Αρχική Νέα Ελλάδα - Κόσμος Ελπίδα Τσουρή: σύσκεψη Μυτιλήνης για ΕΣΠΑ και «Καλλικράτη»

Ελπίδα Τσουρή: σύσκεψη Μυτιλήνης για ΕΣΠΑ και «Καλλικράτη»

6

 Σε λιγότερο από ένα μήνα, μέχρι τις 5 Μαρτίου, καλείται να αναθεωρήσει και να καταθέσει το ολοκληρωμένο περιφερειακό της πρόγραμμα η κάθε Περιφέρεια της χώρας.
Στα πλαίσια αυτά πραγματοποιήθηκε χθες στη Μυτιλήνη σύσκεψη με τη συμμετοχή του υφυπουργού Οικονομίας, Ανταγωνιστικότητας και Ναυτιλίας Σταύρου Αρναουτάκη και του υφυπουργού Υποδομών, Μεταφορών και Δικτύων Νίκου Σηφουνάκη.
Παρούσα και η βουλευτής Χίου του ΠΑΣΟΚ Ελπίδα Τσουρή που κατέθεσε τις παρακάτω θέσεις και απόψεις για το ΕΣΠΑ.


 Η ορθολογική αξιοποίηση των πόρων του ΕΣΠΑ ανταποκρίνεται σε δυο μείζονες προτεραιότητες για την περιφερειακή πολιτική της χώρας μας:
* Στην υλοποίηση του αναπτυξιακού σχεδιασμού, στην αντιμετώπιση των χρόνιων υστερήσεων στην Περιφέρεια μας, τόσο σε θέματα υποδομών, όσο και σε θέματα ενίσχυσης της ανταγωνιστικότητας.
* Στην τόνωση των τοπικών οικονομιών σε περίοδο κρίσης με τα γνωστά χαρακτηριστικά. Οι πόροι του ΕΣΠΑ μπορούν και πρέπει να έχουν πολλαπλασιαστικά αποτελέσματα για τα μεγέθη των τοπικών οικονομιών.

Είναι γεγονός ότι τόσο ο αρχικός σχεδιασμός του Προγράμματος, με όσα λάθη περιέχει, όσο και η δραματική καθυστέρηση στην έναρξη της εφαρμογής του αποτελούν σοβαρά μειονεκτήματα τα οποία οφείλουμε, μέσα από μια γενική πολιτική συμφωνία και κοινή δράση να αντιστρέψουμε.


Για να φέρω ένα μόνο χαρακτηριστικό παράδειγμα, είναι εγγενές μειονέκτημα του Προγράμματος, και υπάρχουν σοβαρές ευθύνες σε όσους το σχεδίασαν αρχικά, ότι δεν υπάρχει Τομεακό Πρόγραμμα για τον Πολιτισμό. Αποτέλεσμα είναι η αποδυνάμωση των περιφερειακών προγραμμάτων με διάθεση πόρων, αλλά και η έλλειψη ενεργού εμπλοκής των υπηρεσιών του Υπουργείου Πολιτισμού στην υλοποίηση έργων, κυρίως για το μνημειακό πλούτο της περιοχής μας. Αντίστοιχα παραδείγματα θα μπορούσα να αναφέρω και για άλλους τομείς.


Είναι βέβαιο ότι απαιτείται ένας συνολικός επανασχεδιασμός και η αναθεώρηση του ΕΣΠΑ, ειδικά σε τομείς όπου υπάρχουν ελλείψεις όπως αυτή που προανέφερα. Είναι απαραίτητο στη διαδικασία αυτή να ληφθούν υπόψη οι προτάσεις των τοπικών κοινωνιών. Επισημαίνω όμως ότι χρόνος δεν περισσεύει, και η αναθεώρηση του ΕΣΠΑ πρέπει να γίνει ταχύτατα.
Με τη διαπίστωση αυτή συνδέεται και το θέμα της ωριμότητας των έργων υπό ένταξη. Γνωρίζω ότι οι τοπικές αρχές σε όλη την Περιφέρεια, και στη Χίο όπου έχω πληρέστερη εικόνα,  κατέβαλλαν μια σοβαρή προσπάθεια τα προηγούμενα χρόνια, για να ολοκληρώσουν μελέτες και να ωριμάσουν έργα.


Είναι, συνεπώς, απαραίτητο κατά τη διαδικασία προσκλήσεων και «ανοίγματος» των Μέτρων του Προγράμματος, να προταχθούν έργα που παρουσιάζουν αυτά τα χαρακτηριστικά.  Μόνο έτσι μπορεί να υπάρξει απορρόφηση πόρων αλλά και εξασφάλιση των αναγκαίων έργων και δράσεων για την αναπτυξιακή προοπτική της περιοχής μας.


Θα ήθελα να αναφερθώ στη συνέχεια σε ένα ζωτικό θέμα που έχει να κάνει με το ποιοι καλούνται να υλοποιήσουν αυτά τα έργα και μέσα από ποιες διαδικασίες.
Θα συμφωνήσουμε όλοι και όλες ότι τα προηγούμενα χρόνια, κυρίως μέσα από το σχεδιασμό και την υλοποίηση του 3ου ΚΠΣ, έχει κατακτηθεί στην πράξη μια υψηλού επιπέδου τεχνογνωσία και γνώση, κυρίως στο επίπεδο των υπηρεσιών και του στελεχιακού δυναμικού των τελικών δικαιούχων.  Η τεχνογνωσία αυτή, είναι η «προίκα» της περιφέρειάς μας, μπορεί να αναδειχθεί σε σοβαρό συγκριτικό πλεονέκτημα. Φτάνει να την εμπιστευθούμε και να την αξιοποιήσουμε.


Γι’ αυτό το λόγο είναι αναγκαίο να αντιμετωπιστούν έγκαιρα:
* Στρεβλώσεις και γραφειοκρατικές διαδικασίες που έχουν ως αποτέλεσμα σοβαρές καθυστερήσεις.
* Ύπαρξη περιττών επιπέδων και διαδικασιών «ελέγχου» τα οποία επιφέρουν γραφειοκρατικές επιβαρύνσεις του Προγράμματος.
* Παλινωδίες σε επίπεδο επιλογών σχεδιασμού και προγραμματισμού που επιφέρουν αβεβαιότητα σχετικά με το «ποιος σχεδιάζει και ποιος υλοποιεί».


Θεωρώ γενικότερα, ότι η απλούστευση των διαδικασιών και η μείωση των γραφειοκρατικών βαρών, πρέπει να αντιμετωπιστεί ως ένα θετικό στοιχείο αποφασιστικής σημασίας, το οποίο οφείλουμε, μέσα από μια πολιτική συμφωνία να αξιοποιήσουμε στο μέγιστο δυνατό βαθμό.


Επίσης, πρέπει να δούμε σοβαρά τις συνέργειες που οφείλουμε να αναπτύξουμε μεταξύ του περιφερειακού προγράμματος, των τομεακών των υπουργείων αλλά και των προγραμμάτων αγροτικής ανάπτυξης και αλιείας. Απαιτείται ένας γενικότερος προγραμματισμός που θα αξιοποιεί πολλαπλούς πόρους σε κοινές κατευθύνσεις. Μεγαλύτερη ενημέρωση και εξάλειψη των στεγανών μεταξύ διαφορετικών φορέων (υπουργεία, περιφέρεια, τοπική αυτοδιοίκηση), μπορεί να συμβάλλει αποτελεσματικά στην προσπάθεια αυτή.
Κλείνοντας αυτή τη σύντομη τοποθέτηση επιτρέψτε μου μια αναφορά σε δυο ακόμα κρίσιμα, κατά τη γνώμη μου, ζητήματα:


Το πρώτο έχει να κάνει με την ενημέρωση και την ενεργοποίηση της κοινωνίας των πολιτών. Σημαντικό μέρος του προγράμματος θα έχει ως τελικό αποδέκτη τον ιδιωτικό τομέα, την μικρή και μεσαία επιχείρηση, το νέο επαγγελματία, τον αγρότη, μη κυβερνητικές οργανώσεις και πρωτοβουλίες πολιτών. Γι’ αυτό και προϋπόθεση για την τελική επιτυχία είναι η όσο το δυνατόν μεγαλύτερη αποκέντρωση ενεργειών στο πιο κοντινό επίπεδο στον πολίτη, και βέβαια η διαφάνεια στις προϋποθέσεις ένταξης και στη διάθεση πόρων. Αξίζει να αφιερώσουμε μεγάλο μέρος της προσπάθειας για να εμπλακεί ενεργά η κοινωνία στην αξιοποίηση του ΕΣΠΑ.


Το δεύτερο ζήτημα αναφέρεται στη Διοικητική Μεταρρύθμιση μέσω του Σχεδίου «Καλλικράτης». Συμφωνούμε όλοι ότι πρόκειται για τομή στα διοικητικά πράγματα της χώρας. Και στόχος όλων μας είναι η μεταρρύθμιση να λειτουργήσει θετικά και προωθητικά για τον πολίτη. Επισημαίνω όμως τον κίνδυνο να λειτουργήσει ως άλλοθι για καθυστερήσεις στην υλοποίηση του ΕΣΠΑ. Γι’ αυτό και, πέρα από την αποφασιστική υποστήριξη των νέων θεσμών, είναι απαραίτητο να ξεκαθαρίσει εγκαίρως το νέο σκηνικό, να προχωρήσει η στελέχωση των υπηρεσιών, να είναι σαφείς οι αρμοδιότητες και οι ρόλοι κάθε επιπέδου. Είμαι βέβαιη ότι η επιτυχία της διοικητικής μεταρρύθμισης είναι προϋπόθεση για την επιτυχία του προγράμματος, και το αντίστροφο.


Κλείνω, καταθέτοντας την πεποίθησή μου ότι στο σημείο που βρισκόμαστε σήμερα μονάχα η γενικότερη πολιτική συναίνεση ως προς τους στόχους και τις προτεραιότητες, καθώς και η συναντίληψη στον τρόπο υλοποίησης, αποτελούν ακρογωνιαίους λίθους για να έχει το Περιφερειακό Πρόγραμμα πραγματικά θετικά και ζωογόνα αποτελέσματα για τα νησιά μας.