Αρχική Νέα Εκπαίδευση - Επιστήμη Μαθήματα καλλιγραφίας

Μαθήματα καλλιγραφίας

15



Χωρίς άλλο αποτελούσε ένα από τα δυσκολότερα μαθήματα. Τα μαθήματα καλλιγραφίας είχαν τους δικούς τους κανόνες, είχαν τα δικά τους βιβλία και τα είχαν στο ωρολόγιο πρόγραμμα οι μαθητές της Πέμπτης και Έκτης Δημοτικού.
Πρώτο μάθημα ήταν η σωστή στάση του σώματος και δεύτερο το καλό κράτημα της “γραφίδος” αφού μπορεί να γινόντουσαν όλα με υπερβολική αυστηρότητα αλλά το δίχως άλλο στόχος ήταν το: “νους υγιής εν σώματι υγιή”
Τα βοηθήματα καλλιγραφίας έχουν μια εξαιρετική ομορφιά όπου αυτό που ξεχωρίζει είναι τα συνεχιζόμενα γράμματα και μέσα στις γραμμές ρητά όπως: “Η αργία είναι κακόν”!, “Ο αχάριστος λησμονεί τας ευεργέτας”, “Θεόν φόβον” και άλλα.
“Η άκρα μεθοδικότης, η απλότης και το απέριττον  των γραμμών, η ανάλυσις των γραμάτων εις τα απλούστερα, η άσκησις εις τα αρχικάς γραμμάς, η βαθμιαία και μεθοδική σύνθεσις των γραμμάτων εις τα δυσκολώτερα και συνθετώτερα, πάντα ταύτα, δι’ ων εισάγεται ο μαθητής ακοπώτατα εις τους όρους του καλώς γράφειν, καθιστώσι το καλλιγραφικόν σύστημα του κ. Γ. Δαλδάκη αληθές ευεργέτημα τοις τε διδάσκουσι και διδασκομένοις”, αναφέρεται στο οπισθόφυλλο σχετικού βιβλίου των αρχών του αιώνα μας με τον τίλο “Γραφής υποδείγματα”.
Τώρα με μια αλλαγή γραμματοσειράς στον ηλεκτρονικό υπολογιστή, μπορείς να πετύχεις και αυτό το αποτέλεσμα, δεν παρουσιάζει όμως το ενδιαφέρον της καλλιγραφίας ή των τότε τευχών ιχνογραφίας “προς χρήσιν των δημοτικών σχολείων”.


Αντισηπτικά τετράδια
Ιδιαίτερη πέραση είχαν επίσης τα αντισηπτικά τετράδια! Στα 1906 η Εφορεία Σχολείων Χίου δίνει παραγγελία στη βιομηχανία χαρτιού της Σμύρνης των αδελφών Αθανασούλα να τους αποστείλουν 3047 τετράδια. Η τιμή τους “η δωδεκάς γρόσια 41/2 “. Τα αντισηπτικά τετράδια εξάγονταν σε Γαλλία, Ρωσία μέχρι την Αίγυπτο και διαφημίζονταν ιδιαίτερα αφού ο πελάτης είχε τη σιγουριά πως δεν πρόκειται να επιβαρυνθεί η υγεία του από την επαφή με το κατεργασμένο χαρτί.
Δίνεται επίσης στο δελτίο παραγγελίας και ένα άλλο αξιόλογο στοιχείο. Η πληρωμή γινόταν αποδεκτή με γραμμάτια τρίμηνης διάρκειας, χωρίς άλλο έξοδο, ενώ είχαν έμπτωση “2% δια το μετρητοίς”.
Μέχρι τα 1912 το ΑΛΦΑΒΗΤΑΡΙΟ “εκδίδεται δαπάνη της Επαρχιακής Εκπαιδευτικής Επιτροπής Χίου” και τυπωνόταν στο τυπογραφείο της ΠΑΓΧΙΑΚΗΣ. Αυτό της πρώτης ήταν γραμμένο από το δάσκαλο Γεώργιο Ρεβελή, που οι μεγαλύτεροι αναγνώστες μας πιθανόν να τον θυμούνται.
Στα αναγνωστικά του 1936 αυτά που μας κέντρισαν το ενδιαφέρον ήταν τα Πρωτογράμματα, όπως αυτό  στην αρχή του άρθρου. Το συγκεκριμένο Χ κοσμούσε το κεφάλαιο που αφορούσε την επιστολή του Μεγάλου Αλεξάνδρου προς το δάσκαλό του Αριστοτέλη. Στον πρόλογό του ο Μ. Αλέξανδρος επισημαίνει τη μεγάλη αξία του σωστού δάσκαλου.
“Χαίρω αληθώς, σεβαστέ μου δάσκαλε, όπου διακόπτω τας πολιτικάς και στρατιωτικάς φροντίδας μου, ίνα δια της παρούσης μου συνομιλήσω μετά σου, τον οποίο αγαπώ περισσότερον του πατρός μου, διότι “εις εκείνον μεν οφείλω το ζην, εις σε δε το ευ ζην”!


 


ΕΠΙΜΕΛΕΙΑ: Θοδωρής Πυλιώτης
Ευχαριστούμε το προσωπικό της βιβλιοθήκης ΚΟΡΑΗ και ιδιαίτερα την Αριστέα Κουφοπαντελή για τη βοήθειά της.


ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ ΑΠΟ ΕΦΗΜΕΡΙΔΑ “ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ”