Αρχική Πολιτισμός Καθαρή Δευτέρα: Η εξουσία στον “Αγά”

Καθαρή Δευτέρα: Η εξουσία στον “Αγά”

25



 Αρχισε γλώσσα μου, άρχισε
Τραγούδια να αραδιάζεις
Τους ξένους που ΄ρθαν στα Μεστά
Να τους διασκεδάζεις.
Είναι αρχαίο το χωριό
Και σας τομολογάμε
Υπάρχουνε αξιόλογα που μας το μαρτυράνε
Ξένοι όπου και να πάτε
Τα Μεστά μην τα ξεχνάτε.


Στα βήματα του δετού καλοσώρισαν στα Μεστά της Χίου τον «Αγά» της Καθαρής Δευτέρας.
Ανάλογα σε Ολύμπους, Λιθί, Ελάτα, Πιτυός αναβιώσε το έθιμο που έχει τις ρίζες του στην τουρκοκρατία.
Από αυτό το δικαστήριο δεν αθωώνεται κανένας. Όλοι είναι ένοχοι και το πρόστιμο κατά τη βούληση του… καταδικασμένου. Αλλωστε τα χρήματα οδηγούνται όχι στου… σουλτάνου τα θησαυροφυλάκια αλλά του πολιτιστικού συλλόγου το ταμείο.
Στα Μεστά, συνηθισμένη ποινή που επιβάλλει ο Αγάς είναι ο «ακάβαλος».
 Ο καταδικασμένος σηκώνεται ψηλά από τους ζαπτιέδες και ο Αγάς με ένα ρόπαλο… εφαρμόζει την ποινή.
Από τους πρώτους που γνώρισαν σήμερα τον «ακάβαλο» και ο Νομάρχης Χίου Πολύδωρος Λαμπρινούδης που “κατηγορήθηκε” γιατί στην πρόσφατη επίσκεψή του στην Αμερική, δεν φρόντισε να πείσει τον Τζορτζ Μπους τζούνιορ να μην κάνει πόλεμο στη Μέση Ανατολή!


Με γκάϊντα και τουμπιά
Πανηγυρική ήταν και η είσοδος του Αγά στο χωριό. Λίγο πριν το μεσημέρι στήθηκε όμορφο γλέντι στο σχολείο των Μεστών.
Στη συνέχεια με μπροστάρηδες τους μουσικούς, με γκάϊντα και τουμπιά να παίζουν ρυθμούς γιορτινούς ο Αγάς καβάλα σε γάιδαρο, μαζί με το επιτελείο του, καταφέρνει και μπαίνει στο μεσαιωνικό χωριό.
Παρά τις αντιστάσεις μέσα σε καπνούς και βόμβες από χαρτοπόλεμο θα οδηγηθεί στην κεντρική πλατεία του χωριού αφού πρώτα περάσει από τα στενά δρομάκια.
Το έθιμο ξεκίνησε γύρω στο 1830 για να εμπαίξει τους Τούρκους δικαστές, τους καδήδες που ποτέ δεν άφηναν ατιμώρητο το ρωμιό. Αυτή η μέρα την εξουσία την έπαιρνε ο ρωμιός και δίκαζε. Μάλιστα στο ρυθμό του δετού λέγονται και τα παρακάτω λόγια, που μας μετέφερε η κα Μαριάνθη:



«Στα μαύρα χρόνια της σκλαβιάς
μες την Τουρκοκρατία
αυτή τη μέρα ο αγάς
είχε την εξουσία.
Στα μαύρα χρόνια της σκλαβιάς
Τούτη την άγια μέρα
Και οι τούρκοι δικαζόντανε
Την Καθαρή Δευτέρα»


Και του Χρόνου!