Αρχική Νέα Ελλάδα - Κόσμος Αρνητικό το ΥΠΕΧΩΔΕ για την επιδότηση φουντάνας, πρόταση Γ. Κοσμίδη

Αρνητικό το ΥΠΕΧΩΔΕ για την επιδότηση φουντάνας, πρόταση Γ. Κοσμίδη

62

 Κατόπιν της υποβολής ερώτησης του Βουλευτή Χίου Ιωάννη Κοσμίδη προς τον υπουργό ΠΕ.ΧΩ.ΔΕ. για την λήψη μέτρων όσον αφορά την αντιμετώπιση της λειψυδρίας στις 13 Αυγούστου του 2008, ήρθε και η απάντηση του Υφυπουργού κ. Σταύρου Καλογιάννη που κάθε άλλο παρά θετική είναι.

Παράλληλα από πλευράς του κ. Κοσμίδη υποβλήθηκαν προτάσεις για τη λήψη μέτρων που θα διευκολύνουν την κατασκευή ομβροδεξαμενών στις νησιωτικές περιοχές με στόχο την εξοικονόμηση νερού.

Τι λέει το υπουργείο:

«Θέμα: “Μέτρα για την αντιμετώπιση της λειψυδρίας”.
Σχετ. Η με αρ. πρωτ. 3377/13-8-08 Ερώτηση του βουλευτή κ. Ι. Γ. Κοσμίδη.
Για το παραπάνω θέμα, σας ενημερώνουμε τα ακόλουθα:
1. Η κατασκευή υδατοδεξαμενών (υδαταποθηκών) δεν περιλαμβάνεται στις οικοδομικές εργασίες, για τις οποίες απαιτείται η έκδοση οικοδομικής άδειας (άρθρο 22, παράγρ. 1 του Ν. 1577/86 περί Γενικού Οικοδομικού Κανονισμού, όπως ισχύει), όπως δεν περιλαμβάνεται και στις οικοδομικές εργασίες για τις οποίες, αντί έκδοσης οικοδομικής άδειας δίδεται η δυνατότητα έγκρισης εργασιών μικρής κλίμακας από την αρμόδια πολεοδομική υπηρεσία. Απόφαση υπουργού ΠΕΧΩΔΕ με αριθμ. πρωτ. 5219/3-2-2004, ΦΕΚ 114/Δ/17-2-2004, κατά εξουσιοδότηση του Ν. 3212/2003).
2. Κατά συνέπεια η κατασκευή υδατοδεξαμενών υπόκεινται στην υποχρέωση έκδοσης οικοδομικής άδειας και στη μεν περίπτωση νεοανεγειρόμενης οικοδομής προβλέπεται στην οικοδομική άδεια της οικοδομής εφόσον κρίνεται απαραίτητη (άρθρο 8, παράγρ. 2 του από 8-7-1993 Π. Δ/γματος, ΦΕΚ 795/Δ/13-7-1995 περί τρόπου έκδοσης οικοδομικών αδειών), στη δε περίπτωση υφιστάμενης οικοδομής αντιμετωπίζεται ως μεμονωμένη κατασκευή – προσθήκη…».

 

Οι προτάσεις Γ. Κοσμίδη:

Αθήνα, 13 Οκτωβρίου 2008
Αριθ. πρωτ.: οικ. 269

Ταχ. Δ/νση:

Πληροφ.:
Τηλ.:

Fax :
Μητροπόλεως 1,
10557, ΑΘΗΝΑ
Αντ. Μήλιας
210-3709561-3
210-3236008
210-3709560
ΠΡΟΣ:
Υπουργό Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων


ΚΟΙΝ:
ΜΜΕ Ν. ΧΙΟΥ

ΘΕΜΑ:
Κατασκευή ομβροδεξαμενών στις νησιωτικές περιοχές
ΣΧΕΤ:
α. Η με αριθ. πρωτ. 184/13-08-2008 ερώτησή μας προς τον Υπουργό ΠΕΧΩΔΕ
β. Η με αριθ. πρωτ. 3303Β/06-09-2008 απάντηση του Υ.ΠΕ.ΧΩ.Δ.Ε.

Κύριε Υπουργέ,
Μετά την υποβολή ερώτησης για το θέμα και την απάντησή σας σε αυτήν, επανερχόμαστε προκειμένου να σας καταθέσουμε τις σκέψεις και τις προτάσεις μας στην κατεύθυνση της λήψης μέτρων που θα διευκολύνουν την κατασκευή ομβροδεξαμενών στις νησιωτικές περιοχές, που θα έχει ως αποτέλεσμα την εξοικονόμηση νερού για τις ανάγκες της ύδρευσης οικιστικών περιοχών.
Είναι γεγονός ότι στο παρελθόν οι κάτοικοι των νησιών του Αιγαίου κατασκεύαζαν κλειστές υδαταποθήκες (φουντάνες, στέρνες), στις οποίες αποθήκευαν το νερό στις υγρές περιόδους του έτους, για να χρησιμοποιηθεί στις ξηρές περιόδους. Θα πρέπει δε να σημειωθεί ότι, οι κατασκευές αυτές (από τις οποίες πολλές διατηρούνται ακόμα και στις μέρες μας) αποτελούν στοιχεία μοναδικής τεχνικής, τόσο για τον τρόπο κατασκευής τους όσο και για τα υλικά τα οποία χρησιμοποιήθηκαν για τη στεγανοποίησή τους. Έτσι λοιπόν οι προηγούμενες γενιές μας κληροδότησαν τη στρατηγική διαχείρισης του νερού αλλά και τις τεχνικές λύσεις για την αντιμετώπισή του.
Στις μέρες μας η αυστηρή προσήλωση στις προδιαγραφές και τους κανονισμούς που επιβάλλει η τεχνική μας (σίγουρα επιβεβλημένη για πολλούς λόγους) μας στερούν από τη δυνατότητα να συνεχίσουμε αυτή την παράδοση. Διότι η κατασκευή μιας ομβροδεξαμενής (ή φουντάνας όπως την αποκαλούν οι Αιγαιοπελαγίτες) αντιμετωπίζεται από τον Κτιριοδομικό Κανονισμό και τις πολεοδομικές διατάξεις όπως η κατασκευή ενός δωματίου στο εκάστοτε κτίριο.
Για το λόγο αυτό σας καταθέτουμε τις προτάσεις μας οι οποίες στοχεύουν στην καθιέρωση ειδικών διατάξεων οι οποίες θα παροτρύνουν και θα ενθαρρύνουν τους κατοίκους των νησιών μας στο να κατασκευάζουν ομβροδεξαμενές στα νέα αλλά και στα υφιστάμενα κτίρια.

Α. ΝΕΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ
Σύμφωνα με την παρ 2 του άρθρου 8 του ΠΔ της 8/7/1993 (ΦΕΚ 795 Δ΄/13-7-1993) «περί τρόπου έκδοσης αδειών οικοδομικών εργασιών» προβλέπεται:
«2. Στην έννοια των οικοδομικών εργασιών για ανέγερση νέας οικοδομής ή προσθήκης σε υφιστάμενη οικοδομή, περιλαμβάνονται και όλες εκείνες οι εργασίες που καθιστούν το κτίριο άρτιο για λειτουργία, όπως οι εργασίες για την κατασκευή περιτοιχίσεων, ή περιφράξεων, βόθρων, υπογείων δεξαμενών νερού, εκσκαφών, επιχώσεων, κοπής δέντρων».
Σύμφωνα με την παρ 4.4 του άρθρου 26 του υπ’ αριθ. πρωτ.. 3046/304/30-1/3-2-1989 (ΦΕΚ 59 Δ’) Κτιριοδομικού Κανονισμού προβλέπεται:
«Σε κάθε περίπτωση, επιτρέπεται η συλλογή ομβρίων σε στεγανή δεξαμενή, υπό τις ακόλουθες προϋποθέσεις. Η δεξαμενή πρέπει:
* Να έχει επαρκή χωρητικότητα σύμφωνα με τις τοπικές συνθήκες.
* Να έχει στεγανά τοιχώματα που να αποκλείουν τόσο τη διαρροή των ομβρίων, όσο και κυρίως την εισροή υπόγειων ή άλλων νερών.
* Να έχει επαρκή αερισμό και στόμια καθαρισμού και επίσκεψης.
* Να απέχει τουλάχιστο 1,00 m από τα όρια του οικοπέδου ή τα θεμέλια κτιρίων και 5,00 m από κάθε πηγή νερού.
Το τελευταίο αυτό εδάφιο, θεωρώντας ότι όλα τα όμβρια «… είναι δυνατόν να προκαλέσουν ενόχληση ή συνιστούν κίνδυνο για την υγεία ….» (βλέπε παρ 4.1 του ίδιου άρθρου), δημιουργεί προβλήματα στην συνηθισμένη πρακτική να κατασκευάζονται δεξαμενές συλλογής των ομβρίων μέσα στο όγκο του υπογείου και των θεμελίων, εκμεταλλεύοντας με τον τρόπο αυτό μέρος του φέροντα οργανισμού, και αποβλέποντας στην οικιακή χρήση του νερού.
Το νερό που συλλέγεται είναι αυτό που απορρέει από τις στέγες και τα δώματα των κτιρίων. Εδώ πρέπει να σημειώσομε ότι η πρακτική αυτή είναι πολύ παλιά και στο νομό Χίου τη συναντάμε κυρίως στην πόλη της Χίου και στο Βροντάδο σε κτίσματα με φέρουσα λιθοδομή.
Πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι, παρά το ότι οι δεξαμενές αυτές είναι κατασκευασμένες στα θεμέλια των κτιρίων (δηλαδή έρχονται σε αντίθεση με τις διατάξεις του Κτιριοδομικού Κανονισμού), ουδέποτε παρατηρήθηκε πρόβλημα από την ύπαρξη και τη λειτουργία τους, είτε στην ασφάλεια των κτιρίων είτε στην υγιεινή των κατοίκων που έκαναν χρήση του νερού. Βέβαια προς την κατεύθυνση αυτή συνέβαλλε και η παραδοσιακή τεχνική που ακολουθούν οι κάτοικοι στον τρόπο συλλογής και χρήσης του νερού (απόρριψη του νερού των πρώτων βροχών, χρήση του νερού μόνο για πλύσιμο και όχι ως πόσιμο).
Στη συνέχεια των διατάξεων του Κτιριοδομικού Κανονισμού και σε άλλο σημείο του ίδιου άρθρου, συγκεκριμένα στην παρ 5.5 η οποία αφορά τις δεξαμενές πυρόσβεσης, αναφέρεται:
«Επιτρέπεται η χρησιμοποίηση της δεξαμενής ως αποθήκης νερού και για άλλες εγκαταστάσεις, εφόσον:
α) Πληρούνται οι προϋποθέσεις των παραγράφων 2.4. και 2.5. του παρόντος άρθρου.
β) Εξασφαλίζεται απόλυτα ανά πάσα στιγμή και υπό όλες τις προϋποθέσεις η ύπαρξη επαρκούς ποσότητας νερού στα πυροσβεστικά σημεία, όπως προβλέπουν οι ισχύουσες διατάξεις.
γ) Εξασφαλίζεται η υγιεινή ποιότητα του νερού της δεξαμενής».
Στην περίπτωση δηλαδή της κατασκευής δεξαμενών αποθήκευσης νερού πυρόσβεσης δεν υπάρχει η απαίτηση της απόστασης 1,00 m από τα όρια του οικοπέδου ή τα θεμέλια.
Α.1. ΠΡΟΤΑΣΗ 1
Επομένως προτείνεται η προσθήκη στο άρθρο 26 του Κτιριοδομικού Κανονισμού ότι:
«Επιτρέπεται η κατασκευή δεξαμενής συλλογής ομβρίων από τα δώματα κτιρίων υπό τις προϋποθέσεις της παρ 2.4. και του στοιχείου (γ) της παρ 5.5 του άρθρου 26, με ανάλογη αναμόρφωση της παρ 2.5.
Θα πρέπει να επισημάνουμε ότι κατά κανόνα στα περισσότερα νησιά του Αιγαίου οι κάτοικοι δεν πίνουν το νερό που παρέχεται από τα δίκτυα ύδρευσης, διότι είναι υφάλμυρο. Το πόσιμο νερό που χρειάζεται για τις οικιακές ή και επαγγελματικές ανάγκες (καταστήματα εστίασης, καφετέριες, μπαρ κλπ.) συνήθως μεταφέρεται από πηγές ή αγοράζεται ως εμφιαλωμένο.

Α.2. ΠΡΟΤΑΣΗ 2
Μία άλλη πρόταση αφορά την υποχρεωτική κατασκευή αυτής της δεξαμενής κατά τρόπο ανάλογο με την παρ 11 του άρθρου 2 του ΠΔ 10-5-2002 (ΦΕΚ 402 Δ΄/17-5-2002, «Χαρακτηρισμός των νησιών Κίμωλος, …., Οινούσσες, Ψαρά, κτλ). Στην εν λόγω παράγραφο ορίζεται ότι:
«11. Επιβάλλεται η κατασκευή υπόγειας στεγανοποιημένης στέρνας για τη συλλογή των ομβρίων υδάτων, η οποία δύναται να κατασκευασθεί και εκτός του περιγράμματος της οικοδομής και δεν προσμετράται στο συντελεστή και στην επιτρεπόμενη κάλυψη.» Η υποχρέωση αυτή θα μπορούσε να γίνει μόνο με απόφαση του Δήμου που θα ορίζει και τις περιοχές της υποχρεωτικής εφαρμογής».
Σε κάθε περίπτωση, και εφ’ όσον εφαρμοσθεί η συγκεκριμένη πρόταση, θεωρούμε αναγκαίο ο εκάστοτε Δήμος να καθιερώσει κίνητρα προς τους πολίτες για την εφαρμογή του μέτρου. Για παράδειγμα, αφού ο ιδιοκτήτης μιας κατοικίας εξοικονομεί για το Δήμο 50-60 m3 νερού ετησίως, θα μπορούσε ως κίνητρο να πληρώνει μειωμένα δημοτικά τέλη και φόρους, ή να έχει μειωμένο τιμολόγιο στην κατανάλωση νερού από το δημοτικό δίκτυο.

Β. ΥΦΙΣΤΑΜΕΝΕΣ ΟΙΚΟΔΟΜΕΣ
Υπό περιορισμούς που θα αφορούν τη θέση της δεξαμενής στο οικόπεδο και το μέγεθος της θα μπορούσε να δίνεται η δυνατότητα κατασκευής των δεξαμενών αυτών με έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας. Κατά τρόπο ανάλογο με την απόφαση 16095/08 (ΦΕΚ 925 Β΄/20-5-08) που αφορά τα φωτοβολταϊκά, θα μπορούσε να προστεθεί στην απόφαση 5219/3-2-2007:
* Κατασκευή υπόγειας κλειστής δεξαμενής συλλογής όμβριων, από τα δώματα υφισταμένων κτιρίων, σε απόσταση τουλάχιστον 1,00 m από όρια οικοπέδου ή θεμελίων, με καθαρό εσωτερικό ύψος έως 2,50 m και με ωφέλιμο όγκο έως 50 m3.
Οι περιορισμοί είναι αναγκαίοι λόγω της απουσίας μηχανικού στις κατασκευές με έγκριση εργασιών μικρής κλίμακας.
 Τα 50 m3 από εμπειρικά στοιχεία είναι αρκετά για δώματα έως και 200 m2 περίπου και καλύπτουν σχεδόν όλες τις συνήθεις κατασκευές.
Εκτός αυτών, για τις περιπτώσεις υφιστάμενων κτιρίων, στα οποία υπάρχουν ήδη κατασκευασμένες ομβροδεξαμενές, προτείνεται η θέσπιση διατάξεων με τις οποίες θα δίνεται η δυνατότητα στους ιδιοκτήτες να νομιμοποιήσουν τις κατασκευές για τη συγκεκριμένη χρήση (ομβροδεξαμενή για αποθήκευση νερού).
Σας παρακαλούμε πολύ να εξετάσετε τις προτάσεις και να μας ενημερώσετε για τυχόν παρατηρήσεις. Σε κάθε περίπτωση ο σκοπός είναι να καθιερωθούν μέτρα για την εξοικονόμηση και καλύτερη διαχείριση του νερού στα νησιά μας, τα οποία δοκιμάζονται εντονότερα από άλλες ηπειρωτικές περιοχές εξ αιτίας της μείωσης των βροχοπτώσεων κατά τα τελευταία χρόνια.