Ευοίωνη η προοπτική για το Κάστρο Χίου- δέσμευση ΥΠΠΟ για ένταξη στο ΕΣΠΑ

    8

          
         
         Απαιτείται κοινή προσπάθεια και συντονισμός για το Κάστρο της Χίου.
         Την άποψη αυτή που κατέθεσε ο Σύλλογος των κατοίκων, ενστερνίστηκαν όλοι οι φορείς που συμμετείχαν στην ημερίδα με θέμα «αποκατάσταση των οχυρώσεων του Κάστρου της Χίου, δυσκολίες και προοπτικές ενός σημαντικού έργου».
         Ενώ όμως οι προοπτικές του έργου φαίνονται καλές σε ότι αφορά τη χρηματοδότηση με δέσμευση από το υπουργείο Πολιτισμού ότι θα ενταχθεί στο ΕΣΠΑ, οι δυσκολίες αφορούν καταρχήν το θέμα της συνεργασίας των τοπικών φορέων, αφού από αυτή την πολύ σημαντική ημερίδα δεν συμμετείχε ο Δήμος Χίου!
         Παράλληλα χρειάζεται να υπάρξει σύνταξη ρυθμιστικού σχεδίου χρήσεων ώστε να συνεχίσει ο οικισμός να είναι κατοικήσιμος.
        
         Τους φορείς του Υπουργείου Πολιτισμού, και ιδιαίτερα την 3η ΕΒΑ, το Σύλλογο των κατοίκων του Φρουρίου που μοιράστηκαν με τη Νομαρχιακή Αυτοδιοίκηση Χίου την πρωτοβουλία για την εκδήλωση, ευχαρίστησε ο Νομάρχης πολύδωρος Λαμπρινούδης.
         «Το Φρούριο της Χίου, το μνημείο αυτό καθ’ εαυτό, αλλά και το σύνολο του οικισμού, αποτελούν ένα ζωτικής σημασίας στοιχείο της πολιτιστικής μας κληρονομιάς, ένα σημείο κλειδί στη φυσιογνωμία της πόλης και του νησιού μας… Δεν έχουμε την πολυτέλεια να περιμένουμε.», σημείωσε ο Νομάρχης Χίου.
         Λαμβάνοντας το λόγο ο βουλευτής της ΝΔ Γιάννης Κοσμίδης σημείωσε μεταξύ άλλων ότι κατά τη γνώμη του «ο αρχαιολογικός χώρος δεν αποτελεί μεμονωμένο μνημείο αλλά μέρος ενός ευρύτερου πολιτισμικού και χωρικού περιβάλλοντος». Κλείνοντας μετέφερε τη «βούληση του Υπουργού Πολιτισμού κ. Αντώνιου Σαμαρά να ενταχθεί το έργο των οχυρώσεων του Κάστρου στο ΕΣΠΑ, με γενναία χρηματοδότηση που πλησιάζει τα 5 εκατ. ευρώ, σύμφωνα με την πρόταση της 3ης ΕΒΑ και του Ταμείου. Άρα η σημερινή συνάντηση και συζήτηση κρίνεται ως ιδιαίτερα σημαντική διότι θα θέσει τα θεμέλια μιας ολοκληρωμένης πρότασης για την ανάδειξη του μνημείου», κατέληξε.
         Επίσης από πλευράς Ν.Α. Χίου έχουν εξασφαλιστεί, από τον προϋπολογισμό της, ποσό ύψους 100.000 € για την εκπόνηση των απαραίτητων μελετών ενώ έχει προχωρήσει η σύναψη Προγραμματικής Σύμβασης μεταξύ των ΥΠΠΟ, Δήμου Χίου και Ν.Α. Χίου για να ξεκινήσουν άμεσα οι απαραίτητες μελέτες. «Δυστυχώς οι μέχρι σήμερα, καθαρά γραφειοκρατικές θέλω να πιστεύω, καθυστερήσεις δεν έχουν επιτρέψει την ενεργοποίηση της σύμβασης. Από αυτό το βήμα καταθέτω τη βεβαιότητά μου ότι μπορούμε συνεργαζόμενοι να προχωρήσουμε», πρόσθεσε ο Νομάρχης Χίου.
        
         Απουσία Δήμου
         Την απορία πολλών  εξέφρασε δυνατά ο πρόεδρος του Συλλόγου Ανάπτυξης και Προστασίας Περιβάλλοντος Νίκος Μαμουνής, που επισήμανε την απουσία του Δημάρχου Χίου. μάλιστα εύστοχα τη χαρακτήρισε «σαν να λείπει ο νοικοκύρης την ώρα που μιλάμε για το σπίτι του».
         Εξηγήσεις έδωσε ο προεδρεύων της ημερίδας Στέλιος Καμπούρης λέγοντας ότι προ 4μηνου υπήρξε ενημέρωση αλλά δεν είχαν απάντηση και ενημερώνοντας ότι ο παρών στην ημερίδα, αντιδήμαρχος πολιτισμού Δήμου Χίου Δημήτρης Μάντικας δεν είχε την εξουσιοδότηση να μεταφέρει σχετικό χαιρετισμό.
         Στο χαιρετισμό του ο Πρόεδρος της της ΤΕΔΚ Γιάνης Μαλαφής κατέθεσε την εξής άποψη- πρόταση:
    «Πάγια άποψή της Αυτοδιοίκησης είναι ότι σε αυτές τις περιπτώσεις θα πρέπει να δημιουργείται εντός του Δήμου που είναι το μνημείο ειδικό γραφείο, που θα είναι γραφείο Κάστρου, το οποίο ουσιαστικά θα είναι συντονιστής μεταξύ όλων αυτών των εμπλεκομένων υπηρεσιών και το οποίο θα κινεί όλες αυτές τις διαδικασίες αλλά και θα μαθαίνει τις καλές πρακτικές στους κατοίκους κατοικούν μέσα στο Κάστρο, έτσι ώστε αντί να είναι μέρος του προβλήματος να γίνουν σύμμαχοι στην πορεία αυτού του έργου».
    Όμως η προϊσταμένη της 3ης ΕΒΑ ξεκαθάρισε ότι δεν μπορεί ένα τέτοιο γραφείο να αναλάβει συντονιστικό ρόλο.
         «Στόχος της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, τόνισε η κα Αριστέα Καββαδία, είναι η αποκατάσταση και ένταξη του μνημείου στον ευρύτερο αρχαιολογικό αλλά και οικιστικό ιστό. Ενώ όμως υπάρχει εγκεκριμένη μελέτη για την αποκατάσταση των εξωτερικών παρειών του κάστρου και τελειώνει σύντομα η μελάτη σχεδιασμού άμεσων σωστικών ενεργειών, εντούτοις οι τοπικοί φορείς πρέπει να προχωρήσουν στη σύνταξη- εφαρμογή μιας μελέτης πολεοδομικής χωροταξικής. Ενός δηλαδή ρυθμιστικού σχεδίου που θα εντάσσει και θα ενοποιεί τον οικισμό με την υπόλοιπη πόλη χωρίς να χαθεί τίποτα και από το χαρακτήρα της παλιάς μεσαιωνικής πόλης».
        
         Σύλλογος Κάστρου
          «Μας γεμίζει χαρά και αισιοδοξία ότι κάτι μπορεί να αλλάξει» στην περιοχή», τόνισε ο πρόεδρος του Εκπολιτιστικού- Αθλητικού Συλλόγου Φρουρίου «Ο Άγιος Γεώργιος» Νίκος Στείρος ευχαριστώντας ιδιαίτερα το νομάρχη για την πρωτοβουλία.
         Σημείωσε ότι τόσο σαν ιστορικό μνημείο όσο και σαν τόπος κατοικίας, το Κάστρο είναι εδώ και πάρα πολλά χρόνια παραμελημένο και εγκαταλελειμμένο, ενώ σημείωσε ότι οι κάτοικοι υφίστανται πρόσθετα βάρη, περιορισμούς και απαγορεύσεις που είναι τελείως αδικαιολόγητα για μια ευνομούμενη πολιτεία.
         «Οι όποιες επεμβάσεις γίνονται στην περιοχή είναι αποσπασματικές και χωρίς σχέδιο και προοπτική. Επιπλέον παρουσιάζουν κακοτεχνίες που δημιουργούν και άλλα προβλήματα» είπε σημειώνοντας τις ευθύνες των τοπικών αρχόντων.
         Πάντως στην κατάθεση άποψης από πλευράς του Συλλόγου για το ποιοι πρέπει να αναλάβουν τα έργα (Νομαρχία σε τείχη, Δήμος Χίου σε εσωτερικό οικισμό με άμεση συνεργασία με 3η ΕΒΑ), η κα Καββαδία ήταν κατηγορηματική:
         «Τα πράγματα είναι πολύ διαφορετικά και ο κάθε φορέας έχει συγκεκριμένες λειτουργίες», σημείωσε.
         Ενημέρωσε ότι το έργο εγκρίθηκε το 2008 από το ΚΑΣ εντάσσοντάς το στο Ταμείο Διαχείρισης Πόρων ενώ η επιστημονική επιτροπή του ταμείου που ασχολείτο με το έργο του Αναβάτου ανέλαβε και το έργο του Φρουρίου. Στην επιτροπή προστέθηκαν δύο καθηγητές του Εθνικού Μετσόβειου Πολυτεχνείου οι κ.κ. Γεωργία Μαρίνου και Βλάσης Κουμούσης. Επισήμανε δε ότι το ταμείο είναι φορέας εκτέλεσης έργων μεγάλης κλίμακας και υψηλής εξειδίκευσης.
         Στόχοι είναι η αποκατάσταση, ανάδειξη και απόδοσή του μνημείου στο κοινό. 
         Σχετικά με τις μελέτες σημείωσε ότι καμία δεν μπορεί να γίνει χωρίς να προηγηθεί συνδυασμός εργασιών προστασίας, διαχείρισης και επέμβασης σωστικών ενεργειών. Ενώ ήδη έχει ξεκινήσει έργο αποψίλωσης των εξωτερικών τειχών.
         Η κα Καββαδία επισήμανε εξάλλου ότι υπάρχει κίνδυνος ο οικισμός να γίνει χώρος περιορισμένων χρήσεων (π.χ. μόνο για διασκέδαση και εμπόριο) και όχι για κατοίκηση. Για αυτό και επισήμανε την ανάγκη μιας πολεοδομικής χωροταξικής μελέτης που θα εντάσσει ένα από τα πιο παλιά μνημεία του νησιού με την υπόλοιπη πόλη
         Να σημειώσουμε εξάλλου κατά την πρωινή συνεδρία το σχόλιο του Πολιτιστικού Οργανισμού της Νομαρχίας Στέλιου Καμπούρη ότι με σωστή συνεργασία και επιμονή της τότε Δημοτικής Αρχής εντάχθηκε και τελικά σώθηκε –μέσω των εργασιών που έγιναν- η εκκλησιά της Παναγιάς Κρήνας, κρατώντας την πρόθεση της αρχαιολογικής υπηρεσίας να δοθεί ένα τέλος και στην παρούσα κατάσταση του Κάστρου της Χίου.
         
        ΕΝ ΣΥΝΤΟΜΙΑ για το Κάστρο

          Από τα λίγα στοιχεία που έδωσε η κα Καββαδία, αφού την κύρια ιστορική ομιλία την έκανε η Δρ Ιστορίας και Αρχαιολογίας Αθηνά Ζαχαρού- Λουτράρη, να σημειώσουμε τα εξής:
         Το Κάστρο της Χίου έχει έκταση 77 στρεμμάτων, περίμετρο 1100 μέτρα και είχε 12 πύργους- προμαχώνες από τους οποίους σώζονται οι 8.
         Έχει ζωή 1300 χρόνων, κτίζεται τέλος 7ου με αρχές 8ου αιώνα. Μνημείο παλαιότερο της Νέας Μονής, σχεδόν σύγχρονο με βυζαντινό κάστρο Εμπορειούς και την παλαιοχριστιανική  Βασιλική του Αγίου Ισιδώρου (που όπως είπε δεν έχει δοθεί μέχρι σήμερα ιδιαίτερη μέριμνα)  και τον πρώιμο οικισμό του Αναβάτου.
         Το Κάστρο της Χίου διατηρείται σχεδόν ολόκληρο σε μέτρια κατάσταση. Σημαντικό στοιχείο ότι οι μεταγενέστερες φάσεις είναι «σάντουιτς», ακουμπούν δηλαδή πάνω, στις προγενέστερες.
         Επισήμανε επίσης την απαξιωτική θέση αλλά και άποψη που υπήρχε για το Κάστρο, που αιτιολόγησε είτε λόγω της ανάμιξης που είχε στα γεγονότα του 1822 είτε γιατί αποτέλεσε συνοικία των προσφύγων μετά το 1922.
         Με την αναστήλωση όμως και γενικά με την ολοκλήρωση των σχεδιαζόμενων παρεμβάσεων το Κάστρο μπορεί και πάλι να γίνει το στολίδι της πόλης.

    του Θοδωρή Πυλιώτη

    ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ από τη ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ, 25/5/2009 (DIMOKRATIKI.ORG)