Αρχική Απόψεις Aρθρα Παντελής Καβύρης: για το αντίγραφο της Σφαγής της Χίου

Παντελής Καβύρης: για το αντίγραφο της Σφαγής της Χίου

26

       Αλήθεια δεν ξέρω πως θα αντιδρούσε ο Γάλλος δανδής και «αρχηγός» της Γαλλικής ρομαντικής σχολής, Ευγένιος Ντελακρουά, αν γνώριζε τον σάλο που θα προκαλούσε σχεδόν δύο αιώνες αργότερα, η μετακίνηση και μόνο,  ενός ΑΝΤΙΓΡΑΦΟΥ του έργου του για την Σφαγή της Χίου. Και μόνο η ιστορία του έργου δείχνει το ελεύθερο και ανοικτό πνεύμα του καλλιτέχνη. Το έργο επρόκειτο να εκτεθεί (όπως τελικά και έγινε) στο Σαλόν, το 1824. Τέσσερις μέρες πρίν την έκθεση του, ο Ντελακρουά θα δεί τα έργα του Τζον Κόνσταμπλ. Τόσο πολύ θα επηρεαστεί από τα ατμοσφαιρικά του τοπία που θα καθίσει να ξαναζωγραφίσει τον πίνακα σχεδόν από την αρχή. Σε τέσσερις μέρες! Τόσο απλή και εύκολη είναι η αφομοίωση της εποχής σου! Αρκεί να έχεις το ανοικτό μυαλό και το αδέσμευτο πνεύμα του καλλιτέχνη.
      Εδώ και μέρες τα εθνικιστικά “στέκια”  της χώρας (φασιστικές ιστοσελίδες, περιοδικά, εφημερίδες, Τηλεάστυ κ.τ.λ), αλλά και ντόπιοι υπέρμαχοι (έστω και εν αγνοία τους) τέτοιων ιδεοληψιών, φαίνονται να είναι συγκλονισμένοι από την «φοβερή αποκάλυψη»!
      «Το αντίγραφο της Σφαγής της Χίου απομακρύνθηκε από το Μετζιτιέ Τζαμί!!!»
      Βέβαια όσοι ενδιαφέρονται για τα πολιτιστικά συμβάντα στον τόπο μας, γνώριζαν για την μετακίνηση του αντιγράφου, από την πρώτη στιγμή. Δεν περίμεναν την «αποκάλυψη» της καλής Νομαρχιακής συμβούλου. Όπως γνώριζαν και την νέα του θέση. Την ΕΚΘΕΣΗ του στο τζαμί του Φραγγομαχαλά! Αν λοιπόν για κάτι έπρεπε να διαμαρτυρηθούμε, σίγουρα δεν είναι η απόφαση της αρμόδιας υπηρεσίας να φτιάξει επιτέλους ένα βυζαντινό μουσείο. Ούτε η απόφαση για την αλλαγή του τόπου έκθεσης του έργου. Υπάρχουν πολύ σοβαρότερα θέματα (που σχετίζονται) για τα οποία θα έπρεπε να μιλάμε τώρα, όπως:
      α) Την πλήρη ανικανότητα και αποτυχία  της Δημοτικής αρχής που εδώ και χρόνια κρατά κλειστή την δημοτική πινακοθήκη (τον «φυσικό» χώρο έκθεσης ενός τέτοιου έργου ζωγραφικής) ξοδεύοντας τα λιγοστά χρήματα που αντιστοιχούν στον πολιτισμό, σε… «φεστιβάλ μαστίχας» και άλλες πολιτιστικές αρλούμπες!
      β) Την πλήρη αδιαφορία της πολιτείας η οποία μη διαθέτοντας τα απαραίτητα κονδύλια για τον πολιτισμό, αναγκάζει τις κατά τόπους υπηρεσίες, για λόγους οικονομίας, να χρησιμοποιούν για αποθήκευση, ιστορικούς χώρους οι οποίοι θα έπρεπε να είναι επισκέψιμοι στο κοινό  (π.χ Σκοτεινή Φυλακή ή Τζαμί του Φραγγομαχαλά).
      Όσο για τους φίλους μας που επισείουν τον κίνδυνο να παραγραφεί (ή παραχαραχθεί) η ιστορία, λόγω της …μετακίνησης του συγκεκριμένου αντιγράφου, ας μην ανησυχούν. Κανείς δεν πρόκειται να ξεχάσει τη σφαγή των τότε κατοίκων του νησιού από τους στρατιώτες της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας (που δεν ήταν μόνο Τούρκοι αλλά και Έλληνες και Αιγύπτιοι και Σέρβοι και Αλβανοί και Μαυριτάνοι κ.τ.λ), επειδή το αντίγραφο του έργου δεν εκτίθεται πλέον στο Μετζιτιε Τζαμί. Για τον ίδιο λόγο που δεν πρόκειται να ξεχαστεί ο Λεονάρντο Νταβίντσι αν η Τζοκόντα πάψει να φιγουράρει στα γνωστά σοκολατάκια. Ούτως ή άλλως είναι εκατοντάδες χιλιάδες οι άνθρωποι που καθημερινά θαυμάζουν το μεγαλειώδες πρωτότυπο στο Λούβρο. Ας μην ξεχνάμε ότι τα πραγματικά έργα τέχνης διαπερνούν και επηρεάζουν την ανθρώπινη ψυχή άσχετα με τους τρόπους ή τη συχνότητα έκθεσης τους. Τι κι αν δεν έχει δει κάποιος τη Γκερνίκα! Τα μηνύματα της είναι εγγεγραμμένα στο συνολικό υποσυνείδητο με σαφή και ανεξίτηλο τρόπο. Σαν τους στίχους ενός άλλου μεγάλου του ρομαντικού κινήματος. Που και αυτοί έχουν γραφτεί για την μεγάλη σφαγή:
     
Τα γαλακτώδη μέλη
των παρθένων της Χίου
πλέον εσύ δεν ραντίζεις,
ω λαμπρόν του Αιγαίου
                ιερόν ρεύμα.
Όταν τα στήθη αφίλητα,
θρίαμβος των Χαρίτων,
βράδυ και αυγήν εδρόσιζες,
εκαταφρόνεις τότε
                τα ρόδα ηώα.
Τώρα χηρεύεις, τώρα
τους βαρβάρους θαλάμους
υπηρετούν, μιαίνονται
τα κάλλη των παρθένων
                θεοειδέων.
Ανδ. Κάλβου «Ωδαι», Ωδή έκτη «Εις Χίον», α΄- γ΄
Μήπως και αυτούς θα έπρεπε να τους εκθέτουμε στο τζαμί και μάλιστα σε φωτεινή «νέον» επιγραφη προκειμένου να μην υπαρξει κίνδυνος παραγραφής της Ιστορίας;


Παντελής Καβύρης.