Αρχική Νέα Ελλάδα - Κόσμος Εμποδίζουν την επικοινωνία προσφύγων με δικηγόρους με πρόσχημα τον κορονοϊό

Εμποδίζουν την επικοινωνία προσφύγων με δικηγόρους με πρόσχημα τον κορονοϊό

108

ΑΝΑΔΗΜΟΣΙΕΥΣΗ: Εφημερίδα των Συντακτών
του Γιώργου Παγούδη

Φαίνεται ότι ο κορονοϊός… μεταδίδεται και μέσω τηλεφώνου όσον αφορά πρόσφυγες. Αλλιώς πώς να εξηγηθεί η απαγόρευση μέχρι και τηλεφωνικής επικοινωνίας για ζητήματα νομικής συνδρομής των τεσσάρων προσφύγων που έφτασαν στα Νένητα της Χίου την Κυριακή, 4 Ιουλίου, τμήμα ομάδας προσφύγων που επαναπροωθήθηκαν;

Δικηγόροι από τις οργανώσεις Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες και Equal Rights Beyond Borders επισκέφθηκαν τη δομή καραντίνας στη Χίο για να δουν τις τέσσερις γυναίκες πρόσφυγες, αλλά δεν τα κατάφεραν, καθώς οι αρχές επικαλούνται τα μέτρα προστασίας για τον κορονοϊό, μέχρι και για την τηλεφωνική συνδιάλεξη, αφού τους έχουν κατάσχει τα κινητά τους.

Οι δικηγόροι με επιστολή τους καταγγέλλουν τη στέρηση δικαιώματος επικοινωνίας και πρόσβασης σε νομική συνδρομή νεοαφιχθέντων , χαρακτηρίζουν «defacto κράτηση» τις συνθήκες εγκλωβισμού των εννέα, αποκαλύπτοντας εκτός της απαγόρευσης επικοινωνίας, και την αδικαιολόγητη καθυστέρηση της καταγραφής του αιτήματος ασύλου.

Με πρόσχημα τα περιοριστικά μέτρα για τον κορονοϊό, οι πρόσφυγες αποκλείονται από κάθε επαφή για την προάσπιση των δικαιωμάτων τους και τη συλλογή κρίσιμων πληροφοριών για την παράνομη επαναπροώθηση των υπόλοιπων 10-12 προσφύγων που ήταν μαζί τους στη βάρκα και εξαφανίστηκαν μυστηριωδώς.

Η επιστολή των οργανώσεων έχει ως εξής:

Equal Rights Beyond Borders & Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες

ΠΡΟΣ:
ΔΙΟΙΚΗΤΗ ΤΟΥ ΚΕΝΤΡΟΥ ΥΠΟΔΟΧΗΣ ΚΑΙ ΤΑΥΤΟΠΟΙΗΣΗΣ ΧΙΟΥ Κ. ΚΙΜΟΥΡΤΖΗ
ΠΕΡΙΦΕΡΕΙΑΚΟ ΓΡΑΦΕΙΟ ΑΣΥΛΟΥ ΧΙΟΥ
Δ/ΝΣΗ ΑΣΤΥΝΟΜΙΑΣ ΧΙΟΥ
ΣΥΝΗΓΟΡΟ ΤΟΥ ΠΟΛΙΤΗ

ΚΟΙΝΟΠΟΙΗΣΗ:
ΕΛΛΗΝΙΚΟ ΠΑΡΑΤΗΡΗΤΗΡΙΟ ΤΩΝ ΣΥΜΦΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΕΛΣΙΝΚΙ – GREEK HELSINKI MONITOR
ΥΠΑΤΗ ΑΡΜΟΣΤΕΙΑ ΤΟΥ ΟΗΕ ΓΙΑ ΤΟΥΣ ΠΡΟΣΦΥΓΕΣ
Χίος, 09.07.2021

Θέμα: «Ενημέρωση σχετικά με τις ακολουθούμενες διαδικασίες, τη διασφάλιση του δικαιώματος επικοινωνίας, καθώς και της πρόσβασης σε νομική συνδρομή νεοαφιχθέντων αιτούντων άσυλο»

Αξιότιμες/-οι κυρίες/-οι,

Με το παρόν θα θέλαμε να θέσουμε υπόψη τα κάτωθι:

Την 4η Ιουλίου 2021 το Ελληνικό Παρατηρητήριο των Συμφωνιών του Ελσίνκι απέστειλε σε όλες τις αρμόδιες αρχές , μέσω ηλεκτρονικής αλληλογραφίας, μήνυμα με τίτλο «ΕΠΕΙΓΟΝ- Εντοπισμός και υπαγωγή σε διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης αλλοδαπών», όπου αναφέρει τα στοιχεία τεσσάρων γυναικών, που επιθυμούν να καταθέσουν αίτηση ασύλου και ζητά την υπαγωγή τους στις κατά το νόμο διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης προς το σκοπό καταγραφής της αίτησης ασύλου τους στη χώρα. Τα ως άνω περιστατικά που έλαβαν χώρα την συγκεκριμένη ημέρα δημοσιεύθηκαν επίσης και σε τοπικά μέσα ενημέρωσης και μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Σε συνέχεια των ανωτέρω, την 07-07-2021 δικηγόροι των Οργανώσεων της Κοινωνίας των Πολιτών Equal Rights Beyond Borders και Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες μετέβησαν στον χώρο περιορισμού των εννέα (9) συνολικά νεοαφιχθέντων ατόμων – μεταξύ των οποίων συμπεριλαμβάνονται και οι τέσσερις (4) γυναίκες τα στοιχεία των οποίων διαλαμβάνονται στο ως άνω έγγραφο- προκειμένου να παράσχουν σε αυτούς νομική πληροφόρηση και αρωγή. Ωστόσο, οι αστυνομικοί φύλαξης του χώρου όπου οι νεοαφιχθέντες βρίσκονται υπό περιορισμό, και υπάλληλος της ΥΠΥΤ,

α) μας ενημέρωσαν ότι βρίσκονται σε υγειονομικό αποκλεισμό και ως εκ τούτου δεν μας επιτρέπεται να επικοινωνήσουμε υπό οιοδήποτε τρόπο με τους ανωτέρω, ούτε -κατά το ελάχιστο- να τους χορηγήσουμε τις επαγγελματικές μας κάρτες με τα στοιχεία επικοινωνίας μας για να έρθουν οι ίδιοι σε επαφή μαζί μας,
β) μας γνωστοποίησαν ότι τους έχουν αφαιρεθεί τα κινητά τους τηλέφωνα και ότι δεν θα τα παραλάβουν καθόλη τη διάρκεια του περιορισμού τους,
γ) ότι δεν έχει λάβει χώρα η ταυτοποίηση και καταγραφή τους από την ΥΠΥΤ, ομοίως δεν έχει καταγραφεί και επικοινωνηθεί η βούληση για υποβολή αιτήματος διεθνούς προστασίας πολλώ δε μάλλον δεν έχει καταγραφεί το ίδιο το αίτημα και
δ) ότι οι διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης, καθώς και οι διαδικασίες ασύλου θα εκκινήσουν μετά την παρέλευση των 14 ημερών οπότε και θα τελειώσει η διάρκεια του περιορισμού τους.

Ερωτηθέντες οι αστυνομικοί φύλαξης και η υπάλληλος της ΥΠΥΤ σχετικά με το σε ποια αρχή θα μπορούσαμε να απευθυνθούμε για να λάβουμε τα στοιχεία του φακέλου τους μας υπέδειξαν την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης.

Σύμφωνα με το αρ. 39 παρ. 1 του Ν. 4636/2019 στις διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης υποβάλλονται όλοι οι υπήκοοι τρίτων χωρών και οι ανιθαγενείς, που εισέρχονται χωρίς τις νόμιμες διατυπώσεις στη χώρα και δεν αποδεικνύουν την ιθαγένεια και την ταυτότητά τους με έγγραφο δημόσιας αρχής. Τα πρόσωπα αυτά οδηγούνται άμεσα με ευθύνη των αστυνομικών ή λιμενικών αρχών που επιλαμβάνονται αρμοδίως, σε Κέντρο Υποδοχής και Ταυτοποίησης για την ενημέρωση τους και την υπαγωγή τους στις διαδικασίες υποδοχής και ταυτοποίησης σύμφωνα με την παρ. 4 του ίδιου άρθρου. ΄

Σύμφωνα με το αρ. 39 παρ. 8 περ. ζ ‘και η’ «καθ’ όλη τη διάρκεια των διαδικασιών υποδοχής και ταυτοποίησης ο Διοικητής και το προσωπικό του Κέντρου μεριμνούν, σύμφωνα με τα προβλεπόμενα ανά περίπτωση, ώστε οι υπήκοοι τρίτων χωρών ή ανιθαγενείς: […] ζ) να διατηρούν επαφή με φορείς και οργανώσεις της κοινωνίας των πολιτών που δραστηριοποιούνται στον τομέα της μετανάστευσης και των δικαιωμάτων του ανθρώπου και παρέχουν νομική ή κοινωνική συνδρομή, η) να έχουν δικαίωμα επικοινωνίας με τους συγγενείς και τα οικεία τους πρόσωπα.»

Σύμφωνα με το αρ. 65 παρ. 7 του Ν. 4636/2019 «Σε περίπτωση που υπήκοος τρίτης χώρας ή ανιθαγενής, ο οποίος είτε βρίσκεται υπό κράτηση είτε σε διαδικασίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης κατά την κείμενη νομοθεσία, δηλώσει ότι επιθυμεί να καταθέσει αίτηση διεθνούς προστασίας, οι κατά περίπτωση αρμόδιες Αρχές μεριμνούν για την άμεση σύνταξη και υποβολή έγγραφης σχετικής δήλωσης. Στη συνέχεια, η αίτηση διεθνούς προστασίας, καταγράφεται από την υπηρεσία κράτησης ή την Υπηρεσία Υποδοχής και Ταυτοποίησης, σύμφωνα με τα οριζόμενα στην παράγραφο 2 (απλή καταγραφή), σε διασυνδεδεμένο με την Αρχή Παραλαβής ηλεκτρονικό σύστημα εντός τριών (3) εργάσιμων ημερών.

Οι αρχές κράτησης ή οι περιφερειακές υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης, σε συνεργασία με την Αρχή Παραλαβής, μεριμνούν για τη μεταγωγή του κρατουμένου ενώπιον της αρχής αυτής, προκειμένου να πραγματοποιηθεί η πλήρης καταγραφή της αίτησης διεθνούς προστασίας σύμφωνα με την παράγραφο 1, σε συγκεκριμένη ημερομηνία η οποία έχει καθορισθεί από την Αρχή Παραλαβής για την οποία ενημερώνεται ο αιτών από τις αρχές κράτησης ή τις περιφερειακές υπηρεσίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης και η οποία δεν μπορεί να απέχει πέραν των επτά (7) εργάσιμων ημερών από την μερική καταγραφή της αίτησης. […]

Σύμφωνα δε με την παρ. 8 του ίδιου άρθρου το πρόσωπο που εκφράζει επιθυμία κατάθεσης αίτησης διεθνούς προστασίας είναι αιτών άσυλο.

Τέλος σύμφωνα με το αρ. 71 του Ν. 4636/2019 οι αιτούντες έχουν δικαίωμα να συμβουλεύονται με δαπάνη τους, δικηγόρο ή άλλο σύμβουλο σε θέματα σχετικά με την αίτησή τους.

Σε κάθε άλλη περίπτωση οι ως άνω νεοεισερχόμενοι έχουν το δικαίωμα σε νομική συνδρομή δεδομένου ότι το άρθρο 1 της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 25.02.2020 ‘Κατεπείγοντα μέτρα αποφυγής και περιορισμού της διάδοσης κορωνοϊού’ προβλέπει
«1. Προς τον σκοπό της αποφυγής κινδύνου εμφάνισης ή και διάδοσης κορωνοϊού που ενδέχεται να έχουν σοβαρές επιπτώσεις στη δημόσια υγεία, μπορεί να επιβάλλονται μέτρα πρόληψης, υγειονομικής παρακολούθησης, καθώς και περιορισμού της διάδοσης της νόσου.
2. Τα μέτρα αυτά συνίστανται: […](ε) στον προσωρινό περιορισμό προσώπων των περιπτώσεων (α) και (β) υπό συνθήκες που αποτρέπουν την επαφή με τρίτα πρόσωπα, από την οποία θα μπορούσε να προκληθεί μετάδοση της νόσου. Το μέτρο του προσωρινού περιορισμού δύναται να υλοποιείται σε κατάλληλο χώρο νοσοκομείου, υγειονομικής δομής, θεραπευτικού ιδρύματος, σε κατάλληλες δημόσιες ή ιδιωτικές εγκαταστάσεις προσωρινής διαμονής, ή και κατ’οίκον, ανάλογα με την απόφαση του αρμόδιου κάθε φορά οργάνου.
4. Τα μέτρα της παραγράφου 3 του παρόντος επιβάλλονται και εξειδικεύονται ανά περίπτωση, δυνάμει απόφασης: [….]γ) του Υπουργού Υγείας για το μέτρο της περίπτωσης (ε) μετά από εισήγηση του ΕΟΔΥ, στην περίπτωση της επιβολής προσωρινού περιορισμού μεμονωμένων προσώπων, ή μετά από γνώμη της Εθνικής Επιτροπής προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19 σε κάθε άλλη περίπτωση [….] Κάθε μία εκ των ανωτέρω αποφάσεων, εκτός από το επιβαλλόμενο μέτρο, πρέπει να αναφέρει ρητά τη συγκεκριμένη ανάγκη δημόσιας υγείας που επιβάλλει τη λήψη του και να ορίζει τη διάρκεια ισχύος του, τα όργανα επιβολής του, τυχόν χώρους και καταστήματα υλοποίησης, τον τρόπο γνωστοποίησής της, καθώς και κάθε σχετική και αναγκαία λεπτομέρεια για την υλοποίησή της.
5. Κάθε πρόσωπο που θίγεται από τα μέτρα του παρόντος άρθρου έχει δικαίωμα να υποβάλει ενώπιον του Προέδρου του Διοικητικού Πρωτοδικείου της περιφέρειας, όπου λαμβάνεται το μέτρο, αντιρρήσεις κατά του μέτρου. Η εκδίκαση των αντιρρήσεων γίνεται με ή χωρίς την παρουσία του αντιλέγοντος, εφόσον αυτός τελεί υπό περιορισμό, ο οποίος μπορεί να εκπροσωπείται από δικηγόρο ή άλλο πρόσωπο. Ο Πρόεδρος αποφαίνεται αμετάκλητα. Κατά τα λοιπά εφαρμόζονται ανάλογα οι διατάξεις του Κώδικα Διοικητικής Δικονομίας. Με απόφαση του Υπουργού Δικαιοσύνης δύναται να ρυθμίζονται ειδικότερα ζητήματα για την εφαρμογή της παρούσας παραγράφου».

Επιπλέον, το άρθρο 68 παρ. 5 της Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου της 20.03.2020 ‘Κατεπείγοντα μέτρα για την αντιμετώπιση των συνεπειών του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19, τη στήριξη της κοινωνίας και της επιχειρηματικότητας και τη διασφάλιση της ομαλής λειτουργίας της αγοράς και της δημόσιας διοίκησης. , κωδικοποιημένος με τον 4808/2021’ το οποίο ορίζει ότι: ” Προς τον σκοπό της μείωσης του κινδύνου διασποράς του κορωνοϊού COVID-19 είναι δυνατόν να τίθενται, με κοινή απόφαση των Υπουργών Προστασίας του Πολίτη, Υγείας και Μετανάστευσης και Ασύλου μετά από γνώμη της Εθνικής Επιτροπής προστασίας της Δημόσιας Υγείας έναντι του κορωνοϊού COVID-19, περιοριστικά μέτρα στη μετακίνηση των προσώπων που διαμένουν σε κάθε είδους δομή φιλοξενίας μεταναστών, όπως επίσης στην είσοδο και έξοδο από τις δομές αυτές και να λαμβάνονται αναγκαία συναφή μέτρα για την προστασία της δημόσιας υγείας, τηρουμένης πάντως της αρχής της αναλογικότητας. Οι διατάξεις των παρ. 5 και 6 του άρθρου πρώτου της από 25.2.2020 Πράξης Νομοθετικού Περιεχομένου εφαρμόζονται αναλόγως.”

Λαμβάνοντας υπ’ όψιν τα ανωτέρω και δεδομένου ότι
α. οι ανωτέρω νεοαφιχθέντες, σύμφωνα με τις πληροφορίες των Αρχών φύλαξης, θα βρίσκονται υπό περιορισμό για περίπου 14 ημέρες στο πλαίσιο υγειονομικού αποκλεισμού, χωρίς να καθίσταται σαφές αν το παραπάνω ορίζεται σε απόφαση της οποίας έχουν λάβει γνώση. Τονίζεται ότι σύμφωνα επίσης με την προφορική ενημέρωση των ανωτέρω Αρχών, το χρονικό διάστημα του περιορισμού μπορεί να παραταθεί,
β. λόγω της αφαίρεσης των κινητών τηλεφώνων παρεμποδίζεται η επικοινωνία των ανωτέρω με τον έξω κόσμο και τους οικείους τους, γεγονός που σε καμία περίπτωση δεν δικαιολογείται από τα μέτρα πρόληψης κατά της διάδοσης του κορωνοϊού,
γ. δεν έχει εκκινηθεί η διαδικασία υποδοχής και ταυτοποίησης ούτε καν ως προς το σκέλος της καταγραφής και ταυτοποίησης ενδεχόμενων μη ιατρικών ή ορατών ευαλωτοτήτων,
δ. δεν έχει καταγραφεί η βούληση των ανωτέρω να αιτηθούν διεθνή προστασία και
ε. έχει παρεμποδιστεί η πρόσβαση των ανωτέρω σε νομική συνδρομή, παρά τη ρητή πρόβλεψη του νόμου σχετικά με το δικαίωμα σε νομική συνδρομή τόσο των υπό διαδικασίες Υποδοχής και Ταυτοποίησης ατόμων, όσο και των αιτούντων, καθώς και των ατόμων υπό υγειονομικό αποκλεισμό, θέλουμε να επισημάνουμε ότι ακόμη και στο πλαίσιο των μέτρων περιορισμού της διάδοσης του κορωνοϊού δεν δικαιολογείται η παραβίαση της κείμενης νομοθεσίας για τους νεοεισερχόμενους και αιτούντες άσυλο και δεν μπορεί να τους στερηθεί το δικαίωμα επικοινωνίας και νομικής εκπροσώπησης.

Τονίζουμε δε ότι οι συνθήκες υπό τις οποίες βρίσκονται υπό περιορισμό αυτή τη στιγμή παραβιάζουν τη σχετική νομοθεσία, την αρχή της αναλογικότητας και ενέχουν χαρακτηριστικά de facto κράτησης.

Ως εκ τούτου τίθενται τα κατωτέρω ερωτήματα :

  1. Υπό ποιο νομικό καθεστώς περιορισμού βρίσκονται οι ανωτέρω, για πόσο διάστημα, σύμφωνα με ποιες νομοθετικές διατάξεις και με ποια δικαιώματα; Έχει επιδοθεί σε αυτούς σχετική απόφαση βάσει τις οποίας εξειδικεύονται τα ανωτέρω και την οποία μπορούν να προσβάλουν;
  2. Γιατί δεν έχει εκκινηθεί η διαδικασία υποδοχής και ταυτοποίησης ούτε καν ως προς το σκέλος της καταγραφής και ταυτοποίησης ενδεχόμενων μη ιατρικών ή ορατών ευαλωτοτήτων; ;
  3. Εφόσον έχουν εκδηλώσει την επιθυμία τους για υποβολή αιτήματος ασύλου, πότε θα καταγραφεί η εν λόγω βούλησή τους και πότε ακριβώς θα καταγραφεί το αίτημα τους;
  4. Σε ποια βάση δικαιολογείται η αφαίρεση των κινητών τους τηλεφώνων και πως διασφαλίζεται η επικοινωνία των ανωτέρω με τους οικείους τους, καθώς και η πρόσβασή τους σε νομική συνδρομή μετά την αφαίρεση των κινητών τους τηλεφώνων;

Παρακαλούμε όπως μας ενημερώσετε σχετικά με τα ανωτέρω και όπως προβείτε σε όλες τις απαραίτητες νόμιμες ενέργειες για τη διασφάλιση των δικαιωμάτων των ανωτέρω. Επίσης, παρακαλούμε τον Συνήγορο του Πολίτη να παρέμβει στο πλαίσιο της αρμοδιότητάς του.

Σας ευχαριστούμε εκ των προτέρων για την απάντησή σας.

Με εκτίμηση,

Βασιλική Γιαννακοπούλου, Δικηγόρος, Ελληνικό Συμβούλιο για τους Πρόσφυγες
Παρασκευή Γλένη, Δικηγόρος, Equal Rights Beyond Borders.

Διαφήμιση
Προηγούμενο άρθρο“Τι ξεχνά ο κ. Μιχαηλίδης”, απάντηση Ν. Μηταράκη σε καταγγελίες για φράγμα Κόρης Γεφύρι- ΕΜΧ
Επόμενο άρθροΚινηματογραφική Λέσχη: “Μπλε Βελούδο” στο Περιβόλι, 14/7