Αρχική Νέα Τοπικά Τα καρτέλ του Αιγαίου οδηγούνται σε σύρραξη

Τα καρτέλ του Αιγαίου οδηγούνται σε σύρραξη

11

 Σε γενικευμένη «σύρραξη» μεταξύ των ακτοπλοϊκών εταιρειών από το φθινόπωρο, σε όλες τις γραμμές του Αιγαίου και τις Αδριατικής, οδηγούν, σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, τα εναλλακτικά σενάρια που εξετάζουν, ήδη, οι κύριοι «παίκτες» της αγοράς.


Η θρυλούμενη «ναυμαχία», όμως, των εταιρειών του κλάδου μένει να αποδειχθεί στην πράξη αν είναι πραγματική ή «εικονική». Κι αυτό καθώς η γενική διεύθυνση της Επιτροπής Ανταγωνισμού, σε εισήγησή της για τον κλάδο της ακτοπλοΐας -ύστερα από σχετική έρευνα που δεξήγαγε- διαπίστωσε σοβαρότατες στρεβλώσεις, οι οποίες ισοδυναμούν πρακτικά με τη σύσταση «καρτέλ».

Πρόστιμα για 14 εταιρείες


Στην εισήγησή της αναφέρεται μεταξύ άλλων σε «οριζόντια σύμπραξη αναφορικά με την τιμολογιακή τους πολιτική, σε προσφορές συμπαιγνίας (έμμεσο καθορισμό ναύλων) και τον περιορισμό της παραγωγής και διάθεσης δρομολογίων».


Εισηγείται, μάλιστα, την επιβολή προστίμων σε 14 ακτοπλοϊκές εταιρείες. Σε ανακοίνωση της Επιτροπής Ανταγωνισμού σημειώνεται ότι η εισήγηση της γενικής διεύθυνσης ανταγωνισμού δεν είναι δεσμευτική για την Επιτροπή. Παρά τη σοβαρότητα του θέματος, ωστόσο, η Επιτροπή ανακοίνωσε ότι πρόκειται να συνεδριάσει για το θέμα στις 9 Οκτωβρίου! Επιτρέποντας επί δυόμισι μήνες στις εταιρείες να λειτουργούν υπό την κατηγορία ότι δρουν σε συννενόηση μεταξύ τους. Κατηγορία, όμως, η οποία μπορεί να επιβεβαιωθεί ή και να ανατραπεί τον Οκτώβριο.


Η Επιτροπή Ανταγωνισμού κινητοποιήθηκε ύστερα από την κατάσταση που διαμορφώθηκε τα τρία τελευταία χρόνια στην ακτοπλοΐα μετά τη σταδιακή απελευθέρωση των ναύλων. Σύμφωνα με αυτή:


*Οι εταιρείες έχουν περάσει στον έλεγχο ελάχιστων επιχειρηματιών.


*Στις περισσότερες γραμμές η επιβατική κίνηση μοιράζεται ανάμεσα σε δύο εταιρείες, ενώ μία από αυτές ελέγχει μερίδια αγοράς άνω του 70% στις γραμμές του Σαρωνικού και των Σποράδων.


*Οι τιμές οικονομικής θέσης στα πλοία αυξήθηκαν έως και 179% από το 2004 μέχρι σήμερα, όπως είχε αποκαλύψει η «Οικονομία».


*Οι τιμές των εταιρειών βρίσκονται πολύ κοντά η μία στην άλλη.


*Ακόμα και ακτοπλοϊκές με γερασμένα πλοία ορίζουν τιμές εισιτηρίων ακριβότερες από αυτές σύγχρονων σκαφών, εκμεταλλευόμενες την έλλειψη πλοίων και επαρκών δρομολογίων το καλοκαίρι.


*Οι εταιρείες περικόπτουν δρομολόγια ή βάζουν τα πλοία τους να κόβουν ταχύτητα για να γλιτώνουν καύσιμα, με αποτέλεσμα να ταλαιπωρούνται οι επιβάτες, που υποχρεώνονται να ταξιδεύουν ακόμα περισσότερες ώρες.


Σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, οι διαπιστώσεις της γενικής διεύθυνσης ανταγωνισμού μπορούν να αποτελέσουν τη θρυαλλίδα ραγδαίων αλλαγών που φθάνουν μέχρι του σημείου εταιρείες του χώρου να αλλάξουν χέρια.


Οι εξελίξεις


Ηδη κυοφορούνται τέτοιες εξελίξεις και μια εταιρεία φέρεται μάλιστα να έχει πουληθεί. Παράγοντες της αγοράς θυμίζουν ότι ο όμιλος Vibardia άλλαξε χέρια εν μέσω του θορύβου που προκλήθηκε για το καρτέλ στον χώρο του γάλακτος δίνοντας ένα μέτρο των σαρωτικών αλλαγών που ενδέχεται να ακολουθήσουν στον χώρο της ακτοπλοΐας.


Να σημειωθεί ότι την κατάσταση εμφανίζεται να «ανέχεται» η ηγεσία του υπουργείου Εμπορικής Ναυτιλίας και Νησιωτικής Πολιτικής (ΥΕΝΝΠ). Και αυτό γιατί έχει καταργήσει στην πράξη τη λειτουργία της Ρυθμιστικής Αρχής Θαλάσσιων Ενδομεταφορών (ΡΑΘΕ), η οποία κανονικά έπρεπε να εποπτεύει την αγορά σε καθημερινή βάση, μη επιτρέποντας στις εταιρείες να «αλωνίζουν» κυριολεκτικά εις βάρος των καταναλωτών-επιβατών.


Παράγοντες της αγοράς αναρωτιούνται αν το αρμόδιο υπουργείο είναι σε θέση να ελέγξει το «ξέφραγο αμπέλι» της ακτοπλοϊκής αγοράς που περιγράφει στην ανακοίνωσή της η γενική διεύθυνση ανταγωνισμού. Σε μια χρονική στιγμή, μάλιστα, που οι εταιρείες πιέζονται ασφυκτικά από το κόστος των καυσίμων και επιδιώκουν να μεγιστοποιήσουν τα έσοδά τους μέσω νέων αυξήσεων στους ναύλους.


Μονόδρομος για τους ισχυρούς «παίκτες», ωστόσο, είναι η σημαντική αύξηση των μερίδίων αγοράς που ελέγουν στις επιμέρους χρυσοφόρες γραμμές της Κρήτης (Ηράκλειο, Χανιά), των Κυκλάδων (Παροναξία και Μύκονο, Σαντορίνη), των Δωδεκανήσων (Κως, Ρόδος) και του βορείου Αιγαίου (Χίος, Μυτιλήνη).


Για να συμβεί αυτό, όμως, εξηγούν στελέχη της αγοράς, οι ισχυρές εταιρείες οφείλουν να «καταπιούν» την πελατεία των μικρότερων εταιρειών ή και τις ίδιες τις εταιρείες όπου αυτό κριθεί σκόπιμο. Με τον τρόπο αυτόν άλλωστε αποφεύγεται ο κίνδυνος πολέμου τιμών.


Από τον οποίο θα έτρωγε η μια τις σάρκες της άλλης, αλλά, τελικά, καμία δεν θα κατάφερνε να βάλει στο ταμείο της τα έσοδα που χρειάζεται για να νιώθει σίγουρη για το μέλλον.


Οι εξελίξεις αναμένεται να έχουν καταιγιστικό ρυθμό από το φθινόπωρο. Εμπειροι παράγοντες του κλάδου υποστηρίζουν ότι οι κύριοι «παίκτες» θα υποχρεωθούν να πορευθούν «έχοντας στο ένα χέρι κλάδο ελαίας και στο άλλο το όπλο». Κι αυτό καθώς, όπως υποστηρίζουν, το νέο τοπίο στην ακτοπλοΐα θα διαμορφωθεί κυρίως μέσω στρατηγικών κινήσεων με τις οποίες θα ασκούνται πιέσεις στους αντιπάλους πριν οδηγηθούν στο τραπέζι των διαπραγματεύσεων, όπου θα (ξανα)μοιραστεί η ακτοπλοϊκή «πίτα».


Οι εξελίξεις θα καθοριστούν από τις κινήσεις που θα κάνουν τα στρατηγεία των τεσσάρων ισχυρότερων εταιρειών του κλάδου που σχηματίζουν «γεωγραφικά» ένα τετράγωνο: από τη Βούλα (όμιλος Attica) ως τον Πειραιά (Hellenic Seaways) κι απ’ το Ηράκλειο (Μινωικές Γραμμές) ως τα Χανιά (ΑΝΕΚ).


Τρία πρόσωπα ελέγχουν τις τέσσερις μεγαλύτερες ακτοπλοϊκές εταιρείες:


*Ο Γ. Σ. Βαρδινογιάννης, που ελέγχει τις δύο από τις ισχυρότερες εταιρείες του κλάδου (ΑΝΕΚ, Hellenic Seways), μέσω της κυπριακής Sea Star.


*Ο Ανδρ. Βγενόπουλος της Marfin Investment Group (MIG), που ελέγχει τον όμιλο Attica, στον οποίο ανήκουν η Blue Star Ferries και η Superfast Ferries.


*Ο Ναπολιτάνος Ε. Grimaldi, ο οποίος κατέχει περίπου το 30% των Μινωικών Γραμμών.


Η κύρια «σύγκρουση», σύμφωνα με στελέχη της αγοράς, αναμένεται να διεξαχθεί στο Αιγαίο μεταξύ του Γ. Σ. Βαρδινογιάννη και του Ανδρ. Βγενόπουλου. Μια «ναυμαχία», δηλαδή, μεταξύ των πλοίων της ΑΝΕΚ και της Helenic Seaways (HSW) από τη μια και των Blue Star Ferries και Superfast Ferries από την άλλη.


Οι πρώτες «αψιμαχίες» άρχισαν, ήδη, από τις αρχές του καλοκαιριού με αφορμή την απόφαση της ΑΝΕΚ να δρομολογήσει πλοία της και στο Αιγαίο, εκτός από τις γραμμές της Κρήτης όπως γινόταν μέχρι πρόσφατα. Ετσι, τα πλοία της Blue Star Ferries, που κυριαρχούσαν στις Κυκλάδες, άρχισαν να περικυκλώνονται από πλοία της Hellenic Seaways και της ΑΝΕΚ.


Κόντρες


Είναι χαρακτηριστικό ότι η HSW απέσυρε αιφνιδιαστικά πλοίο της από το Ρέθυμνο και το «έριξε» στην πρώτη γραμμή του μετώπου, δηλαδή στα δρομολόγια της Παροναξίας. Εκεί όπου η ΑΝΕΚ είχε τοποθετήσει επίσης το πλοίο της «Πρέβελης».


Για να διατηρήσει τα μερίδια αγοράς της η Blue Star σήκωσε το «γάντι» παγώνοντας τις αυξήσεις που θα επέβαλλε από τον Ιούλιο (είχε αυξήσει, ήδη, τους ναύλους τον Μάρτιο) και στη συνέχεια πρόσφερε ειδικές εκπτώσεις για τους μήνες Ιούλιο και Αύγουστο. Η ΑΝΕΚ, από την πλευρά της, πρόσφερε σημαντικά φθηνότερο ναύλο από την Blue Star.


Ταυτόχρονα η ΑΝΕΚ μπήκε και στις γραμμές του βόρειου Αιγαίου (Χίος, Μυτιλήνη) και έντονη φημολογία έφερνε τη διοίκησή της να κάνει απλώς ένα «τεστ ντράιβ» πριν επιτεθεί στην Blue Star και στη γραμμή των Δωδεκανήσων (Κως, Ρόδος). Γι’ αυτό ακριβώς το ενδεχόμενο προετοιμάζονται, ήδη, στον όμιλο Attica, η διοίκηση του οποίου φέρεται να σχεδιάζει γενική αντεπίθεση σε όλα τα μέτωπα του Αιγαίου (συμπεριλαμβανομένης της Κρήτης) από το φθινόπωρο.


Στελέχη της αγοράς, ωστόσο, επισημαίνουν ότι για το τι θα συμβεί στο Αιγαίο πολλά θα κριθούν από τις εξελίξεις στην Αδριατική.


Πηγή: Ελευθεροτυπία