Αρχική Πολιτισμός Κινηματογραφική Λέσχη: ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΒΕΡΑ ΝΤΡΕΙΚ

Κινηματογραφική Λέσχη: ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΒΕΡΑ ΝΤΡΕΙΚ

26

 ΠΑΡΑΣΚΕΥΗ 10 ΜΑΡΤΙΟΥ 2006

– ΑΥΘΕΝΤΙΚΟΣ ΤΙΤΛΟΣ – VERA DRAKE
– ΜΕΤΑΦΡΑΣΜΕΝΟΣ ΤΙΤΛΟΣ – ΤΟ ΜΥΣΤΙΚΟ ΤΗΣ ΒΕΡΑ ΝΤΡΕΙΚ
Πρωταγωνιστούν ΙΜΕΛΝΤΑ ΣΤAΝΤΟΝ ,ΠΙΤΕΡ ΓΟΥΑΪΤ, ΑΛΕΞ ΚΕΛΙ, ΦΙΛΙΠ ΝΤΕΪΒΙΣ,
Σκηνοθεσία ΜΑΪΚ ΛΙ
Διάρκεια 127 Λεπτά

Η ΤΑΙΝΙΑ
Ο πολυβραβευμένος δημιουργός Μάικ Λι (’Μυστικά και Ψέματα’ – Χρυσός Φοίνικας και υποψηφιότητα για Όσκαρ σεναρίου και σκηνοθεσίας) καταπιάνεται με ένα ακόμη καυτό -και για πολλούς αδιέξοδο- κοινωνικό θέμα. Χωρίς προκαταλήψεις, αφήνει ελεύθερο τον θεατή να αποφασίσει αν είναι υπέρ ή κατά. Γιατί, όπως χαρακτηριστικά αναφέρει “δουλειά μου δεν είναι να βγάζω εύκολα και επιφανειακά συμπεράσματα, αλλά να θέτω ερωτήματα”. Ο ίδιος, στη συνέντευξη που ακολουθεί, κάνει μια απόπειρα να φωτίσει τις σκοτεινές πλευρές της ταινίας του:
Γιατί επιλέξατε να αφηγηθείτε την ιστορία της Βέρα Ντρέικ;
Οι περισσότερες από τις ταινίες μου έχουν αγγίξει το θέμα ’γονείς-παιδιά’: το να έχεις παιδιά, να μην έχεις, να τα θέλεις, να μην τα θέλεις… Σε αυτήν την ταινία, που διαδραματίζεται σε μία εποχή που οι εκτρώσεις ήταν κυρίως παράνομες στην Αγγλία, ήθελα να δείξω την φόρτισή των γυναικών όταν καλούνται να αντιμετωπίσουν τη διακοπή μιας ανεπιθύμητης εγκυμοσύνης σαν αναγκαίο κακό. Η Βέρα Ντρέικ είναι ένας θετικός άνθρωπος, που αγαπά τη ζωή. Ωστόσο, στον ελεύθερο χρόνο της, κάνει εκτρώσεις σε γυναίκες που θεωρεί ότι το χρειάζονται. Ποτέ δεν το κάνει για χρήματα- το μοναδικό της κίνητρο είναι η προσφορά βοήθειας σε ανθρώπους που την έχουν πραγματικά ανάγκη…
Γιατί, όμως, αυτή η ταινία… σήμερα;
Διότι, προφανώς, σε αυτόν τον πυκονοκατοικημένο και ασύδοτο κόσμο που ζούμε, το θέμα των εκτρώσεων είναι κορυφαίο. Τοποθετώντας χρονικά την ταινία στο 1950, κατέστη δυνατό να θέσω το ζήτημα με λεπτό τρόπο. Χωρίς να το μετατρέψω σε ωμή προπαγάνδα. Εξάλλου, δουλειά μου είναι να θέτω ερωτήματα, όχι να βγάζω εύκολα και επιφανειακά συμπεράσματα.
Το βασικό σας ενδιαφέρον στις ταινίες σας φαίνεται να είναι η οικογένεια. Πώς αντιμετωπίζετε την πολιτική;
Πραγματικά, η οικογένεια είναι το θέμα μου, καθώς αποτελεί τον μικρόκοσμο της κοινωνίας. Ωστόσο, όλες μου οι ταινίες είναι πολιτικές, ιδίως ’Το Μυστικό της Vera Drake’, καθώς αναφέρεται στην ιστορία μίας προσωπικότητας έκπτωτης από την κοινωνία και το σύστημα. Ασφαλώς, δεν ασχολούμαι με την πολιτική αυτόνομα. Δεν ακούς πολιτικά επιχειρήματα και δεν βλέπεις πολιτικούς στην ταινία. Πρόκειται για το απόσταγμα μίας κινηματογραφικής, οικουμενικής μεταφοράς και, βέβαια, άλλες πτυχές του άμεσου κόσμου των χαρακτήρων δεν θα αφορούσαν κανέναν.
Πως καταλήγει η Βέρα Ντρέικ στις εκτρώσεις;
Δεν κατέληξε συνειδητά, από τη μία στιγμή στην άλλη, σε αυτήν την επιλογή. Αυτή η απόφαση ωρίμαζε μέσα της για πολλά χρόνια. Η ίδια δεν βλέπει καν τον εαυτό της σαν κάποια που κάνει εκτρώσεις σε γυναίκες. Απλώς, θεωρεί ότι τις βοηθά. Η Ιμέλντα Στάντον κι εγώ ανησυχήσαμε μήπως φαινόταν περίεργο να είναι τόσο μυστικοπαθής. Αλλά έτσι γινόταν με εκατοντάδες γυναίκες… Ερευνήσαμε το θέμα πολύ. Το έκαναν, επειδή έπρεπε να το κάνουν.
Για ένα κορίτσι στην ταινία δεν εξελίσσονται καλά τα πράγματα… Είναι η πρώτη φορά που συμβαίνει κάτι τέτοιο στη Βέρα;
Δεν γνωρίζουμε. Κι η Βέρα δεν γνωρίζει. Οι γυναίκες που επισκέπτεται δεν γνωρίζουν ποια είναι. Απλώς πηγαίνει, κάνει τη δουλειά της και φεύγει. Σε αυτήν την περίπτωση, όμως, η μητέρα τυχαίνει να γνώριζε τη Βέρα από το παρελθόν.
Ο γιατρός στο νοσοκομείο λέει: “Δεχόμαστε κορίτσια σαν κι αυτό, κάθε σαββατοκύριακο.” Θα μπορούσε να θεωρηθεί η Βέρα ’δολοφόνος κατά συρροή’;
Ίσως. Αλλά, αυτό θα ταίριαζε μάλλον σε ταινία του Χόλιγουντ και δεν μας αφορά ιδιαίτερα. Όπως έχω αναφέρει, εκατοντάδες γυναίκες το έχουν κάνει σε χιλιάδες άλλες γυναίκες. Η Βέρα χρησιμοποιεί μία σκληρή αλλά συνήθως αξιόπιστη μέθοδο. Απολυμαίνει τα πάντα σχολαστικά, ωστόσο το ενδεχόμενο μόλυνσης δεν εκμηδενίζεται εντελώς, όπως και σε άλλες εγχειρήσεις.
Επιλέξατε να δείξετε ότι ένα κορίτσι της μεσαίας τάξης που ’έμπλεξε’ (έμεινε έγκυος) θα μπορούσε να απευθυνθεί σε ιδιωτικούς γιατρούς για την έκτρωση, επικαλούμενη ψυχολογικά αίτια. Κάνατε ανάλογη έρευνα;
Ασφαλώς, αυτό είναι πολύ καθαρό. Ο νόμος είχε ένα παραθυράκι που επέτρεπε την έκτρωση, αν μπορούσε να αποδειχτεί ότι η γυναίκα βρισκόταν σε άμεσο σωματικό κίνδυνο, εξαιτίας της διαταραγμένης ψυχολογικής της κατάστασης. Όμως, ένα κορίτσι από τα εργατικά στρώματα δεν θα μπορούσε να το ήξερε αυτό αλλά ούτε και να έχει πρόσβαση σε ένα τόσο ακριβό σύστημα, που ευνοεί τις κοινωνικές διακρίσεις. Θεώρησα σημαντικό να αντιπαραβάλλω τις δύο αυτές κουλτούρες, καθώς οποιαδήποτε μπορεί να μείνει έγκυος, ανεξαρτήτως κοινωνικού στρώματος.
Ήσαστε 7 χρονών το 1950. Υπάρχουν οι αναμνήσεις σας στην ταινία;
Ναι. Κυρίως η ατμόσφαιρα εκείνης της εποχής, όχι συγκεκριμένοι άνθρωποι ή καταστάσεις. Η ταινία δεν είναι, ωστόσο, μια νοσταλγική αναπόληση εκείνης της δεκαετίας. Απλώς, τα πρώτα μεταπολεμικά χρόνια ήταν ο κατάλληλος καμβάς για την αφήγηση της ιστορίας.
Το ’50, οι άνθρωποι έδειχναν πολύ μεγαλύτεροι. Η Βέρα Ντρέικ είναι μόνο 45 χρονών. Όμως, δείχνει, με ένα σημερινό βλέμμα, σαν να είναι 60.
Είναι αλήθεια ότι οι άνθρωποι έδειχναν πιο γερασμένοι εκείνα τα χρόνια. Μεγάλωσα στον βιομηχανικό Βορά της Αγγλίας και θυμάμαι πώς έμοιαζε η εργατική τάξη. Σκληρή ζωή, ελλιπές φαγητό, ελάχιστα καλλυντικά. Ακόμα και τα παιδιά ντύνονταν σαν μεσήλικες…
Πως καταλήξατε στο συγκεκριμένο εικαστικό ύφος;
Αυτά που συνέβαιναν το 1950 αντιστοιχούσαν ακόμα στην προπολεμική εποχή. Μαζί με την ομάδα με την οποία συνεργάζομαι καιρό, δημιουργήσαμε αυτή την σκοτεινή, μονοχρωματική ατμόσφαιρα. Παρά την έμφυτη αισιοδοξία και θετική σκέψη της Βέρα, η ατμόσφαιρα της ταινίας είναι σίγουρα πιο μελαγχολική. Στη σεκάνς, όμως του χορού, όπου οι άνθρωποι διασκεδάζουν, ’ανεβάσαμε’ τα χρώματα…

Ο ΣΚΗΝΟΘΕΤΗΣ/ ΣΕΝΑΡΙΟΓΡΑΦΟΣ ΜΑΪΚ ΛΙ
Πρωτοπόρος της αναβίωσης του σοσιαλιστικού ρεαλισμού στην Αγγλία, ο Μάικ Λι έχει αποσπάσει σημαντικές διακρίσεις με τις ταινίες του, διερευνώντας δισεπίλυτα κοινωνικά θέματα. Μετά από μία σειρά ταινιών, κερδίζει διεθνή αναγνώριση με την ταινία του ’Γυμνός’ για την οποία, θα αποσπάσει Βραβείο Καλύτερου Σκηνοθέτη στις Κάννες. Ακολουθεί η ταινία ’Μυστικά και Ψέματα’, που τον έκανε αυτόματα πιο γνωστό στο ευρύ κοινό και του χάρισε Χρυσό Φοίνικα στο Φεστιβάλ των Καννών, υποψηφιότητες για Όσκαρ σεναρίου και σκηνοθεσίας και πολλές ακόμα διακρίσεις σε διεθνή φεστιβάλ. Τη διαδέχτηκε η ταινία ’Κορίτσια Καριέρας’, για να ακολουθήσει ’Η Παράσταση μιας Ζωής’, που απέσπασε 2 Όσκαρ, αλλά και Βραβείο Πρώτου Ανδρικού Ρόλου στο Φεστιβάλ της Βενετίας. Το 2002, επανέρχεται με τη δυνατή ταινία ’Όλα η Τίποτα’, που συμμετείχε επίσημα στο Φεστιβάλ των Καννών. Ο Μάικ Λι γράφει θεατρικά έργα ενώ σκηνοθετεί και παραστάσεις.

ΟΙ ΥΠΟΛΟΙΠΟΙ ΤΕΧΝΙΚΟΙ ΣΥΝΤΕΛΕΣΤΕΣ
Την παραγωγή ανέλαβαν ο ΣΙΜΟΝ ΤΣΑΝΙΝΓΚ ΓΟΥΙΛΙΑΜΣ, συνεργάτης του Μάικ Λι στις περισσότερες μεγάλου μήκους ταινίες του και ο ΑΛΕΝ ΣΑΡΝΤ, ο παραγωγός των… 150 ταινιών, σκηνοθετών όπως οι Ζαν Λικ Γκοντάρ, Ρομάν Πολάνσκι, Αντρέ Τεσινέ, Αλέν Κορνό, Ντέιβιντ Λιντς, Πατρίς Λεκόντ, κ.α. Διευθυντής φωτογραφίας ήταν ο ΝΤΙΚ ΠΟΟΥΠ (’Δεκατρείς Απόψεις για την Ευτυχία’, ’Όλα ή Τίποτα’, ’Μυστικά και Ψέματα’). Τα σκηνικά σχεδίασε η ΙΒ ΣΤΙΟΥΑΡΤ, βραβευμένη με Όσκαρ για τη δουλειά της στην ταινία του Μάικ Λι ’Όλα ή Τίποτα’, και τα κοστούμια η ΖΑΚΛΙΝ ΝΤΙΡΑΝ (’Όλα ή Τίποτα’, ’Ο Νεαρός Αδάμ’). Το μοντάζ επιμελήθηκε ο ΤΖΙΜ ΚΛΑΡΚ (’The Killing Fields’) και τη μουσική συνέθεσε ο ΑΝΤΡΙΟΥ ΝΤΙΚΣΟΝ, στην έκτη του συνεργασία με τον Μάικ Λι.

ΤΟ ΚΑΣΤ
ΙΜΕΛΝΤΑ ΣΤΑΝΤΟΝ (Βέρα Ντρέικ)
Μία από τις πιο γνωστές βρετανίδες ηθοποιούς, με επιτυχημένες εμφανίσεις σε θέατρο και τηλεόραση, η Ιμέλντα Στάντον έχει πρωταγωνιστήσει και σε ξεχωριστές κινηματογραφικές ταινίες: ’Ερωτευμένος Σαίξπηρ’, ’Λογική και Ευαισθησία’, ’Το Κλαμπ των Στερημένων Γυναικών’, κ.α. Αξιόλογες εμφανίσεις της σε βρετανικές τηλεοπτικές παραγωγές περιλαμβάνουν τους τίτλους ’Οι Κατάσκοποι του Κέιμπριτζ’ και ’Ντέιβιντ Κόπερφιλντ’. Για την ιδιαίτερη θεατρική της ερμηνεία έχει βραβευτεί με τρία Βραβεία Olivier σε ισάριθμες συμμετοχές της σε παραστάσεις.
ΦΙΛ ΝΤΕΪΒΙΣ (Σταν)
Ο Ντέιβις έχει ξανασυνεργαστεί με τον Μάικ Λι σε προηγούμενες ταινίες του, ενώ είναι πολύ δημοφιλής στο βρετανικό κοινό, χάρη στην αξιόλογη παρουσία του σε ιδιαίτερες τηλεοπτικές και θεατρικές παραγωγές. Ο ίδιος έχει σκηνοθετήσει και δύο μεγάλου μήκους ταινίες, τις ’Real Women’ και ’Prime Suspect 5’.
ΠΙΤΕΡ ΓΟΥΑΪΤ (ντετέκτιβ Γουέμπστερ)
Πρόκειται για την τέταρτη συνεργασία του με τον βραβευμένο σκηνοθέτη Μάικ Λι, μετά τις εμφανίσεις του στις ταινίες ’Meantime’, ’Γυμνός’ και ’Μυστικά και Ψέματα’. Κυρίως τηλεοπτικός ηθοποιός, πρωταγωνιστής σε δημοφιλείς βρετανικές τηλεοπτικές σειρές (’Out of the Blue’, ’Early Doors’), έχει επίσης πρωταγωνιστήσει και σε σημαντικές θεατρικές παραγωγές.
Παίζουν ακόμη οι:
ΑΝΤΡΙΑΝ ΣΚΑΡΜΠΟΡΟ, ΧΕΔΕΡ ΚΡΑΝΕΪ, ΝΤΑΝΙΕΛ ΜΑΪΣ, ΑΛΕΞ ΚΕΛΙ, ΣΑΛΙ ΧΟΚΙΝΣ, ΕΝΤΙ ΜΑΡΣΑΝ, ΕΛΕΝ ΚΟΚΕΡ