Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Νοημοσύνη με «χάπια της εξυπνάδας», του Τάσου Σαραντή

Νοημοσύνη με «χάπια της εξυπνάδας», του Τάσου Σαραντή

10

 Διαμάχη έχει ξεσπάσει ανάμεσα στην επιστημονική κοινότητα για τη χρήση νευροχημικών μέσων, τα λεγόμενα και «χάπια της εξυπνάδας», που αποσκοπούν στη βελτίωση των λειτουργιών του εγκεφάλου.


Η κοινωνία δεν πρέπει να φοβάται τα νέα φάρμακα βελτίωσης των εγκεφαλικών λειτουργιών, αντίθετα πρέπει να τα αξιοποιήσει, υποστηρίζουν νευροεπιστήμονες και ψυχολόγοι, σε σχετικό άρθρο στην επιστημονική επιθεώρηση «Nature».


Εντούτοις, άλλοι επιστήμονες εμφανίζονται περισσότερο σκεπτικιστές σχετικά με τη σκοπιμότητα και τις συνέπειες χρήσης τέτοιων φαρμάκων, που φιλοδοξούν να αλλάξουν εκ βάθρων το ανθρώπινο μυαλό.


Το δίλημμα είναι σοβαρό, υπογραμμίζει η εφημερίδα Guardian: Αν μπορούσατε να αυξήσετε τον δείκτη νοημοσύνης σας (IQ) με ένα χάπι, δεν θα μπαίνατε στον πειρασμό να το κάνετε, αν μάλιστα ήδη το έκανε ο διπλανός σας;


Η λογική είναι γνωστή: Αν υπάρχει ένα αναξιοποίητο ανθρώπινο δυναμικό στον εγκέφαλο, γιατί να μην το εκμεταλλευθούμε; Αλλωστε, σύμφωνα με αυτό το σκεπτικό, η ανθρωπότητα ανέκαθεν προσπαθούσε να ελευθερωθεί από τους περιορισμούς της φύσης και να αυτοβελτιωθεί, για να νιώσει πιο ικανή, πιο ευτυχισμένη και πιο παραγωγική.


«Δεν πρόκειται για ουσίες σαν τα στεροειδή και το ντοπάρισμα στα σπορ. Η εγκεφαλική βελτίωση δεν είναι βρόμικη λέξη και η χρήση τέτοιων φαρμάκων δεν είναι αφύσικη, υποστηρίζει ο Χένρι Γκρίλι, καθηγητής της Νομικής Σχολής του πανεπιστημίου Στάνφορντ της Καλιφόρνιας.


Ο νευροεπιστήμονας, Τζούλιαν Σαβουλέσκου, του βρετανικού πανεπιστημίου της Οξφόρδης τονίζει ότι τα νέα χάπια του εγκεφάλου θα δώσουν ανταγωνιστικό πλεονέκτημα στα κράτη εκείνα, των οποίων οι πολίτες θα τα χρησιμοποιούν συστηματικά για να αυξήσουν την εξυπνάδα τους, σύμφωνα με το New Scientist.


Μια πρόσφατη έρευνα στα αμερικανικά πανεπιστήμια αποκάλυψε ότι μέχρι και το 25% των φοιτητών συνηθίζουν να προμηθεύονται παράνομα, στη μαύρη αγορά, συνταγογραφούμενα φάρμακα, όπως το Ritalin ή το Aderall (που προορίζονται κυρίως για τη θεραπεία της διαταραγμένης προσοχής σε υπερκινητικά άτομα), προκειμένου να τα χρησιμοποιήσουν για αύξηση της μνήμης και της ικανότητας συγκέντρωσής τους (ενώ λέγεται ότι παράλληλα μειώνεται η ανάγκη των χρηστών για ύπνο).


Το διεγερτικό Modafinil (ή με την εμπορική ονομασία Provigil), το οποίο συχνά έχουν πάρει Αμερικανοί στρατιώτες για να μένουν ξύπνιοι όταν το απαιτεί το καθήκον τους, επίσης έχει αποκτήσει τη φήμη του βελτιωτικού των λειτουργιών του μυαλού.


Προς το παρόν, λίγα πράγματα είναι γνωστά για τις επιδράσεις των «χαπιών της εξυπνάδας» στους υγιείς χρήστες. Οι πρώτες μελέτες δείχνουν ότι οι παρενέργειες είναι ελάχιστες, όμως δεν υπάρχουν πλήρεις κλινικές δοκιμές.


Του Τάσου Σαραντή


Εφημερίδα    Ημερησία   16/12/2008