Ευρωεκλογές 2009: Κυριακή 7 Ιουνίου 2009 – Πως, που, πότε ψηφίζουμε

    16

     

    ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
    EUROPE DIRECT
    ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
    E-mail: elenax83@yahoo.gr
    www.eud-northaegean.gr

     

     

    Ευρωεκλογές 2009: Κυριακή 7 Ιουνίου 2009                                                                22 ευρωβουλευτές για την Ελλάδα
    Την Κυριακή 7 Ιουνίου 2009 οι Έλληνες πολίτες θα κληθούν στις κάλπες για να αναδείξουν τους 22 Έλληνες ευρωβουλευτές. Δεδομένου ότι οι προσεχείς ευρωεκλογές θα διεξαχθούν βάσει της Συνθήκης της Νίκαιας, ο συνολικός αριθμός των ευρωβουλευτών που θα εκλεγούν είναι 736. Αν, όμως, μεταξύ των ευρωεκλογών του 2009 και του 2014 η Συνθήκη της Λισαβόνας κυρωθεί, τότε τα δεδομένα θα αλλάξουν.
    Σύμφωνα με την Συνθήκη της Λισαβόνας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα πρέπει να απαρτίζεται από 751 ευρωβουλευτές. Ωστόσο, αν η εν λόγω Συνθήκη τεθεί σε ισχύ το 2010, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα διαθέτει 754 μέλη!
     
    Ο λόγος είναι ο εξής: Εν αντιθέσει με την Συνθήκη της Νίκαιας που θέτει στους 99 τον μέγιστο αριθμό των ευρωβουλευτών ενός κράτους μέλους, η Συνθήκη της Λισαβόνας θέτει στους 96 τον αντίστοιχο αριθμό. Μέχρι στιγμής, ως το πολυπληθέστερο κράτος μέλος η Γερμανία είναι αυτή που διαθέτει 99 ευρωβουλευτές. Τόσοι Γερμανοί ευρωβουλευτές αναμένονται, εξάλλου, να εκλεγούν και στις ευρωεκλογές της 7ης Ιουνίου.
     
    Σε περίπτωση κύρωσης της Συνθήκης της Λισαβόνας, η αύξηση του αριθμού των ευρωβουλευτών ορισμένων κρατών μελών συνδυασμένη με το γεγονός ότι είναι αδύνατο να σταλούν στα σπίτια τους οι 3 υπεράριθμοι Γερμανοί ευρωβουλευτές θα έχει ως συνέπεια ότι για την περίοδο από την θέση σε ισχύ της Συνθήκης της Λισαβόνας ως τις ευρωεκλογές του 2014 το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα διαθέτει 3 ευρωβουλευτές περισσότερους από όσους θα προβλέπεται επίσημα.
     
    Να σημειωθεί, τέλος, ότι η Συνθήκη της Λισαβόνας δεν τροποποιεί τον αριθμό των Ελλήνων ευρωβουλευτών (22) που προβλέπει η Συνθήκη της Νίκαιας.

    ΕΚΛΟΓΙΚΟ ΣΥΣΤΗΜΑ
    Αντιπροσωπευτικό σύστημα: αμιγώς αναλογικό εκλογικό σύστημα με λίστες. Οι έδρες κατανέμονται μεταξύ όλων των κομμάτων ή των συνασπισμών κομμάτων ανάλογα με το συνολικό αριθμό των ψήφων που θα λάβουν στο σύνολο της επικράτειας. Οι έδρες κατανέμονται μόνο μεταξύ των συνδυασμών που θα ξεπεράσουν το 3% των εγκύρων ψήφων. Προσμετρούνται οι ψήφοι των ελλήνων ψηφοφόρων που κατοικούν σε άλλα κράτη μέλη της ΕΕ.
    Αριθμός Ευρωβουλευτών: 22
    Kατανομή εδρών: Αναλογική. Η Ανώτατη Εφορευτική Επιτροπή, η οποία εδρεύει στο Υπουργείο Εσωτερικών, ανακοινώνει τα αποτελέσματα. Τα Πρωτοδικεία αποστέλλουν τα αποτελέσματα κάθε Περιφέρειας στο Υπουργείο. Η Ανώτατη Εφορευτική Επιτροπή βασιζόμενη σε αυτά συντάσσει τον τελικό, συνολικό πίνακα των αποτελεσμάτων για όλη την επικράτεια και κατανέμει τις έδρες.
    Εκλογικές Περιφέρειες: Ενιαία εκλογική περιφέρεια


    ΗΜΕΡΑ ΔΙΕΞΑΓΩΓΗΣ ΤΩΝ ΕΚΛΟΓΩΝ
    Ημέρα και ώρα διεξαγωγής εκλογών: 7 Ιουνίου 2009, από τι. 7.00 π.μ ως τις 7.00 μ.μ.
    Άλλες εκλογές την ίδια ημέρα: όχι (αν και δεν απαγορεύεται η παράλληλη διεξαγωγή άλλων εκλογών).
    Καταμέτρηση ψήφων: ξεκινά στις 7.00 μ.μ, αμέσως μετά το κλείσιμο των εκλογικών τμημάτων.
    Εκτίμηση/Δημοσίευση των αποτελεσμάτων: μια πρώτη εκτίμηση γίνεται κατά τι. 10.00 μ.μ της ημέρας των εκλογών. Τα τελικά αποτελέσματα εκδίδονται αργά τη νύχτα. 
    Τελικά αποτελέσματα: 4 μ. 5 ημέρες αργότερα, από το Υπουργείο Εσωτερικών
    ΝΟΜΙΚΗ ΒΑΣΗ
    * Νόμος 1180/81 για την εκλογή αντιπροσώπων στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο
    * Νόμος 1427/84 για την άσκηση των εκλογικών δικαιωμάτων από Έλληνες που κατοικούν στην ΕΕ
    * Νόμος 2196/94: επικύρωση Οδηγιών 93/81 κα. 93/10. του Συμβουλίου
    * Νόμος 3001/02: επικύρωση της Συνθήκης της Νίκαιας
    * Νόμος 3023/02: χρηματοδότηση των πολιτικών κομμάτων
    * Νόμος 3216/03: επικύρωση της απόφασης του Συμβουλίου η οποία τροποποιεί τον τρόπο εκλογής των μελών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. 
    * Π.Δ. 351/03: νομοθεσία για την εκλογή εθνικών αντιπροσώπων
    * Π.Δ. 96/07: Κωδικοποίηση σ’ ενιαίο κείμενο των διατάξεων της νομοθεσίας για την εκλογή βουλευτών
    www.ypes.gr


    ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ
    Προθεσμία υποβολής υποψηφιοτήτων: εντός 13 ημερών από την έναρξη της προεκλογικής περιόδου που αρχίζει 30 ημέρε. πριν από την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών.
    Κατάθεση χρηματικού ποσού: αποδεικτικό κατάθεσης του ποσού των € 2.934.7. στη ΔΟΥ Πληρωμών Αθηνών πρέπει να επισυναφθεί σε κάθε λίστα υποψηφίων. Οι λίστες πρέπει να παραδίδονται μέσω δικαστικού επιμελητή στον Εισαγγελέα του Αρείου Πάγου ή να αποστέλλονται στο γραφείο του με συστημένη επιστολή το αργότερο 13 ημέρες μετά την έναρξη της προεκλογικής περιόδου.
    Προϋποθέσεις: μόνο κόμματα και συνασπισμοί κομμάτων μπορούν να προτείνουν υποψηφίους. Οι εκλογικές λίστες μπορούν να συμπεριλαμβάνουν έως 22 υποψηφίους.  Οι προτάσεις υποψηφιοτήτω. πρέπει να αναγράφουν όνομα, επώνυμο και πατρώνυμο, ιδιότητα κα. ακριβή διεύθυνση του προτεινομένου και να συνοδεύονται από έγγραφη αποδοχή και υπεύθυνη δήλωσή του.
    Ασυμβίβαστα:
    α) Κωλύματα Εκλογιμότητας: τα πρόσωπα κατέχοντα θέσεις που αναφέρονται στο άρθρ. 56 (1) κα. (4) του Συντάγματος και τα Μέλη της Βουλής των Ελλήνων δεν έχουν δικαίωμα να είναι ι υποψήφιοι. Η διαδικασία παραίτησης από θέσεις που συνιστούν κώλυμα εκλογιμότητας ρυθμίζεται από τις διατάξεις των εκλογικών νόμων.
    β) Ασυμβίβαστα: Τα κάτωθι αξιώματα είναι ασυμβίβαστα με την ιδιότητα του Ευρωβουλευτή:
    * Οι θέσεις και τα αξιώματα που απαριθμούνται στο άρθρο 57 του Συντάγματος
    * Μέλος του Ελληνικού Κοινοβουλίου
    * Τα αξιώματα που προβλέπονται στην Απόφαση της 20ης Σεπτεμβρίου 1976 του Συμβουλίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων, συγκεκριμένα:
    * Μέλος της Ελληνικής Κυβέρνησης
    * Μέλος της Ευρωπαϊκής Επιτροπής
    * Δικαστής, Γενικός Εισαγγελέας ή Γραμματέας του Δικαστηρίου των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων. 
    * Μέλος της Εκτελεστικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας
    * Μέλος του Ευρωπαϊκού Ελεγκτικού Συνεδρίου
    * Ευρωπαίος Διαμεσολαβητής
    * Μέλος της Οικονομικής και Κοινωνικής Επιτροπής της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργεια. 
    * Μέλος των επιτροπών ή άλλων οργανισμών που έχουν συσταθεί βάσει των Συνθηκών της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Άνθρακα και Χάλυβα, της Ευρωπαϊκής Οικονομικής Κοινότητας και της Ευρωπαϊκής Κοινότητας Ατομικής Ενέργειας, με σκοπό τη διαχείριση των κοινοτικών πόρων ή τη μόνιμη άσκηση άμεσης διοικητικής υπηρεσίας
    * Μέλος του Διοικητικού Συμβουλίου, της Διευθύνουσας Επιτροπής ή του προσωπικού της Ευρωπαϊκής Τράπεζας Επενδύσεων. 
    * Εν ενεργεί. υπάλληλος ή μέλος του προσωπικού των θεσμικών οργάνων των Ευρωπαϊκών Κοινοτήτων ή εξειδικευμένων οργανισμών που προσαρτώνται σε αυτές ή της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας . 
    Ανακήρυξη υποψηφιοτήτων: Η ανακήρυξη των υποψηφίων που συγκεντρώνουν τις προϋποθέσεις του νόμου γίνεται κατά συνδυασμούς από το Α’ Τμήμα του Αρείου Πάγου τη δεκάτη τέταρτη ημέρα πριν από την ημέρα της ψηφοφορίας και σύμφωνα με τη σειρά που έχουν οριστεί στο ψηφοδέλτιο του συνδυασμού. Διευκρινίζεται ότι επειδή ο νόμος δεν προβλέπει σταυρό. προτίμησης υπέρ των υποψηφίων, επαφίετα. στα κόμματα ή στους συνασπισμούς των κομμάτων να καθορίσουν τη σειρά προτεραιότητας των υποψηφίων βάσει της οποίας θα εκλεγούν.


    ΨΗΦΟΦΟΡΙΑ / ΥΠΟΒΟΛΗ ΥΠΟΨΗΦΙΟΤΗΤΩΝ
    Δικαίωμ. του εκλέγειν: Όλοι οι πολίτες της ΕΕ οι οποίοι:
    * είναι από 18 ετών και πάνω
    * είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους των δήμων και κοινοτήτων της Ελλάδας και δε. έχουν στερηθε. το. δικαιώματο. του εκλέγειν
    Ποιός δεν έχει δικαίωμα του εκλέγειν:
    * Όποιος βρίσκεται σε πλήρη δικαστική συμπαράσταση σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα.
    * Όποιος έχει καταδικαστεί με αμετάκλητη απόφαση για κάποιο από τα εγκλήματα που προβλέπει ο ποινικός ή ο στρατιωτικός ποινικός κώδικα. 
    Δικαίωμα του εκλέγεσθαι: έχουν όλοι οι πολίτες της ΕΕ που έχουν συμπληρώσει το 25ο έτος της ηλικίας τους και έχουν τη νόμιμη ικανότητα του εκλέγειν.
    Υποχρεωτική/Μη υποχρεωτική ψήφος:
    Η άσκηση του εκλογικού δικαιώματος είναι υποχρεωτική. Προς το παρόν δεν προβλέπονται κυρώσεις.
    Ψηφοφορία πριν από την καθορισμένη ημερομηνία: οι Έλληνες ψηφοφόροι που κατοικούν ή βρίσκονται προσωρινά σε κάποιο άλλο κράτος μέλος της ΕΕ ψηφίζουνμια μέρα πριν από την καθορισμένη ημερομηνία για τη διεξαγωγή των εκλογών στην Ελλάδα.
    Επιστολική ψήφος: όχι
    Εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους: Κάθε ψηφοφόρος είναι καταχωρισμένος στον εκλογικό κατάλογο του δήμου ή της κοινότητας που τηρεί το δημοτολόγιο στο οποίο είναι εγγεγραμμένος. Κάθε ψηφοφόρος μπορεί να είναι καταχωρισμένος μόνο σε ένα εκλογικό κατάλογο.


    ΠΡΟΕΚΛΟΓΙΚΗ ΠΕΡΙΟΔΟΣ
    Χρηματοδότηση: Τα πολιτικά κόμματα που εκπροσωπούνται στη Βουλή των Ελλήνων ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο ή έχουν συγκεντρώσει ποσοστό άνω του 1,5% στις τελευταίες άμεσες γενικές εκλογές λαμβάνουν κρατική χρηματοδότηση.
    Επίσημες ημερομηνίες προεκλογικής περιόδου (έναρξη και λήξη): έναρξη 30 ημέρες πριν από τη μέρα διεξαγωγή. εκλογών και λήξη την Παρασκευή το βράδυ πριν από την Κυριακή των εκλογών. 
    Προβολή στα ΜΜΕ: Όλα τα κόμματα που εκπροσωπούνται στο Ελληνικό ή το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχουν δικαίωμα δωρεάν πρόσβασης στα μέσα μαζικής ενημέρωσης ανάλογα με την εκλογική τους δύναμη.
    Δημοσκοπήσεις: Η διεξαγωγή και η δημοσίευση δημοσκοπήσεων σταματούν 15 ημέρες πριν την ημέρα διεξαγωγής των εκλογών


    Οι ευρωβουλευτές και οι εκλογές


    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εκπροσωπεί τους πολίτες των κρατών μελών σε επίπεδο Ευρωπαϊκής Ένωσης. Είναι το μοναδικό ευρωπαϊκό θεσμικό όργανο που εκλέγεται άμεσα- μια διαδικασία που καθιερώθηκε τον Ιούνιο του 1979- και το μοναδικό πολυεθνικό κοινοβούλιο στον κόσμο που εκλέγεται με καθολική ψηφοφορία. Από το 1958 έως το 1979, οι ευρωβουλευτές ορίζονταν από τις εθνικές κυβερνήσεις τους και είχαν όλοι διπλή εντολή.


    Οι ευρωεκλογές διεξάγονται ανά πενταετία.


    Ο έβδομος γύρος των ευρωεκλογών συμπίπτει με την 30ή επέτειο της πρώτης διεξαγωγής των ευρωεκλογών με καθολική ψηφοφορία.


    Από το 1958, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει αλλάξει σημαντικά κυρίως μέσω της σταδιακής διεύρυνσης της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Ο αριθμός των κρατών μελών αυξήθηκε από 6 σε 27, ενώ αυτός των ευρωβουλευτών από 142 σε 736. Οι επίσημες γλώσσες της Ευρωπαϊκής Ένωσης από 4 έγιναν 23. Επιπλέον, οι διαδοχικές αναθεωρήσεις των Συνθηκών αναγνώρισαν αυξημένες εξουσίες στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο. Έτσι, ενώ το 1958 διέθετε απλώς ένα συμβουλευτικό ρόλο, σήμερα αποφασίζει από κοινού με τους εκπροσώπους των εθνικών κυβερνήσεων επί του μεγαλύτερου μέρους της ευρωπαϊκής νομοθεσίας.


    Πότε θα πάνε οι Ευρωπαίοι στις κάλπες;


    Οι ευρωεκλογές του 2009 θα πραγματοποιηθούν μεταξύ της 4 και της 7 Ιουνίου 2009. Οι ακριβείς μέρες ψηφοφορίας διαφέρουν από χώρα σε χώρα, ενώ τα αποτελέσματα για καθένα από τα 27 κράτη μέλη δεν θα γίνουν γνωστά μέχρι το βράδυ της 7ης Ιουνίου.
    Η Ελλάδα, το Βέλγιο, η Γαλλία, το Λουξεμβούργο, η Αυστρία, η Δανία, η Εσθονία, η Φιλανδία, η Γερμανία, η Λιθουανία, η Πολωνία, η Πορτογαλία, η Ρουμανία, η Σλοβενία, η Ισπανία, η Ρουμανία και η Σουηδία θα διοργανώσουν τις ευρωεκλογές την Κυριακή, 7 Ιουνίου. Το Ηνωμένο Βασίλειο και η Ολλανδία θα ψηφίσουν στις 4 Ιουνίου. Οι ευρωεκλογές θα διεξαχθούν στις 5 Ιουνίου στην Ιρλανδία. Οι Κύπριοι, οι Λετονοί, οι Μαλτέζοι και οι Σλοβάκοι θα προσέλθουν στις κάλπες στις 6 Ιουνίου. Σε ορισμένα κράτη μέλη η ψηφοφορία θα διαρκέσει δύο μέρες: 5 και 6 Ιουνίου για τη Δημοκρατία της Τσεχίας, 6 και 7 Ιουνίου για την Ιταλία. Η Βουλγαρία και η Ουγγαρία δεν έχουν ορίσει ακόμα επίσημες ημερομηνίες. Οι εκλογές όμως στις δύο αυτές  χώρες συνήθως διεξάγονται την Κυριακή.


    Πόσοι είναι οι ευρωβουλευτές;


    Ο αριθμός των ευρωβουλευτών αυξήθηκε μετά από κάθε διεύρυνση της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
    Από το 2007, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο έχει 785 ευρωβουλευτές που προέρχονται από 27 χώρες. Ωστόσο, η Συνθήκη της Νίκαιας, η οποία τροποποιήθηκε μετά την είσοδο της Βουλγαρίας και της Ρουμανίας, ορίζει ότι ο συνολικός αριθμός των ευρωβουλευτών θα μειωθεί στους 736 μετά τις εκλογές του 2009


    Εάν η συνθήκη της Λισαβόνας τεθεί σε ισχύ πριν από τις εκλογές του 2009, οι ευρωβουλευτές θα είναι 751.
    Σύμφωνα με τη Συνθήκη της Νίκαιας, το Ηνωμένο Βασίλειο έχει 72 ευρωβουλευτές (9,8% του συνολικού αριθμού των θέσεων), το Βέλγιο 22 (3% του συνολικού αριθμού των θέσεων) και το Λουξεμβούργο 6 (0,8% του συνολικού αριθμού των θέσεων).


     



    Κράτος μέλος
    Τρέχον αριθμός ευρωβουλευτών
    Αριθμός ευρωβουλευτών
    μετά το 2009
    Αριθμός ευρωβουλευτών μετά τη Συνθήκη της Λισαβόνας
    Γερμανία
    99
    99
    96
    Γαλλία
    78
    72
    74
    Ηνωμένο Βασίλειο


    78
    72
    73
    Ιταλία
    78
    72
    73
    Ισπανία
    54
    50
    54
    Πολωνία
    54
    50
    51
    Ρουμανία
    35
    33
    33
    Ολλανδία
    27
    25
    26
    Βέλγιο
    24
    22
    22
    Ελλάδα
    24
    22
    22
    Ουγγαρία
    24
    22
    22
    Τσεχική δημοκρατία
    24
    22
    22
    Πορτογαλία
    24
    22
    22
    Σουηδία
    19
    18
    20
    Βουλγαρία
    18
    17
    18
    Αυστρία
    18
    17
    19
    Δανία
    14
    13
    13
    Σλοβακία
    14
    13
    13
    Φιλανδία
    14
    13
    13
    Λιθουανία
    13
    12
    12
    Ιρλανδία
    13
    12
    12
    Λετονία
    9
    8
    9
    Σλοβενία
    7
    7
    8
    Εσθονία
    6
    6
    6
    Κύπρος
    6
    6
    6
    Λουξεμβούργο
    6
    6
    6
    Μάλτα
    5
    5
    6
    Σύνολο
    785
    736


    751


     


     


     


     


     


     


     


    Οι πολιτικές ομάδες


    Οι ευρωβουλευτές εντάσσονται σε πολιτικές ομάδες βάσει της πολιτικής τους ιδεολογίας και όχι της εθνικότητάς τους. Κάθε πολιτική ομάδα αποτελείται αυτή τη στιγμή από 20 τουλάχιστον μέλη από 6 τουλάχιστον κράτη μέλη. Ωστόσο, μετά τις εκλογές του 2009 θα επέλθουν αλλαγές. Βάσει πρόσφατης απόφασης του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, σε 25 θα πρέπει να ανέρχεται ο ελάχιστος αριθμός των ευρωβουλευτών για τη σύσταση μιας πολιτικής ομάδας. Παράλληλα, κάθε ομάδα θα πρέπει να διαθέτει ευρωβουλευτές από τουλάχιστον 7 κράτη μέλη.


    Οι πολιτικές ομάδες


    Στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υπάρχουν σήμερα 7 πολιτικές ομάδες:


     Ομάδα του Ευρωπαϊκού Λαϊκού Κόμματος (Χριστιανοδημοκράτες) και των Ευρωπαίων Δημοκρατών (ΕΛΚ-ΕΔ: 288 μέλη)


     Σοσιαλιστική Ομάδα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο  (ΣΕΚ: 217 μέλη)


     Ομάδα της Συμμαχίας Φιλελευθέρων και Δημοκρατών για την Ευρώπη (ΦΙΛ: 100 μέλη)


     Ομάδα Ένωση για την Ευρώπη των Εθνών (ΕΕΕ: 44 μέλη)


     Ομάδα των Πρασίνων / Ευρωπαϊκή Ελεύθερη Συμμαχία (ΠΡΣ / ΕΕΣ: 43 μέλη)


     Συνομοσπονδιακή Ομάδα της Ευρωπαϊκής Ενωτικής Αριστεράς/Αριστερά των Πρασίνων των Βορείων Χωρών (ΕΕΑ / ΠΒΧ: 41μέλη)


     Ομάδα Ανεξαρτησία/Δημοκρατία (Α/Δ: 22 μέλη)


     Μη Εγγεγραμμένοι (ΜΕ: 30 μέλη)


     


    Καμία από τις πολιτικές ομάδες δεν διαθέτει την πλειοψηφία


     


     


     


    Κατανομή των εδρών ανά πολιτική ομάδα και κράτος μέλος κατά τη διάρκεια της έκτης κοινοβουλευτικής περιόδου (2004-2009):


             Σύνολο
    Βέλγιο 6  7  6     2        3  24
    Βουλγαρία 5  5  5              3  18
    Τσεχική δημοκρατία 14  2           6  1  1  24
    Δανία 1  5  4  1  1  1  1     14
    Γερμανία 49  23  7     13  7        99
    Εσθονία 1  3  2                 6
    Ιρλανδία 5  1  1  4     1  1     13
    Ελλάδα 11  8           4  1     24
    Ισπανία 24  24  2     3  1        54
    Γαλλία 18  31  10     6  3  3  7  78
    Ιταλία  24  17  12  13  2  7     3  78
    Κύπρος 3     1        2        6
    Λετονία 3     1  4  1           9
    Λιθουανία 2  2  7  2              13
    Λουξεμβούργο 3  1  1     1           6
    Ουγγαρία 13  9  2                 24
    Μάλτα 2  3                    5
    Ολλανδία 7  7  5     4  2  2     27
    Αυστρία 6  7  1     2        2  18
    Πολωνία 15  9  6  20        3  1  54
    Πορτογαλία 9  12           3        24
    Ρουμανία 18  10  6     1           35
    Σλοβενία 4  1  2                 7
    Σλοβακία 8  3                 3  14
    Φιλανδία 4  3  5     1  1        14
    Σουηδία 6  5  3     1  2  2     19
    Ηνωμένο Βασίλειο 27  19  11     5  1  8  7  78
             Σύνολο
    Σύνολο 288  217  100  44  43  41  22  30  785


     


     


     


     


     


     


     


     


     


     


    Καθεστώς των βουλευτών του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου


    Μετά τις ευρωεκλογές του 2009, ένας νέος εσωτερικός κανονισμός θα εφαρμόζεται για τους ευρωβουλευτές και θα καλύπτει τους μισθούς, την κοινωνική ασφάλιση, τις συντάξεις, τα επιδόματα κλπ. Ο νέος κανονισμός θέτει τέλος στις μισθολογικές διαφορές των ευρωβουλευτών, γεγονός που σημαίνει ότι όλοι οι ευρωβουλευτές θα λαμβάνουν ενιαίο μισθό ύψους 7.665 € το μήνα. Το ποσό αυτό θα καλύπτεται από τον προϋπολογισμό της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Επί του παρόντος δεν υπάρχει κοινή αμοιβή: Οι μισθοί των ευρωβουλευτών προέρχονται από τον εθνικό προϋπολογισμό των κρατών μελών τους και στις περισσότερες περιπτώσεις λαμβάνουν το πόσο που προβλέπεται για τους ομολόγους τους στα εθνικά κοινοβούλια (η Ουγγαρία, η Σλοβακία και η Ολλανδία αποτελούν εξαίρεση).  Κατά τη διάρκεια της μεταβατικής περιόδου, κάθε κράτος μέλος θα έχει τη δυνατότητα να συνεχίσει να εφαρμόζει το ισχύον σύστημα. Οι επανεκλεγμένοι ευρωβουλευτές θα μπορούν επίσης να επιλέξουν το ισχύον σύστημα.


     


    Προηγούμενες ευρωεκλογές: μερικά στοιχεία


    Οι πρώτες άμεσες ευρωεκλογές έλαβαν χώρα ακριβώς πριν 30 χρόνια, το 1979. Από τότε επαναλήφθηκαν άλλες πέντε φορές. Προηγουμένως, από το 1958 έως το 1979, οι ευρωβουλευτές διορίζονταν από τα εθνικά κοινοβούλια και διέθεταν, επομένως, και την ιδιότητα του εθνικού βουλευτή. Το 2004 η συμμετοχή των πολιτών στις ευρωεκλογές ανήλθε στο 45,5%.


    Η απόφαση και η πράξη σχετικά με την πραγματοποίηση άμεσων και καθολικών ευρωεκλογών υπεγράφη στις Βρυξέλλες στις 20 Σεπτεμβρίου 1976. Μετά την κύρωσή τους από όλα τα κράτη μέλη, οι πρώτες ευρωεκλογές πραγματοποιήθηκαν στις 7 και 10 Ιουνίου 1979. Εξελέγησαν 410 ευρωβουλευτές. Από τότε οι ευρωεκλογές διεξήχθησαν άλλες 5 φορές – το 1984, το 1989, το 1994, το 1999 και το 2004.
    Μετά από κάθε διεύρυνση τα νέα κράτη μέλη διοργάνωσαν εκλογές, ούτως ώστε να εκλέξουν τους αντιπροσώπους τους στο ΕΚ. Αυτό συνέβη στην Ελλάδα το 1981, την Ισπανία και την Πορτογαλία το 1987, τη Σουηδία το 1995, την Αυστρία και τη Φιλανδία το 1996 και τη Βουλγαρία και τη Ρουμανία το 2007.


     


     


     


     


     


     


     


     


    Συμμετοχή


    Η προσέλευση στις κάλπες διαφέρει σημαντικά από κράτος σε κράτος. Μια τάση μείωσης της συμμετοχής των πολιτών στις ευρωεκλογές αντανακλά μια γενικότερη μείωση της συμμετοχής των πολιτών στις εκλογές στα περισσότερα κράτη μέλη. Στις ευρωεκλογές του 2004, σημειώθηκε μια αύξηση της προσέλευσης στις κάλπες σε 5 χώρες όπου η συμμετοχή στις εκλογές δεν είναι υποχρεωτική: την Ιταλία, τις Κάτω Χώρες, την Ιρλανδία, το Ηνωμένο Βασίλειο, και τη Φιλανδία. Στις περισσότερες από τις χώρες, οι οποίες μερικές εβδομάδες νωρίτερα είχαν προσχωρήσει στην ΕΕ, η προσέλευση στις κάλπες ήταν πολύ μικρή.


    Πίνακας 1: Εξέλιξη της συμμετοχής των πολιτών στις ευρωεκλογές, 1979-2007
    Κράτος Μέλος
    1979
    1981
    1984
    1987
    1989
    1994
    1995
    1996
    1999
    2004
    2007
    Γερμανία
    65,73
     
    56,76
     
    62,28
    60,02
     
     
    45,19
    43
     
    Γαλλία
    60,71
     
    56,72
     
    48,8
    52,71
     
     
    46,76
    42,76
     
    Βέλγιο*
    91,36
     
    92,09
     
    90,73
    90,66
     
     
    91,05
    90,81
     
    Ιταλία**
    85,65
     
    82,47
     
    81,07
    73,6
     
     
    69,76
    71,72
     
    Λουξεμβούργο*
    88,91
     
    88,79
     
    87,39
    88,55
     
     
    87,27
    91,35
     
    Ολλανδία
    58,12
     
    50,88
     
    47,48
    35,69
     
     
    30,02
    39,26
     
    Ηνωμένο Βασίλειο
    32,35
     
    32,57
     
    36,37
    36,43
     
     
    24
    38,52
     
    Ιρλανδία
    63,61
     
    47,56
     
    68,28
    43,98
     
     
    50,21
    58,58
     
    Δανία
    47,82
     
    52,38
     
    46,17
    52,92
     
     
    50,46
    47,89
     
    Ελλάδα*
     
    81,48
    80,59
     
    80,03
    73,18
     
     
    70,25
    63,22
     
    σπανία
     
     
     
    68,52
    54,71
    59,14
     
     
    63,05
    45,14
     
    Πορτογαλία
     
     
     
    72,42
    51,1
    35,54
     
     
    39,93
    38,6
     
    Σουηδία
     
     
     
     
     
     
    41,63
     
    38,84
    37,85
     
    Αυστρία
     
     
     
     
     
     
     
    67,73
    49,4
    42,43
     
    Φιλανδία
     
     
     
     
     
     
     
    57,6
    30,14
    39,43
     
    Δημοκρατία της Τσεχίας
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    28,3
     
    Εσθονία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    26,83
     
    Κύπρος*
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    72,5
     
    Λετονία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    41,34
     
    Λιθουανία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    48,38
     
    Ουγγαρία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    38,5
     
    Μάλτα
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    82,39
     
    Πολωνία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    20,87
     
    Σλοβενία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    28,35
     
    Σλοβακία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    16,97
     
    Ρουμανία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    29,47
    Βουλγαρία
     
     
     
     
     
     
     
     
     
     
    29,22
    Σύνολο ΕΕ
    61,99

    58,98

    58,41
    56,67


    49,51
    45,47


    * Στο Βέλγιο, το Λουξεμβούργο, την Ελλάδα και την Κύπρο, η ψήφος είναι υποχρεωτική
    ** Στην Ιταλία η ψήφος ήταν υποχρεωτική μέχρι το 1992


     


     


     



    Ο εκλογικός νόμος


    Οι ευρωεκλογές εξακολουθούν να διεξάγονται, σε μεγάλο βαθμό, σύμφωνα με τις εθνικές νομοθεσίες και πρακτικές. Υπάρχουν βέβαια εκλογικές αρχές κοινές σε όλα τα κράτη μέλη που τίθενται από την ΕΕ και προβλέπουν ότι τα μέλη του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου εκλέγονται με άμεση, καθολική, ελεύθερη και μυστική ψηφοφορία σύμφωνα με την αρχή της αναλογικής εκπροσώπησης. Ωστόσο, τα κράτη μέλη διατηρούν τη δυνατότητα να εφαρμόσουν εκλογικό σύστημα βάσει ψηφοδελτίων συνδυασμών ή ενιαίου ψηφοδελτίου με έκφραση προτιμήσεων.
    Στην περίπτωση της ψηφοφορίας που βασίζεται στο σύστημα προτιμησιακής ψήφου, οι ψηφοφόροι έχουν τη δυνατότητα να δείχνουν την προτίμησή τους σε έναν ή περισσότερους υποψήφιους που περιλαμβάνονται στο ψηφοδέλτιο. Το σύστημα αυτό ακολουθείται στην Αυστρία, το Βέλγιο, τη Βουλγαρία, τη Δανία, τη Φιλανδία, την Ιρλανδία, την Ιταλία, τη Λιθουανία, το Λουξεμβούργο, τη Μάλτα, την Ολλανδία, τη Σλοβακία, τη Σλοβενία και την Σουηδία. Αντίθετα, όταν η ψηφοφορία βασίζεται στο σύστημα των κλειστών ψηφοδελτίων συνδυασμών, τα πολιτικά κόμματα καθορίζουν τη σειρά των υποψηφίων και οι ψηφοφόροι καλούνται απλά να ψηφίσουν υπέρ του κόμματος. Η Εσθονία, η Γαλλία, η Ελλάδα, η Ουγγαρία, η Ισπανία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν υιοθετήσει το παραπάνω σύστημα.


    Επιτρέπεται η θέσπιση από τα κράτη μέλη ενός κατώτατου ορίου για την κατανομή των εδρών, το οποίο δεν πρέπει να υπερβαίνει, σε εθνικό επίπεδο, το 5 % του συνόλου των ψήφων.


    Σχετικά με τις εκλογικές περιφέρειες, τα κράτη μέλη, ανάλογα με τις εθνικές τους ιδιαιτερότητες, μπορούν να ορίσουν ή να προβλέψουν άλλες εκλογικές υποδιαιρέσεις. Τα περισσότερα κράτη μέλη επιλέγουν να θεωρούνται ως μια ενιαία εκλογική περιφέρεια, ενώ το Βέλγιο, η Ιρλανδία, η Ιταλία, η Γαλλία, η Πολωνία και το Ηνωμένο Βασίλειο έχουν πλέον της μίας εκλογικές περιφέρειες.


    Η προεκλογική περίοδος καθορίζεται από την ΕΕ. Ωστόσο, η ακριβής ημερομηνία ψηφοφορίας καθώς και τα ωράρια λειτουργίας των εκλογικών τμημάτων διαφέρουν ανάλογα με τους εθνικούς εκλογικούς νόμους.


    Η ψηφοφορία είναι υποχρεωτική στο Βέλγιο, την Κύπρο, την Ελλάδα και το Λουξεμβούργο.


    Διαφορές εντοπίζονται μεταξύ των κρατών μελών αναφορικά με το κατώτατο επιτρεπτό όριο ηλικίας για την άσκηση του δικαιώματος του εκλέγειν αλλά και του εκλέγεσθαι. Σε αρκετά κράτη μέλη το δικαίωμα αυτό αναγνωρίζεται από την ηλικία των 18 ετών (Δανία, Φιλανδία, Γερμανία, Λουξεμβούργο, Ολλανδία, Πορτογαλία, Σλοβενία και Σουηδία). Στην Αυστρία, οι πολίτες έχουν το δικαίωμα να ψηφίζουν από την ηλικία των 16, αλλά αποκτούν δικαίωμα εκλογιμότητας από στην ηλικία των 18 ετών. Στην Ελλάδα, την Κύπρο και την Ιταλία, οι ηλικίες αυτές είναι 18 και 25 αντίστοιχα.


    Σε ορισμένες χώρες, όπως για παράδειγμα η Γαλλία και το Ηνωμένο Βασίλειο, απαιτείται η προηγούμενη εγγραφή στους εκλογικούς καταλόγους, ενώ στις περισσότερες αυτό γίνεται αυτόματα.


    Κάθε πολίτης της Ένωσης που διαμένει ή έχει την κατοικία του σε χώρα της ΕΕ διαφορετική από τη χώρα καταγωγής του, έχει το δικαίωμα του εκλέγειν και εκλέγεσθαι στις ευρωεκλογές στο κράτος μέλος κατοικίας του. Ενδέχεται βέβαια να προβλέπονται παρεκκλίσεις στις ειδικές διαδικασίες που απαιτούνται για την κατοχύρωση του δικαιώματος αυτού με βάση τους διαφορετικούς εθνικούς εκλογικούς νόμους. Οι πολίτες της Κοινοπολιτείας, όπως για παράδειγμα οι Καναδοί και οι Αυστραλοί πολίτες, τα ονόματα των οποίων αναγράφονται στους εκλογικούς καταλόγους του Ηνωμένου Βασιλείου έχουν επίσης δικαίωμα ψήφου στις ευρωεκλογές. Σχετικά με το δικαίωμα του εκλέγεσθαι σε χώρα της ΕΕ διαφορετική από τη χώρα καταγωγής, υπάρχουν πολλά παραδείγματα εκλεγμένων ευρωβουλευτών στο σημερινό Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο που εμπίπτουν σε αυτή την περίπτωση.
    Οι ευρωπαίοι πολίτες που ζουν στο εξωτερικό και επιθυμούν να ψηφίσουν εκπροσώπους από το κράτος μέλος καταγωγής τους υπόκεινται στις εθνικές διατάξεις. Ορισμένα κράτη μέλη επιτρέπουν  την ταχυδρομική αποστολή της ψήφου και/ή προβλέπουν τη δημιουργία εκλογικών τμημάτων στα κατά τόπους προξενεία ή πρεσβείες στο εξωτερικό.
    Σύμφωνα με τον ευρωπαϊκό εκλογικό νόμο, υπάρχουν αρκετές θέσεις που είναι ασυμβίβαστες με την εντολή του βουλευτή του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Πιο συγκεκριμένα, ο ευρωβουλευτής δεν μπορεί να είναι μέλος της κυβέρνησης ενός κράτους μέλους ή του εθνικού κοινοβουλίου ούτε εν ενεργεία υπάλληλος ή μέλος του λοιπού προσωπικού των θεσμικών οργάνων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, ενώ κάθε κράτος μέλος μπορεί να ορίσει ασυμβίβαστα που ισχύουν σε εθνικό επίπεδο.


    Συχνές ερωτήσεις -και απαντήσεις- σχετικά με την προεκλογική εκστρατεία


    * Έχει το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβεί σε μέτρα για να ενθαρρύνει τους πολίτες να ψηφίσουν;


    Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο, ως θεσμικό όργανο, κάνει ότι μπορεί για να ευαισθητοποιήσει τους πολίτες όσον αφορά τη συμμετοχή στις προσεχείς ευρωεκλογές, τις αποφάσεις του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και την επιρροή αυτών στην καθημερινή τους ζωή. Η προεκλογική εκστρατεία του οφείλει, ωστόσο, να είναι πολιτικά ουδέτερη.
     
    Το κεντρικό μήνυμα της ενημερωτικής εκστρατείας για τις ευρωεκλογές (“Έχεις το λόγο-Ψήφισε”) είναι ότι οι πολίτες έχουν τη δυνατότητα επιλογής μεταξύ διαφόρων λύσεων σε διάφορα θέματα. Πώς μπορούν να επιλέξουν; Με την ψήφο τους υπέρ του/της πολιτικού ή του πολιτικού κόμματος που εκφράζει καλύτερα τις απόψεις τους!
     
    Πολλά είναι τα μέσα που χρησιμοποιούνται για το σκοπό αυτό: διάφορες εξωτερικές πινακίδες και τρισδιάστατες εγκαταστάσεις· ένα “κουτί” σε μέγεθος δωματίου, όπου μπορούν οι πολίτες να εκφράσουν τις απόψεις τους· τηλεοπτικά και ραδιοφωνικά διαφημιστικά σποτ· δικτυακός τόπος αφιερωμένος στις ευρωεκλογές 2009· (που περιλαμβάνει “10 καλούς λόγους για να ψηφίσουμε”, πληροφορίες σχετικά με τους εκάστοτε εκλογικούς νόμους και χώρο στον οποίο οι πολίτες μπορούν να απαντήσουν σε ερωτήσεις και να συμμετάσχουν σε συζητήσεις και δημοσκοπήσεις)· ιστοσελίδες του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου σε μέσα κοινωνικής δικτύωσης (Facebook, MySpace, Flickr, Twitter, YouTube), κ.ά.
     
    Ένας φάκελος τύπου είναι επίσης διαθέσιμος στους δημοσιογράφους και το κοινό, ενώ το διαδικτυακό τηλεοπτικό κανάλι του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου (“europarltv”) περιλαμβάνει ένα ειδικό τμήμα με προγράμματα για τις ευρωεκλογές.
     
    * Ποιο είναι το κόστος της προεκλογικής εκστρατείας και πώς χρηματοδοτείται;
     
    Η προεκλογική εκστρατεία του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, που πραγματοποιείται σε 27 χώρες και σε πάνω από 23 γλώσσες, κοστίζει περίπου 18 εκατομμύρια ευρώ. Το ποσό αυτό είναι ισοδύναμο με περίπου 5 λεπτά ανά ψηφοφόρο (δεδομένου ότι υπάρχουν 375 εκατομμύρια δυνητικοί ψηφοφόροι). Τα χρήματα για την εκστρατεία αυτή έχουν ληφθεί από τους προϋπολογισμούς του 2008 και του 2009 του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου. Ο προϋπολογισμός του Κοινοβουλίου αποτελεί μέρος του συνολικού προϋπολογισμού της ΕΕ. Ο προϋπολογισμός της προεκλογικής εκστρατείας ανά χώρα δεν μπορεί να υπολογιστεί με ακρίβεια, καθώς πρόκειται για εθνικό ζήτημα και, συνεπώς, διαφέρει ανάλογα με τη χώρα. Ιδιαίτερες προσπάθειες έχουν, ωστόσο, καταβληθεί σε χώρες όπου το ποσοστό συμμετοχής στις ευρωεκλογές ήταν χαμηλό κατά τις ευρωεκλογές του 2004 και όπου οι δημοσκοπήσεις δείχνουν μικρή πρόθεση ψήφου.