Αρχική Νέα Ελλάδα - Κόσμος Άρθρο της Ελπίδας Τσουρή για τα άτομα με αναπηρίες.

Άρθρο της Ελπίδας Τσουρή για τα άτομα με αναπηρίες.

10


Άρθρο της Ελπίδας Τσουρή,  Αντιπροέδρου της Διακομματικής Επιτροπής της Βουλής των Ελλήνων, για την 3η Δεκεμβρίου, Ημέρα των Ατόμων με Αναπηρία.


Η αναπηρία είναι ένα σύνθετο και πολυδιάστατο φαινόμενο. Η ιατρική προσέγγιση, που μέχρι πριν από λίγα χρόνια ήταν και η επικρατέστερη, όριζε ότι η αναπηρία σχετίζεται με την απώλεια, βλάβη ή απόκλιση από τις “φυσιολογικές”, ψυχολογικές, κινητικές και βιολογικές λειτουργίες του ανθρώπινου σώματος.
Ουσιαστικά, όμως, η αναπηρία έχει να κάνει με το κενό μεταξύ των ικανοτήτων του ατόμου και των απαιτήσεων της κοινωνίας· το κενό των αναγκών της αναπηρίας και των δομών της κοινωνίας, της οποίας ο σχεδιασμός δεν προέβλεψε τις δυνατότητες και τις ανάγκες της κοινωνικής αυτής ομάδας. Όσο πιο βαριά είναι η μορφή της αναπηρίας, τόσο μεγαλώνει η “απροσπελασιμότητα” και συνεπώς ο κοινωνικός αποκλεισμός που βιώνει το άτομο με αναπηρία.
Η πολιτική για τα ΑμεΑ, δηλαδή η διάχυση της διάστασης της αναπηρίας στο σύνολο των φορέων που σχεδιάζουν και εφαρμόζουν πολιτική, δηλαδή το mainstreaming, είναι δείγμα δημοκρατίας, μιας και σχετίζεται με το δικαίωμα συμμετοχής στην κοινωνία, στη βάση ότι όλοι οι άνθρωποι είναι ίσοι και έχουν τα ίδια δικαιώματα. Ο καθένας πρέπει να μπορεί να βρει την ισότιμη θέση του σε μια κοινωνία που αναγνωρίζει την ανθρώπινη ποικιλομορφία.
Η Eurostat (Στατιστική Υπηρεσία της Ευρωπαϊκής Ένωσης), παρά τα προβλήματα ως προς την ανομοιογένεια αξιολόγησης της φύσης των αναπηριών, σε μια πρώτη μελέτη που δημοσίευσε το 1995 αναφέρει ότι ο μέσος όρος των Ατόμων με Αναπηρίες στο σύνολο του πληθυσμού της ΕΕ είναι περίπου 12%, ενώ για την Ελλάδα το ποσοστό φτάνει το 9,3%. Παρατηρούμε ότι πρόκειται για μια σημαντική μερίδα του ευρωπαϊκού πληθυσμού, η οποία δεν μπορεί και δεν πρέπει να αντιμετωπίζεται ως μειοψηφία.
Σε ό,τι αφορά την εκπαίδευση και την απασχόληση, μειωμένο είναι το ποσοστό των ΑμεΑ πανευρωπαϊκά, που λαμβάνει πανεπιστημιακή εκπαίδευση. Μόνο το 30,5% του εργατικού δυναμικού με αναπηρία απασχολείται. Η ανεργία, όμως, οδηγεί στη φτώχια και τον κοινωνικό αποκλεισμό.
  Οι κύριοι λόγοι της ανεργίας στα ΑμεΑ, εκτός από την έλλειψη εκπαίδευσης και κατάρτισης τους, είναι η προκατάληψη, τις περισσότερες  φορές, των εργοδοτών, τα προβλήματα προσβασιμότητας του εργασιακού χώρου και συχνά η έλλειψη ψυχολογικής υποστήριξης.
Παρατηρείται, επίσης, το φαινόμενο τα επιδόματα να εμποδίζουν τα ΑμεΑ να αναλάβουν εργασία πλήρους ή μερικής απασχόλησης, γιατί έτσι χάνουν αυτή τη μορφή υποστήριξης του εισοδήματός τους. Ακόμη και όταν εργάζονται δεν μπορούν να καλύψουν πλήρως τις οικονομικές ανάγκες τους, αφού σύμφωνα με στατιστικές, το 57% των εργαζομένων με αναπηρία, σε ευρωπαϊκό επίπεδο ανήκουν στην κατηγορία των χαμηλόμισθων.
Πολλές φορές αναφέρονται οι δυσκολίες που αντιμετωπίζουν τα ΑμεΑ στην πρόσβαση τους σε δημόσιες υπηρεσίες ή σε νοσοκομεία. Όμως, το κοινωνικό περιβάλλον είναι εκείνο που είναι λιγότερο προσβάσιμο στα ΑμεΑ σε σχέση με τις υπηρεσίες υγείας και τις κοινωνικές υπηρεσίες.
Σύμφωνα με έρευνες, τα ΑμεΑ θεωρούν τους εαυτούς τους περισσότερο αποκλεισμένους από ψυχαγωγικές και πολιτιστικές δραστηριότητες. Η πρόσβαση τους σε θέατρα, μουσικές σκηνές και αθλητικές δραστηριότητες είναι συχνά δύσκολη. Αναμφισβήτητα, όμως, έχουν σημειωθεί σημαντικές αλλαγές στη διαμόρφωση των περισσότερων δημόσιων κτιρίων, καθώς και πολιτιστικών χώρων για την ευκολότερη πρόσβαση των ΑμεΑ σε αυτά.
Τα ΑμεΑ στερούνται συχνά τη δυνατότητα πρόσβασης στο ευρύ φάσμα των μέσων μεταφοράς. Υπάρχουν σημαντικές διαφορές μεταξύ κρατών-μελών στην υποδομή και τον εκσυγχρονισμό των υπηρεσιών μεταφοράς από άποψη δυνατότητας πρόσβασης, κάτι που είναι αποτέλεσμα της θέσπισης νομοθετικών μέτρων. Τα τελευταία χρόνια, βέβαια, έχουν γίνει σημαντικά βήματα στον τομέα αυτό, με τη διαμόρφωση λεωφορείων, τρένων και άλλων μέσων μεταφοράς, έτσι ώστε να εξυπηρετούν καλύτερα την πρόσβαση των  ΑμεΑ.
Σε ευρωπαϊκό επίπεδο, με διακυμάνσεις από χώρα σε χώρα, ανάλογα με το νομοθετικό πλαίσιο που ισχύει κάθε φορά, παρατηρείται έλλειψη ή ανεπάρκεια εξειδικευμένων κέντρων αποκατάστασης και επαγγελματικής κατάρτισης, κέντρων ημερήσιας φροντίδας, κέντρων τεχνολογικών βοηθημάτων, ειδικών υπηρεσιών μεταφοράς, μέριμνας  για υποστηριζόμενη ή προστατευόμενη κατοικία, κέντρων ανεξάρτητης διαβίωσης.
Παρόλα αυτά, στη χώρα μας και ειδικότερα και στο νησί της Χίου έγινε έργο ως προς αυτή την κατεύθυνση.  Πάντα υπάρχουν, βέβαια, περιθώρια βελτίωσης, ειδικά σε έναν τόσο ευαίσθητο χώρο. Το σίγουρο είναι ότι έγιναν μεγάλα βήματα.
Το 2003 είχε ανακηρυχθεί Ευρωπαϊκό Έτος για τα ΑμεΑ. Κατά τη διάρκειά του, έγινε σημαντική προσπάθεια για την προώθηση της Κοινωνικής Ατζέντας για την αναπηρία, την ενίσχυση της ενημέρωσης για τα θέματα αναπηρίας, την προαγωγή των δικαιωμάτων των ΑμεΑ, τη βελτίωση της στάσης της κοινωνίας απέναντι στην αναπηρία.
Παράλληλα, με αφορμή το άρθρο 13 της Συνθήκης του Άμστερνταμ, τη Χάρτα Θεμελιωδών Δικαιωμάτων και τη Διακήρυξη της Μαδρίτης υπήρξε πολιτική δέσμευση από τις χώρες-μέλη της ΕΕ για συγκεκριμένα μέτρα προώθησης των ίσων ευκαιριών και την καταπολέμηση των διακρίσεων για τα ΑμεΑ.
Για τα επόμενα πέντε χρόνια η ευρωπαϊκή πολιτική για τα ΑμεΑ έχει ως κεντρικούς άξονες την καταπολέμηση των διακρίσεων, του κοινωνικού αποκλεισμού και την εξίσωση των ευκαιριών· την προώθηση και την εφαρμογή από τα κράτη-μέλη της οδηγίας κατά των διακρίσεων στον εργασιακό χώρο· την προώθηση και το σχεδιασμό της Κοινοτικής Νομοθεσίας κατά των διακρίσεων σε όλους τους τομείς της ζωής· την ένταξη χρηματοδότησης δράσεων για τα ΑμεΑ στα Διαρθρωτικά Ταμεία.
Σε εθνικό επίπεδο, η πρόσφατη αναθεώρηση του Συντάγματος συμπεριέλαβε σε αυτό την παρ. 6 του άρθρου 21, η οποία αναγνωρίζει στα ΑμεΑ το δικαίωμα στην πλήρη και ισότιμη κοινωνική, οικονομική και πολιτιστική τους συμμετοχή, ενώ, κρίνει αναγκαία την προσπάθεια επίτευξης σύγκλισης της Ελλάδας με το μέσο όρο των χωρών της ΕΕ στα θέματα που αφορούν τα  ΑμεΑ.
Ως χώρα, τα τελευταία χρόνια, έχουμε καταβάλλει αξιόλογες προσπάθειες προκειμένου τα ζητήματα της αναπηρίας να αντιμετωπίζονται ως μια συνολική πλέον πολιτική ευθύνης και όχι ως πολιτικό θέμα που αφορά μόνο το Υπουργείο Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης με την προώθηση ειδικών, παθητικών και επιδοματικών πολιτικών. Σύμφωνα με τις παραπάνω κατακτήσεις, αναμένουμε τη σημερινή κυβέρνηση να δώσει δείγμα γραφής για τα θέματα που αφορούν τα άτομα με αναπηρίες.



 

Διαφήμιση
Προηγούμενο άρθροΆλλα δύο στρέμματα κάηκαν σήμερα στην Αμανή
Επόμενο άρθροΣυγγραφή τοπικής ιστορίας από την Αθηνά Ζαχαρού- Λουτράρη