του Πανεπιστημίου μας λειτουργούν 15 Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών ανεβάζοντας τις Πανεπιστημιακές μονάδες σε 31.
Μόλις το 1994 οι μονάδες αυτές ήταν έξι.
Πρόθεσή μας είναι στα Προγράμματα Μεταπτυχιακών Σπουδών να προσελκύσουμε πολλούς αλλοδαπούς φοιτητές, κυρίως από την ευρύτερη γεωγραφική περιοχή, δηλαδή τις χώρες της Μεσογείου, του Ευξείνου Πόντου, της Βαλκανικής χερσονήσου και της Αφρικής.
Κατά την τρέχουσα ακαδημαϊκή χρονιά διδάσκεται η ελληνική γλώσσα για αλλοδαπούς φοιτητές σ’ όλες τις Πανεπιστημιακές Μονάδες.
Πολλές φορές στο παρελθόν υποστηρίξαμε ότι τόσο το Αιγαίο όσο και όλη η χώρα μας έχει όλες τις προϋποθέσεις να εξελιχθεί σε ένα Πανεπιστημιακό Κέντρο της ευρύτερης γεωγραφικής περιοχής.
Πέρυσι αναφερθήκαμε απ’ αυτό εδώ το βήμα στην απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου για την επέκταση του Πανεπιστημίου Αιγαίου στην Κω και στη Λήμνο.
Η έγκριση ίδρυσης των δύο νέων Σχολών που έχουν σχεδιασθεί από την ομάδα ανάπτυξης του Πανεπιστημίου μας σύμφωνα με όλα τα νέα δεδομένα της επιστήμης και της τεχνολογίας θα καταστήσουν το Πανεπιστήμιό μας ένα από τα μεγαλύτερα ποιοτικά Πανεπιστήμια της Ελλάδας και της ευρύτερης περιοχής. Το μέγεθος έχει, στην πραγματικότητα, προσδιοριστεί από τον γεωγραφικό χώρο στον οποίο αναπτύσσεται και από τη δομή του που είναι δικτυακή. Ένα μη δικτυακό πανεπιστήμιο στο Αιγαίο θα περιορίζονταν σε μια μικρή Μονάδα σε ένα νησί. Από την άλλη πλευρά, ένα δικτυακό Πανεπιστήμιο στο Αιγαίο είναι υποχρεωμένο να είναι μεγάλο διότι μόνο έτσι ολοκληρώνονται η δικτυακή ανάπτυξη του μέσω βιώσιμων μονάδων.
Σήμερα κανείς δεν αμφισβητεί τη λογική αυτή.
Στην προ-προηγούμενη Σύγκλητο εξειδικεύσαμε τις αποφάσεις μας για την ίδρυση Πανεπιστημιακών δραστηριοτήτων στις δύο νέες Μονάδες και ορίσαμε ότι στη Λήμνο θα ιδρυθεί Τμήμα Μηχανικών Αγροκαλλιεργειών και Βιοσυστημάτων στα πλαίσια της εκεί σχεδιαζόμενης Σχολής Γεωργικών Επιστημών και Τεχνολογίας, και στην Κω Τμήμα Ιατρικής Πληροφορικής και Τεχνολογίας στα πλαίσια της εκεί σχεδιαζόμενης Σχολής Επιστημών της Υγείας.
Οι υποβληθείσες μελέτες από το Πανεπιστήμιό μας στο Υπουργείο Παιδείας, έχουν ήδη εγκριθεί και έχει προγραμματισθεί η σχετική απόφαση του Υπουργικού Συμβουλίου. Τα Τμήματα αυτά θα λειτουργήσουν μετά την ολοκλήρωση της παρούσας φάσης ανάπτυξης, δηλαδή την παραγωγή πτυχιούχων απ’όλα τα Τμήματα.
Και οι δύο τοπικές κοινωνίες έχουν προχωρήσει σε σημαντικές παραχωρήσεις νεοκλασσικών και άλλων κτιρίων για να βοηθήσουν την αρχική εγκατάσταση με την απαιτούμενη υποδομή.
Η ανάπτυξη και λειτουργία των δύο αυτών Σχολών ολοκληρώνει τη φυσιογνωμία του Πανεπιστημίου μας. Η παρούσα φάση ανάπτυξης έχει στραφεί στη τεχνολογική κατεύθυνση και το Πανεπιστήμιο Αιγαίου διαθέτει ήδη τρία Τμήματα Μηχανικών που είναι ενσωματωμένα στις Πανεπιστημιακές Σχολές. Με τις νέες εγκρίσεις τα Τμήματα των Μηχανικών ανέρχονται σε πέντε.
Η δημιουργία αμαλγάματος των τεχνικών σπουδών με τις συγγενείς Πανεπιστημιακές αποτελεί μια άλλη οργανωτική καινοτομία που επεβλήθη από τα γεωγραφικά δεδομένα του Αιγαίου.
Είναι όμως και μια προσέγγιση της νέας εποχής, που θέλει τον τεχνολογικό πολιτισμό να ολοκληρώνεται μέσα στις άλλες επιστήμες και όχι να προχωρά ανεξάρτητα.
Θέλω να αναφέρω επίσης ότι σε χρονικό ορίζοντα μετά την ολοκλήρωση της πρώτης φάσης, το Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχει σχεδιάσει δεύτερη Σχολή στη Χίο, με τρία Τμήματα, τη Σχολή Διεθνούς Πολιτικής και Οικονομίας. Η Σχολή αυτή έχει σχεδιασθεί να είναι ένα Διεθνές Κέντρο Πολιτικών και Οικονομικών Σπουδών.
Σ’ όλη αυτή τη μεγάλη προσπάθεια ανάπτυξης του Πανεπιστημίου Αιγαίου η διοίκηση του Ιδρύματος δεν είναι μόνη. Έχει τη συμπαράσταση και τη συστράτευση του συνόλου σχεδόν των μελών ΔΕΠ και της διοικητικής μηχανής. Οι Κοσμήτορες, οι Πρόεδροι και αναπληρωτές πρόεδροι των τμημάτων, πολλά μέλη ΔΕΠ, οι διοικητικοί προϊστάμενοι και οι γραμματείς, είναι όλοι παρόντες.
Θέλω δημόσια να εκφράσω τις ευχαριστίες μου σ’ όλους εκείνους που πέρα από ωράρια και αργίες εργάζονται με αφοσίωση για την εκπλήρωση του μεγάλου στόχου.
Θέλω να ευχαριστήσω εκείνους όλους που στήριξαν την απερχόμενη Πρυτανική Αρχή χωρίς καμία αμφιβολία για την σκοπιμότητα των στόχων της. Η πρόοδος που έχουμε επιτύχει είναι αποτέλεσμα συλλογικής προσπάθειας και ίσως αυτό έχει τη μεγαλύτερη σημασία.
Θέλω με την ευκαιρία αυτή, απευθυνόμενος στο σύνολο της Πανεπιστημιακής Κοινότητας, να επαναλάβω ότι η μόνη αγωνία μου, και ο κοινός παρανομαστής όλων των ενεργειών μου είναι και ήταν ένα Πανεπιστήμιο Διεθνούς Ακτινοβολίας, με κέντρα Αριστείας, με Καινοτόμες Κατευθύνσεις και με Ευαισθησία για την τοπική κοινωνία. Τις ελάχιστες φορές που αυτό δεν έγινε κατανοητό είμαι βέβαιος ότι οφείλονταν σε δική μου αδυναμία να το καταστήσω κατανοητό και γι αυτό ζητώ την κατανόηση από τους συναδέλφους που δεν κατάφερα να τους πείσω για τη δυναμική που θεράπευσα και θεραπεύω.
Παρ’ όλη τη θετική αυτή εικόνα που έχουμε σήμερα και τις καλύτερες ακόμα προοπτικές για το μέλλον τα πράγματα θα ήταν πολύ καλύτερα εάν είχε εφαρμοστεί η συνταγματική επιταγή για την πλήρη αυτοδιοίκηση και την Οικονομική αυτοτέλεια των Πανεπιστημίων. Η αποκέντρωση από το Υπουργείο Παιδείας πολλών αποφάσεων, εγκρίσεων και διοικητικών πράξεων στα Πανεπιστήμια θα ορθολογικοποιούσε την Ακαδημαϊκή λειτουργία τους και θα αύξανε την υπευθυνότητα των διοικήσεων. Το Υπουργείο Παιδείας συνεχίζει μέσα από ένα πλέγμα νόμων και λεπτομερειακών ρυθμίσεων να κρατά για τον εαυτό του την πραγματική δικαιοδοσία διοίκησης των ΑΕΙ. Είναι βέβαια αδύνατον να διοικηθούν έτσι τα Ιδρύματα και σε πολλές περιπτώσεις έχουμε φαινόμενα παρακμιακά.
Είναι άμεση ανάγκη αυτή η κατάσταση να διορθωθεί.
Πρωταρχικός στόχος της πολιτικής θα πρέπει να είναι ο καθορισμός των κανόνων χρηματοδότησης των ΑΕΙ, κανόνων που δεν μπορεί παρά να αντιστοιχίζουν τη χρηματοδότηση με το επιτελούμενο έργο.
Επαναλάβαμε και άλλες φορές ότι η υιοθέτηση μιας τέτοιας πολιτικής απαιτεί τόλμη από την πλευρά του Υπουργείου Παιδείας και ωριμότητα από την πλευρά των Πανεπιστημίων. Είναι όμως η μόνη λύση.
Η λειτουργία της σχετικής Επιτροπής του Υπουργείου Παιδείας, στην οποία συμμετέχει το Πανεπιστήμιο Αιγαίου εκπροσωπώντας τα άλλα Πανεπιστήμια της χώρας, μας δημιουργεί κάποια αισιοδοξία.
Από την άλλη πλευρά, πρέπει να υπάρξει μεγαλύτερη αλληλεγγύη και αλληλοσεβασμός των μερών που συγκροτούν την Πανεπιστημιακή Κοινότητα. Μεγαλύτερος σεβασμός στη δημόσια περιουσία και στα χρήματα του Ελληνικού λαού που διατίθενται στην Ανώτατη Εκπαίδευση. Δεν μπορούμε να μεγιστοποιήσουμε τις απαιτήσεις και να ελαχιστοποιούμε τις υποχρεώσεις. Το Πανεπιστήμιο συνολικά και ο κάθε ένας από εμάς, ατομικά, πρέπει να απαντάμε στο ερώτημα “τι κάναμε εμείς για τους άλλους; Τι κάνει ο ένας για τους πολλούς;” Είναι πολλά που πρέπει να αλλάξουν για να δεσμεύσουμε με αξιώσεις το μέλλον. Σ’ αυτό πρέπει να συμβάλλουμε όλοι: Διοικήσεις των Ιδρυμάτων, Καθηγητές, Διοικητικοί και Φοιτητές.
Δε μπορούμε να προχωρήσουμε με αξιώσεις στο μέλλον, όσα σχέδια κι αν έχουμε, όσους καλούς καθηγητές κι αν φέρουμε, όσα κτίρια κι αν φτιάξουμε, εάν έχουμε καταλήψεις από τους φοιτητές για ασήμαντες αφορμές ή αυθαίρετες ενέργειες στο όνομα της Ακαδημαϊκής Ελευθερίας, εάν έχουμε αποχή των καθηγητών από τις εξετάσεις και τη διδασκαλία, για οικονομικά ζητήματα του κλάδου, εάν ελάχιστες έστω μειοψηφίες φοιτητών επιδεικνύουν αλαζονική αντιμετώπιση της ζωής πριν καν την γνωρίσουν. Πώς θα δεχθούμε φοιτητές από άλλες χώρες; Πώς θα ανταγωνιστούμε Πανεπιστήμια άλλων χωρών που η λειτουργία τους δε διακόπτεται ποτέ;
Πώς θα γεννηθεί το νέο μέσα στα Πανεπιστήμιά μας;
Χρειαζόμαστε ένα νέο πολιτισμό μέσα στα Ανώτατα Εκπαιδευτικά Ιδρύματά μας.
Αυτό απαιτούν οι καιροί.
Στα Πανεπιστήμια οι καθηγητές πρέπει με το παράδειγμά μας και το λόγο μας να διαμορφώνουμε υπεύθυνους πολίτες.
Για να γίνει αυτό απαιτείται Ακαδημαϊκή Ελευθερία. Τα Πανεπιστήμια δεν δέχονται βίαιη επιβολή απόψεων, απ’όπου κι αν προέρχεται όποια κι αν είναι η αιτιολογία.
Το Ίδρυμά μας διαθέτει εσωτερικό κανονισμό, έναν από τους προοδευτικότερους της χώρας.
Το Ίδρυμά μας, όταν προήδρευσε στη Σύνοδο των Πρυτάνεων, πρωτοστάτησε στη διατύπωση κοινών θέσεων των ΑΕΙ, τις οποίες και παρέδωσε στον Πρωθυπουργό της χώρας, κατά την συνάντηση που είχαν μαζί του οι Πρυτάνεις στις 5 Μαρτίου 2003. Οι προτάσεις αυτές στοχεύουν στη δημιουργία ενός νέου τοπίου στην Ανώτατη Εκπαίδευση.
Το Πανεπιστήμιο Αιγαίου γνώρισε μια πρωτοφανή αύξηση του φοιτητικού δυναμικού τα έτη 2000, 2001 και 2002 όπως ήδη αναφέρθη. Το γεγονός αυτό δημιούργησε ιδιαίτερες απαιτήσεις σε θέματα όπως η φοιτητική μέριμνα, η κτιριακή υποδομή και το προσωπικό, Διδακτικό και Διοικητικό. Σε όλα αυτά τα μέτωπα αναπτύχθηκαν ταχύτατες δράσεις για την αντιμετώπιση των έκτακτων αναγκών. Τα αποτελέσματά τους δεν είναι αυτά ακριβώς που τελικά επιθυμούμε, είναι όμως άξια αναφοράς.
Οι φοιτητές στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου έχουν άμεση πρόσβαση στο διαδίκτυο, έχουν μεγαλύτερη πιθανότητα να στεγασθούν σε σχέση με φοιτητές άλλων Πανεπιστημίων, ενώ καταβάλλονται προσπάθειες για την οριστική λύση του ζητήματος της σίτισης, που όμως και σ΄ αυτό έχουν γίνει σημαντικές πρόοδοι. Τα συγκριτικά με τα άλλα πανεπιστήμια της χώρας στοιχεία που παρουσιάσθηκαν στη Σύγκλητο, ήσαν αρκετά ενθαρρυντικά. Παρ’ όλα αυτά μένουν να γίνουν πολλά ακόμη και η προσπάθεια θα συνεχισθεί με την ίδια ένταση.
Ως προς την κτιριακή υποδομή, ένα μεγάλο πρόγραμμα ανάπτυξης βρίσκεται σε πλήρη εξέλιξη. Θα αναφέρω τα τέσσερα κτίρια στη Μυτιλήνη συνολικής έκτασης 16.000 μ2, τα οποία εγκαινιάσαμε στις 29/6/2003 κι έχουμε ήδη μετακομίσει, το Αμφιθέατρο στη Χίο,το οποίο επίσης εγκαινιάσαμε τον Ιούνιο, τις Αποθήκες Καλαϊτζή στη Σάμο και το κτίριο Α στη Ρόδο που ολοκληρώθηκαν.
Στα έργα αυτά πρέπει να προστεθεί ένας σημαντικό αριθμός άλλων έργων, που είτε έχουν προκηρυχθεί είτε σχεδιάζονται.
Η απαλλοτρίωση των Ταμπάκικων της Σάμου είναι πλέον γεγονός και η Πανεπιστημιακή μας Μονάδα εκεί μπορεί να οραματισθεί τη λειτουργία της σ΄ ένα συγκρότημα παραδοσιακών κτιρίων που θα της προσδώσει μοναδικό χαρακτήρα. Η πιο μοντέρνα τεχνολογία θα στεγασθεί σ’ έναν αριθμό πέτρινων κτιρίων, ιδιαίτερης αρχιτεκτονικής και ιστορικής σημασίας.
Ακολουθεί η αγορά των Ταμπάκικων στη Χίο, όπου ολοκληρώθηκε η αγορά του κτιρίου Ζαφειράκη 4.500 τ.μ., σε οικόπεδο 7 στρεμμάτων. Στην ίδια περιοχή, στα Ταμπάκικα Χίου, έγινε προ δύο ημερών δωρεά νέου οικοπέδου, έκτασης 12 στρεμμάτων. Για τη δωρεά αυτή ευχαριστώ δημόσια την οικογένεια Λω, που χωρίς περιορισμούς μας παραχώρησε το σημαντικό αυτό οικόπεδο.
Με τις δύο ιδιοκτησίες στα Ταμπάκικα Χίου προχωρά ο συνολικός σχεδιασμός κτιριακής υποδομής για τις ανάγκες της Σχολής Επιστημών της Διοίκησης. Εκεί θα στεγασθούν, σε πρώτη φάση, ένα Τμήμα και η Κεντρική Διοικητική Υπηρεσία.
Αναπτύσσουμε το μεγάλο ποιοτικό Πανεπιστήμιο του Αιγαίου και από την ίδρυσή του δηλώσαμε την ευαισθησία για την κοινωνία μέσα στην οποία αναπτυσσόμαστε, σεβόμαστε τις παραδόσεις, την κλίμακα, την αισθητική του χώρου. Είναι αυτή ακριβώς η αρχή που υπαγορεύει την απόκτηση παλαιών κτιρίων και τη δόμηση νέων μέσα στα πλαίσια της κλίμακας του Αιγαίου.
Δίνουμε ιδιαίτερη σημασία στην άρτια λειτουργία των διοικητικών Υπηρεσιών. Η Διοικητική Υπηρεσία είναι εκείνη που εξασφαλίζει τη φοιτητική μέριμνα, στηρίζει τις σπουδές, σχεδιάζει και εκτελεί τα έργα – για να αναφερθώ σε μερικούς μόνο τομείς όπου η συμβολή της είναι αποφασιστική. Παρά την καθυστέρηση έγκρισης του οργανισμού, που συντάξαμε και ενέκρινε η Σύγκλητος, από την Πολιτεία, προχωρήσαμε σ’ όλες εκείνες τις οργανωτικές ρυθμίσεις που εξασφαλίζουν την εύρυθμη λειτουργία του Πανεπιστημίου, αναθέτοντας συγκεκριμένα καθήκοντα σε διοικητικούς υπαλλήλους μας. Θα πρέπει να αναφέρω ότι οι έχοντες καθήκοντα Γενικών Διευθυντών, Διευθυντών, Προϊσταμένων Γραμματειών, Τομέων κ.λπ. εκτελούν τα αντίστοιχα καθήκοντα χωρίς κανένα διευθυντικό επίδομα, λόγω μη έκδοσης του Οργανισμού από το Υπουργείο Παιδείας. Δεν έχει υπάρξει ούτε ένα παράπονο. Το σημειώνω και τους ευχαριστώ δημόσια.
Η αναπτυξιακή δυναμική θα συνεχισθεί και με την ίδρυση και λειτουργία των νέων Πανεπιστημιακών Μονάδων στην Κω και στη Λήμνο.
Για όσους αμφιβάλλουν για την πραγμάτωση αυτών των στόχων, τους καθησυχάζουμε ότι η ένταση και η διάρκεια της προσπάθειας δεν σταματά. Υπάρχει βέβαια το ζήτημα της χρονοταξίας και της καλύτερης προετοιμασίας ιδιαίτερα υπό το φως της εμπειρίας που διαθέτουμε πλέον για την ίδρυση νέων Πανεπιστημιακών Μονάδων. Σε κάθε νέο βήμα είμαστε προσεκτικότεροι.
Στους αναπτυξιοσκεπτικιστές πέρα από αυτές τις σκέψεις, που τους καλώ να προσέξουν ιδιαίτερα υπό το φως της έμπειρης γνώσης, τους καλώ επίσης να διερωτηθούν τι έχουν να πουν στους φοιτητές, προπτυχιακούς και μεταπτυχιακούς, που δεν θα ήσαν σήμερα μαζί μας εάν είχαμε μείνει στάσιμοι. Τι έχουν να πουν στους πολλούς και καλούς νέους καθηγητές, που δεν θα είχαν την ευκαιρία να εκλεγούν, στους νέους διοικητικούς που δεν θα είχαν την ευκαιρία να διορισθούν.
Τι έχουν να πουν για τη νέα επιστημονική ποιότητα, που είναι πραγματικότητα στο Ίδρυμά μας, τόσο στην Ελλάδα όσο και διεθνώς.
Τα πράγματα πρέπει να προχωράνε. Η πρόοδος, η ανάπτυξη, η βελτίωση είναι διαρκείς διαδικασίες. Αυτή είναι η έννοια της αειφορίας.
Αναμένουμε τον Σεπτέμβριο του 2004, να έχουμε τους πρώτους φοιτητές στη Λήμνο και στην Κω.
Μέσα σ’ όλα αυτά παραμένει σταθερή η προσήλωση μας στην καθιέρωση μιας Πανεπιστημιακής Κοινότητας με Ακαδημαϊκή Ελευθερία και Πολιτισμό.
Οι φοιτητές μας μαζί με τη μόρφωσή τους, ασκούνται στη συμμετοχή στη διοίκηση και στην οργάνωση πολλών πολιτιστικών εκδηλώσεων. Αποτελούν μια ζωντανή φοιτητική κοινωνία, ένα γεγονός που ενθαρρύνουμε.
Σε μια Κοινότητα όπου ο αλληλοσεβασμός είναι σταθερή παραδοχή, προχωράμε στη μόρφωση πολύ καλών επιστημόνων αλλά και συγχρόνως ελεύθερα σκεπτόμενων πολιτών. Στο Πανεπιστήμιό μας, η αντίθετη άποψη ποτέ δεν δαιμονοποιείται. Μας ενδιαφέρει η σύνθεση, μας ενδιαφέρει να ενσωματώνουμε κάθε τι θετικό απ’ όπου και αν προέρχεται, μας ενδιαφέρει το μέλλον, το μέλλον των νέων που πρέπει να είναι καλύτερο από το παρόν. Ιδιαίτερα αυτό το τελευταίο μας ενδιαφέρει όλο και περισσότερο καθώς διαπιστώνουμε ότι στην νέα εποχή που ήδη βρισκόμαστε υπάρχει μεγάλη ανάγκη για προσήλωση στις πανανθρώπινες αξίες της ελευθερίας, της Δημοκρατίας, της ανθρώπινης αλληλεγγύης, του σεβασμού του περιβάλλοντος και τέλος του ελεύθερου φρονήματος.
Τα Πανεπιστήμια είναι κατ’ εξοχήν χώροι του προβληματισμού της νέας γνώσης. Πολλοί ηγέτες στην Ιστορία της ανθρωπότητας ξεκίνησαν από τα Πανεπιστήμια.
Ας προστατεύσουμε αυτόν τον ναό της γνώσης από κάθε στρέβλωση και εξωτερική παρέμβαση. Ας τον σεβαστούμε.
Κυρίες και Κύριοι,
Ως απερχόμενη Πρυτανική Αρχή, διαβεβαιώνουμε όλους πως η Νέα Πρυτανική Αρχή θα συνεχίσει το έργο. Έχουμε την τύχη, Νέος Πρύτανης να είναι ο Καθ. κ. Σωκράτης Κάτσικας, ο οποίος επί έξι χρόνια ως Αντιπρύτανης έχει δώσει δείγμα πολύ καλής γραφής. Οι συνεργάτες του αποτελούν πρόσθετη εγγύηση για την επιτυχία στο μεγάλο έργο.
Τους εύχομαι Καλή Επιτυχία.
Αγαπητοί Πτυχιούχοι,
Μέχρι σήμερα δεν καταφέραμε να σας κατευοδώσουμε χωρίς συγκίνηση. Η κορυφαία αυτή στιγμή της Πανεπιστημιακής ζωής είναι πάντοτε φορτισμένη. Επιτρέψτε μου πέρα από τις ευχές μου για συνεχή πρόοδο να σας προτρέψω να συνεχίσετε να βελτιώνετε τις γνώσεις σας. Όποιος και αν είναι ο δρόμος που θα ακολουθήσετε να είσαστε ανοιχτοί στη νέα γνώση.
Η γνώση αλλά ακόμη περισσότερο η επιθυμία για γνώση είναι ο ασφαλέστερος δρόμος για το μέλλον.