Αρχική Απόψεις Aρθρα Δημήτρης Λαβατσής: Η βαναυσότητα έχει πολλά ποδάρια

Δημήτρης Λαβατσής: Η βαναυσότητα έχει πολλά ποδάρια

4

   Η  ΒΑΝΑΥΣΟΤΗΤΑ  ΕΧΕΙ  ΠΟΛΛΑ ΠΟΔΑΡΙΑ
 (Θα πληρώσουμε την κρίση  τους;)


Ο παραλογισμός των οικονομικών κρίσεων στον καπιταλισμό είναι μια διάσταση τους  πιο πολύ ξεχασμένη παρά αυτονόητη. Οι κρίσεις αυτές, σε αντίθεση με τους προηγούμενους τρόπους παραγωγής, είναι συνήθως κρίσεις υπερπαραγωγής ή χρηματιστηριακής υπερσυσσώρευσης όπως η τωρινή.
Για να μιλήσουμε με όρους πραγματικής οικονομίας, στην οποία άλλωστε επεκτάθηκε η κρίση, είναι ο έσχατος παραλογισμός: από τη μια μεριά ο άνεργος φυσικός παραγωγός του αναγκαίου προϊόντος χρήσης και από την άλλη ο στερημένος αυτού του ίδιου προϊόντος διπλανός του. Κι αυτό γιατί το κέρδος αντιμετωπίζει κρίση στον τρόπο οργάνωσης της αναπαραγωγής και κυριαρχίας του
Γιατί η παραγωγή οργανώνεται με βάση το κέρδος και μόνο για αυτό….
Οι απαντήσεις λοιπόν, παρόλη την πολυπλοκότητα του φαινομένου μοιραία συμποσούνται σε δύο κατευθύνσεις με όλες τις παραλλαγές τους. Η μία κατεύθυνση νοηματοδοτεί  παρ’ όλες τις πιθανές μεγαλύτερες ή μικρότερες «κοινωνικές ευαισθησίες της » την αναπαραγωγή του υπάρχοντος κόσμου του υπάρχοντος τρόπου παραγωγής. Και με όλες τις κοινωνικές ευαισθησίες, η όποια απάντηση αυτού του τύπου δεν μπορεί να είναι λιγότερο σκληρή για τον κόσμο της εργασίας από την ίδια την κρίση.
Κυνικοί οικονομολόγοι, συνήθως πραγματιστές, αναφέρθηκαν ήδη περίπου οραματικά(;)στην εγγραφή της πιθανότητας μεσομακροπρόθεσμα στον κλασικό τρόπο εκκαθάρισης της κρίσης. Με την ιλιγγιώδη καταστροφή των παραγωγικών δυνάμεων, έμψυχων και άψυχων – έναν πόλεμο!
Η άλλη απάντηση που ξεκινάει από το αίτημα για την οργάνωση της οικονομίας με βάση τις ανάγκες και τα συλλογικά αγαθά δεν μπορεί να νοηματοδοτηθεί  μόνο από μια αντινεοφιλελεύθερη προοπτική απέναντι στα δεινά. Τα μέτρα που οφείλουμε να απαιτήσουμε άμεσα είναι (και πρέπει να είναι) γειωμένα σε παρεμβάσεις που ανατρέπουν το ισοζύγιο ισχύος ανάμεσα στον κόσμο της εργασίας και τον μπλοκ του κεφαλαίου. Γιατί η κρίση και η απάντηση σ’ αυτή είναι διακύβευμα ηγεμονίας. Έτσι λοιπόν ενώ είναι γνωστό στους τεχνοκράτες των Βρυξελών και στις κυβερνήσεις των χωρών της Ε.Ε. το μέτρο κυκλοφορίας επιπλέον χρήματος που σαφέστατα δεν θα λειτουργήσει απαξιωτικά (αντίθετα θα λειτουργήσει αναβαθμίζοντας την αξία του ως συναλλακτικού μέσου) αλλά θα υποβαθμίσει –κι αυτό δεν το θέλουν με  τίποτα- την εξουσία αυτών που έχουν συσσωρεύσει χρήμα -ενώ ξέρουν  λοιπόν ότι η κυκλοφορία επιπλέον χρήματος* που θα κατευθυνθεί αποκλειστικά σε δημόσιες επενδύσεις και μαζικές προσλήψεις στο δημόσιο τομέα (και αυτές επενδύσεις είναι) θα τονώσει την παραγωγή, προτιμούν να διοχετεύουν άφθονο χρήμα στον τραπεζικό τομέα:28 δις ευρώ δανείστηκε το ελληνικό κράτος και μάλιστα πανάκριβα και φυσικά  θα το πληρώσουμε  εμείς! Τους είναι επίσης  γνωστό ότι  ο μηδενισμός των επιτοκίων θα μετατρέψει το χρήμα σε κοινωνικό αγαθό, ενισχύοντας τις επενδύσεις( η ευθανασία του χρηματιστικού κεφαλαίου θα  έλεγε ο Κέυνς). Ενώ λοιπόν είναι γνωστά όλα τα παραπάνω, σαν καταρχήν αποτελεσματικές απαντήσεις στην κρίση, οι οργανωτές της κυριαρχίας του κεφαλαίου , το κόμμα του κεφαλαίου (δηλαδή τα κράτη) αρνούνται προς το παρόν,  ακόμα και να τα δουν.
Γιατί τα θέλουν όλα δικά τους: Και να δανείζουν, οι τράπεζες με  υψηλά επιτόκια, και να καλύπτονται οι επισφάλειες από το κράτος, και να δανείσουν το ίδιο το κράτος με υψηλά επιτόκια και να δανειστούν με χαμηλά επιτόκια! Βεβαίως αυτή η πολιτική δημιουργεί δυσαρέσκεια ακόμα και στους μικρομεσαίους που ασφυκτιούν αλλά η ηγεμονική μερίδα του κεφαλαίου(χρηματοπιστωτικό κεφάλαιο) κάνει κουμάντο στην Κομισιόν περισσότερο απ΄ότι στις κυβερνήσεις των κρατών της Ε.Ε. Έτσι μπορούμε να ερμηνεύσουμε και τις αντιφάσεις και διαφωνίες κυβερνήσεων και Κομισιόν.
Εμείς όμως ως αριστερά, προσπαθώντας να ερμηνεύσουμε πολιτικά  τα κοινωνικά ζητήματα προσπαθούμε κυρίως να αλλάξουμε τους υπάρχοντες συσχετισμούς στην κατεύθυνση της χειραφέτησης των από κάτω τάξεων. Επομένως, σ’ αυτήν την ρευστή πολιτικά περίοδο δεν πρέπει να ξεχνάμε ούτε στιγμή το ολοκληρωτικά ταξικό στοιχείο αυτού του κοινωνικού πολέμου που είναι η κρίση.
Και επειδή δεν υπάρχουν στυγνά οικονομικά δεδομένα αλλά στυγνοί ταξικά τρόποι αντιμετώπισης της κρίσης, παραινέσεις για δίκαιη λιτότητα , συγκράτηση των δημοσίων δαπανών και άλλα τέτοια, μόνο ουδέτερες δεν είναι.  Συντηρούν τον υπάρχοντα συσχετισμό δύναμης με όλη τη βαναυσότητα του.20 -25 χρόνια αιτημάτων  δίπλευρης λιτότητας   μας οδήγησαν σε αυτό  το τεράστιο  έλλειμμα ταξικής «δικαιοσύνης». Αναγκαίο λοιπόν και εμείς και οι οικονομολόγοι του χώρου μας να θέσουμε τα παραπάνω και στο κόμμα της Ευρωπαϊκής Αριστεράς, και κυρίως και  άμεσα στην ίδια την πληττόμενη κοινωνία των από κάτω.
Γιατί όλα τα ενδεχόμενα είναι ανοικτά. Και  τα καλύτερα και τα χειρότερα.


*Ο Ομπάμα στις  ΗΠΑ ήδη έχει προχωρήσει  σε αυτή την  κατεύθυνση, ο Μπράουν  ετοιμάζεται επίσης. Άλλοι συσχετισμοί; λιγότερες φοβίες από την πλευρά της εξουσίας;


                                            Δημήτρης Λαβατσής
                                   μέλος  Επιτροπής ΣΥΡΙΖΑ Χίου