Αρχική Απόψεις Aρθρα Ε.Ε.: Μελλοντικές προκλήσεις (2009-2014)

Ε.Ε.: Μελλοντικές προκλήσεις (2009-2014)

11

 ΚΕΝΤΡΟ ΕΥΡΩΠΑΪΚΗΣ ΠΛΗΡΟΦΟΡΗΣΗΣ
EUROPE DIRECT
ΒΟΡΕΙΟΥ ΑΙΓΑΙΟΥ
Πληροφορίες: Έλενα Χουσνή
E-mail: elenax83@yahoo.gr
www.eud-northaegean.gr


Μελλοντικές προκλήσεις (2009-2014)


Εδώ παρουσιάζουμε μια συλλογή ορισμένων από τα σημαντικότερα ζητήματα που θα αντιμετωπίσουν οι βουλευτές του ΕΚ που θα εκλεγούν στις 4-7 Ιουνίου 2009, τα οποία περιλαμβάνουν τις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες, την κοινωνική πολιτική, την αλλαγή του κλίματος, τη διεύρυνση της ΕΕ, τη μετανάστευση, την τρομοκρατία, την ασφάλεια, τη γεωργία και, εάν και όταν κυρωθεί από όλα τα κράτη μέλη της Ένωσης, την εφαρμογή της Συνθήκης της Λισαβόνας.
 
* Οικονομικά και νομισματικά θέματα
 
Η κρίση των χρηματοπιστωτικών αγορών, η οποία οδήγησε το τραπεζικό σύστημα στα πρόθυρα της κατάρρευσης το φθινόπωρο του 2008, έχει τώρα αντίκτυπο στην υπόλοιπη οικονομία, καθώς ο περιορισμός των πιστώσεων επηρεάζει τις δαπάνες των νοικοκυριών και τις βιομηχανικές επενδύσεις. Η βελτίωση του ευρωπαϊκού ρυθμιστικού πλαισίου στον χρηματοπιστωτικό τομέα θα είναι μείζον ζήτημα για το επόμενο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο.


Βελτίωση της εποπτείας και της ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών αγορών
 
Τα πρώτα νομοθετικά μέτρα βρίσκονται ήδη σε εξέλιξη και τα θεσμικά όργανα της ΕΕ επιδιώκουν την έγκρισή τους πριν από τις εκλογές: οι βελτιώσεις της οδηγίας σχετικά με την κεφαλαιακή επάρκεια (όσον αφορά τους κανόνες που διέπουν το ύψος των κεφαλαίων που οφείλουν να διατηρούν οι τράπεζες προκειμένου να αντεπεξέρχονται στους κινδύνους που αναλαμβάνουν) και τα μέτρα αντιμετώπισης των περιπτώσεων σύγκρουσης συμφερόντων στους οργανισμούς αξιολόγησης της πιστοληπτικής ικανότητας είναι δύο τέτοια παραδείγματα.
 
Όμως το Κοινοβούλιο έχει ζητήσει επισήμως από την Επιτροπή να καταθέσει προτάσεις για πολύ ευρύτερο φάσμα θεμάτων, όπως: να διασφαλιστεί ότι το σύστημα κεφαλαιακών απαιτήσεων θα ισχύει για όλα τα χρηματοπιστωτικά ιδρύματα ανεξαρτήτως της συγκεκριμένης νομικής μορφής τους – περιλαμβανομένων των αμοιβαίων κεφαλαίων υψηλού κινδύνου και των ιδιωτικών επενδυτικών χαρτοφυλακίων· να ενισχυθούν το καθεστώς, οι αρμοδιότητες λήψης αποφάσεων και ο ρόλος των επιτροπών των εθνικών εποπτικών αρχών οι οποίες αποβλέπουν στη συνεπή εφαρμογή των ευρωπαϊκών κανόνων στο σύνολο των χρηματοπιστωτικών αγορών της ΕΕ· να επιδιωχθεί οπωσδήποτε η θεσμική συνεργασία μεταξύ των εθνικών εποπτών των πολυεθνικών χρηματοπιστωτικών επιχειρήσεων με σκοπό τον έλεγχο των ομίλων καθώς και των επιμέρους συνιστωσών τους.
 
Πέρα από την έκθεση de Larosi?re
 
Η Επιτροπή ζήτησε από τον πρώην Διαχειριστικό Διευθυντή του ΔΝΤ Jacques de Larosi?re να τεθεί επικεφαλής ομάδας με σκοπό τη διατύπωση προτάσεων όσον αφορά την εποπτεία των διασυνοριακών χρηματοπιστωτικών συναλλαγών. Οι νέες νομοθετικές προτάσεις που θα προκύψουν από την έκθεση de Larosi?re θα υπόκεινται σε έγκριση ή τροποποίηση από το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης.
 
Ενώ λοιπόν οι λεπτομέρειες των επιμέρους στοιχείων της νομοθετικής ημερήσιας διάταξης δεν έχουν ακόμη καθοριστεί, είναι σαφές ότι το επόμενο Κοινοβούλιο θα κληθεί να λάβει μια σειρά αποφάσεων σε αυτόν τον τομέα: πόσο πρέπει να προχωρήσει η ΕΕ όσον αφορά τα μέτρα ρύθμισης των χρηματοπιστωτικών αγορών της; Είναι σκόπιμο να επιδιωχθεί η δημιουργία ενός ευρωπαϊκού οργάνου εποπτείας του χρηματοπιστωτικού συστήματος για τις μεγάλες επιχειρήσεις ή μήπως η εποπτεία πρέπει να συνεχίσει να οργανώνεται ως επί το πλείστον σε εθνικό επίπεδο; Πώς μπορεί να επιτευχθεί η διαχείριση ή πρόληψη μελλοντικών κρίσεων; Απαιτείται μήπως ενίσχυση του ρόλου της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας ως προς την παρακολούθηση των εξελίξεων της αγοράς;
 
Παρακολούθηση της δραστηριότητας της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας


Η Επιτροπή Οικονομικών και Νομισματικών Θεμάτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου θα συνεχίσει να είναι το μόνο βήμα από το οποίο ο Πρόεδρος της Ευρωπαϊκής Κεντρικής Τράπεζας υποβάλλεται σε δημόσιο έλεγχο από εκλεγμένους αντιπροσώπους. Τέσσερις φορές το έτος, ο Jean-Claude Trichet απαντά επί δύο ώρες σε ερωτήσεις των βουλευτών του ΕΚ, εξηγώντας και υπερασπίζοντας τις αποφάσεις της ΕΚΤ. Οι εν λόγω συνεδριάσεις είναι σημαντικό τμήμα της προσπάθειας να εξασφαλιστεί ο κατάλληλος δημόσιος έλεγχος του έργου της ανεξάρτητης κεντρικής τράπεζας της Ευρώπης


 
* Απασχόληση και κοινωνική προστασία στην Ευρώπη
 
Η καταπολέμηση των συνεπειών της οικονομικής κρίσης και του αντικτύπου των δημογραφικών μεταβολών και η προστασία του ευρωπαϊκού κοινωνικού μοντέλου είναι προκλήσεις στις οποίες οφείλουν να αντεπεξέλθουν οι νεοεκλεγέντες βουλευτές. Πρέπει επίσης να λάβουν αποφάσεις σχετικά με τη συνέχεια που θα δοθεί σε μια σειρά θεμάτων τα οποία έχουν συζητηθεί κατά την κοινοβουλευτική περίοδο 2004-2009.Η τρέχουσα οικονομική κρίση θα έχει άμεσες συνέπειες στο πεδίο της απασχόλησης. Στο πλαίσιο αυτό, το Κοινοβούλιο θεωρεί ότι η ΕΕ και τα κράτη μέλη της πρέπει να καταβάλουν συντονισμένες προσπάθειες για την εφαρμογή του σχεδίου ανάκαμψης της οικονομίας.
 
Το μέλλον των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης
 
Κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου 2004-2009, οι βουλευτές έλαβαν επανειλημμένες αποφάσεις σχετικά με τη βιωσιμότητα των συστημάτων κοινωνικής ασφάλισης στην Ευρωπαϊκή Ένωση, η οποία αποτελεί πραγματική πρόκληση για τις προσεχείς δεκαετίες. Ο πληθυσμός ηλικίας 15 έως 64 ετών στην Ευρωπαϊκή Ένωση θα μειωθεί κατά 48 εκατομμύρια έως το 2050 και το ποσοστόεξάρτησης θα διπλασιαστεί κατά τη διάρκεια της ίδιας περιόδου, γεγονός που θα οδηγήσει σε αύξηση των δημοσίων δαπανών για τις συντάξεις και την υγεία στην πλειονότητα των κρατών μελών της ΕΕ.
 
Κοινωνική διάσταση της εσωτερικής αγοράς
 
Κατά τη διάρκεια της συζήτησης σχετικά με την οδηγία για τις υπηρεσίες τέθηκε το ερώτημα αν πρέπει να συμπεριληφθούν ή όχι οι υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος (εκπαίδευση, κοινωνική προστασία). Η νέα Ευρωπαϊκή Επιτροπή δύναται να προτείνει ειδική οδηγία πλαίσιο για τις υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος. Στους κόλπους του παρόντος Κοινοβουλίου, οι διαφορές απόψεων όσον αφορά την αναγκαιότητα μιας τέτοιας νομοθεσίας είναι εντονότατες.
 
Συνδυασμός επαγγελματικής και προσωπικής ζωής
 
Τον Οκτώβριο του 2008, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή πρότεινε ένα σύνολο μέτρων με σκοπό τη βελτίωση του συνδυασμού επαγγελματικής και οικογενειακής ζωής μεταξύ των οποίων περιλαμβάνονται η αναθεώρηση της ευρωπαϊκής νομοθεσίας για τις άδειες μητρότητας καθώς και της νομοθεσίας για τους συμβοηθούντες συζύγους. Το Κοινοβούλιο, ως συννομοθέτης επί του θέματος, οφείλει να αποφασίσει στο πλαίσιο της πρώτης ανάγνωσης σχετικά με το θέμα πριν από τις ευρωπαϊκές εκλογές. Ωστόσο, εάν δεν επιτευχθεί εν τω μεταξύ συμβιβασμός με το Συμβούλιο, το νέο Κοινοβούλιο θα πρέπει να πάρει τη σκυτάλη.
 
Διασυνοριακή υγειονομική περίθαλψη
 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξετάζει αυτή την περίοδο μια νομοθετική πρόταση η οποία αποβλέπει στη διευκόλυνση της πρόσβασης των ασθενών σε υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης εντός της Ευρωπαϊκής Ένωσης. Αντικείμενο της πρότασης είναι η διασάφηση των δικαιωμάτων επιστροφής δαπανών και η εγγύηση προτύπων ποιότητας και ασφάλειας της περίθαλψης για τους ασθενείς που πρόκειται να ακολουθήσουν θεραπεία σε άλλο κράτος μέλος της Ένωσης. Και σε αυτόν τον τομέα, το Κοινοβούλιο είναι συννομοθέτης και πρέπει να αποφασίσει σε πρώτη ανάγνωση τον Απρίλιο του 2009, πριν από τις εκλογές. Ωστόσο, εάν δεν επιτευχθεί εν τω μεταξύ συμβιβασμός, το νέο Κοινοβούλιο θα κληθεί να συνεχίσει τις διαπραγματεύσεις.
 
Κινητικότητα των εργαζομένων Το Κοινοβούλιο ενέκρινε τον Ιούνιο του 2007, σε πρώτη ανάγνωση, πρόταση οδηγίας για τη διευκόλυνση της κινητικότητας των εργαζομένων μέσω του καθορισμού ελαχίστων προϋποθέσεων για την απόκτηση δικαιωμάτων συμπληρωματικής συνταξιοδότησης. Η εξέταση της οδηγίας αυτής συνεχίζεται επί του παρόντος στους κόλπους του Συμβουλίου.
 
Οδηγία για τον χρόνο εργασίας
 
Τέλος, το νέο Κοινοβούλιο θα κληθεί επίσης να δώσει συνέχεια στο ζήτημα του χρόνου εργασίας στην ΕΕ, μετά τις διαπραγματεύσεις μεταξύ του Συμβουλίου και του Κοινοβουλίου που θα πραγματοποιηθούν πριν από τις εκλογές. Στην ψηφοφορία που διεξήχθη τον Δεκέμβριο του 2008, το Κοινοβούλιο εξέφρασε την άποψη ότι η εβδομάδα εργασίας στην ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να είναι περιορισμένη στις 48 ώρες και ότι πρέπει να απαγορευθούν τυχόν αποκλίσεις από την εφαρμογή της αρχής αυτής.


 
* Αλλαγή του κλίματος/ενέργεια
 
Η αλλαγή του κλίματος είναι μια κρίσιμη πρόκληση για την ανθρωπότητα. Η εφαρμογή της κοινοτικής νομοθεσίας με σκοπό την καταπολέμησή της θα είναι δύσκολη, όμως δεν είναι αρκετή. Η ΕΕ πρέπει παράλληλα να διεξαγάγει συνομιλίες όσον αφορά το καθεστώς στον τομέα του κλίματος μετά την εκπνοή του πρωτοκόλλου του Κυότο, επί του οποίου αναμένεται συμφωνία στην Κοπεγχάγη έως τα τέλη του 2009.


Διασφάλιση της επίτευξης των στόχων της ΕΕ σχετικά με το κλίμα
Καθώς η ΕΕ καταβάλλει προσπάθειες να τηρήσει την προθεσμία του 2020 ως προς την επίτευξη των στόχων των τριών 20 που έχει θέσει (μείωση των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου κατά 20%, βελτίωση της ενεργειακής απόδοσης κατά 20%, και χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας σε ποσοστό 20% του κοινοτικού ενεργειακού μίγματος), βρίσκεται συγχρόνως αντιμέτωπη με την πρόκληση της μείωσης κατά το ήμισυ των παγκόσμιων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου έως το 2050. Το Κοινοβούλιο επιθυμεί να συμφωνήσουν η ΕΕ και άλλες βιομηχανικές χώρες, ως ομάδα, να μειώσουν τις εκπομπές αερίων του θερμοκηπίου κατά 25-40% έως το 2020, και τουλάχιστον κατά 80% έως το 2050, έναντι των αντίστοιχων ποσοστών του 1990.
 
Καταπολέμηση της υπερθέρμανσης του πλανήτη σε όλους τους τομείς πολιτικής
 
Η ΕΕ πρέπει να συνεχίσει να καταβάλλει προσπάθειες για τον περιορισμό της αύξησης της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας σε επίπεδο κάτω των 2°C έναντι του προβιομηχανικού επιπέδου. Το Κοινοβούλιο έχει προτείνει να συνυπολογίζονται τα ζητήματα που άπτονται της υπερθέρμανσης του πλανήτη και της συνακόλουθης αλλαγής του κλίματος σε όλους τους τομείς και όλες τις πολιτικές – από την ενέργεια και τον τουρισμό έως την υγεία, τη γεωργία και τα ευφυή συστήματα υπολογιστών. Όμως οι βουλευτές του ΕΚ πιστεύουν επίσης ότι οι πολίτες πρέπει να συμμετέχουν στην καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος και ότι αυτό θα απαιτήσει μακροπρόθεσμα πολιτικά και εκπαιδευτικά μέτρα.
 
Εξασφάλιση των οικονομικών πόρων
 
Οι διαπραγματεύσεις για τον επόμενο πολυετή προϋπολογισμό της ΕΕ, που θα καλύπτει την περίοδο μετά το 2013, θα καθορίσουν το κατά πόσον θα υπάρχει επαρκής χρηματοδότηση για την καταπολέμηση της αλλαγής του κλίματος. Το θέμα του πώς θα βοηθηθούν οι αναπτυσσόμενες χώρες να περιορίσουν την αλλαγή του κλίματος –και να προσαρμοστούν σε αυτή– πρέπει επίσης να αντιμετωπιστεί.
 
Προς μια διεθνή συμφωνία για το κλίμα
 
Σε διεθνές επίπεδο, η ΕΕ θα συνεχίσει να συμμετέχει στις διαπραγματεύσεις για τη διαμόρφωση του καθεστώτος που θα ισχύσει μετά την εκπνοή του πρωτοκόλλου του Κυότο (μετά το 2012) όσον αφορά το κλίμα. Σκοπός είναι να επιτευχθεί μια δεσμευτική παγκόσμια συμφωνία για το κλίμα στη διάσκεψη των Ηνωμένων Εθνών για την αλλαγή του κλίματος που θα πραγματοποιηθεί στην Κοπεγχάγη τον Δεκέμβριο του 2009.
Χρησιμοποίηση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας για τον περιορισμό του CO2 και την προώθηση της ενεργειακής ασφάλειας
 
Η αύξηση της εξοικονόμησης ενέργειας καθώς και του ποσοστού των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας –π.χ. βιομάζα, υδραυλική, ηλιακή, αιολική, ή γεωθερμική ενέργεια– στο ενεργειακό μίγμα δεν θα συμβάλει απλώς στον περιορισμό των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου αλλά θα μειώσει ταυτόχρονα την εξάρτηση της ΕΕ από τις εισαγωγές ενέργειας.
 
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εκτιμά ότι, αν δεν ληφθεί κανένα μέτρο, τα επόμενα είκοσι έως τριάντα έτη η ΕΕ θα χρειάζεται να αγοράζει το 70% περίπου της ενέργειάς της από τρίτες χώρες – ορισμένες εκ των οποίων βρίσκονται σε περιοχές που χαρακτηρίζονται από ανασφάλεια.
 
Εναπόκειται σε ένα έκαστο των κρατών μελών να αποφασίσει αν θα επενδύσει ή όχι στην πυρηνική ενέργεια ως τρόπο μείωσης των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας. Δεδομένου, εντούτοις, ότι η πυρηνική ασφάλεια και τα ζητήματα ασφάλειας αφορούν κοινά ευρωπαϊκά συμφέροντα, η ΕΕ πρέπει να θεσπίσει κοινούς κανόνες ως προς την ασφάλεια των πυρηνικών σταθμών παραγωγής ενέργειας και τη διαχείριση των πυρηνικών αποβλήτων


 
* Εξωτερικές υποθέσεις
 
Οι προκλήσεις στον τομέα των εξωτερικών υποθέσεων περιλαμβάνουν την αντικατάσταση της λήξασας συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας με τη Ρωσία, με σκοπό να αποτραπεί η διακοπή της προμήθειας φυσικού αερίου από τη Ρωσία μέσω της Ουκρανίας, να καταργηθούν οι μη δασμολογικοί φραγμοί στο εμπόριο με την Κίνα, να αναζητηθεί λύση στη σύγκρουση Ισραήλ-Παλαιστινίων, και να παρακολουθηθεί η πρόοδος όσον αφορά τη σύναψη συμφωνιών σύνδεσης με τη Λατινική Αμερική.
 


ΕΕ-Ρωσία
 
Οι σχέσεις ΕΕ-Ρωσίας αντιμετώπισαν πολλά προβλήματα τα τελευταία χρόνια, ιδίως όσον αφορά τις προμήθειες ενέργειας και τη σύγκρουση μεταξύ Ρωσίας και Γεωργίας σχετικά με τη Νότια Οσετία και την Αμπχαζία. Τα ζητήματα αυτά θα επηρεάσουν αναμφίβολα τις συνομιλίες για την αντικατάσταση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης ΕΕ-Ρωσίας, η ισχύς της οποίας έληξε το 2007. Οι βουλευτές του ΕΚ έχουν ήδη δηλώσει ότι, αν συνεχιστεί η παρούσα κατάσταση στη Γεωργία, θα τους είναι δύσκολο να επικυρώσουν μια τέτοια νέα συμφωνία.
 
Φυσικό αέριο από τη Ρωσία
 
Τον Σεπτέμβριο του 2008, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο υποστήριξε την πρόταση κατασκευής του αγωγού φυσικού αερίου Nabucco, που ξεκινά από την Τουρκία και καταλήγει, μέσω Βουλγαρίας, Ρουμανίας και Ουγγαρίας, στην Αυστρία, ως εναλλακτική λύση έναντι των έργων που κατασκευάζονται σε συνεργασία με τη Ρωσία, «τα οποία ενδεχομένως θα αυξήσουν όλα τους την οικονομική και πολιτική εξάρτηση κρατών μελών από τη Ρωσία». Οι βουλευτές του ΕΚ πρέπει να προσπαθήσουν να εξασφαλίσουν τη διάθεση επαρκών δημοσιονομικών κονδυλίων για το έργο Nabucco.
 
ΕΕ-Κίνα
 
Κατά την εκτίμηση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου, οι πρακτικές προστατευτισμού, η υπέρμετρη γραφειοκρατία, η υποτίμηση του ρενμίνμπι, οι ποικίλες επιδοτήσεις, καθώς και η μη εφαρμογή της προστασίας των δικαιωμάτων πνευματικής ιδιοκτησίας στο ενδεδειγμένο και συμφωνηθέν επίπεδο από την Κίνα εμποδίζουν την πλήρη πρόσβαση στην αγορά πολλών κοινοτικών επιχειρήσεων. Οι μη δασμολογικοί φραγμοί τους οποίους εγείρει η Κίνα κοστίζουν στις κοινοτικές επιχειρήσεις περίπου 21 δισ. ευρώ ετησίως λόγω της απώλειας επιχειρηματικών ευκαιριών. Οι βουλευτές του ΕΚ θα συνεχίσουν να εφιστούν την προσοχή σε αυτούς τους φραγμούς μέχρι και την τελική άρση τους. Το Κοινοβούλιο εμμένει επίσης στην ανάγκη ενίσχυσης της ρήτρας ανθρωπίνων δικαιωμάτων στο πλαίσιο των διαπραγματεύσεων για την ανανέωση της συμφωνίας εταιρικής σχέσης και συνεργασίας.
 
ΕΕ-Μέση Ανατολή
 
Οι βουλευτές του ΕΚ θα συνεχίσουν να καταβάλλουν προσπάθειες για την επίλυση της σύγκρουσης Ισραήλ-Παλαιστινίων, υπενθυμίζοντας στους εμπλεκόμενους τη δέσμευση την οποία ανέλαβαν στην Αννάπολη τον Νοέμβριο του 2007 να διεξαγάγουν διαπραγματεύσεις για τη σύναψη συνθήκης ειρήνης, περιλαμβανομένου του σεβασμού του δικαιώματος του Ισραήλ να ζει υπό συνθήκες ασφάλειας αλλά και του δικαιώματος σύστασης ενός βιώσιμου παλαιστινιακού κράτους. Η Επιτροπή Εξωτερικών Υποθέσεων του ΕΚ έχει αποσύρει την υποστήριξή της όσον αφορά την αυξημένη συμμετοχή του Ισραήλ σε κοινοτικά προγράμματα στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής γειτονίας.
 
ΕΕ-Νότια Αμερική
 
Οι βουλευτές του ΕΚ θα παρακολουθούν εκ του σύνεγγυς τις μελλοντικές συμφωνίες σύνδεσης με τις υποομάδες χωρών της Νότιας Αμερικής (Mercosur, Κοινότητα των Άνδεων και Κεντρική Αμερική) καθώς και τη συμφωνία οικονομικής εταιρικής σχέσης με την Καραϊβική, στην οποία το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα χρειαστεί να παράσχει και τυπικά τη σύμφωνη γνώμη του. Το Κοινοβούλιο θα παρακολουθεί τις εξελίξεις μέσω της αντιπροσωπείας του στην Κοινοβουλευτική Συνέλευση ΕΕ-Λατινικής Αμερικής (EURO-LAT), η οποία συστήθηκε το 2006.


Διεύρυνση
 
Η Βουλγαρία και η Ρουμανία, οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ το 2007, δεν θα είναι οι τελευταίες χώρες που εντάσσονται στην Ένωση. Η Κροατία, η Τουρκία, και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι επίσημες υποψήφιες χώρες. Άλλες χώρες, όπως η Σερβία, το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο, έχουν επίσης «ενταξιακή προοπτική». Οι συζητήσεις για το κατά πόσον είναι έτοιμες να ενταχθούν, καθώς και για τις πιθανές ημερομηνίες ένταξης, θα βρεθούν στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης του Κοινοβουλίου τα προσεχή έτη.
 
* Διεύρυνση
Η Βουλγαρία και η Ρουμανία, οι οποίες προσχώρησαν στην ΕΕ το 2007, δεν θα είναι οι τελευταίες χώρες που εντάσσονται στην Ένωση. Η Κροατία, η Τουρκία, και η πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας είναι επίσημες υποψήφιες χώρες. Άλλες χώρες, όπως η Σερβία, το Μαυροβούνιο και το Κοσσυφοπέδιο, έχουν επίσης «ενταξιακή προοπτική». Οι συζητήσεις για το κατά πόσον είναι έτοιμες να ενταχθούν, καθώς και για τις πιθανές ημερομηνίες ένταξης, θα βρεθούν στην κορυφή της ημερήσιας διάταξης του Κοινοβουλίου τα προσεχή έτη.
 
Η επόμενη σημαντική ημερομηνία στην πορεία διεύρυνσης της ΕΕ θα είναι ο Οκτώβριος του 2009, οπότε η Ευρωπαϊκή Επιτροπή θα δημοσιεύσει την ετήσια «έκθεση προόδου» της για την Κροατία, την Τουρκία, την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας, την Αλβανία, τη Βοσνία και Ερζεγοβίνη, το Μαυροβούνιο, τη Σερβία, και το Κοσσυφοπέδιο.
 
Κροατία, Τουρκία και πΓΔΜ
 
Η Κροατία φαίνεται ότι έχει σημειώσει ικανοποιητική πρόοδο προς την κατεύθυνση της ένταξής της, αν και οι βουλευτές του ΕΚ δηλώνουν ότι πρέπει να λάβει περαιτέρω μέτρα για την καταπολέμηση του οργανωμένου εγκλήματος, ενώ ανησυχία προκαλεί και η διασυνοριακή διαφορά της με τη Σλοβενία. Η περιορισμένη πρόοδος της Τουρκίας το 2008 ώθησε ορισμένους βουλευτές του ΕΚ να αμφισβητήσουν τη βούληση της Άγκυρας να προωθήσει τις μεταρρυθμίσεις, ενώ άλλοι παραμένουν περισσότερο αισιόδοξοι. Τη στιγμή της σύνταξης του παρόντος κειμένου, δεν ήταν ακόμη σαφές εάν θα ξεκινήσουν ενταξιακές διαπραγματεύσεις με την πρώην Γιουγκοσλαβική Δημοκρατία της Μακεδονίας (πΓΔΜ).
 
Δυτικά Βαλκάνια
 
Οι χώρες των Δυτικών Βαλκανίων οι οποίες έχουν συνάψει συμφωνίες σταθεροποίησης και σύνδεσης με την ΕΕ και αποβλέπουν μακροπρόθεσμα στην προσχώρησή τους στην ΕΕ πρέπει να σημειώσουν πρόοδο όσον αφορά τη μεταρρύθμιση των δικαστικών και αστυνομικών τους αρχών, με σκοπό την επιβολή του κράτους δικαίου και τη βελτίωση των διοικητικών ικανοτήτων.
 
Η Σερβία ενδέχεται να αποκτήσει καθεστώς υποψήφιας χώρας το 2009, υπό την προϋπόθεση ότι θα υλοποιήσει τις αναγκαίες μεταρρυθμίσεις. Η θετική πρόοδος της πΓΔΜ ως προς τη μεταρρύθμιση  των δικαστικών και αστυνομικών αρχών της επισκιάζεται από αδυναμίες όσον αφορά την εκπλήρωση των πολιτικών κριτηρίων. Για το Μαυροβούνιο, η ενίσχυση του κράτους δικαίου και των διοικητικών ικανοτήτων συνεχίζει να αποτελεί σημαντική πρόκληση. Μεταξύ των ηγετών της Βοσνίας δεν έχει επιτευχθεί ακόμη ο αναγκαίος βαθμός πολιτικής συναίνεσης που συνέβαλε στην επίτευξη προόδου στην πορεία ένταξης στην ΕΕ άλλων χωρών της περιοχής. Σύμφωνα μάλιστα με την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η Βοσνία πρέπει να τοποθετήσει τις μεταρρυθμίσεις οι οποίες σχετίζονται με την ΕΕ στην κορυφή της ημερήσιας διάταξής της. Στην περίπτωση, τέλος, της Αλβανίας μια αποφασιστική δοκιμασία θα είναι ο τρόπος με τον οποίο θα διαχειριστεί τις εκλογές του 2009.
 
Τον Δεκέμβριο του 2008 αναπτύχθηκαν στο Κοσσυφοπέδιο, με τη σύμφωνη γνώμη της Σερβίας, αστυνομικοί, δικαστικοί και τελωνειακοί υπάλληλοι από την ΕΕ, σε μια προσπάθεια να βελτιωθεί η επιβολή του νόμου. Η αποστολή της ΕΕ για την επιβολή του κράτους δικαίου στο Κοσσυφοπέδιο (EULEX) είναι η μεγαλύτερη πολιτική αποστολή που έχει μέχρι στιγμής διοργανωθεί στο πλαίσιο της ευρωπαϊκής πολιτικής ασφάλειας και άμυνας (ΕΠΑΑ). Έως την άνοιξη του 2009, υπολογίζεται ότι θα αποτελείται από 1.900 διεθνή και 1.100 εθνικά μέλη, με προϋπολογισμό ύψους 205 εκατ. ευρώ για τους πρώτους 16 μήνες. Τα μέλη της Επιτροπής Εξωτερικών Υποθέσεων του ΕΚ επαίνεσαν την εποικοδομητική στάση της Σερβίας, η οποία, σύμφωνα με δηλώσεις τους, συνάδει με τη φιλοδοξία της χώρας να ενταχθεί στην ΕΕ.
 
Κάθε προσχώρηση στην Ευρωπαϊκή Ένωση προϋποθέτει την έγκριση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου


* Μετανάστευση
 
Η άφιξη, συχνά υπό τραγικές συνθήκες, πολυάριθμων μεταναστών κάθε έτος στην ΕΕ υποχρεώνει τα κράτη μέλη να συνεργαστούν για τη διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων. Στον εν λόγω τομέα, κάθε πολιτική που εφαρμόζεται από ένα κράτος μέλος έχει αντίκτυπο στις γειτονικές χώρες, ιδίως στη νότια Ευρώπη. Ο σχεδιασμός μιας ισορροπημένης πολιτικής για τη μετανάστευση πρέπει να ωφελεί εξίσου τον Βορρά όπως και τον Νότο.
Έχουν ήδη αναληφθεί κάποιες πρώτες πρωτοβουλίες, όπως η «γαλάζια κάρτα» ή η οδηγία «περί επιστροφής». Κατά την προσεχή κοινοβουλευτική περίοδο θα επιδιωχθεί η ανάπτυξη μιας συντονισμένης και ανθρωπιστικής πολιτικής για τη μετανάστευση, η οποία θα ανοίγει τις πύλες για τη νόμιμη μετανάστευση και θα τις κλείνει για την παράνομη. Επιπλέον, εάν και όταν τεθεί σε ισχύ η Συνθήκη της Λισαβόνας, το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο θα διαθέτει πλήρεις νομοθετικές αρμοδιότητες σε αυτόν τον τομέα.
 
Καθιέρωση ισορροπημένης προσέγγισης ως προς τη διαχείριση των μεταναστευτικών ρευμάτων
 
Δεδομένου ότι το παρόν Κοινοβούλιο αντιμετώπισε ήδη το θέμα της άκρως αμφιλεγόμενης «οδηγίας περί επιστροφής», η πρόκληση ενώπιον της οποίας θα βρεθεί το επόμενο Κοινοβούλιο θα είναι να θέσει τέρμα στις τραγωδίες που προκαλεί η παράνομη μετανάστευση και να προωθήσει τους νόμιμους μεταναστευτικούς διαύλους, κυρίως στους τομείς στους οποίους εμφανίζεται ανεπάρκεια εργατικών χεριών.
 
Το θέμα αυτό εγείρει με τη σειρά του ορισμένα άλλα ζητήματα, κυρίως αυτό της αποτελεσματικής καταπολέμησης της αδήλωτης εργασίας. Άλλωστε, η προώθηση της νόμιμης μετανάστευσης με βάση τις οικονομικές ανάγκες των κρατών μελών εγείρει ζήτημα ισότητας δικαιωμάτων μεταξύ των εργαζομένων και κατάργησης των διακρίσεων. Τέλος, ποιο καθεστώς πρέπει να ισχύει για τους εποχικούς εργαζόμενους, οι οποίοι δραστηριοποιούνται κυρίως στη γεωργία, συχνά μάλιστα για πολύ βραχείες χρονικές περιόδους; Τα θέματα αυτά αποτελούν αντικείμενο προτάσεων νομοθεσίας σε ευρωπαϊκό επίπεδο.
 
Το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο προβληματίζεται επίσης από το ζήτημα της διαρροής εγκεφάλων, το οποίο ενδέχεται να προκαλέσει μια πολιτική προσέλκυσης ειδικευμένων εργαζόμενων από τρίτες χώρες. Πώς μπορεί να θεσπιστεί ένα σύστημα «κυκλικής» μετανάστευσης, βάσει του οποίου οι εργαζόμενοι θα μπορούσαν να καλλιεργούν τις ικανότητές τους εντός της Ένωσης και στη συνέχεια να τις θέτουν σε εφαρμογή προς όφελος της χώρας καταγωγής τους;
 
Θέσπιση συστήματος ασύλου που να χαρακτηρίζεται από μεγαλύτερη αποτελεσματικότητα και αλληλεγγύη
 
Κατά την προσεχή κοινοβουλευτική περίοδο θα τεθεί εξίσου το ζήτημα του τρόπου υποδοχής των αιτούντων άσυλο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, καθώς και του μέλλοντος του «συστήματος του Δουβλίνου», το οποίο καθορίζει το κράτος μέλος που φέρει την ευθύνη για την εξέταση μιας αίτησης ασύλου και καθιερώνει εύλογες προθεσμίες περαίωσης των συναφών διαδικασιών. Πρακτικά, οι αιτούντες άσυλο ενίοτε περιμένουν ολόκληρους μήνες, ακόμη και χρόνια σε ορισμένα κράτη μέλη –υπό συνθήκες εξαιρετικά άνισες, δεδομένου ότι ορισμένες χώρες εφαρμόζουν το μέτρο της κράτησης ενώ άλλες όχι– προτού διεκπεραιωθεί η αίτησή τους. Εξάλλου, οι βουλευτές έχουν επισημάνει επανειλημμένως την έλλειψη εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών καθώς και την άνιση κατανομή του «φόρτου εργασίας» ως προς τη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου – καθώς τα κράτη μέλη του Νότου της Ένωσης αναγκάζονται να υποστούν τις μεγαλύτερες διοικητικές επιβαρύνσεις. Το σύστημα πρέπει να προσαρμοστεί, έτσι ώστε να επιτευχθεί η ταχύτερη διαχείριση των αιτήσεων ασύλου και να αναπτυχθεί ένα μέσο καλλιέργειας της εμπιστοσύνης μεταξύ των κρατών μελών. Η δέσμη μέτρων για το άσυλο που παρουσιάστηκε τον Δεκέμβριο περιλαμβάνει διάφορες προτάσεις τις οποίες θα κληθούν να επεξεργαστούν οι ευρωπαίοι βουλευτές προκειμένου να δώσουν λύσεις σε αυτά τα προβλήματα.
 
Η επιτήρηση των εξωτερικών συνόρων και το μέλλον του οργανισμού FRONTEX
 
Τέλος, ο οργανισμός FRONTEX, ο οποίος συστήθηκε τον Οκτώβριο του 2005 με σκοπό τη διευκόλυνση της επιχειρησιακής συνεργασίας στα εξωτερικά σύνορα της ΕΕ όσον αφορά την καταπολέμηση της παράνομης μετανάστευσης, πρέπει να αποκτήσει μια μεσοπρόθεσμη στρατηγική, όπως ζητείται σε έκθεση του Κοινοβουλίου η οποία υιοθετήθηκε τον περασμένο Δεκέμβριο. Οι βουλευτές εκτιμούν ότι ο οργανισμός πάσχει από το γεγονός ότι εξαρτάται από την καλή θέληση των κρατών μελών για την εξασφάλιση του αναγκαίου υλικού (αεροσκάφη, πλοία κ.ο.κ.). Πρέπει λοιπόν να αποκτήσει ίδια μέσα, ή να συνεχίσει να αποτελεί μια πλατφόρμα συνεργασίας; Οι βουλευτές εξετάζουν ένα σύστημα «υποχρεωτικής και αμετάκλητης αλληλεγγύης», το οποίο θα υποχρεώνει τα κράτη μέλη να παρέχουν υλική υποστήριξη στον FRONTEX


 
* Τρομοκρατία/Ασφάλεια
 
Στη διάρκεια των ετών που ακολούθησαν τις επιθέσεις στη Νέα Υόρκη, τη Μαδρίτη και το Λονδίνο, τα κράτη μέλη ενίσχυσαν τη συνεργασία τους στον τομέα της καταπολέμησης της τρομοκρατίας, μεταξύ άλλων χάρη σε πλατφόρμες συνεργασίας όπως οι Europol και Eurojust. Κατά τη διάρκεια της προσεχούς κοινοβουλευτικής περιόδου θα μελετηθούν νέα μέτρα με σκοπό την πρόληψη τρομοκρατικών ενεργειών. Η επίτευξη ισορροπίας μεταξύ ασφάλειας και προστασίας, αφενός, και εγγύησης του σεβασμού της ιδιωτικής ζωής και των θεμελιωδών δικαιωμάτων, αφετέρου, θα αποτελέσει επίσης σημαντική πρόκληση για τη συγκεκριμένη κοινοβουλευτική περίοδο.
 
Τρομοκρατία: ο κίνδυνος της «βρώμικης βόμβας»
 
Κατά την προσεχή κοινοβουλευτική περίοδο η Ευρωπαϊκή Ένωση θα έχει στη διάθεσή της ένα σύνολο μέτρων κατά των κινδύνων από επιθέσεις με πυρηνικά, βακτηριολογικά ή χημικά μέσα, με σκοπό την αποτροπή ή την αντιμετώπιση ενός τέτοιου ενδεχομένου. Τα κράτη μέλη που διαθέτουν ήδη σύστημα αντίδρασης σε τέτοιου τύπου επιθέσεις πρέπει πρακτικά να μπορέσουν να μεταδώσουν τις μεθόδους τους στα υπόλοιπα κράτη μέλη και, εφόσον καταστεί αναγκαίο, να τα συνδράμουν. Τα συστατικά που απαιτούνται για την κατασκευή μιας «βρώμικης βόμβας» πρέπει επίσης να αποτελούν αντικείμενο ενισχυμένης παρακολούθησης. Θα μελετηθεί επίσης η θέσπιση νομοθεσίας σχετικά με την παροχή βοήθειας στα θύματα, η οποία θα αποβλέπει στην ευθυγράμμιση της μέριμνας για τα θύματα, τόσο σε υλικό όσο και σε ψυχολογικό επίπεδο, με τα βέλτιστα πρότυπα της Ένωσης.
 
Προάσπιση των ελευθεριών και προστασία των δεδομένων
 
Το ζήτημα του βαθμού στον οποίο είναι δυνατός ο πολλαπλασιασμός των μέτρων κατά της τρομοκρατίας χωρίς να υποβαθμίζονται πολιτικές ελευθερίες όπως το δικαίωμα στην ιδιωτική ζωή και στην ελευθερία έκφρασης, θα αποκτά όλο και πιο επείγοντα χαρακτήρα. Κατά τα προσεχή έτη, το ζήτημα της προστασίας των προσωπικών δεδομένων, και ειδικότερα των ψηφιακών δεδομένων, θα αποκτήσει κεντρική σημασία: τα δεδομένα αυτά, τα οποία περιλαμβάνουν πλήθος πληροφοριών σχετικά με το ποιοι είμαστε και τι κάνουμε, τα διαχειρίζονται διάφοροι δημόσιοι και ιδιωτικοί φορείς, συχνά εν αγνοία του πολίτη, με σκοπό να χρησιμοποιούνται για εμπορικούς σκοπούς ή για λόγους ασφαλείας.
 
Στο παρελθόν, η πλειονότητα στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο εξέφρασε επανειλημμένως την ανησυχία της για το περιορισμένο ενδιαφέρον που επιδεικνύουν τα κράτη μέλη για την προστασία των δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα. Ένα συγκεκριμένο παράδειγμα είναι η περίπτωση των δεδομένων των επιβατών αεροπορικών πτήσεων που περιλαμβάνονται στους λεγόμενους καταλόγους «PNR» (στους οποίους καταχωρείται μια σειρά προσωπικών δεδομένων για κάθε επιβάτη, όπως η εθνικότητά του, η διεύθυνσή του, το δρομολόγιό του ή ο αριθμός της πιστωτικής του κάρτας). Τα στοιχεία αυτά συλλέγονται σε πολλά κράτη μέλη με σκοπό την καταπολέμηση της τρομοκρατίας και του οργανωμένου εγκλήματος, ενώ αναμένεται προσεχώς να θεσπιστεί αντίστοιχο σύστημα σε ευρωπαϊκό επίπεδο. Το ερώτημα που τίθεται είναι αν ο αγώνας κατά της τρομοκρατίας δικαιολογεί μια τέτοια παρέμβαση στην ιδιωτική ζωή των πολιτών. Το θέμα αυτό θα απασχολήσει το επόμενο Κοινοβούλιο, όπως άλλωστε και η οριζόντια νομοθεσία που αφορά την προστασία των δεδομένων που αφορούν υποθέσεις οι οποίες άπτονται του ποινικού δικαίου.


 
* Γεωργία Νέα μεταρρύθμιση ενόψει του δημοσιονομικού διαλόγου και του νέου διεθνούς περιβάλλοντος


Οι βουλευτές που θα εκλεγούν τον Ιούνιο του 2009 θα συμμετάσχουν στην προετοιμασία της επόμενης μεγάλης μεταρρύθμισης της ΚΓΠ, η οποία έχει προγραμματιστεί για το 2013. Τα αποτελέσματα της μεταρρύθμισης αυτής θα εξαρτηθούν εν μέρει από την αναμενόμενη δημοσιονομική μάχη μεταξύ των κρατών μελών για την περίοδο μετά το 2013 και από άλλους παράγοντες, όπως η εξέλιξη της αλλαγής του κλίματος. Η Συνθήκη της Λισαβόνας, εφόσον κυρωθεί, θα προσφέρει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αρμοδιότητα συναπόφασης με τους υπουργούς Γεωργίας στο συγκεκριμένο πεδίο.
 
Μεγάλο μέρος των αποφάσεων που έχουν ληφθεί στο πλαίσιο της κοινής γεωργικής πολιτικής (ΚΓΠ) θα πάψουν να ισχύουν το 2013. Ειδικότερα, οι γεωργικές ενισχύσεις και διάφορα μέσα ρύθμισης των αγορών όπως οι ποσοστώσεις του γάλακτος, η ισχύς των οποίων θα εκπνεύσει, χρειάζεται να επανεξεταστούν. Η Ευρωπαϊκή Ένωση πρέπει ως εκ τούτου να επιδοθεί σε ένα νέο μεταρρυθμιστικό εγχείρημα ευρέος φάσματος κατά τη διάρκεια της κοινοβουλευτικής περιόδου 2009-2014.
 
Στις δημοσιονομικές διαπραγματεύσεις για το προσεχές δημοσιονομικό πλαίσιο της ΕΕ, που θα καλύπτει την περίοδο μετά το 2013, δεν θα παραλειφθεί να συνεχιστεί ο διάλογος σχετικά με το ποσοστό που θα καταλαμβάνει η ΚΓΠ στον προϋπολογισμό, επηρεάζοντας έτσι τη μεταρρύθμιση του τομέα. Τα ποσά που θα διατεθούν για τη γεωργική πολιτική θα εξαρτηθούν εν πολλοίς από την έκταση και τη διάρκεια της τρέχουσας οικονομικής κρίσης και από το επίπεδο δημοσιονομικής υγείας των κρατών μελών την περίοδο των διαπραγματεύσεων.
 
Εξάλλου, η κατακόρυφη άνοδος των τιμών των τροφίμων την περίοδο 2007-2008 και το ενδεχόμενο ακόμα μεγαλύτερης αστάθειας των τιμών των γεωργικών προϊόντων έχουν επαναφέρει τον ρόλο της ΚΓΠ για την παγκόσμια επισιτιστική ασφάλεια στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος. Ο ανταγωνισμός όσον αφορά τα προϊόντα εκτός της διατροφής, όπως τα βιοκαύσιμα στο πλαίσιο της ενέργειας, θα απασχολήσει επίσης τη συζήτηση αυτή.
 
Τέλος, το μέλλον της πολιτικής ανάπτυξης της υπαίθρου ως προς τη διατήρηση της εδαφικής συνοχής και την ανταπόκριση στις προσδοκίες των πολιτών, ιδίως όσον αφορά την ποιότητα, την προστασία του περιβάλλοντος και την καλή διαβίωση των ζώων, θα είναι πιθανότατα σημαντικές συνιστώσες της μεταρρύθμισης.
 
* Νέες πραγματικότητες όσον αφορά το κλίμα
 
Η ευρωπαϊκή γεωργία πρέπει να προετοιμαστεί και να προσαρμοστεί στην αλλαγή του κλίματος. Αναμένονται συνέπειες στις καλλιέργειες (αυξημένη ξηρασία και μείωση των καλών συγκομιδών στον Νότο, αύξηση των κινδύνων από φυσικές καταστροφές κ.ο.κ.) καθώς και στον τομέα της κτηνοτροφίας (εμφάνιση νέων ασθενειών ή μετάλλαξη υφιστάμενων ιών με σοβαρές συνέπειες για τη δημόσια υγεία και την οικονομία). Εξάλλου, οι διαπραγματεύσεις για την περίοδο μετά το Κυότο θα προσφέρουν αναμφίβολα ευκαιρίες μελέτης των τρεχουσών παραγωγικών μεθόδων και ανάπτυξης λιγότερο ρυπογόνων συστημάτων. Αυτή η νέα πραγματικότητα πρέπει να συμπεριληφθεί σταδιακά στις αποφάσεις που λαμβάνονται στον τομέα της γεωργικής πολιτικής.
 
* Νέες πιθανές ευθύνες για τους βουλευτές
 
Εάν η Συνθήκη της Λισαβόνας τεθεί σε ισχύ, η διαδικασία συναπόφασης θα εφαρμοστεί για τις σημαντικότερες από τις αποφάσεις που λαμβάνονται στο πλαίσιο της γεωργικής πολιτικής, καθώς οι βουλευτές θα αποκτήσουν νέες αρμοδιότητες και το Συμβούλιο (οι υπουργοί Γεωργίας) θα υποχρεούται να διαπραγματευθεί με το Κοινοβούλιο, κάτι που δεν ισχύει επί του παρόντος. Αυτό θα συμβάλει στην ενίσχυση της δημοκρατικής νομιμότητας της ΚΓΠ στα μάτια των πολιτών.


* Η Συνθήκη της Λισαβόνας: αύξηση των αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου


Εάν και όταν κυρωθεί από τα κράτη μέλη της ΕΕ, η Συνθήκη της Λισαβόνας θα προσφέρει το νομικό πλαίσιο και τα μέσα που απαιτούνται για την αντιμετώπιση των πλέον πιεστικών προκλήσεων ενώπιον των οποίων βρίσκεται η Ευρώπη. Η παροχή στο άμεσα εκλεγμένο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αυξημένων αρμοδιοτήτων θα βελτιώσει τη δημοκρατική λογοδοσία στην ΕΕ συνολικά.
 
Ενίσχυση της δημοκρατικής λογοδοσίας
 
Εκτός από ορισμένες εξαιρέσεις, θα προσφέρει στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο (ΕΚ) εξουσίες ισότιμες όσον αφορά τη θέσπιση νομοθεσίας με αυτές του Συμβουλίου, το οποίο εκπροσωπεί τα κράτη μέλη της ΕΕ, σε τομείς στους οποίους δεν ίσχυε κάτι τέτοιο ως σήμερα, ιδίως για την κατάρτιση του κοινοτικού προϋπολογισμού (το Κοινοβούλιο θα απολαμβάνει καθεστώς πλήρους ισότητας), τη γεωργική πολιτική και τη δικαιοσύνη και τις εσωτερικές υποθέσεις. Τα εθνικά κοινοβούλια θα αποκτήσουν το δικαίωμα να ενίστανται σε μια πρόταση εάν θεωρούν ότι ένα συγκεκριμένο αποτέλεσμα μπορεί να επιτευχθεί καλύτερα σε εθνικό επίπεδο παρά σε επίπεδο ΕΕ.
 
Ο Πρόεδρος της Επιτροπής θα επιλέγεται από τους αρχηγούς κυβερνήσεων της ΕΕ βάσει των αποτελεσμάτων των ευρωπαϊκών εκλογών, και η επιλογή αυτή θα επικυρώνεται από το ΕΚ. Ο διορισμός του Ύπατου Εκπροσώπου της Ένωσης για Θέματα Εξωτερικής Πολιτικής θα απαιτεί επίσης τη σύμφωνη γνώμη του Κοινοβουλίου.
 
Περισσότερα δικαιώματα και σαφήνεια για τους πολίτες
 
Τα δικαιώματα των πολιτών θα ενισχυθούν επίσης. Για παράδειγμα, η Συνθήκη καθιστά τον Χάρτη των Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της ΕΕ δεσμευτικό για την ίδια την ΕΕ, επιβάλλοντας έτσι στα θεσμικά όργανα της ΕΕ τον σεβασμό των ατομικών, πολιτικών, οικονομικών και κοινωνικών δικαιωμάτων των πολιτών. Το νέο δικαίωμα της «πρωτοβουλίας των πολιτών» θα επιτρέπει σε ομάδες οι οποίες μπορούν να συγκεντρώσουν ένα εκατομμύριο υπογραφές να καλούν την Επιτροπή να καταθέσει νέες προτάσεις πολιτικής, αυξάνοντας έτσι τη συμμετοχή των πολιτών στις διαδικασίες λήψης αποφάσεων της ΕΕ.
 
Βελτίωση της αποτελεσματικότητας
 
Η Συνθήκη αποβλέπει επίσης στη βελτίωση της αποτελεσματικότητας των διαδικασιών λήψης αποφάσεων στην ΕΕ, αυξάνοντας τις περιπτώσεις εφαρμογής της διαδικασίας λήψης αποφάσεων με ειδική πλειοψηφία, αντί της ομοφωνίας, και διευκολύνοντας έτσι την επίτευξη συμφωνιών στο Συμβούλιο των Υπουργών. Ο νέος Πρόεδρος του Ευρωπαϊκού Συμβουλίου και ο Ύπατος Εκπρόσωπος για την εξωτερική πολιτική αναμένεται να βελτιώσουν τη συνεκτικότητα της δράσης της ΕΕ. 
 
Αύξηση των νομοθετικών αρμοδιοτήτων του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου
 
Η Συνθήκη της Λισαβόνας θα καταστήσει το Κοινοβούλιο συννομοθέτη, μαζί με το Συμβούλιο, σε μια σειρά νέων τομέων. Ορισμένοι από αυτούς, τους οποίους τώρα διαχειρίζεται μόνο του το Συμβούλιο, θα αντιμετωπίζονται στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης. Ορισμένοι άλλοι είναι εντελώς νέοι τομείς πολιτικής για την ΕΕ.
 
Υφιστάμενες κοινοτικές πολιτικές οι οποίες θα διαμορφώνονται στο πλαίσιο της διαδικασίας συναπόφασης (επιλεκτικός κατάλογος)
 
Θεωρήσεις, άσυλο (ορισμένες πτυχές, περιλαμβανομένων των προϋποθέσεων υποδοχής των αιτούντων άσυλο), νόμιμη μετανάστευση (περιλαμβανομένων των προϋποθέσεων εισόδου και διαμονής), δικαστική συνεργασία σε ποινικές υποθέσεις, αστυνομική συνεργασία, κοινές δημοσιονομικές διατάξεις, αναγκαία μέτρα για τη χρήση του ευρώ, διαρθρωτικά ταμεία, πολιτικές γεωργίας και αλιείας.
 
Νέοι τομείς πολιτικής τους οποίους θεσπίζει η Συνθήκη της Λισαβόνας και οι οποίοι θα υπάγονται στη διαδικασία συναπόφασης (επιλεκτικός κατάλογος)
 
Ενέργεια (η εσωτερική αγορά στον τομέα της ενέργειας υπάγεται ήδη στη διαδικασία συναπόφασης), συνοριακοί έλεγχοι, αθλητισμός, υπηρεσίες γενικού οικονομικού συμφέροντος, προστασία δεδομένων προσωπικού χαρακτήρα, μετανάστευση (καταπολέμηση της εμπορίας ανθρώπων και προώθηση της ένταξης), ευρωπαϊκά δικαιώματα πνευματικής ιδιοκτησίας, δημόσια υγεία (μέτρα για τη θέσπιση υψηλών προτύπων ποιότητας, αλλά όχι μέτρα εναρμόνισης), διαστημική πολιτική και τουρισμός.