Αρχική Green Life Υγεία- Διατροφή Διεθνής έρευνα για τη συμπεριφορά υγείας των μαθητών

Διεθνής έρευνα για τη συμπεριφορά υγείας των μαθητών

16


Μια ενδιαφέρουσα έρευνα που έχει σχέση με τη “Συμπεριφορά Υγείας των Μαθητών” δίνει στη δημοσιότητα το Κέντρο Πρόληψης Χίου με την ευκαιρία της αυριανής Παγκόσμιας Ημέρας Κατά των Ναρκωτικών.
Όπως σημειώνει πρόκειται για μια παγκόσμια έρευνα που για την Ελλάδα την  πραγματοποίησε το Ερευνητικό πανεπιστημιακό Ινστιτούτο Ψυχικής Υγιεινής (Ε.Π.Ι.ΨΥ.) και αφορά τον μαθητικό πληθυσμό ηλικίας 11, 13 και 15 ετών.
(Η φωτογραφία είναι από σχετικό φυλλάδιο ενημέρωσης για τα ναρκωτικά που είχε εκδώσει το φροντιστήριο ξένων γλωσσών ΕΦΟΔΙΟ).


 Η έρευνα είχε ως στόχο την αποτύπωση και κατανόηση:
1) της συμπεριφοράς και της αντίληψης των μαθητών που αναφέρονται σε βασικές πτυχές της ψυχοκοινωνικής και σωματικής τους υγείας
2) του τρόπου ζωής τους (πχ ελεύθερος χρόνος, διατροφικές συνήθειες, σωματική άσκηση, χρήση κινητών τηλεφώνων και Η/Υ, επικοινωνία, συμπεριφορά, κλ.π.) και
3) των αντιλήψεων που οι μαθητές έχουν απέναντι στο σχολείο, την οικογένεια τους και το φιλικό περιβάλλον.
 Η δειγματοληψία πάρθηκε από 4 γεωγραφικά στρώματα, Αθήνα, Θεσσαλονίκη, λοιπές αστικές (> 10.000), ημιαστικές / αγροτικές (< 10.000), από 220 σχολικές μονάδες, 220 τμήματα και αφορούν όλους τους τύπους σχολείων.
 Η συλλογή στοιχείων έγινε με την συμπλήρωση ανώνυμου ερωτηματολογίου που συμπλήρωσαν 3.807 μαθητές από την ΣΤ΄ Δημοτικού, Β΄ Γυμνασίου και Α΄ Λυκείου (αγόρια 49,1% – κορίτσια 50,9%).


Υγεία και Ευεξία
Η εκτίμηση των νέων για την κατάσταση της υγείας τους παρουσιάζει σημαντικές διαφορές ανάμεσα στις χώρες και τις περιοχές.
Συγκριτικά με τις περισσότερες από τις χώρες της έρευνας, στην Ελλάδα οι μαθητές εμφανίζονται να είναι περισσότερο ικανοποιημένοι από την υγεία τους.
Όπως και στις άλλες χώρες, τα κορίτσια δηλώνουν λιγότερο ικανοποιημένα από την υγεία τους (13,5%) σε σχέση με τα αγόρια (6,7%). Η ικανοποίηση των μαθητών από την υγεία τους μειώνεται όσο μεγαλώνουν, ιδιαίτερα στα κορίτσια.


Κάπνισμα
Η χώρα μας βρίσκεται μεταξύ των χωρών με τα χαμηλότερα ποσοστά καπνίσματος στους μαθητές των ηλικιών που καλύπτει η έρευνα. Στην Ελλάδα ξεκινούν το κάπνισμα σε σχετικά μεγαλύτερη ηλικία. Αν και περισσότερα αγόρια από κορίτσια αναφέρουν ότι έχουν καπνίσει έστω και μία φορά (22,3% και 19,3% αντίστοιχα), η εμπειρία με το κάπνισμα αυξάνεται με την ηλικία με ρυθμούς παρόμοιους ανάμεσα στα δύο φύλα. Οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων εξαλείφονται όμως με το καθημερινό κάπνισμα. Στην ηλικία των 15 ετών τα κορίτσια αναφέρουν ότι καπνίζουν κάθε μέρα σε ίδιο ποσοστό περίπου με τα αγόρια (10,6% και 9,2% αντίστοιχα).
Αξίζει να σημειωθεί ότι όσοι δηλώνουν χαμηλότερη ηλικία έναρξης καπνίσματος έχουν μεγαλύτερες πιθανότητες να καπνίζουν καθημερινά.


Αλκοόλ
Στην Ελλάδα, σε σύγκριση με τις άλλες χώρες τα αγόρια φαίνεται να πίνουν σε μικρότερη ηλικία (11 ετών) οινοπνευματώδη ποτά σε συχνότητα τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Στις μεγαλύτερες ηλικίες όμως η χώρα μας βρίσκεται στο ίδιο ή και σε χαμηλότερο επίπεδο σε σύγκριση με αυτό των άλλων χωρών στην κατανάλωση οινοπνευματωδών. Στην ηλικία των 15 ετών οι Έλληνες μαθητές και μαθήτριες συγκαταλέγονται μεταξύ των χωρών με τα χαμηλότερα ποσοστά μέθης καθώς και της μεγαλύτερης ηλικίας πρώτης μέθης. Σχεδόν διπλάσιος αριθμός αγοριών (21,5%) σε σύγκριση με τα κορίτσια (10,2%) πίνουν κάποιο οινοπνευματώδες ποτό τουλάχιστον μια φορά την εβδομάδα. Σχεδόν ένα στα τρία παιδιά ηλικίας 13 ετών και δύο στα τρία 15 ετών αναφέρουν ότι τους επιτρέπεται να πίνουν οινοπνευματώδη ποτά στο σπίτι, αν και μόλις ένα στα δέκα αναφέρουν ότι έχουν μεθύσει τουλάχιστον δύο φορές στη ζωή τους.


Χρήση κάνναβης
Η έρευνα περιλαμβάνει στις παράνομες ουσίες την κάνναβη, τις συνθετικές ουσίες πχ έκσταση, τις εισπνεόμενες ουσίες.
Η χώρα μας συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών με τα χαμηλότερα ποσοστά χρήσης της επικρατέστερης σήμερα  μεταξύ των νέων παράνομης ουσίας που είναι η κάνναβη (μαριχουάνα ή χασίς).
Το 11% των ελλήνων μαθητών αναφέρει, έστω και μία φορά, χρήση μιας από τις παραπάνω ουσίες. Σχεδόν διπλάσιος αριθμός αγοριών (15,2%) σε σύγκριση με τα κορίτσια (7,1%) έχουν δοκιμάσει κάποια ουσία. Επιπλέον, τα αγόρια πειραματίζονται με τις ουσίες νωρίτερα από τα κορίτσια. Οι εισπνεόμενες ουσίες φαίνεται να έχουν μεγαλύτερη διάδοση (6,4%), ενώ ακολουθούν η κάνναβη (5,2%), και οι άλλες ουσίες(3%).


Σεξουαλική υγεία (μαθητές 15 ετών)
Συγκριτικά με τις άλλες χώρες της έρευνας, το ποσοστό των 15χρονων αγοριών στην Ελλάδα που δηλώνουν ότι έχουν σεξουαλική εμπειρία είναι υψηλότερο (33,6%) από αυτό του διεθνούς μέσου όρου (28%). Αντίθετα, το αντίστοιχο ποσοστό των κοριτσιών (9,6%) είναι περίπου 2 φορές μικρότερο του διεθνούς μέσου όρου (20%). Επιπλέον, τα ελληνόπουλα αναφέρουν ότι είχαν την πρώτη σεξουαλική εμπειρία σε μεγαλύτερη ηλικία. Η μεγάλη πλειοψηφία των μαθητών (84,1%) στη χώρα μας έκανε χρήση προφυλακτικού τη τελευταία φορά που είχε σεξουαλική επαφή, ποσοστό υψηλότερο αυτού του μέσου όρου των άλλων χωρών.


Σωματική άσκηση
Η χώρα μας βρίσκεται ως προς την συχνότητα φυσικής άσκησης των μαθητών περίπου στον μέσο όρο των άλλων χωρών. Όπως στις άλλες χώρες έτσι και στην Ελλάδα, τα κορίτσια ασκούνται λιγότερο συχνά από τα αγόρια. Συγκεκριμένα, το 27,3% των κοριτσιών σε σύγκριση με το 44,1% των αγοριών δηλώνουν ότι ασκούνται σωματικά τουλάχιστον μια ώρα την ημέρα για 5 ημέρες την εβδομάδα.


 Διατροφικές συνήθειες
Στην Ελλάδα, η κατανάλωση φρούτων από τους μικρότερους σε ηλικία μαθητές των 11 και 13 ετών βρίσκεται σε υψηλά επίπεδα ενώ στην ηλικία των 15 ετών αυτή μειώνεται στα επίπεδα του μέσου όρου των άλλων χωρών. Η κατανάλωση λαχανικών είναι χαμηλότερη από αυτή των φρούτων και η χώρα μας συγκαταλέγεται στις χώρες με την πιο περιορισμένη κατανάλωση. Συγκριτικά με τις άλλες χώρες, η Ελλάδα βρίσκεται χαμηλά στα ποσοστά κατανάλωσης γλυκών από τους /τις μαθητές/τριες. Το 15,5 % των μαθητών/τριών καταναλώνει γλυκά σε ημερήσια βάση. Όπως και με τα γλυκά, σε χαμηλό επίπεδο σε σχέση με τις άλλες χώρες είναι και η κατανάλωση αναψυκτικών από τους Έλληνες μαθητές. Το 23,1% των αγοριών και το 13,7% των κοριτσιών πίνουν αναψυκτικά σε καθημερινή βάση. Το ποσοστό κατανάλωσης αυξάνεται και στα δύο φύλα μετά τα 11 και σταθεροποιείται μετά τα 13.


Έλλειψη ικανοποίησης από την εικόνα του σώματος, δίαιτα και έλεγχος βάρους
Στη χώρα μας, όπως και στις άλλες χώρες, περισσότερα κορίτσια από ότι,  αγόρια θεωρούν το σώμα τους παχύ (περίπου ένα στα τρία κορίτσια {31,2%} και ένα στα πέντε αγόρια {21,9%}. Η αντίληψη αυτή ενισχύεται όσο αυξάνει η ηλικία. Σε απόλυτη συνάρτηση με την αντίληψη για το βάρος τους, περισσότερα κορίτσια (20,2%) και λιγότερο αγόρια (8,8%)παίρνουν κάποια μέτρα για να το ελέγξουν. Αυτό χαρακτηρίζει ιδιαίτερα την ηλικία των 15 ετών όπου ένα στα τέσσερα κορίτσια παίρνει μέτρα ελέγχου του βάρους(πχ σωματική άσκηση, αύξηση κατανάλωσης λαχανικών και φρούτων και η αποφυγή γευμάτων),ποσοστό το οποίο κατατάσσει την Ελλάδα πάνω από το μέσο όρο διεθνώς.

Υπέρβαρα παιδιά
Η χώρα μας συγκαταλέγεται μεταξύ των χωρών που βρίσκονται πάνω από το μέσο όρο σε υπέρβαρα και παχύσαρκα παιδιά. Το 15% των 13χρονων και 15χρονων μαθητών και των δύο φύλων ανήκει στην κατηγορία των υπέρβαρων, ενώ ένα μικρό ποσοστό (δεν ξεπερνά το 2% και για τα δύο φύλα) πληρούν τα κριτήρια της παχυσαρκίας. Περισσότερα αγόρια απ’ ότι κορίτσια είναι υπέρβαρα ή παχύσαρκα ενώ δεν παρατηρούνται σημαντικές διαφορές ως προς την ηλικία.


Στοματική υγεία
 Τα στοιχεία για την Ελλάδα δείχνουν ότι σχεδόν ένα στα δύο παιδιά βουρτσίζουν τα δόντια τους τουλάχιστον μία φορά καθημερινά. Από αυτά τα περισσότερα είναι κορίτσια (56,1%) και μάλιστα το βούρτσισμα των δοντιών στα αγόρια φαίνεται να μειώνεται όσο μεγαλώνει η ηλικία τους.


Ενοχλητικά ή και βίαια πειράγματα (ή εκφοβισμοί) και ξυλοδαρμοί
Στην Ελλάδα, σε αντίθεση με τις άλλες χώρες, το ποσοστό των μαθητών/ριών που έχουν πειράξει άλλα άτομα με ενοχλητικό ή ακόμα και βίαιο τρόπο είναι συγκριτικά χαμηλό (με εξαίρεση τα 15χρονα αγόρια των οποίων το ποσοστό {40,3%} πλησιάζει το μέσο όρο των 15χρονων διεθνώς {44%}. Στο σύνολο του δείγματος, σχεδόν ο διπλάσιος αριθμός αγοριών (33,2%) από ότι των κοριτσιών (15,7%) έχουν εμπλακεί σε τέτοιου είδους συμπεριφορά την τελευταία περίοδο. Επιπλέον, όσο αυξάνει η ηλικία τόσο μεγαλώνει και το ποσοστό των μαθητών/ριών που πειράζουν με ενοχλητικό ή και βίαιο τρόπο άλλα άτομα. Από την άλλη, περίπου ένα στα τέσσερα αγόρια (26,4%) και  ένα στα πέντε κορίτσια (22,5%) δηλώνουν ότι έχουν γίνει αντικείμενο ενοχλητικού ή και βίαιου πειράγματος ή εκφοβισμού τουλάχιστον μια φορά τους τελευταίους δύο μήνες. Το ποσοστό των θυμάτων πειράγματος μειώνεται όσο αυξάνει η ηλικία.


Τραυματισμοί
Στην Ελλάδα περισσότερα από ένα στα δύο αγόρια (57,2%) και σχεδόν τέσσερα στα δέκα κορίτσια (38,1%) είχαν τον τελευταίο χρόνο κάποιο τραυματισμό για τον οποίο χρειάστηκαν ιατρική μέριμνα. Δεν παρουσιάζεται σημαντική διαφοροποίηση στη συχνότητα τραυματισμών μεταξύ των ηλικιακών ομάδων.


Οι συνθήκες ζωής των νέων. Οικογένεια, σχολείο, συνομήλικοι
Στην Ελλάδα, εννέα στους/στις δέκα μαθητές/ρίες του δείγματος (90,8%) ζουν και με τους δύο γονιούς τους. Το ποσοστό αυτό συγκαταλέγεται στα υψηλότερα διεθνώς. Παρατηρούνται  διαφορές μεταξύ των δύο φύλων ως προς την αντίληψή τους για την ευκολία να μιλήσουν με τους γονείς τους για πράγματα που τους απασχολούν. Έξι στα δέκα αγόρια (60,6%) σε σύγκριση με τα 4 στα 10 κορίτσια (41,2%) επικοινωνούν εύκολα με τους γονείς. Η σχέση αυτή μεταξύ των δύο φύλων ανατρέπεται οριακά όταν το πρόσωπο επικοινωνίας είναι η μητέρα, δηλαδή κάπως περισσότερα κορίτσια από αγόρια, όλων των ηλικιακών ομάδων, βρίσκουν την επικοινωνία με τη μητέρα εύκολη. Επιπλέον, όσο αυξάνει η ηλικία των μαθητών τόσο μειώνεται η ευκολία που έχουν οι μαθητές να επικοινωνήσουν με τους γονείς τους. Η οικογένεια ενός εκ των δύο μαθητών/ριών στην Ελλάδα (48,5%) είναι μέσου οικονομικού επιπέδου. Το ποσοστό των μαθητών/ριών από οικογένειες χαμηλού οικονομικού επιπέδου (28,7%) βρίσκεται κοντά στο μέσο όρο διεθνώς (27,6%), ενώ το ποσοστό των μαθητών/ριών από οικογένειες υψηλού οικονομικού επιπέδου (22,8%) είναι κατώτερο των άλλων χωρών(29,3%). Στην Ελλάδα γενικά, τόσο τα αγόρια όσο και τα κορίτσια φαίνεται να συναντούνται με την παρέα μετά το σχολείο ή τα βράδια λιγότερο από ότι σε πολλές άλλες χώρες. Ένα στα τρία αγόρια (33,5%) και ένα στα τέσσερα κορίτσια (24,9%) βρίσκονται τουλάχιστον τέσσερις ημέρες την εβδομάδα με την παρέα τους αμέσως μετά το σχολείο. Ένα στα έξι αγόρια(16,8%) και ένα στα δέκα κορίτσια (9,7%) αναφέρουν πως περνούν τουλάχιστον 4 βράδια της εβδομάδας παρέα με τους φίλους τους ενώ οι διαφορές μεταξύ των δύο φύλων είναι μεγαλύτερες στις μικρότερες ηλικίες.
Στη χώρα μας, στην μικρότερη ηλικία δηλώνουν ικανοποιημένα από το σχολείο αρκετά παιδιά σε σύγκριση με τις άλλες χώρες. Με την ηλικία μειώνεται η ικανοποίηση από το σχολείο και η Ελλάδα κατατάσσεται προοδευτικά σε χαμηλότερα επίπεδα που προσεγγίζουν τον μέσο όρο των άλλων χωρών. Ικανοποιημένα από σχολείο είναι γενικά περισσότερα κορίτσια από αγόρια (31,7% και 26,9% αντίστοιχα).