Αρχική Απόψεις Aρθρα Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στον ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων για την εμπορία ανθρώπων

Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις στον ΟΗΕ κατά των βασανιστηρίων για την εμπορία ανθρώπων

12


ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ (ΕΠΣΕ)


ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΟΜΑΔΑ ΓΙΑ ΤΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΜΕΙΟΝΟΤΗΤΩΝ (ΕΟΔΜ)


ΚΕΝΤΡΟ ΕΡΕΥΝΑΣ ΚΑΙ ΔΡΑΣΗΣ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΙΡΗΝΗ (ΚΕΔΕ)


ΚΟΙΝΩΝΙΚΗ ΚΑΙ ΕΚΠΑΙΔΕΥΤΙΚΗ ΔΡΑΣΗ –
ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΠΑΡΑΣΤΑΣΗΣ ΠΑΙΔΙΟΥ ΚΑΙ ΟΙΚΟΓΕΝΕΙΑΣ


ΠΑΓΚΟΣΜΙΑ ΟΡΓΑΝΩΣΗ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ (OMCT)


ΣΥΝΕΡΓΑΖΟΜΕΝΕΣ ΟΡΓΑΝΩΣΕΙΣ ΚΑΙ ΚΟΙΝΟΤΗΤΕΣ
ΓΙΑ ΤΑ ΑΝΘΡΩΠΙΝΑ ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΡΟΜΑ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ (ΣΟΚΑΔΡΕ)



ΔΗΛΩΣΗ ΣΤΗΝ ΕΠΙΤΡΟΠΗ ΤΟΥ ΟΗΕ ΚΑΤΑ ΤΩΝ ΒΑΣΑΝΙΣΤΗΡΙΩΝ ΓΙΑ ΤΗΝ ΕΜΠΟΡΙΑ ΑΝΘΡΩΠΩΝ


19 Νοεμβρίου 2004


Τον Ιούνιο του 2004, Μη Κυβερνητικές Οργανώσεις (ΜΚΟ) της «Ομάδας Γαλατσίου» υπέβαλαν στις αρχές ένα υπόμνημα 26 σημείων -το οποίο σας παρουσιάζουμε σήμερα- τονίζοντας τις βασικές ανησυχίες που αναδεικνύουν την περιορισμένη αποτελεσματικότητα της νέας νομοθεσίας. Είναι λυπηρό ότι, έκτοτε, υπάρχει κάποια βελτίωση μόνο σε δύο σημεία. Πριν λίγες εβδομάδες, οι άδειες παραμονής για τα θύματα εμπορίας μετατράπηκαν με νόμο και σε άδειες εργασίας (σημείο 13). Επιπλέον, την προηγούμενη εβδομάδα τα αρμόδια υπουργεία είχαν την πρώτη τους συνάντηση με τις ΜΚΟ (σημείο 26).


Ωστόσο, η προετοιμασία της νέας σχετικής νομοθεσίας γίνεται χωρίς να ζητηθεί προηγουμένως η γνώμη των ΜΚΟ. Μόνο οκτώ θύματα έχουν έγκυρη άδεια παραμονής και εργασίας, καθώς οι δύο βασικές Περιφέρειες της χώρας, η Αττική και η Κεντρική Μακεδονία, αρνούνται να εκδώσουν τις άδειες που προβλέπει ο νόμος για θύματα τα οποία περιμένουν -σε μερικές περιπτώσεις- πάνω από ένα χρόνο.


Τα δικαστήρια, με μερικές εξαιρέσεις, δεν φαίνεται να ενδιαφέρονται ιδιαίτερα για τη δίωξη των διακινητών αποτελεσματικά και μέσα σε εύλογο χρονικό διάστημα. Στην εναλλακτική έκθεσή μας που καταθέσαμε στην Επιτροπή σας, παρέχουμε λεπτομέρειες για τις δύο γνωστές υποθέσεις της Ελλάδας, που αφορούν την Όλγα Μπ. και την Τζίνα Μ. Και για τις δύο υποθέσεις, που χρονολογούνται από το 1998, δεν υπάρχει αμετάκλητη απόφαση σχεδόν επτά χρόνια μετά: εν τω μεταξύ, διακινητές έχουν διαφύγει? πολλές κατηγορίες που σχετίζονται με την εμπορία -πλημμελήματα την εποχή εκείνη- έχουν παραγραφεί ή παραγράφονται? δικαστικοί επιμελητές επιδίδουν κλήσεις σε άσχετες διευθύνσεις? εισαγγελείς αποστέλλουν άκυρες κλήσεις ή παραπέμπουν τις υποθέσεις σε αναρμόδια δικαστήρια? ενώ επανειλημμένες μας εκκλήσεις για τιμωρία των δικαστικών λειτουργών που ευθύνονται για όλες αυτές τις παρατυπίες παραμένουν αναπάντητες. Πέρα από το ότι δικαστές ανακρίνουν επί ώρες τα θύματα εμπορίας στο εδώλιο σχετικά με το βιασμό τους προκειμένου να εξακριβώσουν αν είχαν συναινέσει  στη συνεύρεση με τους πελάτες …


Γνωρίζουμε, από τα ΜΜΕ, ότι, σε λιγοστές υποθέσεις, διακινητές που συνελήφθησαν το 2003 καταδικάστηκαν πρωτόδικα σύμφωνα με τη νέα νομοθεσία. Ωστόσο, θα θέλαμε να αναφέρουμε την πιο πρόσφατη απόφαση του Τριμελούς Εφετείου Θεσσαλονίκης στις 9 Νοεμβρίου 2004, με την οποία μόνο δύο από τους έξι κατηγορούμενους καταδικάστηκαν, σε κάθειρξη 6,5 ετών [Τα Νέα, 10-11-2004]. Το θύμα -μολονότι αναφέρεται πως είχε την προστασία που προσφέρει η νέα νομοθεσία- δεν παρουσιάστηκε στο δικαστήριο και έτσι ήταν αδύνατο να αποδειχθούν κάποιες από τις κατηγορίες. 


Την ίδια στιγμή, λίγες ημέρες νωρίτερα, αναφέρεται ότι έμποροι που συνελήφθησαν για λίγες ημέρες στη Θεσσαλονίκη για μια υπόθεση τον Ιούνιο 2004 (όπου μία νεαρή Ουκρανή -θύμα εμπορίας- πήδηξε από το παράθυρο στην προσπάθειά της να δραπετεύσει και τραυματίστηκε πολύ σοβαρά) δεν προφυλακίστηκαν, με αποτέλεσμα να συλληφθούν ξανά ως υπεύθυνοι για ένα άλλο κύκλωμα εμπορίας το Νοέμβριο 2004 [Τα Νέα, 4-11-2004]. Σε μία άλλη υπόθεση, πάλι τον Ιούνιο 2004, στη Βέροια, (όπου μία νεαρή Λιθουανή -θύμα εμπορίας- πήδηξε από το παράθυρο στην προσπάθειά της να δραπετεύσει και τραυματίστηκε σοβαρά), οι έμποροι επίσης δεν προφυλακίστηκαν παρά το γεγονός ότι υπήρχαν προηγούμενες κατηγορίες σε βάρος τους. Ενώ δύο Ρωσίδες θύματα που ξέφυγαν από τους διακινητές τους στη Σύρο το Δεκέμβριο 2003, ζουν με το φόβο, καθώς έντεκα μήνες αργότερα, η δικαστική έρευνα βρίσκεται ακόμα στο στάδιο της προκαταρκτικής εξέτασης: δεν έχουν αποδοθεί κατηγορίες και έτσι οι έμποροι συνεχίζουν να κυκλοφορούν και να δουλεύουν ελεύθεροι σε γνωστή διεύθυνση στην Αθήνα …


Η Επιτροπή του ΟΗΕ κατά των Βασανιστηρίων πρέπει να συστήσει στην Ελλάδα να θεσμοθετήσει τη συνεργασία με τις ΜΚΟ ώστε να εξασφαλιστεί συνολική, αποτελεσματική προστασία και αποζημίωση των θυμάτων εμπορίας. Τα ελληνικά δικαστήρια πρέπει επίσης να διερευνούν άμεσα και αποτελεσματικά τέτοιες υποθέσεις και να τιμωρούν κατάλληλα τους διακινητές -καθώς επίσης και όσους τους βοηθούν, συμπεριλαμβανομένων των τουλάχιστον αμελών δικαστικών λειτουργών.


ΥΠΟΜΝΗΜΑ 17 ΜΗ ΚΥΒΕΡΝΗΤΙΚΩΝ ΟΡΓΑΝΩΣΕΩΝ ΤΗΣ «ΟΜΑΔΑΣ ΓΑΛΑΤΣΙΟΥ» ΓΙΑ ΤΗΝ ΚΑΤΑΠΟΛΕΜΗΣΗ ΤΗΣ ΕΜΠΟΡΙΑΣ ΑΝΘΡΩΠΩΝ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


17 Ιουνίου 2004


A. Θετικά σημεία


1. Ύπαρξη νομοθετικού πλαισίου το οποίο, παρά τις όποιες ατέλειές του, επιτρέπει την αποτελεσματική καταπολέμηση της εμπορίας αν υπάρχει απαιτούμενη βούληση όλων των εμπλεκόμενων φορέων της πολιτείας και συστηματική συνεργασία με τις ΜΚΟ.
2. Μεγάλος αριθμός αστυνομικών επιχειρήσεων εξάρθρωσης κυκλωμάτων και απελευθέρωσης (πάνω από 300) θυμάτων μετά τη θέση σε ισχύ του Ν3064/2002.
3. Σημαντική χρηματοδότηση ΜΚΟ από την ΥΔΑΣ του ΥπΕξ για συναφή προγράμματα, που περιλαμβάνουν ξενώνες φιλοξενίας και νομική αρωγή στα θύματα.
4. Τακτική συνεργασία του αρμόδιου τμήματος του ΥπΕξ με τις ΜΚΟ.
5. Θετική -αν και ανεπαρκής σε έκταση- συνεργασία ΜΚΟ με αρμόδιες υπηρεσίες ΕΛΑΣ και Περιφέρειες.
6. Καθυστερημένη αλλά οριστική επίλυση της χορήγησης αδειών παραμονής.


Β. Προβλήματα


7. Μη αποτελεσματική συνολική ενημέρωση, αρωγή και προστασία θυμάτων με αποτέλεσμα από τα 300+ αναγνωρισμένα θύματα να έχουν φιλοξενηθεί από ΜΚΟ λιγότερα από 20 και να μη μένει πια σχεδόν κανένα στους ξενώνες, όπως και να μην εμπλέκεται ως διάδικος και άρα με δικαιώματα αποζημίωσης σχεδόν κανένα θύμα.
8. Απουσία κριτηρίων πιστοποίησης των ξενώνων δημιουργεί εμπόδια στη λειτουργία τους. Ανάγκη ένταξης σε ενιαίο σύστημα λειτουργίας των σχεδιαζόμενων κρατικών ξενώνων και των ξενώνων των ΜΚΟ -που ήδη λειτουργούν με κρατική χρηματοδότηση και είναι στην πράξη κοινωνικά εργαστήρια για την αποτελεσματική στήριξη των θυμάτων.
9. Ανάγκη στενής συνεργασίας με τις ΜΚΟ για την αξιοποίηση της εμπειρίας τους στα πλαίσια της λειτουργίας των νέων ξενώνων του κράτους.
10. Εξομοίωση ξενώνων ΜΚΟ και υπό δημιουργία ξενώνων πολιτείας με τις μονάδες παροχής αρωγής και προστασίας του ΠΔ 233/03 ώστε, μεταξύ άλλων, να αναγνωρίζεται η ιδιότητα του θύματος σε όσα άτομα προσφεύγουν σε αυτούς.
11. Ελλιπής ως ανύπαρκτη παροχή αστυνομικής προστασίας στους ξενώνες και στα θύματα κατά τις αναγκαίες μετακινήσεις τους.
12. Έλλειψη ξεκάθαρης και άμεσης διαδικασίας αναγνώρισης των θυμάτων από τον Εισαγγελέα σε κάθε περίπτωση (και όχι έμμεση όταν προκύπτει ανα΄γκη αναστολής απέλασης).
13. Δεν προβλέπεται ρητά από τη νομοθεσία άδεια εργασίας για τα θύματα, απαραίτητη για λόγους βιοποριστικούς αλλά και ψυχολογικής αποκατάστασης.
14. Δεν προβλέπεται από τη νομοθεσία η χορήγηση άδειας παραμονής για τα θύματα και για τις εκκρεμούσες δίκες για αδικήματα συναφή με την εμπορία (πχ. βιασμός) που ενδεχομένως (και κακώς) έχουν διαχωριστεί από τη δικαιοσύνη.
15. Ελάχιστα θύματα, που εμπλέκονται σε δικογραφίες, είναι αποτελεσματικά στη διάθεση της δικαιοσύνης, ειδικότερα αν επαναπατρισθούν.
16. Δεν υπάρχουν αξιόπιστα και συστηματικά στατιστικά στοιχεία για την εξέλιξη των υποθέσεων όταν φύγουν από την ευθύνη της ΕΛΑΣ, εκτός από ελάχιστα και αμφιλεγόμενα στοιχεία που δίνονται στην Πρεσβεία των ΗΠΑ .
17. Παρά τις αλλεπάλληλες και συγκεκριμένες καταγγελίες για τουλάχιστο εγκληματική αμέλεια δικαστικών λειτουργών που έχει οδηγήσει σε λάθος επιδόσεις κλήσεων και παραγραφές, δεν έχει γίνει καμιά διερεύνησή τους και επιβολή κυρώσεων σε υπευθύνους.
18. Επίσης η ανάκριση για την υπόθεση εξαφάνισης 500 Αλβανών παιδιών των φαναριών, θυμάτων εμπορίας, ανατέθηκε όχι σε πταισματοδίκη, αλλά στο εμπλεκόμενο στην υπόθεση Τμήμα Ανηλίκων της Ασφάλειας…
19. Δεν φαίνεται να είναι ενήμεροι οι δικαστικοί λειτουργοί για τη διεθνή εμπειρία στα θέματα αυτά ώστε, για παράδειγμα, να μην αναζητούν σε ανακρίσεις και δίκες τυχόν ύπαρξη συναίνεσης του θύματος εμπορίας και να μη θεωρούν απλώς ως παράνομη έκδοση και όχι βιασμό τη συνεύρεση θύματος με κατηγορούμενο πελάτη (ιδίως δε αστυνομικό…).
20. Απουσία αποτελεσματικού προγράμματος πλήρους νομικής στήριξης όλων των θυμάτων από την ημέρα της σύλληψης μέχρι να καταστούν αμετάκλητες οι δικαστικές αποφάσεις, ώστε να εξασφαλίζεται η ισότητα των όπλων μεταξύ θυμάτων και κυκλωμάτων του οργανωμένου εγκλήματος που εκπροσωπούνται συστηματικά από πολλούς, έμπειρους και κατάλληλα αμειβόμενους δικηγόρους.
21. Πλήρης απουσία πρόνοιας και προστασίας για θύματα εμπορίας που δεν έχουν συλληφθεί από την ΕΛΑΣ στα πλαίσια εξάρθρωσης κυκλωμάτων και έτσι δεν καλύπτονται από το νομοθετικό πλαίσιο, ενώ μερικές φορές κρατούνται.
22. Απουσία συνεργασίας ΜΚΟ με ΕΛΑΣ αμέσως μετά τη σύλληψη για την αποτελεσματικότερη κατανόηση των δικαιωμάτων από τα θύματα, στα πλαίσια υποβληθέντος από τις ΜΚΟ στο Υπουργείο Δημόσιας Τάξης μνημονίου συνεργασίας, η εξέταση του οποίου εκκρεμεί.
23. Άρνηση των περισσότερων εμπλεκομένων Υπουργείων (πλην Εξωτερικών και Υγείας) να συναντηθούν με τις ΜΚΟ, παρά τα διατυπωμένα σχετικά αιτήματα.
24. Μη ενεργοποίηση των αναφερομένων φορέων στο ΠΔ 233/2003 για την παροχή αρωγής και προστασίας σε παιδιά και γυναίκες θύματα εμπορίας.
25. Απουσία κάθε πληροφόρησης για τις αστυνομικές ενέργειες σχετικά με τα παιδιά θύματα και την τυχόν προσφερόμενη αρωγή και προστασία.  


Γ. Βασικό αίτημα των ΜΚΟ της Ομάδας Γαλατσίου


26. Έχει ζητηθεί συνάντηση με τους αρμόδιους υπηρεσιακούς παράγοντες όλων των εμπλεκομένων φορέων ταυτόχρονα για τη διεξοδική συζήτηση των προβλημάτων αυτών, τη χάραξη συστηματικής συνεργασίας για την αντιμετώπισή τους και τη συνδιαμόρφωση Εθνικού Σχεδίου Δράσης. Η απάντηση της πολιτείας εκκρεμεί. Στόχος της συνεργασίας αυτής είναι να υπάρξει επιτέλους συνολική αποτελεσματική εφαρμογή της νομοθεσίας, συνολική αποτελεσματική αρωγή και προστασία στα θύματα, συνολική αποτελεσματική τιμωρία των διακινητών, καθώς και συστηματική αποτελεσματική ενημέρωση και ευαισθητοποίηση της κοινής γνώμης με στόχο και την πρόληψη.


1. Γιατροί του Κόσμου
2. Γιατροί Χωρίς Σύνορα Ελλάδας
3. Διεθνής Αμνηστία – Ελληνική Επιτροπή
4. Διεθνής Διαφάνεια – Ελλάς
5. Δίκτυο Γυναικών Ευρώπης
6. Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι
7. Ιατρικό Κέντρο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων
8. Κέντρο Αποκατάστασης Θυμάτων Βασανιστηρίων και Άλλων Μορφών Κακομεταχείρισης
9. Κέντρο Έρευνας και Δράσης για την Ειρήνη
10. Κέντρο Έρευνας και Υποστήριξης Θυμάτων Κακοποίησης και Κοινωνικού Αποκλεισμού
11. Κέντρο Ερευνών για τις Γυναίκες της Μεσογείου
12. Κέντρο Στήριξης Οικογένειας Ιεράς Αρχιεπισκοπής Αθηνών
13. Κέντρο Συμπαράστασης Παλιννοστούντων Μεταναστών
14. «Κλίμακα» – Φορέας Ανάπτυξης του Ανθρώπινου και Κοινωνικού Κεφαλαίου
15. Κοινωνική Αρωγή Ελλάδος
16. Κοινωνική και Εκπαιδευτική Δράση-Κέντρο Συμπαράστασης Παιδιών & Οικογένειας
17. Νέα Ζωή