Αρχική Απόψεις Συνεντεύξεις Ειρήνη- Πασκουαλίτα Κότσιφα, δασκάλα: Ακούγοντας την πικρή αλήθεια

Ειρήνη- Πασκουαλίτα Κότσιφα, δασκάλα: Ακούγοντας την πικρή αλήθεια

57

της Ειρήνης- Πασκουαλίτα Κότσιφα, δασκάλα

Συζητήσεις με γονείς, παιδιά, εκπαιδευτικούς, με ανθρώπους που δε γνωρίζουν καλά την εκπαιδευτική πραγματικότητα και όμως κανείς δε μπόρεσε να μου κάνει έστω ένα μικρό θετικό σχόλιο για το σημερινό ελληνικό σχολείο. Τα σχόλια που γενικά επικρατούσαν ήταν του τύπου: « Δε ξέρουμε τι φταίει αλλά παλιά τα πράγματα ήταν πιο καλά και σίγουρα πιο αυστηρά. Υπήρχε σεβασμός, έβλεπες ότι γινόταν δουλειά. Ίσως πιστεύαμε σε κάτι, τώρα τι να εμπιστευτεί και ο νέος άνθρωπος και σε τι να πιστέψει; Γιατί υπάρχει παιδεία, υγεία, κράτος; Όλα είναι ξέφραγο αμπέλι- όλα πάνε κατά διαόλου!»

Στην αρχή απόρησα, δε μπορεί έλεγα, τίποτα πια δε προσφέρουμε, τίποτα πια σωστό δε κάνουμε; Μα και τι παραπάνω μπορούμε να κάνουμε; Και εμείς ‘πιόνια’ ενός καταναγκαστικού συστήματος δεν είμαστε; Πώς να προλάβουμε μόνοι μας τους τόσο γρήγορους ρυθμούς της συνεχώς εξελισσόμενης κοινωνίας μας, τη πίεση, την καταπίεση και το άπλετο άγχος που μας φθείρουν σε συνεχόμενη βάση;


Παρ’ όλα αυτά τι συμβαίνει όταν έρχεται μια ‘πονεμένη’ μάνα και σου διηγείται τη δική της ιστορία, τη δική της πικρή αλήθεια; Γυρνάς την πλάτη σου; Κάθε άλλο την ακούς με προσήλωση, κάτι θα μάθεις, κάτι θα διορθώσεις! Έτσι κι έκανα. Πήρα το θάρρος και τη βομβάρδισα με ερωτήσεις θέλοντας να μάθω τι ακριβώς είχε βιώσει. Το παιδί της είναι διαγνωσμένο με ελαφριά μορφή μαθησιακής δυσκολίας και συγκεκριμένα δυσκολία στη συγκέντρωση.


«-Πότε αντιληφθήκατε ότι το παιδί σας έχει κάποια μαθησιακή δυσκολία;


-Πρώτη τάξη πήγαινε. Μια μέρα με σταμάτησε η γειτόνισσα και μου είπε ότι είδε το παιδί μου να κάθεται μόνο του στην αυλή του σχολείου. Τρελάθηκα, πήγα και βρήκα τη δασκάλα. Μου ανέφερε ότι δεν ήθελε να συνεργάζεται και ότι γενικά είχε επικοινωνιακό πρόβλημα.


Και η δασκάλα τι έκανε γι’ αυτό; Σας βοήθησε καθόλου;


-Εδώ δεν ενδιαφέρθηκε να με καλέσει όταν διαπίστωσε ότι κάτι δε πήγαινε καλά. Επιτρέπεται να το μαθαίνω από τη γειτόνισσα; Δεν θα έπρεπε να συζητήσουμε, να συνεργαστούμε να δούμε τι φταίει, να βρούμε μαζί τρόπους αντιμετώπισης του προβλήματος; Παρά μόνο μου ανέφερε ότι μάλλον το παιδί μου έχει κάποιο πρόβλημα και να πάω να το ελέγξω. Η ανευθυνότητα σε όλο της το μεγαλείο!


-Καλά δεν έκανε ούτε μια προσπάθεια να το εντάξει σε κάποια δραστηριότητα, σε ομάδα;


-Η απάντηση της ήταν αφοπλιστική. Άμα δε θέλει να συνεργαστεί δε μπορώ να κάνω κάτι, με το ζόρι δε γίνεται. Απάντηση μιας δασκάλας, μιας υποτίθεται παιδαγωγού. Που το δημοτικό σχολείο είναι το άλφα και το ωμέγα για τη διαμόρφωση των παιδιών. Ένιωσα πολύ άσχημα από την όλη της συμπεριφορά, γιατί όπως διαπίστωσα κι αργότερα όταν ζήτησα τη βοήθεια ειδικού, η συναναστροφή με τα υπόλοιπα παιδιά θα του έκανε πολύ καλό θα του περιόριζε το επικοινωνιακό πρόβλημα που του εμφανίστηκε αργότερα. Και λογικό δεν ήταν; Με δυσκολία στη συγκέντρωση διαγνώσθηκε αλλά έτσι που το περιθωριοποιούσαν χωρίς λόγο, δε θα υπήρχαν και άλλα προβλήματα; Μου στοίχισε γιατί σε όλη του τη σταδιοδρομία ήταν μόνο του, πολύ σπάνια να είχε κάποια παρέα. Μόνο να το γνωρίζατε, πόσο καλό παιδί είναι, ευαίσθητο, με ενδιαφέροντα, ποτέ δε πείραξε κανέναν.


-Με τα μαθήματα πώς τα πήγαινε; Εσείς είχατε άγχος κι αν ναι του το περάσατε;


-Πολύ άγχος για τα μαθήματα. Ναι το πέρασα στο παιδί μου, εξάλλου θεωρώ ότι οι γονείς περνάνε τα πάντα στα παιδιά τους. Καθρεφτιζόμαστε στα παιδιά μας. Δε φταίει εκείνο, σίγουρα εγώ. Αυτές οι καταστάσεις θέλουν ηρεμία! Παρ’ όλα αυτά θεωρώ ότι έκανα σωστά που το πίεσα, γιατί είδα ότι οι κόποι μας δε πήγαν χαμένοι- είδα τη πρόοδο και την εξέλιξη του. Το ξέρεις ότι τώρα πέρασε στο πανεπιστήμιο και παίρνει και καλούς βαθμούς; Γενικά με τα μαθήματα υπήρχαν δυσκολίες. Καθόμασταν και διαβάζαμε παρέα, δυσκολευόταν στο να αποστηθίζει. Και ένα περίεργο πράγμα υπήρχαν εύκολα μαθήματα που πραγματικά τον δυσκόλευαν και άλλα πιο σύνθετα που μπορούσε να κάνει ολόκληρη ανάλυση, πράγματα που εγώ ούτε καν τα γνώριζα. Όταν το ρώτησα γιατί συμβαίνει αυτό; Μου είπε, μαμά, μου προκαλούν άγχος τα μαθήματα του σχολείου κι έπειτα δε μας τα εξηγούν καλά, ενώ τα άλλα με ενδιαφέρουν. Μήπως όμως έχει άδικο αυτή δεν είναι η αλήθεια; Και έπειτα πόσες φορές παρακαλούσα τους δασκάλους να μιλάνε λίγο πιο αργά και καθαρά ώστε να μπορεί να παρακολουθεί ευκολότερα τη παράδοση, γενικά να τον βοηθάνε. Όσο είδες εσύ ενδιαφέρον άλλο τόσο είδα κι εγώ. Και ξέρεις πόσα μπορεί να καταφέρει; Δε θα ξεχάσω μια φορά το πόσο πολύ ήθελε να πάει στο σχολείο. Πρώτη και τελευταία φορά. Πέταγα από τη χαρά μου. Μαμά μου είπε, ξέρεις τι ωραία μας λέει ο καθηγητής τη βιολογία; Μας τα εξηγεί, τα λέει αργά και γενικά περνάμε ωραία. Ήταν ο μοναδικός που τον αγκάλιασε παρ’ όλο που δεν ήταν δάσκαλος.


-Όσο φοιτούσε στο δημοτικό, είχε δεχτεί επιθετική συμπεριφορά από συμμαθητές; Κι αν ναι το είπατε στους δασκάλους;


-Άργησα πολύ να το μάθω αυτό. Ποτέ δεν μου είχε αναφέρει τίποτα παρ’ όλο που μιλάγαμε για ώρες στο σπίτι. Ένιωθα όμως ότι κάτι το απασχολεί. Τελικά όχι μόνο το κορόιδευαν που καθόταν μόνο του αλλά το χτυπούσαν κιόλας. Στην αρχή μου έλεγε ότι χτυπούσε μόνο του. Κάποια στιγμή όμως τα σημάδια ήταν έντονα. Δε θέλω να θυμάμαι, αν και πρώτη γυμνασίου ήταν, όταν όλος ο λαιμός του ήταν πληγιασμένος. Μου είχαν κοπεί τα πόδια! Ρώταγα συνεχώς τι έγινε; Και μου είπε για πρώτη φορά, με μάτια δακρυσμένα, δε ξέρω τι τους έχω κάνει και με χτυπάνε- δε θέλω να ξαναπάω σχολείο και ούτε κι εσύ θα πας γιατί δε θέλω να με πουν μαμμόθρεφτο- εσύ φταις που μου λες συνέχεια να είμαι καλός, να μη βαράω τους άλλους και να μη βρίζω. Παρ’ όλα αυτά εγώ πήγα κρυφά, ήθελα να μάθω γιατί; Πήγα στο διευθυντή, στους δασκάλους, και μάλιστα ήταν μαζεμένοι σε ένα δωμάτιο όπου κάπνιζαν και έπιναν καφέ. Τους διηγήθηκα τι είχε συμβεί και τι μου είπαν; Ε παιδιά είναι θα μαλώσουν, μην ανησυχείτε. Έφυγα έξαλλη, μα τέτοια αδιαφορία; Γι’ αυτό χαντακώνονται τα σημερινά παιδιά! Τελικά αναγκάστηκα και πλησίασα εγώ τα παιδιά που το χτυπούσαν. Τους ρώτησα γιατί; Αν σας έχει πειράξει να το μαλώσω εγώ; Με κοιτούσαν χωρίς να μιλάνε. Δε ξέρω αν έκανα καλά, ήμουν μόνη μου χωρίς βοήθεια. Βέβαια από τότε σπάνια τον ενοχλούσαν, θεώρησα πως κάτι είχα καταφέρει. Από την άλλη έμαθα ότι τα συγκεκριμένα παιδιά μεγάλωναν σε δύσκολο οικογενειακό περιβάλλον με διαζύγια, ναρκωτικά, φασαρίες. Οπότε κι αυτά, καταλαβαίνεις, είχαν κάνει κλίκες και ξεσπούσαν στο δικό μου παιδί που ήταν πιο ευάλωτο. Να το ξέρεις τα παιδιά ποτέ δε φταίνε, εμείς είμαστε υπαίτιοι για όλα τα στραβά.


-Που πιστεύετε ότι οφείλεται αυτή η κατάσταση;


-Αυτή η κατάσταση οφείλεται στο ότι απελευθερώθηκε τελείως η κοινωνία μας, δε πιστεύουμε σε τίποτα πια. Τα πάντα ξεφτιλίστηκαν. Πού είναι η αξιολόγηση των δασκάλων; Δε θέλω να τα ρίχνω όλα και σε σας, ειλικρινά εγώ τους αγαπούσα όλους τους δασκάλους μου και τους θυμάμαι. Ενώ καθηγητές δε θυμάμαι πολλούς. Ίσως να έπεσα και στην περίπτωση. Ίσως το δικό μου το παιδί μόνο να μην έπεσε σε καλά χέρια. Δε θα έπρεπε όμως να υπάρχουν επιθεωρητές; Γιατί να καταστρέφονται παιδιά από τη ανευθυνότητά τους; Δε ξέρω έχω θυμό, περάσαμε δύσκολα, ευτυχώς όμως όλα αντιμετωπίζονταν. Γιατί πραγματικά βλέπω γύρω μου ότι υπάρχουν και χειρότερα!


Μετανιώσατε ποτέ για κάτι; Για τη συμπεριφορά σας απέναντι στο παιδί σας;


-Δε θέλω να ακουστεί εγωιστικό αλλά όχι. Αν είσαι μορφωμένος και μόνος να σαι, μπορείς να αντιμετωπίσεις ευκολότερα μια κρίσιμη κατάσταση. Πιστεύω πολύ στη μόρφωση. Λάθη έκανα πολλά, αλλά έμαθα και πολλά. Είχαμε υπομονή και ήρεμο κλίμα στο σπίτι, συζητάγαμε πολύ και ξεπεράσαμε πολλά προβλήματα. Ένα πράγμα θα σου πω με πολύ ειλικρίνεια, δε το έχω ξαναπεί, χαίρομαι που αυτό το παιδί είναι δικό μου, έγινα καλύτερος άνθρωπος. Γιατί πράγμα να μετανιώσω; Ξέρεις γιατί μετάνιωσα μόνο; Όταν κάποτε είπα το πρόβλημα μου σε ανθρώπους που δεν έπρεπε. Από τότε ποτέ δε το αναφέρω εκτός κι αν ξέρω ότι θα μου δώσουν ένα χέρι βοηθείας. Δε καταλαβαίνω γιατί πρέπει να σε λυπάται ο άλλος, να σε κουτσομπολεύει και να σε στιγματίζει. Δεν έχει νόημα. Ο κοινωνικός στιγματισμός είναι ότι χειρότερο.


-Τι αλλαγές θα θέλατε να γίνουν στο σχολείο;


-Θέλω να αλλάξει η παιδεία στο δημοτικό, να γίνει πιο αυστηρή. Το σχολείο καθρεφτίζει την κοινωνία. Να εκπαιδεύονται τα παιδιά πιο σφαιρικά. Να υπάρχει αξιολόγηση και περισσότερη ανθρωπιά. Να υπάρχει περισσότερη παιδαγωγική και ψυχολογία, στο σχολείο δεν πας μόνο για να μάθεις ένα και ένα πόσο κάνει. Πλάθεσαι μέσα από αυτό. Στην ουσία θα ήθελα να μεριμνήσει η πολιτεία.


-Τι σας πίκρανε περισσότερο;


-Η αδιαφορία και ο κοινωνικός στιγματισμός. Σκέψου να είχαμε αφεθεί και εμείς; Ένα παιδί που η ίδια η κοινωνία το περιθωριοποιεί και το στιγματίζει, κατάφερε να κερδίσει τη μάχη και να μπει στο πανεπιστήμιο. Αυτό που εύχομαι τώρα είναι να καταφέρει να βρει και μια δουλίτσα που να του αρέσει. Μακάρι να συναντήσει από εδώ και πέρα ανθρώπους που θα το αγαπήσουν όσο δυνατά αγαπά κι αυτό.


-Αν είχατε τη δυνατότητα να φύγετε στο εξωτερικό θα το κάνατε;


-Αβίαστα. Τις προάλλες διάβαζα ότι στη Γερμανία, σε όλες τις βαθμίδες εκπαίδευσης υπάρχουν διάφορα επίπεδα. Ξέρεις τι σημαίνει αυτό; Ότι σέβονται τη διαφορετικότητα των παιδιών, το διαφορετικό ρυθμό μάθησης τους. Δίνουν ευκαιρίες λίγες, πολλές δεν με ενδιαφέρει. Εμείς τι κάνουμε; Χαντακώνουμε! Η Ελλάδα που σε κάθε ευκαιρία εκτοξεύει τα βέλη της! Πραγματικά λυπάμαι!»


Τι λύσεις να προτείνουμε και που να εστιαστούμε μετά από όλα αυτά. Προκαταλήψεις, στερεότυπα, κοινωνικές ανισότητες, κοινωνικός στιγματισμός- δεν αλλάζουν. Ποια καθολική εκπαίδευση, ισότητα και δικαιοσύνη; Όλα είναι ανύπαρκτα! Είναι δυνατόν να υπάρξει εκπαιδευτική πολιτική που να ικανοποιεί τις ανάγκες όλων; Αλλιώς ποιος ο λόγος να δημιουργούνται όλο και υψηλότερες βαθμίδες με περιορισμένη πρόσβαση και προσφορά; Δεν υπάρχει ισότιμη εκπαίδευση από πολιτικής και από οικονομικής άποψης. Δυστυχώς ζούμε με την οφθαλμαπάτη πως το σχολείο είναι ο σωτήρας μας, που θα δώσει ελπίδα σε όλα τα παιδιά. Τι ουτοπικό! Γραπωνόμαστε πάνω του όπως γραπωνόμαστε πάνω στη θρησκεία προκειμένου να νιώσουμε ότι μπορούμε να ορθοποδήσουμε. Ίσως θα πρέπει να ξυπνήσουμε, να μη βαδίζουμε με βάρκα την ελπίδα. Ίσως πάλι γιατί όχι.


Ειλικρινά ευχαριστώ τη γυναίκα αυτή, που είχε το θάρρος να με βοηθήσει να γίνω και εγώ καλύτερη! Εύχομαι να μην την απογοητεύσω!


(1660 λέξεις)


αναδημοσιεύση: ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ, Δευτέρα, 26 Οκτωβρίου 2009 (dimokratiki.org)