Αρχική Πολιτισμός Βιβλία Η γνησιότης του “Εν Λαγκάδα” γράφει ο Παναγιώτης Κουσαθανάς

Η γνησιότης του “Εν Λαγκάδα” γράφει ο Παναγιώτης Κουσαθανάς

76
”Τώρα για το σεμνό και τόσο ουσιαστικό Εν Λαγκάδα, που είχατε την καλοσύνη να μου χαρίσετε προχτές στο σπίτι των αγαπημένων μου Κατερίνας, Δήμητρας και Αποστόλη, σας γράφω τις πρώτες εντυπώσεις από την ανάγνωσή του, όπως μου έρχονται στο νου:
Το τελείωσα κιόλας. Με απορρόφησε ή μάλλον το ρούφηξα στην κυριολεξία. Το διακρίνει η γνησιότης, η αλήθεια, η ζωντάνια, η ρέουσα χωρίς λογοτεχνικές φενάκες και τερτίπια γλωσσική καλλιέπεια, κι εκείνο το ιδιωματικό άρωμα στη σωστή δόση του.Είναι μια αυθεντική επιστολική νουβέλα δομημένη σωστά, με αξιοσημείωτη ποιότητα και γνώση στον χειρισμό της ελληνικής γλώσσας, και με ολοζώντανους, πειστικότατους ήρωες. Η αναπότρεπτη κορύφωση με τον χαμό του Γιάννη στο τέλος, που εισάγεται αναπάντεχα είναι τόσο αληθοφανής και τόσο αριστοτεχνικά γραμμένη ώστε δένουν όλα μαζί τα προηγηθέντα και γίνονται ένα γερά δεμένο σύνολο. Και τι σοφία που η συγγραφέας αφήνει χωρίς πολλά-πολλά ελεύθερο στο τέλος τον αναγνώστη της (δεν χρειαζόταν, άλλωστε, κι ούτε ένας τέτοιος καημός “κουβεντιάζεται”) να ανασάνει και να φανταστεί μόνος του (με ευκολία μετά από όσα προηγήθηκαν) τον αβάσταγο πόνο των δυο γυναικών, της μάννας και της αγαπημένης του, για τον χαμό του! Μ’ αυτόν τον τρόπο ο πόνος τους, μαζί και ο πόνος του αναγνώστη εντείνεται στο έπακρο.

Μια νουβέλα, λοιπόν, γεμάτη ανθρωπιά, αλλά και αυθεντική πληροφόρηση για εκείνες τις δύσκολες, αλλά και τόσο ευωδιαστές στη μνήμη εποχές. Το βιβλίο αυτό ήταν για εμένα μια βαθειά ανάσα οξυγόνου μέσα στις τόσες “λογοτεχνικές” ανοησίες που διαβάζομε τελευταία.

Εύγε στην κ. Γεωργούλη και καλή τύχη στο σεμνό βιβλίο της, να συνεχίσει έτσι που άρχισε. Αρμοστότατη και η μινιμαλιστική εικονογράφηση της αγαπημένης μου Φωτεινής, το σύνολο κείμενα και σχέδια, απολύτως ταιριαστά συμβαδίζουν αρμονικά χωρίς ούτε να πνίγουν ή να περιχαρακώνουν τον αναγνώστη αφήνοντάς τον να φτειάχνει περαιτέρω εικόνες στο μυαλό του κατά την αποσκευή που ο καθένας κουβαλεί εντός του.

Δεν εξεπλάγην με τις συγγένειες που έχομε μεταξύ μας, Χίος και Μύκονος, στα ναυτικά περιστατικά εκείνης της εποχής, αλλά επίσης και στις παροιμίες και τις λέξεις των ιδιωμάτων μας. Είναι τέτοια η συγκίνηση όταν ανακαλύπτεις τις συνάφειες και τις ρίζες αυτών των λέξεων! Ακόμη κι όταν ακουστικά οι διαφορές τους είναι μεγάλες, είναι σπουδαίο όταν μπορείς και βρίσκεις την πρώτη τους αρχή, που είναι συχνότατα αρχαιοελληνική, μια διαπίστωση που σε γεμίζει με ανεπανάληπτη ευφροσύνη και περηφάνια σε πείσμα κάποιων δήθεν “μοντέρνων” και “προοδευτικών” για τους οποίους είναι αδιάφορα κάτι τέτοια! Δεν είναι, βέβαια, για ξάφνιασμα αυτές οι ομοιότητες και συγγένειες, μιας και είμαστε Αιγαιοπελαγίτες Έλληνες…

σ.σ. την κριτική του Π. Κουσαθανά, αντιγράψαμε από τον “τοίχο” της Βίκυς Γεωργούλη που με αυτά τα λόγια συνοδεύει το σχετικό κείμενο:
“Είναι μια χαρά από τις λίγες που έρχεται τις τελευταίες μέρες του χρόνου. Η φίλη Θάλεια χάρισε το ”Εν Λαγκάδα” στο δάσκαλο, Μυκονιάτη, άνθρωπο του πνεύματος και συγγραφέα κ. Παναγιώτη Κουσαθανά κι εκείνος έστειλε το παρακάτω μέιλ στην Φωτεινή Στεφανίδη, εικονογράφο του βιβλίου. Τους ευχαριστώ θερμά όλους και ειδικά τον κ. Κουσαθανά για τα καλά του λόγια, μεγάλη η τιμή”.