Αρχική Πολιτισμός Διεθνές Συνέδριο οχυρωματικής αρχιτεκτονικής με επίκεντρο τον Ανάβατο

Διεθνές Συνέδριο οχυρωματικής αρχιτεκτονικής με επίκεντρο τον Ανάβατο

84

 

Αν το συνέδριο γινόταν πριν μερικούς… αιώνες θα βρίσκονταν στη Χίο στρατιωτικά στελέχη και υπουργοί Άμυνας των χωρών έτσι ώστε να γνωρίσουν από κοντά την οχυρωματική οργάνωση του Αναβάτου.
   Σήμερα το ίδιο θέμα είναι αντικείμενο έρευνας των αρχαιολόγων, αρχιτεκτόνων, πολιτικών μηχανικών και γενικά εκπροσώπων του πολιτιστικού τομέα.
   Από την Παρασκευή, 26, μέχρι και την Κυριακή 28 Σεπτεμβρίου πραγματοποιείται στο Ομήρειο Πνευματικό Κέντρο Διεθνές Συνέδριο με τίτλο «Η οχυρωματική αρχιτεκτονική στο Αιγαίο και ο Μεσαιωνικός Οικισμός του Αναβάτου Χίου».
   Κατά τη διάρκεια συνέντευξης τύπου ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής του συνεδρίου Νίκος Γκιολές και η Προϊσταμένη της 3ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων Αριστέα Καββαδία (που μαζί με το Ταμείο Διαχείρισης Πιστώσεων για Αρχαιολογικά έργα είναι οι οργανωτές) αναφέρθηκαν στο έντονο διεθνές ενδιαφέρον που υπάρχει αφού ήδη οι ανακοινώσεις ανέρχονται σε 75 (θα γίνουν από 105 ομιλητές) ενώ 95 άτομα έχουν εγγραφεί με συνδρομή ως ακροατές.
   Η διοργάνωση του Συνεδρίου γίνεται με αφορμή το έργο αναστήλωσης και ανάδειξης που συντελείται με χρηματοδότηση του ΠΕΠ Βορείου Αιγαίου στο πλαίσιο του Γ’ ΚΠΣ στο τμήμα του αρχαιολογικού χώρου του Αναβάτου, το καλούμενο Μεσοχώρι.
   «Ο Ανάβατος είναι μια δουλειά που δεν τελειώνει. Έχει δουλειά χρόνων και ανάγκη μελλοντικής χρηματοδότησης. Σκοπός του συνεδρίου είναι να ευαισθητοποιηθεί ο κόσμος, η πολιτεία, η τοπική αυτοδιοίκηση, η περιφέρεια έτσι ώστε να συνεχιστούν οι εργασίες», σημείωσε η κα Καββαδία.
   «Σε αυτή τη φάση έγιναν πράγματα, ίσως όχι πολλά, όμως υπήρξε κυρίως κωλυσιεργία όσο αφορά τις απαλλοτριώσεις στο Μεσοχώρι», τόνισε ο Πρόεδρος της Οργανωτικής Επιτροπής κ. Γκιολές.
   Ο αντιδήμαρχος πολιτισμού του Δήμου Χίου και πρόεδρος του Ομηρείου Δημήτρης Μάντικας, επισήμανε εξάλλου την ευκαιρία που δίνεται μέσω των συνεδρίων προβολής του τόπου και σημείωσε ότι μετά τον Ανάβατο είναι το Κάστρο της Χίου που χρειάζεται ανάδειξη.


   
   Επείγουν οι απαλλοτριώσεις
   Η προϊσταμένη της 3ης Εφορείας Βυζαντινών Αρχαιοτήτων αφού σημείωσε ότι οι απαλλοτριώσεις ακολούθησαν την οδό που προβλέπεται στο υπουργείο, σημείωσε ότι πρέπει να προχωρήσουν επειγόντως έτσι ώστε να μη χαθεί και η χρηματοδότηση των 250.000 ΕΥΡΩ.
   «Από τέλος Ιουνίου ο φάκελος των απαλλοτριώσεων του Μεσοχωρίου βρίσκεται στην Κτηματική Υπηρεσία του Δημοσίου», σημείωσε η κα Καββαδία. Τόνισε δε ότι θα υπάρξει οικονομική ανακούφιση για τους ιδιοκτήτες εκείνους που η περιουσία τους θα απαλλοτριωθεί.
   Σε ότι αφορά το έργο που έχει γίνει είναι η συνέχιση των εργασιών για τη διαμόρφωση της πλατείας στον κάτω οικισμό, η ολοκλήρωση της συντήρησης σε ορισμένα κτίρια, η επισκευή ερειπωμένων τοιχίων, οι διαμορφώσεις μονοπατιών καθώς και η ολοκλήρωση των μελετών για τα υπό απαλλοτρίωση κτίρια.
   
 Ζωή από τον 6ο αιώνα
   Ειδική αναφορά έκανε η κα Καββαδία στα 301 νομίσματα που βρέθηκαν στην Ακρόπολη και το Μεσοχώρι:
   «Βρέθηκαν νομίσματα που ανήκουν στο 2ο μισό του 6ου αιώνα, του 9 & 10ου  αιώνα  που δηλώνουν μια χρήση του Κάστρου παρά μια οικιστική εγκατάσταση, σε όλη αυτή τη διάρκεια των σκοτεινών χρόνων με τις πειρατικές επιδρομές, πολύ πριν τη Νέα Μονή», σημείωσε μιλώντας ιδιαίτερα για τις πλούσιες προφορικές παραδόσεις που έχει ο Ανάβατος.
   Τα συμπεράσματα που βγαίνουν είναι ότι ο βράχος οχυρώθηκε για στρατιωτικούς σκοπούς και στη συνέχεια έγινε καταφύγιο από τους κατοίκους της ακτής. Έτσι εξηγείται για ένα τμήμα επιστημόνων το γεγονός ότι ο γειτονικός παραλιακός ελληνιστικός, ρωμαϊκός, παλαιοχριστιανικός οικισμός χάνεται.
   Πλούσια είναι η συλλογή νομισμάτων την περίοδο της γενουατοκρατίας, όπου ο Ανάβατος εντάχθηκε στο αμυντικό σύστημα των γενουατών μαζί με τις Βίγλες, τα κάστρα και τα μεσαιωνικά χωριά.

 


   «Αν μελετήσει κανείς τον Ανάβατο θα διαπιστώσει ότι είναι σε ένα σημείο όπου μπορεί να δεχτεί από παντού μηνύματα και να τα ανταποδώσει. Έχει σχέση με τη Δυτική Ακτή, βρίσκεται στο στενότερο σημείο του νησιού και μπορεί να υπάρξει επικοινωνία με την ανατολική πλευρά και την πόλη της Χίου. Είναι δε κρυμμένος τόσο από τη στεριά (φαίνεται από πολύ λίγα μέρη) όσο και από τη θάλασσα», έδωσε το στίγμα του οικισμού η Αριστέα Καββαδία προσθέτοντας ότι επί οθωμανικής αυτοκρατορίας γνωρίζει ακμή το 17-18ο αιώνα.
   Με στόχο λοιπόν την ένταξη στο ΕΣΠΑ, αρχικά είχε συζητηθεί η χρηματοδότηση μέσω του υπουργείου Ανάπτυξης, ο Ανάβατος μπορεί στο μέλλον να αποτελέσει ένα οικισμό ζωντανό οικιστικά στο κάτω τμήμα (οικισμός του 19ου αιώνα), να έχει το Μεσοχώρι όπου θα υπάρχει αρχαιολογικό μουσείο, λαογραφικό με επίκεντρο τη ζωή του Αναβατούση, εικαστικούς χώρους και αίθουσα για εκπαιδευτικά προγράμματα όλο το χρόνο και με την Ακρόπολη όπου ξεχωρίζει ο Ι.Ν. του Ταξιάρχη και το τριώροφο (πρέπει όμως να ολοκληρωθούν και αυτά τα έργα που έμειναν στη μέση από το Β’ ΚΠΣ). Δεμένες οι δράσεις αυτές με αναρριχητικό και ορεινό πεζοπορικό τουρισμό, πρόγραμμα αξιοποίησης που αναμένεται να παρουσιαστεί στο συνέδριο, μπορεί να αποτελέσει πηγή ζωής για την ευρύτερη περιοχή και σημείο αναφοράς για τη Χίο.
   Παράλληλα με το συνέδριο θα πραγματοποιηθεί έκθεση έργων τέχνης με θέμα «εργων ανθρώπων σε πόλεμο και ειρήνη» στη Σκοτεινή Φυλακή Κάστρου Χίου καθώς και «Εικαστική Προσέγγιση στον Ανάβατο» από τον Αντώνη Πατεράκη (26-28/9 στο Ομήρειο & 29/9-31/12 στο Δημοτικό κτήριο Αναβάτου).
  
Θοδωρής Πυλιώτης,

αναδημοσίευση ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ 25/9/2008