Αρχική Απόψεις Aρθρα Εργατική Πρωτομαγιά, της Ευγ. Κώττη

Εργατική Πρωτομαγιά, της Ευγ. Κώττη

79

Άνοιξη του 1886. Τα ενθαρρυντικά μηνύματα για το ξύπνημα του εργατικού κινήματος, των απεργιακών αγώνων, των καταπιεσμένων εργατών που δούλευαν ατελείωτες ώρες τη μέρα στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, έφταναν από τον Καναδά και στην Αμερική.
Αργά, με τα μέσα της εποχής μετέφεραν τη σπίθα που σιγόκαιγε σε εκατοντάδες χιλιάδες καρδιές εργατών, που δεν άντεχαν να σκορπίζεται η ζωή τους κάτω από το ζυγό, της σκληρής χωρίς ίχνος δικαιωμάτων, εργασίας, από νύχτα ως νύχτα για να κερδίζουν οι μεγαλοεργοστασιάρχες, ενώ εκείνοι έπρεπε να ζουν με ψίχουλα.!!!
Φόβος και οργή συγκρούονταν στις συνελεύσεις τους, στις καρδιές τους, στα φτωχικά τους,όταν κοιμούνταν τα παιδιά, για να μην νοιώσουν τον κίνδυνο, το ποτάμι της οργής που φούσκωνε… Νύχτες στο μισοσκόταδο, να μοιράζονται με τις γυναίκες τους, εργαζόμενες ίσες κι αυτές, πρώτες πιο σωστά στην σκληρή εκμετάλλευση, στις άθλιες συνθήκες δουλειάς,, το βρυχηθμό του ηφαιστείου που έβραζε. Η ώρα των αποφάσεων, της δράσης είχε έλθει!!!.
Σε χιλιάδες μίζερα, φτωχικά σπιτικά των εργατών, οι κουβέντες, οι συζητήσεις κρατούσαν ώρες. Τί νόημα είχε μια ζωή σκλάβου, με την ψευδαίσθηση της ελευθερίας, αφού η ζωή τους ήταν έρμαιο του κάθε μεγαλοεργοστασιάρχη, στυγνού εκμεταλλευτή;; Λόγια που έβγαιναν ψιθυριστά από τα σκοτεινιασμένα πρόσωπα, για να μην ξυπνήσουν τα παιδιά που όμως, έκαναν τόσο κρότο μέσα στις ήσυχες κατά άλλα νυχτιές. Οι ματιές που ανταλλάσσονταν ανάμεσα στον άντρα και τη γυναίκα δεν είχαν τη γλύκα της αγάπης. Είχαν μια φλόγα που ζέσταινε κι έκαιγε ταυτόχρονα.
Ναι, σιωπηλά συμφωνούσαν πως έπρεπε να απεργήσουν, να κατέβουν στη διαδήλωση. Αλλά… Από τη μια το καυτό κάρβουνο της ανάγκης να σπάσουν τα δεσμά των εκμεταλλευτών εργοδοτών, αφού δεν υπήρχε ένας Νόμος να τους προστατεύει.. Ζούσαν για να δουλεύουν!!! Όλη τους η ικμάδα, όση δύναμη τους είχε απομείνει σκορπιόταν όλη την μέρα στη δουλειά. Στις διαταγές του κάθε αφεντικού. Δουλειά, δουλεία… Ένα!
Σε χιλιάδες εργατικά, φτωχικά, θλιβερά σπιτικά, η ίδια συζήτηση. Τί θα κάνουμε; Θα απεργήσουμε; Θα κατέβουμε στη συγκέντρωση;;; Μέσα τους ήξεραν τι έπρεπε να κάμουν. Αλλά και ο φόβος της καταστολής, της επίθεσης των αστυνομικών, τους πάγωνε. Ναι ήταν φοβισμένοι. Κι αν τους χτυπούσαν; Κι αν τους φυλάκιζαν; Αν;;; Τα παιδιά τους, τι απογίνονταν τα παιδιά τους;;; Δεν είχαν άλλο χρόνο. Η γενικευμένη απεργία πλησίαζε. Μπορεί να ήταν κι ένα βράδυ σαν το χθεσινό. Τελευταία μέρα τα Απρίλη. Πως νικιέται ο ΦΟΒΟΣ;; Ποιός δεν αγαπούσε την οικογένειά του πιο πολύ από κάθε ιδανικό, όραμα,προσδοκία δικαίωσης. Ποιό ήταν το χειρότερο; Να τους σκοτώσουν, να τους φυλακίσουν, να τους χτυπήσουν, να τους απολύσουν και να πεινάσουν τα παιδιά τους; ή να συνεχίζουν να ψευτοζούν, πεθαμένοι ήδη;. Δυνάστης ο κλέφτης του ιδρώτας τους, το αφεντικό, ο μεγαλοεργοστασιάρχης. Δυνάστης κι ο φόβος του θανάτου, της φυλάκισης , της ανεργίας, της πείνας… Εκείνα τα σκοτεινά, βαριά βράδια που άνθρωποι λύγισαν, άνθρωποι όρθωσαν το ανάστημά τους, Άνθρωποι σαν κι εμάς έκλαψαν σαν παιδιά. Εργάτες, εργάτριες, πείσμωσαν και σήκωσαν τη γροθιά τους σφιγμένη ψηλά, ετοιμάζοντας σημαίες, συνεννοήθηκαν μυστικά. Για την ΜΑΧΗ ΤΟΥ ΠΟΛΕΜΟΥ! Του ταξικού, Του εκμεταλλευόμενου εργάτη, ενάντια στον εκμεταλλευτή, μεγαλοεργοδότη. Ένα βράδυ στην άλλη άκρη της, ήταν εκεί στο 1886 το ηφαίστειο την ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΔΥΝΑΜΗΣ, η λάβα που έκαιγε τις ζωές και τις ψυχές τους, όλο και έβραζε. Έτοιμη να σπάσει το φράγμα της επιφανείας της Γης. Το “κουκούλι”,αιώνων εκμετάλλευσης αδιαπέραστο για αιώνες άρχισε να ραγίζει, Οι υψωμένες γροθιές, σύμβολο της δύναμης, της αποφασιστικότητας, της αυτοθυσίας, της ενότητας και της αλληλεγγύης, έκαναν τις πρώτες ρωγμές, μέχρι να φτιαχτεί ένας τεράστιος κρατήρας, από άκρη σε άκρη στη γη. Εκείνη την μέρα, εκείνοι οι απεργοί, με τα τριμμένα ρούχα, με τα οργωμένα από τον μόχθο πρόσωπα, με το φόβο θαμμένο στην καρδιά, έγραφαν με το ΑΙΜΑ τους μια φωτεινή σελίδα στην Ιστορία του ΕΡΓΑΤΙΚΟΥ, ΤΑΞΙΚΟΥ ΚΙΝΗΜΑΤΟΣ. Κι ούτε που κατάλαβαν. Πάλευαν- τι τραγική ειρωνεία, κι εμείς στο 2020, ακόμη το ίδιο καλούμαστε να κάνουμε- για τα τρία 8άρια. “8 ώρες εργασία, 8ώρες ελεύθερο χρόνο και 8 ώρες ανάπαυση”. Εκείνη την ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ στην Αμερική,το όργωμα της Εργατική, Ταξικής συνείδησης που πήρε καιρό, η σπορά, έβγαλε τους πρώτους καρπούς.Γλυκόπικρους. Ποτισμένους, με ιδρώτα, δάκρυ και αίμα. Περίπου 350.000 σε 1200 εργοστάσια στην Αμερική, αλλά με πιό μαχητική συγκέντρωση στο Σικάγο με 90.000 απεργούς, άντρες, γυναίκες και παιδιά, μια ανθρώπινη αλυσίδα διεκδικήσεων, ονείρων, ελπίδας για μια καλύτερη ζωή, ύψωσε τη σημαία των αγώνων. Στο Σικάγο κατέβηκαν για μια ειρηνική διαμαρτυρία. Είχαν πάρει τα παιδιά τους μαζί. Κι ύστερα, η αστυνομική εντολή για τη διάλυση της συγκέντρωσης, επίθεση βίαιη των αστυνομικών, μια χειροβομβίδα που ρίχτηκε- μάλλον ως προβοκάτσια- και… Εκείνοι οι χιλιάδες άγνωστοι μας, μπορεί και μικρόσωμοι απεργοί διαδηλωτές,τσαλαπατημένοι, από την κούραση, την πείνα, το φόβο, έγιναν ΤΙΤΑΝΕΣ… Είναι οι δικοί μας ΗΡΩΕΣ που έδωσαν ακόμη και τη ζωή τους για να έχουμε κάποτε… ΕΡΓΑΣΙΑ, ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ, ΕΛΕΥΘΕΡΟ ΧΡΟΝΟ, ΖΩΗ ΜΕ ΑΞΙΟΠΡΈΠΕΙΑ, ΌΝΕΙΡΑ, έναν αιώνα και κάτι μετά. Για τα παιδιά τους, για μας, για τα παιδιά μας..Την προσέφεραν τη ΖΩΗ τους οικειοθελώς!!! Τα νιάτα τους, Τη αγάπη στην οικογένειά τους..Δεν τους τα έκλεψε καμιά πανδημία!!. Διάλεξαν την διεκδίκηση από την μοιρολατρία, το Θάρρος από το Φόβο… Η στεντόρεια φωνή του αγωνιζόμενου για το ΔΙΚΙΟ, που ακούστηκε στα πέρατα της Γης, υπερίσχυσε από την σιωπή. Το αποφασιστικό, γενναίο με ψηλά το κεφάλι βήμα τους απέναντι στην εργοδοσία και τους απεργοσπάστες κατ’ εντολήν την, ήταν Η ΜΟΝΑΔΙΚΗ ΕΠΙΛΟΓΗ ΓΙΑ ΕΚΕΙΝΟΥΣ, από ένα σκυμμένο κεφάλι ολημερίς. Από το ξημέρωμα, μέχρι το βράδυ που σε ένα παράπηγμα, έσκυβαν ακόμη το κεφάλι, συνηθισμένοι πια, πάνω από ένα, άνοστο, αδύναμο σαν ποτήρι νερό, πιάτο σούπας. Αυτό ήταν η ζωή τους. Ένα άνοστο, άγευστο, ανώφελο, αηδιαστικό, πιάτο σούπας. Που το ανακάτευε όποτε ήθελε ” το αφεντικό”. Μπορεί και να το έχυνε στο πάτωμα, με μια αηδία ζωγραφισμένη στο καλοταϊσμένο, ροδαλό πρόσωπο του. Πάνω από ένα τέτοιο πιάτο σούπα, που ξεγελούσε την πείνα τους, μετά από ατελείωτες ώρες σκληρής δουλειάς, θαρρώ πως πήραν, εκείνοι οι απεργοί, άντρες, γυναίκες,, αποφάσεις ανάμεσα στη ΖΩΗ και το ΘΑΝΑΤΟ. Ανάμεσα στην ταπεινωτική σιγή και την τιμητική στεντόρεια φωνή διεκδίκησης. Αυτοί… οι χειρώνακτες, οι τεχνίτες, οι γυναίκες, οι μοδίστρες οι καπελούδες, σε βάθος χρόνο, αλλά με αφετηρία αγώνων, εκείνη τη ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΣΤΟ ΣΙΚΑΓΟ ΤΟΥ 1886, απαρνήθηκαν την χαμόγελο των αγαπημένων τους προσώπων, των παιδιών τους, έκλεισαν τα αυτιά τους στις ΣΕΙΡΗΝΕΣ της αναγεννημένης φύσης, για μια άλλη, καρποφόρα ζωή με νόημα. Για εκείνους τους ΉΡΩΕΣ τις ΗΡΩΙΔΕΣ, στην Αμερική, αργότερα ΚΑΙ στην Ελλάδα με τις απεργίες, επίσης, ματοβαμμένες, των καπνεργατών στη Θεσσαλονίκη, στην περίοδο του μεσοπολέμου…
Στα ματωμένα βήματα τους- όπως έγραψε ο Φώτης Αγγουλές- πορευτήκαμε Τουλάχιστον προσπαθήσαμε. Ήταν οι δικοί μας ΗΡΩΕΣ. Χωρίς πρόσωπο. Μόνο αποφάσεις, δύναμη ψυχής, αυτοθυσία και ταξική συνείδηση.. Μέχρι που πάλι ο φόβος του Θανάτου- από Πανδημία- της ανεργίας και της πείνας που την συνοδεύουν, μας βάζει μπροστά στην ώρα των δικών μας αποφάσεων. Ίσως σκυμμένοι πάνω από ένα κινητό, μπορεί και ένα λάπτοπ,όπως τούτα δα που βάζω σε μια σειρά σκέψεις, αγωνίες.” Άραγε αν ήμουν στη θέση τους τι θα έκανα; ” Ένα βασανιστικό, υπαρξιακό ερώτημα, που χρόνια γυρίζει στο κεφάλι μου. Μα κι άλλων πολλών.. Εκείνοι, στάθηκαν αντάξιοι στους ανεμοδαρμένους καιρούς τους. Έγραψαν, με τις θυσίες τους νέες ιστορικές σελίδες.Δυστυχώς, ξεθωριασμένες. Αραχνιασμένο το βιβλίο της Ιστορίας των αγώνων τους. Και οι κατακτήσεις τους σκισμένες σελίδες. Για να ξεχαστούν. Για μοιάζει…κανονικότητα, να σκύβεις το κεφάλι, από φόβο… Να μην σε νοιάζει αν ο διπλανός σου πεινάει, ενώ εσύ σήμερα έχεις ψωμί στο τραπέζι σου. Μέχρι να έρθει και η δική σου η σειρά… Τι ψευδαίσθηση, ότι οι ματοβαμμένες κατακτήσεις τους, που απόλαυσες εσύ, η γενιά σου, ήταν ανεξίτηλα γραμμένες. Ήδη σιγά- σιγά τις τελευταίες δεκαετίες με μια γομολάστιχα, άρχιζαν να σβήνονται…
Τώρα, τώρα τί θα πούμε στα παιδιά μας; Παλέψαμε εμείς όταν έσβηναν δικαιώματα, κατακτήσεις, στο σύγχρονο, λαμπερό απέξω και καταπιεστικό από μέσα κόσμο μας. Τι θα γράψουμε εμείς στις λευκές σελίδες που ακολουθούν; Τι νόημα έχει να γράφεις αν δεν έχεις πονέσει, ματώσει, προσφέρει, θυσιάσει κάτι από όσα απολάμβανες, είχες δεδομένα, για να μην σβηστούν κι άλλα κι άλλα δικαιώματα που χρονικά τοποθετούνται σε εκείνη την μακρινή χρονικά, ασύλληπτη στην εποχή μας, ΚΟΚΚΙΝΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ , στο Σικάγο το 1886;;;. Εμείς σήμερα, έναν αιώνα και κάτι μετά, σε περίοδο καραντίνας λόγω κορονωιού, ασφυκτιούμε για τη χαμένη πρωτομαγιάτικη εκδρομή.

Ούτε ένα κρυφό δάκρυ, ένα νοερό, δάφνινο στεφάνι στην ΣΤΗΝ ΜΝΗΜΗ ΤΩΝ 200 πατριωτών, κομμουνιστών που εκτελέστηκαν στην Καισαριανή για την Λευτεριά, για την Πατρίδα,, μια ακόμη ματοβαμμένη Πρωτομαγιά, από τους γερμανούς κατακτητές! Αφού οι συνθήκες της Πανδημίας που ζούμε δεν μας επιτρέπουν να διαδηλώσουμε για μέτρα κατά των εργαζομένων που σιγά σιγά θα συνειδητοποιήσουμε, φωνάζοντας “ΖΗΤΩ Η ΕΡΓΑΤΙΚΗ ΠΡΩΤΟΜΑΓΙΑ ΤΟΥ 2020!” Τουλάχιστον ας ξεκαθαρίσουμε μέσα μας, στέλνοντας ένα μήνυμα, όχι για να έχουμε δικαίωμα να κυκλοφορήσουμε, κάτω από τον διάχυτο φόβο της φονικής πανδημίας, όταν θα φτάσει πολύ σύντομα η ώρα να αποφασίσουμε αν θα υπερασπιστούμε εργασιακά δικαιώματα, πολιτικές και κοινωνικές κατακτήσεις στα χνάρια εκείνων των ΗΡΩΩΝ, ποιο δρόμο θα διαλέξουμε. Αν και κάποιοι είχαμε διαλέξει ήδη, δεκαετίες πριν… Και τώρα δεν είναι αργά. Δύσκολα ναι. Αργά όχι…

Ευγενία Κώττη