Αρχική Νέα Τοπικά Πολίτες Ομηρούπολης: πρόταση για ρουκετοπόλεμο

Πολίτες Ομηρούπολης: πρόταση για ρουκετοπόλεμο

6

                                   Θέμα πρότασης : « Διατήρηση του παραδοσιακού εθίμου του ρουκετοπόλεμου με ασφάλεια για τους εμπλεκομένους, χωρίς εκφυλιστικές τάσεις  γιγάντωσης». 


Τα πρόσφατα δραματικά γεγονότα, που έλαβαν χώρα τις ημέρες του Πάσχα στον τόπο μας, σε σχέση με τον ρουκετοπόλεμο,  πέρα από την δυσάρεστη πλευρά τους,  μας δίνουν το ερέθισμα και την δυνατότητα να κουβεντιάσουμε επί της ουσίας και να αποφασίσουμε  όλα εκείνα τα μέτρα που και το έθιμο θα διατηρήσουν αλλά και την  ασφάλεια σε όλους τους  εμπλεκομένους  θα παρέχουν.
Δυστυχώς το κοντόφθαλμο  κράτος δια μέσου της δικαστικής εξουσίας, απέδειξε για  άλλη μια φορά, πόσο μικρόψυχα μπορεί να αντιμετωπίσει ακόμα και ένα έθιμο, γερά συνδεδεμένο με την ψυχοσύνθεση ενός τόπου.
 
1)    Έθιμο
 Ο Ρουκετοπόλεμος αποτελεί σήμα κατατεθέν της Βρονταδούσικης ανάστασης και   πόλο  έλξης  για το νησί μας τις ημέρες του Πάσχα.
Το έθιμο, που χρονολογείται από την εποχή της τουρκοκρατίας, στηρίζεται  σε μια εικονική «αντιπαλότητα» μεταξύ των ενοριών του Αγ. Μάρκου και της Παναγίας Ερειθιανής,  όπου τα μέλη των συνεργείων προσπαθούν να σημαδέψουν το καμπαναριό της  αντίπαλης  εκκλησίας.   
Οι ρουκέτες είναι αυτοσχέδιες κατασκευές  λάμψης που η τέχνη τους περνάει από γενιά σε γενιά.
Όλοι γνωρίζουμε τι γίνεται την βραδιά της Ανάστασης με την ρίψη των ρουκετών και τα μέτρα που λαμβάνονται , προκείμενου να αποφευχθούν ατυχήματα  και να προστατευτούν και τα σπίτια που βρίσκονται δίπλα στις εκκλησίες του Αγ.Μαρκου και της Παναγιάς Ερειθιανής.
Για να φτάσουμε όμως στο στάδιο της ρίψης έχει προηγηθεί ένα  μακρόχρονο στάδιο παρασκευής, που δυστυχώς έχει μείνει «απροστάτευτο» μιας και όλα τα μέτρα προστασίας ενεργοποιούνται μόνο την βραδιά της Ανάστασης.



2)  Ρουκετατζήδες


Ο ρουκετοπόλεμος βασίζεται στην εθελοντική προσφορά των ανθρώπων, που αναβιώνουν κάθε χρόνο  το έθιμο, νιώθοντας ότι με αυτό τον τρόπο, προσφέρουν στην παράδοση και την πολιτιστική κληρονομιά του τόπου μας.
Οι ρουκετατζήδες, είναι αυτοί που με δικά τους έξοδα,  διεξάγουν το έθιμο του ρουκετοπόλεμου και είναι  οι μοναδικοί που αποφασίζουν για την τύχη του , καθώς χωρίς την δική τους συμμετοχή το έθιμο παύει να υπάρχει. 
 Παράλληλα,  είναι αυτοί που κυνηγιόνται , και καταδικάζονται όταν συλληφθούν  όπως είδαμε πρόσφατα, όλη την περίοδο του χρόνου, ενώ δοξάζονται και προστατεύονται την βραδιά της Ανάστασης.
Όσο οξύμωρο και αν ακούγεται αυτό δεν παύει  να  είναι η πραγματικότητα που ζουν οι ρουκετατζήδες  και που ήρθε η ώρα όλοι εμείς να προσπαθήσουμε να την αλλάξουμε



3)  Θιγόμενοι    δημότες     


Όση ομορφιά και να προσφέρει ο ρουκετοπόλεμος δεν παύει να υπάρχει μια μερίδα συμπολιτών μας που θίγεται από την διεξαγωγή του εθίμου καθώς τα σπίτια τους  γειτνιάζουν με τις εκκλησίες.
Όσο λίγες αριθμητικά και να είναι αυτές οι φωνές δεν μπορούμε να τις αγνοήσουμε  ή να τις περιθωριοποιήσουμε , αλλά να προσπαθήσουμε να συζητήσουμε με τους δημότες μας, έτσι ώστε να βρεθεί μια χρυσή τομή. Με κεντρικό γνώμονα ότι ο ρουκετοπόλεμος δεν θα σταματήσει καθώς αποτελεί ένα από τα μακροβιότερα έθιμα του τόπου μας, πρέπει να  θωρακίσουμε με επιπλέον μέτρα ασφαλείας τις περιούσιες των συνδημοτών μας  και να αποκαθιστούμε άμεσα και με τον καλύτερο δυνατό τρόπο τις όποιες  ζημίες προκαλούνται.
Αντιλαμβανόμαστε το πρόβλημα των θιγομένων κατοίκων και θεωρούμε ότι η μείωση  στην ποσότητα των ρουκετών που εκτοξεύονται  είναι ένα πρώτο βήμα ως προς την ασφάλεια των περιοίκων.
Πιστεύουμε ότι αν όλα τα προαναφερόμενα αρχίσουν να ισχύουν οι φωνές διαμαρτυρίας από τους θιγόμενους δημότες θα μειωθούν αισθητά, καθώς θα νιώσουν περισσότερη ασφάλεια για τους ίδιους και για τις περιουσίες τους. 
Θεωρούμε ότι μια συζήτηση χωρίς παρωπίδες και ακρότητες θα βοηθήσει στην εξεύρεση μιας λύσης κοινά αποδεκτής αρκεί να υπάρχει καλή θέληση και χαμηλοί τόνοι και από τις δυο πλευρές.



4) Συντονιστικό όργανο
Την κυρία ευθύνη για την διεξαγωγή του ρουκετοπόλεμου την έχει  και θα συνεχίσει να την έχει ,ο δήμος Ομηρούπολης . ΄
Προτείνουμε λοιπόν την δημιουργία ενός  συντονιστικού οργάνου στο όποιο επικεφαλής θα είναι  ο εκάστοτε δήμαρχος  ενώ θα μετέχουν και  οι  επικεφαλείς των δημοτικών  παρατάξεων .
Παράλληλα θεωρούμε ότι πρέπει να  συμμετέχουν ένας εκπρόσωπος της Νομαρχιακής αυτοδιοίκησης , ένας εκπρόσωπος του επιμελητήριου, και 2 εκπρόσωποι των ρουκετατζηδων ( ένας από κάθε ενορία) , που όμως δεν θα είναι εκλεγμένοι δημοτικοί σύμβουλοι.
Οι φορείς που θα συμμετέχουν στο συντονιστικό θα είναι παράλληλα και χρηματοδότες του εθίμου, εκτός βέβαια από τους εκπροσώπους των ρουκετατζηδων.
   Ο ρόλος του συντονιστικού αυτού οργάνου θα είναι πολλαπλός αλλά και καθοριστικός για την διεξαγωγή του εθίμου.
Ειδικότερα, κύριο μέλημα θα είναι η διατήρηση του εθίμου με την μεγίστη ασφάλεια. Αυτό προϋποθέτει την κατάρτιση κανόνων ασφάλειας που αφενός θα μηδενίσουν την πιθανότητα ατυχήματος , αφετέρου θα ενισχύσουν το αίσθημα ασφαλείας των κατοίκων καθώς θα υπάρχει γραπτή  διαβεβαίωση του δήμου για άμεση και πλήρη αποκατάσταση των ζημιών.
Επίσης θα είναι επιφορτισμένο με την κατάρτιση και την τήρηση κανόνων ασφαλείας για τους επισκέπτες ,σε   πλήρη συνεργασία με Αστυνομία, Τροχαία και Πυροσβεστική υπηρεσία.  
Παράλληλα θα μπορεί να δεχτεί χρηματοδοτήσεις και από άλλους φορείς , επωφελεια της διατήρησης με ασφάλεια του εθίμου.  
Τέλος  το συντονιστικό όργανο θα συνεργάζεται με το γραφείο τουρισμού της Νομαρχίας , σχετικά  με την προβολή του εθίμου .


5) Γιγάντωση – Εκφυλισμός του εθίμου


  Όσο η φήμη του ρουκετοπόλεμου εξαπλώθηκε χρόνο με τον χρόνο, άρχισε να παρατηρείται  και μια μορφή γιγάντωσης του εθίμου που όμως κινδυνεύει να οδηγήσει στον εκφυλισμό  του.
Ο αριθμός των ρουκετών που κατασκευάζονται  χρόνο με τον χρόνο, συνεχώς αυξάνεται χωρίς όμως να προσφέρει ουσιαστικά  περισσότερο  μεγαλείο στην διεξαγωγή του. 
Στόχος είναι η διατήρηση του εθιμικού χαρακτήρα του ρουκετοπόλεμου και όχι ένα φαντασμαγορικό σόου  λάμψης.
Η γιγάντωση που το απειλεί,  πέρα από τον αριθμό έχει να κάνει και με την «εξέλιξη» στο υλικό κατασκευής, που όμως επί της ουσίας δεν προσθέτουν κάτι περισσότερο στο έθιμο, αντίθετα αυξάνουν την επικινδυνότητα του
.Παράλληλα πρέπει να πείσουμε τους δημότες μας να μην κάνουν χρήση άλλων ξενόφερτων βεγγαλικών την ώρα διεξαγωγής  του ρουκετοπόλεμου καθώς έτσι στερούν από τους επισκέπτες την μοναδικότητα του. 


 


6) Ασφάλεια στην κατασκευή


Η τεχνική κατασκευής της ρουκέτας, περναει από γενιά σε γενιά, κρυμμένη όμως μέσα σε παλιά σπίτια, υπόγεια και γενικότερα χώρους ακατάλληλους τόσο για λόγους υγείας ( αναθυμιάσεις) , όσο και για λόγους ασφαλείας. 
Για να μπορέσουμε να μιλάμε για ασφαλή κατασκευή αλλά και ελεγχόμενη πρέπει πρώτιστος να μπορέσουμε να αποβάλουμε το σύνδρομο των «κατατρεγμένων  χριστιανών  στις κατακόμβες» . Να πάψουν  δηλαδή οι ρουκετατζήδες να κυνηγιούνται και να κρύβονται από την αστυνομία, με ότι αυτό συνεπάγεται .
Ακόμη όμως και με την παρούσα κατάσταση μπορούμε να λάβουμε κάποια μέτρα ασφαλείας, που προϋποθέτουν όμως την δημιουργία μιας οργανωτικής επιτροπής , των ίδιων των ρουκετατζηδων.
Πρέπει δηλαδή,  να οριστεί  ένας υπεύθυνος από το κάθε συνεργείο, που θα συντονίζει όλο το στάδιο της κατασκευής και θα ελέγχει αν  τηρούνται κάποιοι βασικοί κανόνες ασφαλείας.
Ο υπεύθυνος αυτός θα γνωρίζει επακριβώς τα μέλη του συνεργείου, τον χώρο που χρησιμοποιείται για την κατασκευή των ρουκετών καθώς και τον αριθμό των ρουκετών που κατασκευάζονται,  ενώ θα είναι σε τακτή επικοινωνία με τον εκπρόσωπο της ενορίας του που θα μετέχει στο συντονιστικό  όργανο 
Η δημοτική αρχή από την πλευρά της θα πρέπει να προμηθεύσει τα συνεργεία  με:  πυροσβεστήρες,  ρούχα (που δεν θα είναι εύφλεκτα), και γενικότερα με όλα εκείνα που θα ελαχιστοποιούν την πιθανότητα ενός ατυχήματος.
Παράλληλα  θα πρέπει το συντονιστικό όργανο να καταρτίσει κανόνες ασφαλείας , κατά το στάδιο της παρασκευής , τους οποίους θα πρέπει να αναρτήσει στον χώρο κατασκευής ο υπεύθυνος κάθε συνεργείου.



7) Ασφάλεια κατά την ρίψη.


Το θέμα της ασφάλειας  κατά την ρίψη των ρουκετών είναι καθαρά οργανωτικό καθώς πρέπει  να υπάρχουν βασικοί κανόνες προκαθορισμένοι από το συντονιστικό όργανο, οι οποίοι θα εφαρμόζονται  πιστά την βραδιά της Ανάστασης. 
Ειδικότερα,
Α) Τα μέτρα ασφάλειας στον χώρο που θα βρίσκονται τα συνεργεία θα πρέπει να είναι επιγραμματικά τα έξης:
Είδη προσωπικής ασφάλειας ρουκετατζήδων ( κράνη, ρούχα μη εύφλεκτα, πυροσβεστήρες,) κλπ.
Μέτρα ασφαλείας χώρου των συνεργειών ( προκάτ σύστημα πυρόσβεσης, καθαρισμός χώρου,) κλπ.
Παράλληλα θα υπάρχει αποτύπωση  θέσης των συνεργείων με ελεγχόμενη ρίψη συγκεκριμένου αριθμού ρουκετών καθώς και συγκεκριμένο χρονοδιάγραμμα δράσης.
Επίσης  προτείνουμε  να βελτιωθεί η ενδοεπικοινωνία με σύγχρονα μέσα,  μεταξύ των συνεργείων καθώς και μεταξύ των υπευθύνων ( που θα έχουν καθοριστεί) στις δυο εμπλεκόμενες  ενορίες.
Β) Μέτρα ασφαλείας για περιοίκους-θεατές- επισκέπτες.
    Κύριο μέλημα του συντονιστών θα είναι ο καθορισμός μιας κλειστής ζώνης , κοντά στις δυο εκκλησιές), στην οποία θα ενημερώνεται όποιος εισέρχεται , για την επικινδυνότητα  της διέλευσης, ενώ  προτείνουμε  να υπάρχει και αναρτημένη αυτή η προειδοποίηση στην είσοδο κάθε σημείου.
Η είσοδος  θα απαγορεύεται  κατά τις ώρες 10-με 12 στην συγκεκριμένη ζώνη, προς αποφυγή ατυχημάτων.
Παράλληλα θα υπάρχει από τα συνεργεία  ακριβής ώρας παύσης και ρίψης ( που επίσης μπορεί να είναι αναρτημένη  στις εισόδους).
Για τους επισκέπτες του νησιού μας που έρχονται για να δουν τον ρουκετοπόλεμο θα υπάρχουν καθορισμένες θέσεις, ενώ θα υπάρχουν  ομάδες ξενάγησης  ( που  θα αποτελούνται από εθελοντές δημότες),   στους χώρους των συνεργείων σε προκαθορισμένη ώρα (μέχρι τις 9 μ.μ)  Προτείνουμε ακόμη ,  οι οδηγίες αυτές για τους επισκέπτες,  δια μέσω φυλλαδίων,  να μοιράζονται στις πύλες εισόδου της Χίου, κατά την άφιξη τους την πασχαλινή περίοδο. 
 Να σημειώσουμε ότι τα παραπάνω μέτρα  θα είναι προσθετικά στα ήδη υπάρχοντα και η Πυροσβεστική , αστυνομία και τροχαία, θα συνεχίσουν  να συμβάλουν στην ασφαλή διεξαγωγή του εθίμου.


    
8) Οικονομική στήριξη για την ασφαλή διεξαγωγή του εθίμου.


Είναι ορατό ότι για να προκύψει διατήρηση του εθίμου, με ασφάλεια για όλους τους εμπλεκόμενους θα πρέπει να δαπανηθεί ένα  σημαντικό χρηματικό ποσό, για το οποίο θεωρούμε ότι  θα  πρέπει να συνδράμουν ο Δήμος Ομηρούπολης, η Νομαρχία και το Επιμελητήριο.  Το απαιτούμενο ποσό   θα διαχειρίζεται  το συντονιστικό όργανο , που θα το διαθέτει αποκλειστικά  σε μέτρα ασφάλειας  για όλους τους εμπλεκόμενους.   
Πιστεύουμε ,ότι  οι θιγόμενοι δημότες μας θα αισθάνονται περισσότερη ασφάλεια  όταν γνωρίζουν ότι υπάρχουν τα χρήματα για καλύτερη προφύλαξη των περιουσιών τους και για άμεση αποκατάσταση των όποιων ζημιών προκληθούν.  


9) Αναπτυξιακά οφέλη –Προβολή
 



Ο ρουκετοπόλεμος αποτελεί πόλο έλξης για το νησί μας την Πασχαλινή περίοδο, καθώς το μεγαλύτερο μέρος των επισκεπτών έρχεται στην Χίο, μόνο για να τον απολαύσει.
Τα τελευταία  χρόνια , γίνονται σημαντικές  προσπάθειες για την προβολή του , καθώς όλοι οι επαγγελματίες αναγνωρίζουν ότι προσφέρει ανάσα σε μια  «νεκρή» τουριστικά περίοδο.
Αυτό που πρέπει να επιδιώξουμε είναι αφενός η προσέκλυση περισσοτέρων επισκεπτών  και αφετέρου η παραμονή τους στην Χίο περισσότερες ημέρες.
Για να προκύψει αυτό θα πρέπει  πέρα  από τον ρουκετοπόλεμο  να στρέψουμε το ενδιαφέρον των επισκεπτών και σε αλλά έθιμα και παραδόσεις του τόπου μας. 
      Ιδιαίτερα   όσον  αφορά τους   Πασχαλινούς  επισκέπτες  μας,   προτείνουμε να υπάρχει ένας καλύτερος συντονισμός που θα τους δείξει τον ρουκετοπόλεμο, από το αρχικό μέχρι το τελικό του στάδιο.
Προτείνουμε   λοιπόν να  λειτουργεί ένα «μουσείο ρουκετοπόλεμου» για παράδειγμα στην ΠΕΚΕΒ, όπου θα μπορεί ο επισκέπτης να βλέπει το στάδιο κατασκευής , τα υλικά που χρησιμοποιούνται και όλα εκείνα που θα τον κάνουν να γνωρίσει το έθιμο από μέσα.
Παράλληλα να  υπάρχει φωτογραφικό υλικό ενώ  απαραίτητη κρίνεται    η παρουσία παλιών ρουκετατζηδων στον χώρο .
Μια τέτοια ενέργεια θα πρέπει να δημοσιοποιηθεί μέσω των φυλλαδίων προβολής καθιστώντας πιο ελκυστικό το έθιμο στους επισκέπτες. 
 Ας μην ξεχνάμε ότι στόχος μας πρέπει να είναι οι ευχαριστημένοι επισκέπτες καθώς αυτοί αποτελούν και την καλύτερη διαφήμιση του εθίμου αλλά και  της Χίου συνολικότερα.     
Σε αυτό λοιπόν τον άξονα πρέπει να κινείται η προβολή του ρουκετοπόλεμου , τονίζοντας τον εθιμικό του χαρακτήρα και όχι παρουσιάζοντας τον σαν ένα πασχαλιάτικο σώου. 


 



Συμπερασματικά λοιπόν μπορούμε να πούμε   ότι ο ρουκετοπόλεμος αποτελεί τον κυριότερο πόλο έλξης της πασχαλινής περιόδου για το νησί μας. Η ασφάλεια  όλων των εμπλεκομένων σε όλα τα στάδια , πρέπει να είναι το κύριο μέλημα της δημοτικής αρχής Ομηρούπολης.
Η καλή σχέση και συνεργασία φορέων επιβάλλεται προκειμένου να αποφύγουμε ως κοινωνία δυσάρεστες καταστάσεις και συνέπειες.
Το τελευταίο χρονικό διάστημα γίνονται προσπάθειες για την νομιμοποίηση του εθίμου, κάτι που όμως θεωρούμε αν όχι ανέφικτο , τουλάχιστον  μη συμβατό με αυτό καθαυτό το έθιμο.  
Για το λόγο  αυτό πρέπει να καταφύγουμε στη λήψη μέτρων, που θα θωρακίσουν  το έθιμο προσφέροντας τον μέγιστο βαθμό ασφαλείας. 
 Παράλληλα να τονίσουμε ότι μια πιθανή  νομιμοποίηση  του  ρουκετοπόλεμου, ίσως να οδηγήσει σε μια «απελευθέρωση» στην κατασκευή ρουκετών που όμως μακροπρόθεσμα θα  λειτουργήσει εις  βάρος του εθίμου, αλλοιώνοντας το. 
Το παρελθόν έχει δείξει ότι  μπορεί να υπάρχει αγαστή συνεργασία μεταξύ δήμου Ομηρούπολης   και αστυνομίας, με κύριο μέλημα και των δυο την ασφάλεια των εμπλεκόμενων.
Η πρόταση που καταθέτουμε σήμερα, προτείνει και αναλύει παραμέτρους που θα ενισχύσουν το αίσθημα ασφαλείας  των ρουκετατζηδων, των κατοίκων αλλά και των επισκεπτών μας.
Η δημιουργία συντονιστικού οργάνου θεωρούμε ότι είναι κεφαλαιώδους σημασίας, καθώς θα θέσει  τους  όρους  αλλά και  τα όρια που απαιτούνται για το μέλλον του εθίμου.   
Παράλληλα η εξεύρεση χρηματοδότησης κύρια  από φορείς , που επωφελούνται από την διεξαγωγή του εθίμου, θα  βοηθήσει έτσι ώστε να υπάρχουν περισσότερα μέτρα προστασίας.
Στόχος μας είναι να διασφαλίσουμε το έθιμο, να προστατέψουμε όλους όσους εμπλέκονται στην διεξαγωγή του  και να αναλάβουμε ο καθένας από την θέση του το ποσοστό τη ευθύνης που μας αναλογεί.
Οι προτάσεις που καταθέτουμε αποτελούν προϊόν συζήτησης με ρουκετατζήδες, δημότες, θιγόμενους και μη , αλλά και επισκέπτες.
Αυτό που θέλουμε να τονίσουμε και να καταστήσουμε σαφές προς όλους είναι  ότι η λύση κάθε προβλήματος αναζητείτε μέσα από ουσιαστικό διάλογο, αρκεί να υπάρχει το κατάλληλο πλαίσιο.
Και είναι στο χέρι μας να το διαμορφώσουμε κοιτώντας όμως  αποκλειστικά  και μόνο το μέλλον του τόπου μας,