Αρχική Απόψεις Συνεντεύξεις Συνέντευξη του νέου Πρύτανη Σωκράτη Κάτσικα

Συνέντευξη του νέου Πρύτανη Σωκράτη Κάτσικα

27



Σε μία σημαντική στιγμή για το Πανεπιστήμιο Αιγαίου αναλαμβάνει Πρύτανης, ο  καθηγητής Σωκράτης Κάτσικας. Ήδη το Πανεπιστήμιο όχι μόνο στηρίχτηκε στα πόδια του αλλά και ανδρώθηκε. Σε μια εφ’ όλης της ύλης συνέντευξης που παραχώρησε στην εφημερίδα ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΚΗ ο κ. Κάτσικας -που έχει δίπλωμα Ηλεκτρολόγου Μηχανολόγου από το Πανεπιστήμιο Πατρών, με μεταπτυχιακό και διδακτορικό δίπλωμα σε θέματα ηλεκτρονικών υπολογιστών και διδάσκει στο τμήμα Μηχανικών Πληροφοριακών και Επικοινωνιακών Συστημάτων του Πανεπιστημίου Αιγαίου στη Σάμο- μιλά για τους στόχους της νέας Πρυτανικής Αρχής, τα οικονομικά προβλήματα και το θέμα της στέγασης. Επίσης για τα μεταπτυχιακά, τη σύνδεση με τις επιχειρήσεις αλλά και την παραλίγο εμπλοκή της Σάμου στη διαμάχη Ρόδου- Χίου για το θέμα της Σχολής Τουρισμού!
Η συνέντευξη παραχωρήθηκε στο συντάκτη της “Δ” Θοδωρή Πυλιώτη.


Κύριε Πρύτανη να σας ευχηθούνε καλή επιτυχία στη νέα θέση. Τι σημαίνει η νέα Πρυτανική Αρχή για την ίδια την επιστημονική κοινότητα.
Είναι μία αλλαγή που γίνεται προγραμματισμένα κάθε τρία χρόνια, εκτός εκτάκτων έξω αποδώ γεγονότων. Σχετικά με την αλλαγή της καθημερινής ζωής όχι πολλά. Η δική μου πρυτανική θητεία είναι συνέχεια της προηγούμενης, και με την έννοια ότι συμμετείχα στην προηγούμενη αλλά και με την έννοια ότι οι βασικές αρχές που πέτυχαν για τη λειτουργία του Πανεπιστημίου στην προηγούμενη θητεία θα συνεχιστούν και στην παρούσα. Είπα και στη Μυτιλήνη “το τιμόνι μπορεί να αλλάζει χέρια αλλά η πορεία είναι ίδια στο πανεπιστήμιο”.


Ποια είναι τα κομβικά σημεία του σχεδιασμού για το επόμενο διάστημα κε Κάτσικα;
Το βασικό κομβικό σημείων των δύο πρώτων τριετιών ήταν το θέμα της ανάπτυξης του. Αυτό ήταν και το κυρίαρχο σημείο αντιπαράθεσης των πρυτανικών σχημάτων που κατέβηκαν στις πρώτες-πρώτες εκλογές. Τελείως σχηματικά μπορούμε να το πούμε ότι υπήρχε η άποψη που έλεγε ότι πρέπει να πάμε για ένα μεγάλο Πανεπιστήμιο και μια άλλη που έλεγε να μείνουμε σε ένα μικρό Πανεπιστήμιο και να το δυναμώσουμε. Επικράτησε η πρώτη άποψη και το καταφέραμε αυτό. Η λογική αυτή εξακολουθεί να παραμένει, αλλά βασικό είναι να παίρνει και διαφορετικές μορφές καθώς προχωρά η ζωή του Πανεπιστημίου. Για παράδειγμα, όταν αναλάβαμε το ’97 είχε 7 τμήματα ήταν προφανές ότι  ο αναπτυξιακός μοχλός ήταν η δημιουργία καινούργιων τμημάτων. Σήμερα έχει 16 τμήματα και άλλα δύο που έχουν ανακοινωθεί, είναι ήδη μεγάλο σε μέγεθος. Η ανάπτυξη του επομένως δεν είναι τόσο η προτεραιότητα να πάμε σε μέγεθος, όσο το να πάμε και σε άλλες δραστηριότητες (ινστιτούτα διερευνητικά κλπ) και η ενίσχυση της ποιότητας.


Στο προηγούμενο σχήμα ήσασταν αντιπρύτανης οικονομικού προγραμματισμού, άρα γνωρίζετε από πρώτο χέρι τα οικονομικά προβλήματα.
Τα ελληνικά Πανεπιστήμια έχουν οικονομικά προβλήματα. Δεν περιορίζεται όμως μόνο στην Ελλάδα το φαινόμενο. Υπάρχουν επίσημες αναφορές της Κοινότητας για όλα τα ευρωπαϊκά πανεπιστήμια, ότι υπάρχει πρόβλημα οικονομικών πόρων όπως και στην Αμερική. Φαίνεται ότι τα Πανεπιστήμια ποτέ δεν έχουν όσα χρήματα θα θέλανε να έχουν. Ειδικά στην Ελλάδα έχουμε μεγαλύτερη δυσκολία γιατί τα κονδύλια που δίνουμε στην παιδεία δεν είναι τόσο ψηλά. Αν το δούμε σε ποσοστό του ΑΕΠ είναι χαμηλότερο από αυτό που υπάρχει στην Ευρώπη (3,5% αντί για 5%). Για να μην αφήσουμε όμως αρνητική εντύπωση, να σημειώσω ότι σε μια αναφορά της κοινότητας διάβαζα ότι και η Ιαπωνία δίνει 3,5% του ΑΕΠ αλλά κανένας δεν το λέει αυτό!
Εγώ ελπίζω ότι οι πρόσφατες ανακοινώσεις (της Κυβέρνησης) δεν θα είναι απλά ανακοινώσεις, αλλά θα γίνουν πραγματικότητα και αν πράγματι έχουμε τέτοιου μεγέθους αυξήσεις δαπανών για την παιδεία, τότε όλα αυτά που λέμε σήμερα σαν οικονομικά προβλήματα των πανεπιστημίων -δεν θα λυθούν γιατί πάντα θα ζητάμε περισσότερα από όσα έχουμε- αλλά θα λυθούν σημαντικά.


Υπάρχει το θέμα με το στεγαστικό, ένα σημαντικό πρόβλημα που αντιμετωπίζει το Πανεπιστήμιο  Αιγαίου, πως βλέπεται να λύνεται;
Έχει δύο αλληλένδετες διαστάσεις, η μία αφορά τη στέγαση των λειτουργιών του Πανεπιστημίου και η άλλη αφορά τη στέγαση των φοιτητών.
Όσο αφορά τη στέγαση των φοιτητών στη Χίο είμαστε στην καλύτερη κατάσταση από όλα τα νησιά, γιατί έχουμε τις φοιτητικές εστίες. Δεν είναι βέβαια τόσες πολλές όσες και εγώ θα ήθελα να είναι, αλλά παρόλα αυτά συνολικά το ποσοστό των στεγαζομένων (περίπου 13%) στο Πανεπιστήμιο Αιγαίου είναι πολύ μεγαλύτερο από τα άλλα Πανεπιστήμια και νομίζω ότι είμαστε πρώτοι.
Στη Σάμο το έργο των φοιτητικών εστιών έχει κατοχυρωθεί και φαντάζομαι τον επόμενο μήνα να πάμε για σύμβαση. Επομένως σε δύο χρόνια θα έχουμε και εκεί φοιτητικές κατοικίες. Στη Μυτιλήνη έχουμε το οικόπεδο η μελέτη είναι έτοιμη και είναι πρώτο έργο μέσα στο επόμενο πρόγραμμα δημοσίων επενδύσεων (που είναι τετραετές για τα Πανεπιστήμια) μας μένει η Ρόδος που δεν έχουμε και οικόπεδο!
Αν πάμε στο θέμα της στέγασης των ακαδημαϊκών λειτουργιών, έχουμε σε όλο το Πανεπιστήμιο περίπου στα 60 κτίρια και βέβαια τα περισσότερα είναι νοικιασμένα.


Που σημαίνει ότι είναι υψηλά τα λειτουργικά έξοδα.
Ακριβώς, νομίζω ότι ο μισός περίπου προϋπολογισμός του Πανεπιστημίου είναι ενοίκια! Τι κάνουμε; προσπαθούμε νa πάμε με τα ιδιόκτητα, αλλά με ρυθμούς αργούς όχι μόνο από άποψη υλοποιήσεως αλλά και χρημάτων. Ο προγραμματισμός στα τρία αυτά χρόνια, αν μπορέσουμε να φτιάξουμε ένα κτίριο στα Ταμπάκικα, να αγοράσουμε ένα οικόπεδο στη Ρόδο, να φτιάξουμε ένα κτίριο στη Σάμο και οπωσδήποτε τις φοιτητικές εστίες στη Μυτιλήνη θα εξαντλήσουμε φοβάμαι τον προϋπολογισμό Δημοσίων Επενδύσεων της τριετίας. Δε σημαίνει βέβαια ότι στα ιδιόκτητα κτίρια δεν είναι υψηλά τα λειτουργικά έξοδα. Το όφελος ενοίκια- ιδιότητα κτίρια είναι μικρό.



Στη Χίο είχατε πάντως το ευχάριστο γεγονός να έχετε και προσφορά ιδιωτών.
Αυτό πραγματικά ήταν πάρα πολύ ευχάριστο και ανοίγει το δρόμο για την αξιοποίηση τέτοιων ευκαιριών. Όχι ότι δεν υπήρχαν και πριν και δεν υποτιμώ καθόλου τις δωρεές φορέων και συλλόγων, αλλά είναι η πρώτη φορά που φυσικό πρόσωπο κάνει μια τέτοια δωρεά τέτοιου μεγέθους στο Πανεπιστήμιο. Πραγματικά συγκινήθηκα ήταν μια τρομακτικά ευχάριστη έκπληξη και πιστεύω ότι θα αποτελέσει την αρχή για άλλες τέτοιες κινήσεις. Συγκινήθηκα και από τη σεμνότητα του δωρητή. Δεν τον έχω συναντήσει ακόμα και θα το κάνω με την πρώτη ευκαιρία που θα βρεθώ στη Χίο.

Και ξαφνικά το καλοκαίρι δημιουργήθηκε θέμα με τη Σχολή Τουρισμού…

“Εγώ δεν κατάλαβα γιατί δημιουργήθηκε, είναι άκαιρο. Ο γενικότερος ακαδημαϊκός σχεδιασμός για τα νέα τμήματα γίνεται με βάση ένα δεκαετή σχεδιασμό. Και πριν το περσινό σχέδιο ανάπτυξης είχαμε κάνει και είχαμε πάρει απόφαση στη Σύγκλητο. Προέβλεπε μεταξύ άλλων και μια Σχολή στη Χίο, Οικονομικών Επιστημών και βέβαια συμπληρώσεις τμημάτων σε όλα τα νησιά και συγκεκριμένα στη Χίο με Τμήμα Τουρισμού ως συμπλήρωμα στη Σχολή Επιστημών της Διοίκησης.
Βέβαια τότε που φτιάχτηκε το σχέδιο ήταν ο κ. Ζαχαράτος που είναι ο “γκουρού” αυτών των σπουδών, μαζί με τον κ. Τσάρτα που είναι ακόμα μαζί μας σε αντίθεση με τον κ. Ζαχαράτο που πήγε στο Πανεπιστήμιο Πατρών. Υπήρχε λοιπόν τότε ένας πολύ ισχυρός πυρήνας τουρισμού και προφανής επιλογή ήταν να χωροθετήσουμε ένα Τμήμα Διοίκησης Τουρισμού στη Χίο.
Το θέμα με το Τμήμα Τουρισμού ανέκυψε στη Ρόδο όταν έγινε μία συζήτηση από τον Πρόεδρο της Στέγης Γραμμάτων και Τεχνών Δωδεκανήσου στη Σύγκλητο και ο πρώην Πρύτανης κ. Λέκκας είπε “ναι εντάξει αλλά εμείς το έχουμε σχεδιάσει για τη Χίο”. Και το οποίο είναι και γεγονός , έτσι είναι αποτυπωμένο στο  στρατηγικό σχέδιο του πανεπιστημίου.
Πρώτο σημείο είναι άκυρο αυτό το θέμα. Θα το συζητήσουμε όταν αυτό το αποφασίσουμε και σημειωτέον αυτά τα σχέδια δεν είναι στατικά.
Κακώς έγινε η όλη αυτή η ιστορία μεταξύ Χίου και Ρόδου. Και μάλιστα να σας πω κάτι που ίσως δεν το ξέρετε παραλίγο να εμπλακεί και η Σάμος στη φασαρία! Ένα από τα τηλέφωνα που μου έγιναν ήταν από το νομάρχη Σάμου που μου λέει “τι θα γίνει θα κάνετε τέτοιο τμήμα; και εμάς μας ενδιαφέρει!”.
Και του είπα ότι δεν είναι της παρούσης φάσης.


Κύριες Κάτσικα μια ιδιαίτερη θετική εικόνα φαίνεται να έχουν τα μεταπτυχιακά τμήματα του Πανεπιστημίου.
Να σας πω η εικόνα ήταν και για μένα ευχάριστη έκπληξη όταν έμαθα το νούμερο των αιτήσεων, όχι μόνο στα τμήματα της Χίου αλλά και στα υπόλοιπα. Μιλάμε για μια επιλογή στα περισσότερα μεταπτυχιακά της τάξης του 30%. Στο τμήμα τουρισμού είχαμε 120 αιτήσεις περίπου για 25 θέσεις.
Είναι πολύ μεγάλη επιτυχία, σημαίνει ότι υπάρχει απήχηση και αυτό δεν το πετυχαίνει κανένας με διαφημιστικά τρυκ αλλά μόνο με ποιοτικά στοιχεία. Και ένα από αυτά τα στοιχεία της ποιότητας είναι και η απασχολησιμότητα των αποφοίτων.


Στη σύνδεση με επιχειρήσεις για ερευνητικά προγράμματα, συναντάμε διαφωνίες τουλάχιστον στον ιδεολογικό τομέα. Θα θέλαμε την άποψή σας.
Η συνεργασία των Πανεπιστημίων με τις επιχειρήσεις έχει διάφορες μορφές μερικές από τις οποίες είναι και σωστές και θεμιτές, μερικές άλλες είναι λίγο πιο αμφισβητήσιμες.
Όσο αφορά τη συνεργασία στην έρευνα, αυτή και υπάρχει και νομίζω ότι είναι καλό να υπάρχει από την ώρα που είναι προσανατολισμένη στις ανάγκες της κοινωνίας μέσα στις οποίες λειτουργείς.
Πρόβλημα δημιουργείται όταν αυτή η σχέση ξεπερνά τα όρια της ισότιμης συνεργασίας προς ένα κοινό σκοπό, που στην προκείμενη περίπτωση είναι η βελτίωση της κοινωνίας, και αρχίζει να γίνεται ετεροβαρής με την έννοια της επιβολής επιλογών της βιομηχανίας στις ακαδημαϊκές λειτουργίες ενός Πανεπιστημίου. Αν αυτό συμβεί αυτό είναι καταστροφικό!