Ομιλία του Προέδρου του Επιμελητηριακού Ομίλου Ανάπτυξης Ελληνικών Νήσων – ΕΟΑΕΝ 
κ. Νικήτα Δολαψάκη στην 18η Γενική Συνέλευση του ΕΟΑΕΝ στην Χίο, την 11η ΜΑΡΤΙΟΥ 2006
«ΕΝΑΛΛΑΚΤΙΚΕΣ ΜΟΡΦΕΣ ΤΟΥΡΙΣΜΟΥ ΚΑΙ ΒΙΩΣΙΜΗ ΤΟΥΡΙΣΤΙΚΗ ΑΝΑΠΤΥΞΗ: ΠΡΟΟΠΤΙΚΕΣ ΚΑΙ ΕΞΕΛΙΞΕΙΣ ΓΙΑ ΤΑ ΕΛΛΗΝΙΚΑ ΝΗΣΙΑ.»
H νησιωτική Ελλάδα, αποτελεί έναν από τους πλέον σημαντικούς χώρους πολιτισμικής, οικολογικής και αισθητικής αξίας στον κόσμο. Για τη χώρα μας δε, αποτελεί ένα επιπλέον αξιοποιήσιμο οικονομικό πόρο. Το επικρατούν ωστόσο μοντέλο τουριστικής ανάπτυξης των νησιών δεν είναι βιώσιμο, στον βαθμό που καταστρέφει τη φύση, και τα πολιτισμικά τους χαρακτηριστικά, περιφρονεί την αγροτική ανάπτυξη, και προσανατολίζεται σε μια μονοδιάστατη προοπτική χωρίς εναλλακτικές προτάσεις και διεξόδους.
Ο Τουρισμός, προκειμένου να ταυτίζεται με μια αναπτυξιακή προοπτική, πρέπει να συναρτάται του προσφερομένου τουριστικού προϊόντος των περιφερειών της χώρας. Το τουριστικό προϊόν και η τουριστική ανάπτυξη της Ελλάδας, εξαρτώνται από τη λειτουργία των περισσοτέρων, αν όχι όλων όσοι εμπλέκονται στον κλάδο αυτό. Η Πολιτική Στρατηγική για την τουριστική ανάπτυξη οφείλει να κατευθύνει τα μέσα και τους διαθέσιμους πόρους κάθε περιοχής σε προϊόντα και υπηρεσίες ποιοτικής δημόσιας και ιδιωτικής κατανάλωσης.
Το τουριστικό προϊόν δεν μπορεί να αναπτυχθεί μόνο σε τοπικούς ή κλαδικούς «θύλακες». Ούτε διαμορφώνεται μόνο από τους υποκλάδους τουριστικών αγαθών και υπηρεσιών (τουριστικά και ναυλομεσιτικά γραφεία, επιχειρήσεις μεταφορών, εστίασης κ.λπ.). Στην παραγωγή του συμμετέχουν, εκ των πραγμάτων, προϊόντα και υπηρεσίες από κλάδους της οικονομίας, μη αποκλειστικής τουριστικής παραγωγής.
Βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη σημαίνει επομένως, δυνατότητα του τουριστικού προϊόντος των περιφερειών της Ελλάδας να αυξάνει το μερίδιό του στην παγκόσμια τουριστική αγορά και δυνατότητά του να ενσωματώνει μεγάλο μέρος της εγχώριας παραγωγής προϊόντων και υπηρεσιών στη ζήτησή του.
Στο σενάριο της βιώσιμης τουριστικής ανάπτυξης των περιφερειών της χώρας, πρέπει να συμμετέχει σχεδόν το σύνολο των κλάδων της μεταποιητικής παραγωγής καταναλωτικών αγαθών, όπως και των κλάδων παραγωγής κεφαλαιουχικών προϊόντων.
Για να πραγματοποιηθεί όμως αυτό, πρέπει να ενισχυθούν οι Περιφερειακοί Θεσμοί και οι Τοπικές Διοικητικές Δομές , να αξιοποιηθεί το Τοπικό Ανθρώπινο Δυναμικό όλων των κλάδων που σχετίζονται και εξαρτώνται ή επηρεάζουν την τουριστική βιομηχανία. Η Βιώσιμη Τουριστική ανάπτυξη είναι άρρηκτα συνδεδεμένη με την διατήρηση και προστασία του φυσικού περιβάλλοντος, της χλωρίδας και της πανίδας κάθε περιοχής, την ανάδειξη και προβολή του πολιτιστικής παράδοσης αλλά και της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας.
Ταυτόχρονα, οι φυσικοί πόροι και τα γεωπολιτικά χαρακτηριστικά κάθε τόπου, θα εμπλουτίσουν και θα διαφοροποιήσουν-εάν προβληθούν και αξιοποιηθούν σωστά- τις προσφερόμενες και παρεχόμενες υπηρεσίες προς την κατεύθυνση μιας ισόρροπης και πολυδιάστατης τουριστικής αναπτυξιακής πορείας.
Στο σημείο αυτό θα ήθελα να επισημάνω ότι ο ΕΟΑΕΝ έχει ήδη προβλέψει συγκεκριμένες δράσεις και ενέργειες μέσα από το πρόγραμμα δράσης του για την προσεχή 4ετία. Προς την κατεύθυνση αυτή έχουν κατατεθεί αλλά και υλοποιούνται προγράμματα που σχετίζονται με:
* την προώθηση της χρήσης των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας (ΑΠΕ) και των Εναλλακτικών Μορφών Ενέργειας (ΕΜΕ) στα νησιά του Αιγαίου
* την ανάπτυξης και καλλιέργεια στην κοινή γνώμη και στις τοπικές κοινωνίες της αναγκαιότητας χρησιμοποίησης των ΑΠΕ όχι μόνο σε παραγωγικές μονάδες αλλά και από οικιακούς καταναλωτές
* την προώθηση του γαστρονομικού τουρισμού με την δημιουργία και προώθηση του γαστρονομικού δικτύου στην περιοχή της ΝΑ Μεσογείου
* την προώθηση του πολιτισμικού τουρισμού μέσω της παραδοσιακής και της σύγχρονης πολιτιστικής δημιουργίας στα νησιά του Ιονίου
Η προσπάθεια μας αυτή δεν θα σταματήσει βέβαια εδώ, αλλά θα ενισχυθεί και θα εμπλουτιστεί με νέες δράσεις και πρωτοβουλίες στο άμεσο μέλλον, αξιοποιώντας τόσο την ικανότητα, όσο και τις ιδέες των Επιμελητηρίων/μελών μας, η βοήθεια των οποίων είναι πολύ σημαντική για την επιτυχή υλοποίηση των στόχων και των επιδιώξεων μας.
Τελειώνοντας, να σας αναφέρω ότι πέρα από τις προϋποθέσεις που πρέπει να ακολουθήσει μια κοινωνία για την επιτυχή βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη, δεν θα πρέπει να παραβλέπει ότι -ανεξάρτητα από το είδος τουριστικού μοντέλου που θα υιοθετήσει,- η τουριστική διαδικασία είναι ασταθής και ευάλωτη ιδιαίτερα σε περιόδους φυσικών θεομηνιών, οικονομικής ύφεσης, και κοινωνικής ανασφάλειας. Γι΄ αυτό το λόγο περιοχές με τουριστικό ενδιαφέρον πρέπει να αντιμετωπίζουν με μεγάλο σκεπτικισμό την οικονομική υπερεξάρτησή τους από τις δραστηριότητες του τουρισμού. Η ισόρροπη ανάπτυξη των τουριστικών και των άλλων οικονομικών δραστηριοτήτων μιας κοινωνίας (γεωργία, κτηνοτροφία, αλιεία, παραδοσιακές τέχνες, τοπικές βιοτεχνίες, προσφορά κοινωνικών υπηρεσιών κ.λ.π.) είναι ένας από τους σημαντικότερους παράγοντες που θεμελιώνουν την γενικότερη κοινωνική, οικονομική και περιβαλλοντική βιωσιμότητα και τη μακροχρόνια ευημερία μιας περιοχής.
Ανακεφαλαιώνοντας τα όσα έχουν λεχθεί μέχρι τώρα, μπορούμε πιστεύω αβίαστα, να συμπεράνουμε ότι η πάροδος του χρόνου αποκαλύπτει με γοργούς ρυθμούς τα αδιέξοδα που δημιουργεί το μοντέλο του μαζικού τουρισμού πιέζοντας συνακόλουθα για αλλαγή της τουριστικής φιλοσοφίας και δράσης.
Οι επιλογές προς τη βιώσιμη τουριστική ανάπτυξη προϋποθέτουν σύμπραξη και συμμετοχή ατόμων και ομάδων ανεξαρτήτως ρόλων (δημόσιο, ιδιώτες, πολίτες, επαγγελματίες, τουρίστες) και βελτίωση της ποιότητας των παρεχόμενων τουριστικών υπηρεσιών και της σχετικής υποδομής.
Τέλος η παιδεία / εκπαίδευση καλείται να σταθεί αρωγός όχι μόνον στην απόκτηση επαγγελματικών δεξιοτήτων αλλά και στην δημιουργία αξιών, συνειδήσεων και πρακτικών όλων των παραπάνω παραγόντων με στόχο την ομαλή αναπτυξιακή πορεία και βιωσιμότητα των τουριστικών περιοχών.
